1. ) Nurul Fadilah Yap Binti Abdullah v 1. ) Majlis Agama Islam Selangor (Mais) (BA-24NCvC-2894-12/2024)

NURUL FADILAH YAP BINTI ABDULLAH (I/C No.: 990823-05-6108)

NURUL ADLINA YAP BINTI ABDULLAH (I/C No.: 990823-05-6116) − PLAINTIF-PLAINTIF

1.

KERAJAAN NEGERI SELANGOR − DEFENDAN-DEFENDAN ALASAN PENGHAKIMAN Pengenalan [1] Kedua-dua Plaintif ialah pasangan kembar iaitu Nurul Fadilah Yap binti Abdullah (kakak) dan Nurul Adlina Yap binti Abdullah (adik) yang kedua-duanya menetap di negeri Selangor Darul Ehsan memfailkan saman pemula ini untuk memohon perintah bahawa − • tidak memasuki Islam secara sah; tidak pernah menganuti agama Islam di bawah Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003 (“EP”); tidak pernah menjadi orang-orang yang menganuti agama Islam dalam maksud Perkara 1 Senarai Negeri di dalam Jadual Kesembilan Perlembagaan Persekutuan, tidak tertakluk kepada bidangkuasa Mahkamah Syariah dan semua undang-undang yang digubal oleh Badan Perundangan Negeri Selangor menurut Jadual Kesembilan Senarai II Perkara 1 Perlembagaan Persekutuan serta tidak mempunyai kesan ke atas, dan tidak terpakai kepada, Plaintif-Plaintif. • berhak untuk menganuti agama mereka iaitu Agama Cina dalam maksud Perkara 11(1) Perlembagaan Persekutuan. • sebarang apa deklarasi, arahan, mahupun perintah yang mana Mahkamah ini anggap wajar, adil, mahupun bersesuaian untuk diberikan demi keadilan guaman ini termasuklah deklarasi-deklarasi terhadap percanggahan (inconsistency) antara peruntukan-peruntukan EP serta Perlembagaan Persekutuan. Alasan Permohonan/afidavit sokongan oleh Plaintif-Plaintif [2] Plaintif-Plaintif menyatakan alasan seperti berikut (afidavit sokongan yang diikrarkan oleh Plaintif Pertama adalah dirujuk): Latar belakang keluarga:

nama asal Plaintif Pertama ialah Yap Wai Ping dan nama asal Plaintif Kedua/adik kembar Plaintif Pertama ialah Yap Wai Yoong.

Plaintif-Plaintif mempunyai seorang kakak sulung yang nama asalnya Yap Wai Yee dan seorang adik lelaki bongsu yang nama asalnya ialah Yap Kian Hong.

ibu bapa Plaintif-Plaintif berketurunan Cina dan beragama Cina (Taoisme). Mereka berkahwin pada 28-4-1997. Mereka sekeluarga tinggal di rumah datuk dan nenek (iaitu ibu bapa kepada bapa kandung Plaintif-Plaintif).

pada 7-11-2006, bapa kandung Plaintif-Plaintif meninggal dunia dalam suatu kemalangan jalan raya. Pada 3-7-2007, ibu kandung Plaintif-Plaintif memeluk agama Islam dan pada 11-8-2007 bernikah dengan seorang lelaki Melayu yang beragama Islam.

ibu kandung Plaintif-Plaintif berhasrat untuk semua 4 orang anaknya memeluk agama Islam juga tetapi mendapat tentangan/bantahan daripada datuk dan nenek. Pada perenggan 7.3 afidavit sokongan menyatakan bahawa Plaintif-Plaintif dan adik beradiknya dibiarkan terus menganut agama Cina.

ibu kandung Plaintif-Plaintif berpindah keluar dari rumah datuk dan nenek Plaintif-Plaintif untuk tinggal bersama suaminya. Ibu kandung Plaintif-Plaintif tidak membawa bersama 4 orang anaknya. Pada 3-3-2011, ibu kandung Plaintif-Plaintif bercerai dan tinggal bersendirian di rumah sewanya di Selangor.

pada 21-5-2012 ibu kandung Plaintif-Plaintif bernikah dengan seorang lelaki Melayu beragama Islam.

apabila datuk Plaintif-Plaintif meninggal dunia antara tahun 2012-2013, ibu saudara Plaintif-Plaintif (isteri abang kepada bapa kandung Plaintif-Plaintif) mengarahkan Plaintif-Plaintif dan adik beradiknya berpindah keluar dan Plaintif-Plaintif serta adik beradiknya tinggal dengan ibu kandung dan bapa tiri mereka. Perkara kemasukan ke agama Islam yang tidak sah:

pada tahun 2013, kakak sulung Paintif-Plaintif berhasrat untuk memeluk agama Islam. Pada 18-2-2013, ibu kandung Plaintif-Plaintif membawa mereka 4 beradik ke Ibu Pejabat Pertubuhan Kebajikan Islam Malaysia (PERKIM).

Plaintif-Plaintif ketika itu berumur 14 tahun membantah kepada kemasukan ke agama Islam. Manakala, adik lelaki bongsu mereka yang berumur 10 tahun tidak membantah.

di PERKIM, proses kemasukan ke agama Islam Plaintif-Plaintif dan adik beradiknya.

Plaintif-Plaintif disuruh membaca ayat Bahasa Arab yang dirumikan (romanized) tanpa difahami maksudnya oleh Plintif-Plaintif dan adik beradiknya, tanpa diterangkan apa-apa tentang agama Islam dan tidak faham apa yang berlaku pada ketika itu.

pada perenggan 9.5 Plaintif-Plaintif menyatakan mengenai paksaan ibu kandung mereka untuk kemasukan ke agama Islam dan sebagai anak Plaintif-Plaintif dan adik beradiknya mematuhi kehendak ibu kandung dan bapa tiri mereka walaupun Plaintif-Plaintif enggan dan tidak bersetuju.

PERKIM mengeluarkan surat bertarikh 18-2-2013 kepada Plaintif-Plaintif menggunakan nama Islam mereka dan kemudiannya Kad Muallaf dikeluarkan kepada Plaintif-Plaintif.

pada tahun 2016, ketika Plaintif-Plaintif berumur 17 tahun, kad pengenalan baharu diperoleh dan menyatakan nama Islam Plaintif-Plaintif dn butiran agama ialah Islam. [3] Pada perenggan 12 afidavit sokongan menyatakan bahawa atas nasihat peguam cara Plaintif-Plaintif, pemelukan ke agama Islam Plaintif-Plaintif adalah tidak sah kerana tidak dibuat secara sukarela; Plaintif-Plaintif masih meneruskan kepercayaan terhadap agama Cina walaupun Plaintif-Plaintif terpaksa menerima pendidikan formal mengenai agama Islam di sekolah menengah. Plaintif-Plaintif gagal dalam mata pelajaran Pendidikan Islam bagi peperiksaan PT3 (Tingkatan 3) dan oleh kerana keputusan PT3 tidak bagus, Plaintif-Plaintif berhenti sekolah selepas tamat Tingkatan 4 dan membuat keputusan untuk bekerja. [4] Plaintif-Plaintif berikrar dan menyatakan bahawa mereka mengamalkan hidup sebagai orang bukan Islam iaitu kadang-kala memakan makanan tidak halal, jarang bersolat, tidak pernah berpuasa, menyertai upacara sembahyang menurut agama Cina dan menyatakan kepada ibu kandung mereka bahawa mereka tidak mempercayai agama Islam dan menegaskan bahawa mereka masih kekal sebagai penganut agama Cina. Plaintif-Plaintif telah keluar dari rumah ibu kandung dan bapa tiri dan berpindah ke rumah nenek mereka di Port Dickson. Plaintif-Plaintif melawat kuil sebulan sekali dengan nenek mereka. [5] Pada perenggan 17 afidavit sokongan, atas nasihat peguam cara mereka, Plaintif-Plaintif percaya dengan perkara yang dinyatakan itu merupakan keterangan yang membuktikan Plaintif-Plaintif beragama Cina sebagaimana keputusan oleh YAA Abang Iskandar dalam kes Dahlia Dhaima v Majlis Agama Islam Selangor [2024] MLJU 1006. [6] Plaintif-Plaintif juga dinasihati oleh peguam caranya bahawa sebagaimana yang dinyatakan itu, Defendan-Defendan telah secara salah anggap menyatakan bahawa Plaintif-Plaintif ialah penganut agama Islam dan tertakluk kepada Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003 dan Perlembagaan Persekutuan. Perkara bidangkuasa Mahkamah Tinggi untuk mendengar dan memutuskan Saman Pemula ini: [7] Atas nasihat peguam cara Plaintif-Plaintif, saman pemula ini difailkan di Mahkamah Tinggi Sivil kerana perkara subjek prosidinh ini adalah berkenaan dengan perwatakan perundangan atau status perundangan Plaintif-Plaintif. Maka, undang-undan Islam Negeri Selangor yang digubal tiada memberikan kesan dan tidak terpakai kepada Plaintif-Plaintif. Plaintif-Plaintif juga menyatakan oleh kerana perkara subjek ini Plaintif-Plaintif tidak perlu memfailkan permohonan semakan kehakiman. oleh Nur Ain Pang binti Abdullah, ibu kandung Plaintif-Plaintif (No. K/P: 790306-05-5362) [8] Ibu kandung Plaintif-Plaintif yang mengikrarkan afidavit sokongannya menceritakan fakta, pernyataan dan kronologi peristiwa yang serupa/sama dengan afidavit sokongan Plaintif-Plaintif. [9] Perenggan 21 afidavit sokongan menyatakan bahawa Plaintif-Plaintif tidak pernah mempercayai mahupun mengamalkan agama Islam. Ibu kandung Plaintif-Plaintif mengakui telah memaksa Plaintif-Plaintif untuk menukar agama ke agama Islam pada 18-2-2013 itu. [10] Puan Nur Ain Pang binti Abdullah memohon agar Mahkamah ini membenarkan relief yang dituntut oleh Plaintif-Plaintif. Afidavit Jawapan Defendan Pertama (Majlis Agama Islam Selangor/MAIS) [11] Setiausaha kepada MAIS mengikrarkan afidavit jawapan dan menyatakan perkara yang berikut:

keseluruhan relief yang dipohon oleh Plaintif-Plaintif menerusi prayer 1, 1.1, 1.2, 1.3, 1.4 dan 2 dalam Saman Pemula serta alasan-alasan yang dideposkan untuk menyokong relif tersebut menerusi perenggan 13 hingga 18, 23 sehingga 26 Afidavit Sokongan 1 dan perenggan 11 hingga 22 Afidavit Sokongan 2 membabitkan perkara subjek yang berada dalam bidang kuasa eksklusif Mahkamah Syariah.

selaras dengan peruntukan Perkara 121(1A) Perlembagaan Persekutuan, Mahkamah Tinggi ini yang merupakan Mahkamah Tinggi Sivil tidak mempunyai bidangkuasa terhadap perkara subjek yang jelas berada dalam bidang kuasa Mahkamah Syariah. Oleh itu, Mahkamah Tinggi ini tiada bidangkuasa untuk mendengar dan memutuskan Saman Pemula atas alasan-alasan (a) Kes Plaintif-plaintif merupakan tuntutan pengisytiharan status agama yang jatuh di bawah bidangkuasa ekslusif Mahkamah Tinggi Syariah Selangor; (b) Kes Plaintif-plaintif tidak tergolong dalam kategori seorang yang tidak pernah menganut agama Islam atau kes ab initio seperti Rosliza bt Ibrahim v. Kerajaan Negeri Selangor [2021] 2 MLJ 181 (“Rosliza”); (c) Kes Plaintif-Plaintif tidak tergolong dalam kategori penentuan identiti di bawah Perlembagaan atau ‘constitutional identity’ dan undang-undang; (d) Pengislaman dan pengucapan syahadah Plaintif-Plaintif pada 18.02.2013 yang berlaku ketika mereka berusia 14 tahun dan melepasi umur mummayiz dan/atau telah mencapai aqil baligh di sisi Hukum Syarak. Oleh itu, penentuan pengislaman dan pengucapan syahadah Plaintif-Plaintif yang telah melepasi umur mummayiz dan/atau telah mencapai aqil baligh hendaklah dibuat berdasarkan beban pembuktian di bawah Hukum Syarak di Mahkamah Syariah, bukan mengikut undang-undang sivil.

pengislaman Plaintif-Plaintif pada 18.02.2013 berlaku menerusi pengucapan syahadah oleh Plaintif-plaintif seperti dakwaan/pengakuan Plaintif-Plaintif pada perenggan 9.4, 9.5 dan 9.6 Afidavit Sokongan

Maka, penentuan pengucapan syahadah oleh Plaintif-Plaintif juga hendaklah dibuat berdasarkan beban pembuktian di bawah Hukum Syarak di Mahkamah Syariah dan tidak terhad kepada peruntukan Seksyen 107 dan 108 Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003 (“EPAI”) semata-mata.

kematian bapa Plaintif-Plaintif pada 7.11.2006 seperti dakwaan/pengakuan Plaintif-Plaintif pada Ekshibit “FYA-2” dan perenggan 5 Afidavit Sokongan 1 berlaku sebelum pengislaman Plaintif-Plaintif pada 18.02.2013. Oleh itu, Seksyen 117 EPAI dan peraturan-peraturan di bawahnya tidak terpakai kepada kes Plaintif-Plaintif.

berpandukan kepada dakwaan/pengakuan Plaintif-Plaintif pada perenggan 8.1, 8.2 dan 8.3 Afidavit Sokongan 1 di mana selepas kematian datuk (sebelah bapa), Plaintif-Plaintif dan dua (2) orang adik beradiknya yang lain telah diarahkan berpindah keluar daripada rumah datuk dan nenek sebelah bapa dan tinggal dengan ibu Plaintif (yang merupakan seorang muallaf) dengan jelasnya menunjukkan bahawa waris-waris kadim sebelah bapa Plaintif-Plaintif yang bukan beragama Islam tidak berminat dan/atau tidak pernah dilantik menjadi penjaga kepada Plaintif-Plaintif menurut undang-undang. Oleh itu, Seksyen 117 EPAI dan peraturan-peraturan di bawahnya tidak terpakai kepada kes Plaintif-Plaintif.

Saman Pemula ini tidak melibatkan perkara subjek di bawah Perlembagaan Persekutuan dan/atau Akta Penjagaan Kanak-kanak 1961 dan/atau Akta Spesifik 1950. Sebaliknya, ia melibatkan penentuan aqidah Plaintif-Plaintif sama ada mereka masih beragama Islam atau bukan lagi beragama Islam menurut Hukum Syarak dan EPAI. Maka, perkara subjek ini terletak di bawah bidang kuasa Mahkamah Tinggi Syariah Negeri Selangor, permohonan seumpama ini hanya boleh dimuktamadkan melalui perbicaraan penuh dengan pemanggilan saksi-saksi dan tidak boleh diputuskan melalui keterangan afidavit pihak-pihak semata-mata sebagaimana Saman Pemula ini. Dalam perbicaraan penuh di Mahkamah Tinggi Syariah Negeri Selangor, kes Plaintif-Plaintif boleh didengar serta dibicarakan melalui pemanggilan saksi-saksi pihak-pihak serta melibatkan proses/sesi runding cara aqidah dan/atau khidmat nasihat dan/atau kaunseling syarie dan/atau sesi ‘Istitabah’ di peringkat Jabatan Mufti. Oleh itu, dalam bidang kuasa Mahkamah Tinggi Syariah Selangor semua tuntutan pengisytiharan status agama di bawah Kod 521 (terdahulu 043) dikendalikan dan diuruskan mengikut tatacara yang komprehensif, kepakaran yang menyeluruh dan dalam kerangka undang-undang yang sah di mana Mahkamah Sivil tidak berkebolehan dan tidak berkelayakan untuk memutuskan tuntutan sedemikian, termasuk kes Plaintif-Plaintif.

atas nasihat peguam cara Defendan Pertama, Defendan Pertama percaya bahawa tuntutan Plaintif-Plaintif adalah dalam bidangkuasa Mahkamah Syariah, tuntutan pengisytiharan status agama diklasifikasikan dalam kategori kes Kod 521 (terdahulu 043) dan hendaklah dimohon melalui Saman (Borang MS2) ke Mahkamah Tinggi Syariah Negeri Selangor berdasarkan kepada peruntukan Seksyen 61(3)(b)(x) dan Seksyen 74(2) EPAI.

Mahkamah Tinggi Syariah Negeri Selangor mempunyai bidangkuasa dan punca kuasa yang jelas untuk mendengar dan memutuskan tuntutan pengisytiharan status agama yang difailkan oleh mana-mana pemohon termasuk Plaintif-Plaintif. Oleh kerana Mahkamah Tinggi Syariah Negeri Selangor mempunyai bidangkuasa nyata dalam perkara subjek permohonan pengisytiharan bukan Islam, Saman Pemula ini tidak boleh diputuskan oleh Mahkamah Tinggi ini kerana Plaintif-Plaintif mempunyai relief/remedi khusus di Mahkamah Tinggi Syariah Negeri Selangor di bawah undang-undang sedia ada. [12] Berdasarkan rekod Defendan Pertama, Defendan Pertama menyatakan bahawa pada sekitar 19.09.2023, Plaintif-Plaintif telah memfailkan 2 tuntutan pengisytiharan status agama dan menyaman Defendan Pertama dan PERKIM ke Mahkamah Tinggi Syariah Shah Alam menerusi saman-saman berikut−

Saman No: 2309-H0610-521-0599 (“Saman 599”) yang dimulakan oleh Plaintif Kedua.

Saman No: 2309-H0610-521-0600 (“Saman 600”) yang dimulakan oleh Plaintif Pertama. [13] Berpandukan kepada Pernyataan Tuntutan, Pernyataan Tuntutan Terpinda untuk kedua-dua Saman 599 dan Saman 600 tersebut, Defendan Pertama menyatakan bahawa Plaintif-Plaintif telah memilih bidangkuasa Mahkamah Tinggi Syariah Shah Alam terlebih dahulu daripada Mahkamah Tinggi ini untuk menentukan status agama mereka. Malah, alasan-alasan yang diplidkan oleh Plaintif-Plaintif dalam Pernyataan Tuntutan dan Pernyataan Tuntutan Terpinda untuk menyokong kepada tuntutannya adalah sama seperti dalam Saman Pemula di Mahkamah Tinggi ini. [14] Atas nasihat peguam cara Defendan Pertama, Defendan Pertama percaya bahawa tindak-tanduk dan perbuatan Plaintif-Plaintif memfailkan Saman 599 dan Saman 600 iaitu tuntutan pengisytiharan status agama ke Mahkamah Tinggi Syariah Shah Alam sekitar 19.09.2023 membuktikan dengan jelas bahawa (a) Plaintif-Plaintif telah memilih, mengakui dan bersetuju untuk tertakluk kepada bidang kuasa Mahkamah Syariah; (b) Plaintif-Plaintif telah memilih, mengakui dan bersetuju bahawa sifat dan relief yang dimohon menerusi tuntutan pengisytiharan status agama di bawah Kod 521 (terdahulu 043) tersebut tertakluk kepada pemakaian Hukum Syarak sepenuhnya ke atas diri mereka; (c) Plaintif-Plaintif telah memilih, mengakui dan bersetuju untuk tertakluk kepada undang-undang negeri menerusi peruntukan dalam EPAI, ETMMS, EKMS; (d) Plaintif-Plaintif mengetahui kesan dan akibat pemfailan Saman 599 dan Saman 600 kerana pada masa material, mereka telah mencapai umur baligh, mukallaf yang berakal serta berusia 24 tahun; dan (e) Plaintif-Plaintif terhalang di sisi undang-undang daripada mengambil pendirian sebaliknya. [15] Atas nasihat peguam cara Defendan Pertama, Defendan Pertama percaya bahawa Saman 599 dan Saman 600 tersebut telah ditarik balik sekitar 14.06.2024 melalui peguam syarie yang mewakili Plaintif-Plaintif atas alasan yang hanya diketahui Plaintif-Plaintif. Namun begitu, Defendan Pertama percaya bahawa penarikan balik Saman 599 dan Saman 600 tersebut dibuat (a) sebelum Saman Pemula ini difailkan oleh Plaintif-Plaintif pada 20.12.2024; dan (b) selepas keputusan Mahkamah Persekutuan dalam kes Dahlia Dhaima Abdullah v. Majlis Agama Islam Selangor & 1 lagi [2024] 5 CLJ 855 (“Dahlia”) diberikan pada 3.05.2024. Justeru, Defendan Pertama menyatakan penarikan balik Saman 599 dan Saman 600 tersebut dan pemfailan Saman Pemula ini bersifat pemikiran semula atau ‘after thought’ dan keseluruhan dakwaan dan pengataan Plaintif-Plaintif dalam Afidavit Sokongan 1 serta dakwaan dan pengataan ibu kandung Plaintif dalam Afidavit Sokongan 2 diwujudkan/dirangka oleh Plaintif-Plaintif untuk memenuhi prinsip yang diputuskan dalam kes Rosliza dan Dahlia sedangkan kes Plaintif-plaintif berbeza daripada kes Rosliza dan Dahlia. [16] Defendan Pertama menyatakan bahawa tindakan Plaintif-Plaintif memfailkan Saman 599 dan Saman 600 terlebih dahulu daripada Saman Pemula ini merupakan fakta yang tidak diketengahkan oleh Plaintif-Plaintif dalam mana-mana perenggan Afidavit Sokongan 1 dan Afidavit Sokongan 2 atas alasan yang hanya diketahui oleh Plaintif-Plaintif. Namun, atas nasihat peguam cara Defendan Pertama, Defendan Pertama percaya bahawa memandangkan Saman Pemula ini melibatkan permohonan mendapatkan relief di bawah undang-undang ekuiti, mereka tidak datang ke Mahkamah dengan pendedahan penuh dan tulen. [17] Defendan Pertama menyatakan bahawa penarikan balik Saman 599 dan Saman 600 tersebut tidak dapat menghapuskan fakta bahawa Plaintif-Plaintif telah terlebih dahulu pergi ke Mahkamah Tinggi Syariah Shah Alam untuk mendapatkan suatu ketetapan mengenai status agama mereka. Oleh itu, pengataan Plaintif-Plaintif pada perenggan 23, 24 dan 25, 25.1, 25.2 dan 25.3 Afidavit Sokongan 1 adalah dicabar sepenuhnya dan jelas menunjukkan bahawa Plaintif-Plaintif berkelakuan memilih Mahkamah yang hanya dilihat memihak kepada mereka atau ‘court shopping’ di sisi undang-undang dan ini adalah satu penyalahgunaan proses Mahkamah. Atas nasihat peguam cara Defendan Pertama, Defendan Pertama percaya bahawa keseluruhan relief yang dipohon oleh Plaintif-Plaintif dalam Saman Pemula di Mahkamah ini telah dirangka dengan berhati-hati oleh Plaintif-Plaintif setelah mendapat nasihat perundangan daripada peguam cara Plaintif-Plaintif mengenai kes Dahlia dan Rosliza. Prayer 2 Saman Pemula secara umumnya memohon apa-apa deklarasi-deklarasi terhadap percanggahan antara peruntukan EPAI dengan Perlembagaan Persekutuan. Sedangkan, Saman Pemula ini tidak mencabar keabsahan mana-mana peruntukan dalam EPAI dan/atau undang-undang Negeri dan dalam keadaan bukan ‘mode’ tindakan yang betul di bawah undang-undang. Ini juga merupakan satu penyalahgunaan proses Mahkamah kerana terdapat unsur di luar daripada tuntutan asal Plaintif-plaintif seperti mana kelihatan dalam Saman 599 dan Saman 600 dan prayer 1, 1.1, 1.2, 1.3, 1.4 Saman Pemula, iaitu tuntutan pengisytiharan status agama semata-mata. [18] Fakta dan perkara mengenai Plaintif-Plaintif tidak mengamalkan dan menganut agama Islam adalah ingin bergantung kepada prinsip kes Dahlia, tidak boleh diambil secara berasingan seperti yang dikehendaki oleh Plaintif-Plaintif. Perenggan 14 dan 15 Afidavit Sokongan 1 dan pemfailan Saman 599 dan Saman 600 ke Mahkamah Tinggi Syariah Shah Alam merupakan fakta-fakta lain yang menunjukkan Plaintif-Plaintif adalah orang Islam berdasarkan peruntukan Seksyen 2 EPAI dan/atau Hukum Syarak melainkan diperintahkan sebaliknya oleh Mahkamah Tinggi Syariah. Fakta-fakta tersebut yang dibangkitkan oleh Plaintif-Plaintif sendiri hendaklah juga diambil kira sebagai mana yang dilakukan dalam kes Dahlia tersebut. Atas fakta-fakta ini, maka Saman Pemula ini bukan forum yang sesuai untuk menentukan status agama Plaintifplaintif. Afidavit Jawapan Defendan Kedua (Kerajaan Negeri Selangor) [19] Penolong Penasihat Undang-Undang, Kamar Penasihat Undang-Undang Negeri Selangor dalam afidavitnya menyatakan dan mengikrarkan bahawa kes Plaintif-Plaintif ini adalah berbeza daripada kes Rosliza yang diputuskan oleh Mahkamah Persekutuan. Keputusan Mahkamah Persekutuan adalah jelas nyata bahawa isu sama ada seseorang itu tidak pernah menjadi orang Islam i.e. termasuk dalam kes ab initio, perlulah dengan meneliti keseluruhan matriks fakta dan keadaan kes. [20] Dalam kes Plaintif-Plaintif ini, adalah tidak dipertikaikan bahawa Plaintif-Plaintif berada dalam jagaan ibu kandungnya yang beragama Islam semasa Plaintif-Plaintif memeluk Islam di PERKIM atas permohonan ibu kandung mereka sendiri. Berdasarkan kepada undang-undang yang terpakai pada masa material, Plaintif-Plaintif memeluk agama Islam dan diikuti dengan penilaian keseluruhan fakta, Plaintif-Plaintif ialah seorang Islam menurut tafsiran “orang Islam” di bawah seksyen 2 Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003. [21] Mahkamah Persekutuan dalam kes Rosliza memutuskan prinsip undang-undang yang jelas bahawa permohonan untuk mengisytiharkan seseorang yang beragama Islam bukan lagi beragama Islam hendaklah dibuat di Mahkamah Syariah selaras dengan seksyen 61 (3)(b)(x) Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003. Relief dan/atau remedi yang dipohon oleh Plaintif-Plaintif ini berada di luar bidangkuasa Mahkamah Tinggi Sivil maka Mahkamah Tinggi ini tiada bidangkuasa untuk mendengar permohonan Plaintif-Plaintif. [22] Dalam hujahan dari aspek undang-undang, Penolong Penasihat Undang-Undang terpelajar menyatakan bahawa − • merujuk kepada Perkara 74 (2) Perlembagaan Persekutuan dan Senarai II, Item 1 Jadual Kesembilan, Perlembagaan Persekutuan yang memperuntukkan bahawa semua perkara yang berkaitan dengan hal ehwal Islam adalah di bawah bidang kuasa Negeri. • Perkara 121 (1A) Perlembagaan Persekutuan memberikan Mahkamah Syariah bidang kuasa eksklusif ke atas undang-undang Syariah kerana Mahkamah Syariah adalah institusi yang kompeten berhubung dengan agama Islam. • prosiding Mahkamah Syariah tidak boleh ‘diganggu’ oleh Mahkamah Tinggi Sivil kerana Mahkamah Syariah dan Mahkamah Sivil membentuk dua sistem perundangan yang berasingan dan Mahkamah Syariah tidak kalah (not inferior) dengan Mahkamah Sivil dari segi rayuan dan semakan kehakiman. [23] Selanjutnya, Penolong Penasihat Undang-Undang terpelajar menyatakan bahawa Plaintif-Plaintif telah mengisi Borang Permohonan Pinda Kad Pengenalan Plaintif-Plaintif yang juga turut menyertakan Akaun Berkanun ibu kandung Plaintif-Plaintif. Berdasarkan Akuan Berkanun tersebut adalah jelas Plaintif-Plaintif memohon untuk menukar nama/butir-butir dalam kad pengenalan mereka atas sebab Plaintif-Plaintif telah memeluk islam dan dengan itu Plaintif-Plaintif adalah tertakluk kepada peruntukan Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003. [24] Penolong Penasihat Undang-Undang terpelajar menghujahkan bahawa afidavit ibu kandung Plaintif-Plaintif yang menyatakan tidak menghiraukan bantahan Plaintif-Plaintif dan menyesali tindakan melulu yang diakukannya bercanggah dengan Akuan Berkanun ibu kandung Plaintif-Plaintif yang diikrarkan pada 22.12.2015. Plaintif-Plaintif dan ibu Plaintif-Plaintif adalah terhalang daripada membuat pendirian yang berlainan daripada fakta dalam Akuan Berkanun tersebut. [25] Berkenaan dengan pemakaian keputusan Mahkamah Persekutuan dalam kes Dahlia Mahkamah Persekutuan menerima bahawa Perayu adalah seorang Islam berdasarkan deklarasi yang dipohon di Mahkamah Syariah, maka kes untuk keluar dari agama Islam (renunciation) adalah terletak dalam bidang kuasa terletak pada Mahkamah Syariah. Penilaian dan Dapatan Mahkamah [26] Saya telah meneliti Saman Pemula, afidavit, hujahan bertulis peguam cara terpelajar yang mewakili Plaintif-Plaintif dan Defendan-Defendan dan saya telah melihat kepada dokumen yang diekshibitkan dalam afidavit-afidavit. [27] Perkara yang dimohon dalam Saman Pemula oleh Plaintif-Plaintif adalah secara khususnya memohon agar Mahkamah ini menentukan keabsahan pemelukan Islam Plaintif-Plaintif oleh PERKIM dan kebolehpercayaan agama Plaintif-Plaintif di bawah Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003 dan Perkara 5, 8 dan 11 Perlembagaan Persekutuan. [28] Dalam kes Latifah Mat Zin v. Rosmawati Sharibun & Anor [2007] 5 CLJ 253, Federal Court, Putrajaya (Abdul Hamid Mohamad, FCJ; Ariffin Zakaria, FCJ; Augustine Paul, FCJ), Mahkamah ini memetik perenggan yang berikut yang amat jelas iaitu – “Per Abdul Hamid Mohamad FCJ delivering the judgment of the court [45] The point to note here is that both courts, civil and syariah, are creatures of statutes. Both owe their existence to statutes, the Federal Constitution, the Acts of Parliament and the State Enactments. Both get their jurisdictions from statutes ie, constitution, federal law or State law, as the case may be. So, it is to the relevant statutes that they should look to determine whether they have jurisdiction or not. Even if the syariah court does not exist, the civil court will still have to look at the statutes to see whether it has jurisdiction over a matter or not. Similarly, even if the civil court does not exist, the syariah court will still have to look at the statute to see whether it has jurisdiction over a matter or not. Each court must determine for itself first whether it has jurisdiction over a particular matter in the first place, in the case of the syariah courts in the States, by referring to the relevant State laws and in the case of the syariah court in the Federal Territory, the relevant Federal laws. Just because the other court does not have jurisdiction over a matter does not mean that it has jurisdiction over it. So, to take the example given earlier, if one of the parties is a non-Muslim, the syariah court does not have jurisdiction over the case, even if the subject matter falls within its jurisdiction. On the other hand, just because one of the parties is a non-Muslim does not mean that the civil court has jurisdiction over the case if the subject matter is not within its jurisdiction. [46] So, there may be cases over which neither court has jurisdiction. It may be said that it cannot be so. In my view, it can be so, because either court obtains its jurisdiction from statute, not from the fact that the other court does not have jurisdiction over the matter. [47] The problem is, everyone looks to the court to solve the problem of the legislature. Judges too, (including myself), unwittingly, took upon themselves the responsibility to solve the problem of the legislature because they believe that they have to decide the case before them one way or the other. That, in my view is a mistake. The function of the court is to apply the law, not make or to amend law not made by the legislature. Knowing the inadequacy of the law, it is for the legislature to remedy it, by amendment or by making new law. It is not the court’s function to try to remedy it. [48] There are cases in which some of the issues fall within the jurisdiction of the civil court and there are also issues that fall within the jurisdiction of the syariah court. This problem too will have to be tackled by the legislature. Neither court can assume jurisdiction over matters that it does not have just because it has jurisdiction over some of the matters arising therein. Neither court should give a final decision in a case only on issues within its jurisdiction. [49] Until the problem is solved by the legislature, it appears that the only way out now is, if in a case in the civil court, an Islamic law issue arises, which is within the jurisdiction of the syariah court, the party raising the issue should file a case in the syariah court solely for the determination of that issue and the decision of the syariah court on that issue should then be applied by the civil court in the determination of the case. But, this is only possible if both parties are Muslims. If one of the parties is not a Muslim such an application to the syariah court cannot be made. If the non-Muslim party is the would-be plaintiff, he is unable even to commence proceedings in the syariah court. If the non-Muslim party is the would-be defendant, he would not be able to appear to put up his defence. The problem persists. Similarly, if in a case in the syariah court, a civil law issue eg, land law or companies law arises, the party raising the issue should file a case in the civil court for the determination of that issue which decision should be applied by the syariah court in deciding the case. … [54] Coming back to the issue of jurisdiction in the instant appeal. We have seen that item 4(e)(i) of the Federal List, inter alia, provides that “succession, testate and intestate; probate and letters of administration” are matters within the Federal jurisdiction. However, para. (ii) of item 4(e) removes “Islamic personal law relating to ... gifts or succession, testate and intestate” from the Federal jurisdiction. This is followed by item 1 of the State List that, inter alia, provides that “Islamic law and personal and family law of persons professing the religion of Islam, including the Islamic law relating to succession, testate and intestate” are matters that fall within the State list.”. (penekanan digariskan) [29] Dalam kes ini, isu yang berbangkit adalah berkaitan bidangkuasa Mahkamah ini yang dikatakan bertembung dengan Mahkamah Syariah. Oleh itu, penilaian Mahkamah kini adalah tertumpu kepada isu kewujudan bidangkuasa tersebut tanpa perlu menilai keterangan-keterangan yang dikemukakan di dalam afidavit-afidavit dengan mengandaikan keterangan-keterangan tersebut adalah sahih dan bertanyakan sama ada Mahkamah ini mempunyai bidangkuasa di dalam membicarakan permohonan Plaintif-Plaintif ke atas Defendan Pertama dan Defendan Kedua. [30] Dalam kes Siti Hasnah Vangarama Abdullah v. Tun Mahathir Mohamad (as the President of PERKIM) & ors [2012] 7 CLJ 845 peringatan Hishamudin Yunus HMR seperti berikut: “[26] In our judgment, although we are conscious of the fact that the striking out applications are not based purely on limb (a) of O. 18 r. 19(1), and hence reliance on the supporting affidavits by the defendants are permissible, nevertheless we take the view that, in determining as to whether or not the subject-matter of the action comes within the exclusive jurisdiction of the Syariah High Court, the court hearing the striking out applications must give due consideration to the nature of the relief sought and the content of the plaintiff’s supporting affidavit for her originating summons. The court must not at this stage embark on an in-depth evaluation of the conflicting affidavits of both sides and then endeavour to make findings of facts or of mixed law and facts, and thereafter to make a determination as to whether or not the subject-matter falls within the exclusive jurisdiction of the Syariah High Court, as what the learned High Court judge (with respect) had done in the present case. That, in our view, with respect, besides muddling the issue, would not be the correct approach. The court must not forget that at this moment it is only hearing striking out applications. It is not yet hearing the main action. The correct approach is for the court to examine the exact nature of the relief sought and the supporting affidavit of the plaintiff’s originating summons and ask itself: assuming the facts alleged in the supporting affidavit are true, and considering the exact nature of the relief sought, would not the matter fall exclusively within the jurisdiction of the Syariah High Court? If the answer is ‘Yes’, then (and only then) the matter falls outside the jurisdiction of the civil courts. However, if the answer is in the negative, then the court must dismiss the striking out applications.”. (penekanan digariskan). [31] Mahkamah ini bertanya kepada “dirinya”, is the subject-matter of the originating summons action exclusively within the jurisdiction of the Syariah High Court? Pendapat Mahkamah: [32] Proses pemelukan Islam kanak-kanak serta status undang-undang penukaran agama kanak-kanak oleh ibu kandung yang didapati menyalahi undang-undang, fakta-fakta merangkumi kehidupan kanak- kanak dari kecil sehingga tuntutan difailkan ke Mahkamah hendaklah dinilai secara keseluruhannya. [33] Plaintif-Plaintif adalah seorang yang beragama Islam dan satu-satunya Mahkamah yang berbidang kuasa untuk menentukan status agama mereka adalah Mahkamah Tinggi Syariah. Prinsip undang-undang berkenaan dengan Perkara 121(1A) ini telah ditegaskan sekali lagi dalam kes Mahkamah Persekutuan iaitu Indira Gandhi Mutho v Pengarah Jabatan Agama Islam Perak & Ors And Other Appeals [2018] 3 CLJ 145 di mana Mahkamah Persekutuan dalam kes tersebut telah memutuskan bahawa Mahkamah Syariah adalah tertakluk pada bidangkuasanya tersendiri − “[84] Thus based on the principles distilled from the above discussion, the effect of art.121(1A) in the Malaysian context can be outlined as follows: …

Clause (1A) of art.121 of the Federal Constitution recognises the power of the Syariah courts when it exercises its power within jurisdiction.”. Isu yang dibangkitkan oleh Plaintif-Plaintif dan juga disokong oleh ibu kandung mereka mengenai pengislaman Plaintif-Plaintif di PERKIM melalui syahadah yang kini dicabar melalui Saman Pemula ini terhadap keabsahan pengucapan syahadah Plaintif-Plaintif adalah melibatkan aqidah Plaintif-Plaintif. Mahkamah ini bersetuju dengan hujahan peguam cara terpelajar Defendan Pertama bahawa penelitian perlu dibuat sama ada rukun dan syarat sah syahadah telah dipatuhi oleh Plaintif-Plaintif mengikut Hukum Syarak dan penentuan pengucapan syahadah Plaintif yang melepasi umur mummayiz dan/atau telah mencapai aqil baligh hendaklah dibuat berdasarkan beban pembuktian di bawah Hukum Syarak di Mahkamah Syariah melalui pemanggilan saksi dan dokumen dalam bicara penuh. [34] Plaintif-Plaintif sewajarnya meneruskan 2 tuntutan pengisytiharan status agama dan samannya terhadap Defendan Pertama dan PERKIM di Mahkamah Tinggi Syariah Shah Alam menerusi saman-saman berikut−

Saman No: 2309-H0610-521-0599 (“Saman 599”) yang dimulakan oleh Plaintif Kedua.

Saman No: 2309-H0610-521-0600 (“Saman 600”) yang dimulakan oleh Plaintif Pertama. Mahkamah ini percaya dengan keterangan Haji Sulaiman sebagai saksi kepada upacara pemelukan Islam melalui pengucapan syahadah Plaintif-Plaintif dapat dinilai melalui perbicaraan penuh dalam tuntutan pengisytiharan status agama di Mahkamah Tinggi Syariah Shah Alam. [35] Plaintif-Plaintif juga tidak wajar untuk “menamatkan dan/atau menutup” saman-saman tersebut dan beralih ke Mahkamah Tinggi Sivil semata-mata dengan menggunapakai prinsip undang-undang dalam kes Rosliza dan kes Dahlia. Prinsip ini juga ditegaskan dalam kes dalam kes Kaliammal a/p Sinnasamy v. Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan (JAWI) & Ors [2012] 3 MLJ 694, Mahkamah Rayuan telah memutuskan bahawa − “[12] Reverting to the issue at hand, a Shariah High Court has the power to hear and decide to make a declaration as to the status of a person as a Muslim. It is the court of competent jurisdiction for that purpose. This is established in Dalip Kaur v Pegawai Polis Daerah, Balai Polis Daerah, Bukit Mertajam & Anor [1992] 1 MLJ 1; [1991] 1 CLJ 77 (Rep); [1991] 3 CLJ 2768 (SC); Soon Singh a/l Bikar Singh v Pertubuhan Kebajikan Islam Malaysia (PERKIM) Kedah & Anor [1999] 1 MLJ 489; [1999] 2 CLJ 5 (FC); Lina Joy lwn Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan & Lain-Lain [2007] 4 MLJ 585; [2007] 3 CLJ 557 (FC). In the light of these cases, Ng Wan Chan is no longer authority. Dalam kes Plaintif-Plaintif ini adalah jelas bahawa Mahkamah Syariah mempunyai bidagkuasa bagi menentukan status agama Plaintif-Plaintif dan bukannya Mahkamah Sivil. [36] Keputusan Mahkamah Persekutuan yang adalah keputusan tertinggi perlu dipakai dalam kes/saman pemula Plaintif-Plaintif, tugas Mahkamah ini adalah untuk memastikan sama ada Plaintif-Plaintif ‘never was a Muslim’ case-category or ‘no longer a Muslim’ type, is no easy task. The duty that is placed upon us is something that must not to be taken lightly. The very nature of the ultimate objective of this exercise suggests to us that it touches upon a very delicate issue affecting one’s religious faith and identity. [37] Definisi “orang Islam” dan “Muslim” sebagaimana terkandung dalam peruntukan seksyen 2 Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003 adalah suatu peruntukan untuk memastikan setiap isu mengenai perkataan itu sentiasa ditentukan melalui beban pembuktian keterangan bahawa seseorang itu bukan lagi berstatus “Islam” dan/atau “Muslim”. [38] Fakta yang dikemukakan oleh Plaintif-Plaintif ialah mereka telah memeluk agama Islam tanpa kerelaan mereka atau dalam ertikata lain, mereka telah dipaksa oleh ibu kandung mereka yang memeluk agama Islam. Plaintif-Plaintif menyatakan bahawa mereka tidak percaya kepada agama Islam, tidak mengamalkan ajaran agama Islam dll maka maka beban pembuktian terletak sepenuhnya ke atas Plaintif-Plaintif untuk mengemukakan bukti yang sah dan meyakinkan bagi menyokong dakwaan tersebut di Mahkamah Syariah. Perkara keabsahan pemelukan ke agama Islam perlu melalui tatacara yang ditetapkan oleh undang-undang dan dengan pengesahan daripada Mahkamah Syariah. Tanpa apa-apa pengesahan rasmi daripada Mahkamah Syariah, maka status seseorang sebagai orang Islam dan Muslim adalah kekal dan tidak boleh dianggap telah berubah. Prinsip undang-undang oleh Mahkamah Persekutuan yang dinyatakan lebih awal daripada kes Rosliza dan kes Dahlia iaitu dalam kes Kamariah Bte Ali Dan Lain-Lain Lwn Kerajaan Negeri Kelantan Dan Satu Lagi [2005] 1 MLJ 197 yang mana Mahkamah Persekutuan menyatakan bahawa − “[37] Mahkamah ini bersetuju dengan ungkapan-ungkapan penghakiman yang telah dibentangkan di atas. Membuat akuan berkanun dan mengisytiharkan mereka bukan lagi menganut agama Islam tidak dengan sendirinya melepaskan perayu-perayu daripada pertuduhan yang ada di Mahkamah Syariah. Dengan mengambil pendekatan maksud, mahkamah berpendapat bahawa masa yang material untuk menentukan sama ada perayu-perayu adalah orang yang menganut agama Islam ialah masa ketika mana perayu-perayu melakukan kesalahan di bawah Undang-Undang Majlis Agama Islam dan Adat Istiadat Melayu Kelantan. Oleh itu walau pun perayu-perayu telah mengisytiharkan mereka murtad pada tahun 1998, mereka selayaknya dibawa ke hadapan Mahkamah Syariah pada tahun 2000 kerana ia berkaitan suatu kesalahan yang telah dilakukan ketika perayu-perayu masih beragama Islam. Jika pendekatan maksud tidak diambil, orang-orang Islam yang menghadapi pertuduhan di Mahkamah Syariah boleh sewenang-wenangnya menimbulkan pembelaan yang mereka bukan lagi seorang yang menganut agama Islam dan dengan demikian tidak tertakluk kepada bidang kuasa Mahkamah Syariah. Keadaan sebegini akan menjejaskan pentadbiran Undang-Undang Islam di Malaysia dan mungkin juga undang-undang agama lain.”. [39] Mahkamah memutuskan bahawa deklarasi yang dimohon oleh Plaintif-Plaintif, bahawa mereka tidak memasuki Islam secara sah; tidak pernah menganuti agama Islam di bawah Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003 (“EP”); tidak pernah menjadi orang-orang yang menganuti agama Islam dalam maksud Perkara 1 Senarai Negeri di dalam Jadual Kesembilan Perlembagaan Persekutuan; semua undang-undang yang digubal oleh Badan Perundangan Negeri Selangor menurut