1. ) Permodalan Kelantan Berhad v Koperasi Sahabat Amanah Ikhtiar Malaysia Berhad (WA-B52NCC-995-12/2022)

PERMODALAN KELANTAN BERHAD

KOPERASI PERMODALAN KELANTAN BERHAD (NO. DAFTAR: D-5-0228) ...PLAINTIF-PLAINTIF DAN KOPERASI SAHABAT AMANAH IKHTIAR MALAYSIA BERHAD (NO. DAFTAR: W-6-0818) ... DEFENDAN ALASAN PENGHAKIMAN

Tindakan guaman ini telah berjalan melalui suatu prosiding perbicaraan penuh berhubung dengan tuntutan Plaintif-Plaintif terhadap Defendan yang berasaskan kepada perlanggaran Perjanjian Francais Ar-Rahn, penggunaan cap dagangan dan harta intelek tanpa S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w kebenaran, pengelirupaan (passing off), tuntutan injunksi kekal, taksiran gantirugi dan/atau pengiraan keuntungan bagi Cawangan Ar-Rahn Bachok dan Cawangan Ar-Rahn Wangsa Melawati.

Mahkamah ini telah meneliti keseluruhan pliding, kertas-kertas kausa, keterangan saksi-saksi, nota prosiding, ikatan dokumen bersama, ikatan dokumen tambahan, hujahan bertulis pihak-pihak serta ikatan otoriti yang telah dirujuk oleh pihak-pihak. Pihak Plaintif-Plaintif di dalam kes ini telah memanggil seramai tiga orang saksi, iaitu: i. SP1 - Abdul Rahman bin Ali; ii. SP2 - Mohd Shahrul Ridzuan bin Abdullah; dan iii. SP3 - Mohd Firdaus bin Mahamood.

Pihak Defendan pula memanggil tiga orang saksi, iaitu: i. SD1 Izy Shah bin Ismail; ii. SD2 Ainul Mardhiah binti Mahadi; dan iii. SD3 Nor Asmah binti Jaaffar. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w

Plaintif-Plaintif telah melalui Writ Saman dan Pernyataan Tuntutan bertarikh 21.12.2022 memfailkan tuntutan terhadap defendan yang memohon tuntutan-tuntutan yang berikut: a. gantirugi am untuk ditaksirkan; b. gantirugi teladan; c. gantirugi teruk; d. injunksi kekal bagi menghalang penggunaan nama dan/atau cap dagangan Ar-Rahn di Cawangan Bachok dan Wangsa Melawati; e. perintah pengemukaan akaun keuntungan; f. taksiran gantirugi atau pengiraan keuntungan; g. faedah 5% setahun, h. kos; dan i. lain-lain relif yang difikirkan adil oleh Mahkamah.

Selepas menimbang keseluruhan keterangan dan undang-undang yang terpakai, Mahkamah ini diakhir kes ini atas imbangan kebarangkalian telah membenarkan tuntutan Plaintif-Plaintif terhadap Defendan dengan alasan-alasan yang akan dihuraikan selanjutnya di bawah S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w

Plaintif Pertama, Permodalan Kelantan Berhad (PKB), ialah syarikat yang diperbadankan di Malaysia dan merupakan pemilik serta francaisor kepada perniagaan pajak gadai Islam di bawah jenama Ar-Rahn. Plaintif Kedua, Koperasi Permodalan Kelantan Berhad (KPKB), ialah koperasi yang bertindak sebagai syarikat pengurusan francais bagi program Francais Ar-Rahn.

Defendan, Koperasi Sahabat Amanah Ikhtiar Malaysia Berhad (KSAIMB), ialah koperasi yang pada materialnya merupakan salah satu francaisi di bawah program Francais Ar-Rahn.

Hubungan kontraktual antara Plaintif-Plaintif dan Defendan bermula sejak tahun 2013. Sepanjang hubungan tersebut, Defendan telah diberikan kebenaran dan/atau kelulusan untuk mengendalikan beberapa cawangan francais Ar-Rahn di seluruh Malaysia.

Setakat tempoh yang material, sebanyak 23 cawangan telah diluluskan dan/atau dibenarkan oleh Plaintif-Plaintif untuk Defendan mengoperasikan cawangan francais tersebut, antaranya Pasir Tumboh, Jertih, Kemaman, Gong Badak, Meru, Mentakab, Shah Alam, S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w Pengkalan Chepa, Teluk Intan, Manjung, Banting, Berserah, Sungai Besar, Jitra, Alor Setar, Batang Kali, Port Dickson, Ayer Keroh, Setiu, Bertam, Pendang, Batu Pahat dan Kluang.

Perniagaan Ar-Rahn merupakan sistem pajak gadai Islam yang dibangunkan oleh Plaintif Pertama dengan objektif menyediakan alternatif muamalat berlandaskan syariah. Melalui program francais, Plaintif-Plaintif menyediakan sistem operasi, latihan, prosedur operasi standard, penggunaan cap dagangan, harta intelek dan sistem yang wajib dipatuhi oleh francaisi.

Plaintif-Plaintif adalah pemilik berdaftar cap dagangan Ar-Rahn, termasuk cap dagangan bernombor 2013004415 dan 04019280. Cap dagangan dan logo tersebut merupakan harta intelek yang digunakan dalam sistem perniagaan Ar-Rahn dan tertakluk kepada kebenaran, kawalan dan kelulusan Plaintif-Plaintif.

Pertikaian dalam kes ini berbangkit daripada tindakan Defendan membuka dan/atau mengoperasikan dua cawangan, iaitu Cawangan Bachok, Kelantan dan Cawangan Wangsa Melawati, Kuala Lumpur, yang menurut Plaintif-Plaintif tidak pernah diberikan kelulusan bertulis, S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w tidak mempunyai perjanjian francais berasingan dan menggunakan cap dagangan serta harta intelek Ar-Rahn tanpa kebenaran Plaintif-Plaint

Kes Plaintif-Plaintif adalah bahawa Perjanjian Francais Ar-Rahn bertarikh 14.4.2019 bagi Cawangan Alor Setar dijadikan contoh perjanjian yang mengandungi terma-terma standard yang sama bagi cawangan-cawangan francais Ar-Rahn. Walaupun perjanjian tersebut adalah bagi cawangan khusus, terma-terma umum, obligasi dan halangan yang terkandung di dalamnya mengawal hubungan francais Ar-Rahn di antara pihak-pihak.

Plaintif-Plaintif menghujahkan bahawa setiap cawangan baharu memerlukan permohonan, pertimbangan dan kelulusan Plaintif-Plaintif serta kemasukan perjanjian francais berasingan bagi cawangan tersebut. Oleh itu, Defendan tidak boleh secara unilateral membuka cawangan baharu dan menggunakan sistem, cap dagangan, logo, bahan pengiklanan serta harta intelek Ar-Rahn tanpa kelulusan bertulis Plaintif-Plaintif. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w

Bagi Cawangan Bachok, Defendan melalui surat bertarikh 14.5.2020 telah memaklumkan hasrat membuka cawangan baharu termasuk Bachok. Plaintif-Plaintif melalui surat bertarikh 22.6.2020 memberi maklum balas tidak bersetuju. Defendan kemudiannya membuat rayuan pada 7.8.2020 dan 4.9.2020. Rayuan tersebut ditolak melalui surat bertarikh 26.8.2020 dan ditegaskan semula sebagai muktamad melalui surat bertarikh 10.9.2020. Meskipun demikian, Defendan terus mengemukakan permohonan pemasangan sistem bagi Cawangan Bachok pada 10.11.2020

Plaintif-Plaintif seterusnya mengemukakan tawaran mengambil alih premis Cawangan Bachok melalui surat bertarikh 30.11.2020 sebagai langkah mitigasi bagi mengelakkan kerugian kepada Defendan. Tawaran tersebut tidak dipersetujui oleh Defendan. PKINK kemudiannya sekali lagi mengemukakan tawaran mengambil alih melalui surat bertarikh 10.12.2020 dan pada masa yang sama menegaskan bahawa Cawangan Bachok tidak dibenarkan beroperasi atas alasan pasaran pajak gadai di Kelantan hampir tepu, pembukaan cawangan tersebut akan menjejaskan cawangan berhampiran seperti Ar-Rahn Jelawat, dan demi menjaga keharmonian serta keadilan antara francaisi. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w

Bagi Cawangan Wangsa Melawati, Defendan melalui surat bertarikh 14.1.2021 telah memaklumkan hasrat membuka cawangan baharu bagi tahun 2021 termasuk Wangsa Melawati. Plaintif-Plaintif melalui surat bertarikh 27.1.2021 telah memaklumkan keputusan tidak bersetuju bagi pembukaan Cawangan Ar-Rahn Wangsa Melawati. Namun demikian, Plaintif-Plaintif kemudian mendapati Defendan telah menjalankan perniagaan Ar-Rahn di Cawangan Wangsa Melawati sejak 6.12.2021 tanpa kebenaran dan/atau kelulusan bertulis.

Plaintif-Plaintif menyatakan bahawa akibat tindakan Defendan, Plaintif-Plaintif telah mengeluarkan notis bertarikh 20.2.2022 yang mengarahkan Defendan menutup Cawangan Bachok dan Wangsa Melawati dalam tempoh tujuh hari. Defendan tidak mematuhi notis tersebut dan melalui surat bertarikh 14.3.2022 mengekalkan pendiriannya untuk meneruskan operasi kedua-dua cawangan tersebut.

Plaintif-Plaintif seterusnya menyatakan bahawa Defendan tidak pernah menyerahkan Laporan Terkumpul Bulanan dan tidak pernah membayar fi royalti bagi Cawangan Bachok dan Wangsa Melawati. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w Defendan juga dikatakan telah menukar sistem dan menghalang proses audit, sekali gus menyebabkan Plaintif-Plaintif tidak dapat memastikan jumlah sebenar keuntungan dan royalti yang sepatutnya dibayar.

Defendan secara umumnya menafikan bahawa Perjanjian Francais Ar-Rahn yang dirujuk Plaintif-Plaintif merupakan perjanjian francais utama yang mengikat Cawangan Bachok dan Wangsa Melawati. Defendan menyatakan bahawa perjanjian bertarikh 14.4.2019 tersebut hanyalah perjanjian bagi Cawangan Alor Setar dan bukan perjanjian bagi kedua-dua cawangan yang dipertikaikan.

Defendan juga membangkitkan bahawa terdapat amalan pihak-pihak sebelum ini di mana cawangan-cawangan tertentu dibenarkan beroperasi walaupun perjanjian francais belum ditandatangani. Oleh itu, Defendan menghujahkan bahawa Plaintif-Plaintif adalah diestop daripada mendakwa bahawa operasi Bachok dan Wangsa Melawati adalah tanpa kebenaran. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w

Defendan selanjutnya menyatakan bahawa alasan Plaintif-Plaintif menolak pembukaan Cawangan Bachok dan Wangsa Melawati adalah tidak munasabah, terdapat mala fide dan Plaintif-Plaintif tidak datang ke Mahkamah dengan clean hands. Bagi isu cap dagangan, Defendan menyatakan bahawa ia telah mendapat kebenaran lisan dan menggunakan cap dagangan tersebut dengan suci hati bagi perniagaan yang sama seperti yang didaftarkan.

Defendan juga membangkitkan bahawa Plaintif-Plaintif gagal membuktikan elemen-elemen pengelirupaan (passing off), khususnya nama baik, representasi salah dan kerosakan yang berpunca daripada tindakan Defendan. E. KETERANGAN SAKSI-SAKSI Keterangan SP1 - Abdul Rahman bin Ali 24. SP1 ialah Pengurus Kanan Operasi Ar-Rahn bagi Plaintif Pertama. Beliau menerangkan latar belakang program Francais Ar-Rahn, hubungan pihak-pihak dan terma-terma utama Perjanjian Francais yang mengawal kelulusan pembukaan cawangan baharu, penggunaan premis, sistem, cap dagangan, logo dan obligasi pembayaran royalti. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w

SP1 memberi keterangan bahawa Defendan mempunyai pengetahuan yang jelas tentang keperluan mendapatkan kelulusan bertulis Plaintif-Plaintif sebelum membuka cawangan baharu kerana Defendan sendiri telah mengemukakan permohonan dan rayuan berulang kali bagi Cawangan Bachok dan Wangsa Melawati. Pada hemat Mahkamah, fakta permohonan dan rayuan tersebut merupakan bukti keadaan yang kukuh bahawa Defendan mengetahui bahawa kelulusan Plaintif-Plaintif adalah syarat asas sebelum operasi boleh dimulakan.

SP1 turut menerangkan bahawa tindakan Defendan membuka Cawangan Bachok dan Wangsa Melawati tanpa kebenaran telah melanggar Klausa 2.1, Klausa 9.1(a), Klausa 9.5, peruntukan cap dagangan, prinsip pengelirupaan serta kerangka Akta Francais 1998. Dalam pemeriksaan balas, SP1 tidak berganjak daripada pendirian bahawa tiada kelulusan bertulis diberikan kepada Defendan bagi kedua-dua cawangan tersebut. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w Keterangan SP2 - Mohd Shahrul Ridzuan bin Abdullah 27. SP2 ialah Penolong Pengurus Perakaunan Plaintif Pertama. Beliau menerangkan proses laporan kewangan bulanan, pengiraan fi royalti dan pengeluaran invois kepada francaisi. Menurut SP2, Defendan sebelum pertikaian merupakan antara francaisi terbesar dan pernah merekodkan prestasi baik dalam penyediaan laporan dan pembayaran royalti.

Walau bagaimanapun, selepas pertikaian, Defendan gagal menyerahkan Laporan Terkumpul Bulanan dan menghentikan pembayaran fi royalti. Bagi Cawangan Bachok dan Wangsa Melawati, SP2 menyatakan bahawa sejak pembukaan kedua-dua cawangan tersebut, Defendan tidak pernah menyerahkan laporan bulanan dan tidak pernah membuat pembayaran royalti. Mahkamah menerima keterangan SP2 ini sebagai relevan untuk tujuan menilai kerugian am, taksiran gantirugi dan/atau keperluan perintah akaun keuntungan.

Bantahan Defendan bahawa keterangan berkaitan fi royalti dan laporan bulanan tidak diplidkan telah dipertimbangkan. Mahkamah menerima bahawa tuntutan Plaintif-Plaintif bukanlah tuntutan gantirugi khas yang memerlukan setiap angka khusus diplidkan secara S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w terperinci pada peringkat liabiliti, tetapi keterangan tersebut adalah relevan di bawah Seksyen 12 Akta Keterangan 1950 untuk menilai kerugian, kesan dan taksiran yang wajar dibuat kemudian. Keterangan SP3 - Mohd Firdaus bin Mahamood 30. SP3 memberi keterangan tentang proses permohonan cawangan dan kawalan operasi francais. Dalam pemeriksaan balas, beliau menerima bahawa beliau tidak terlibat secara langsung dalam siasatan lokasi Bachok dan Wangsa Melawati. Namun, keterangan ini tidak menjejaskan kes Plaintif-Plaintif kerana isu utama bukanlah kesempurnaan siasatan lokasi, tetapi sama ada Defendan mempunyai kelulusan bertulis untuk membuka dan mengoperasikan kedua-dua cawangan tersebut. Keterangan SD1, SD2 dan SD3 31. SD1, SD2 dan SD3 pada umumnya memberi keterangan bahawa Defendan mempunyai hubungan francais lama dengan Plaintif-Plaintif dan bahawa terdapat cawangan-cawangan terdahulu yang beroperasi sebelum perjanjian formal disempurnakan. Namun, Mahkamah mendapati keterangan tersebut tidak memadai untuk membuktikan S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w kewujudan kelulusan lisan khusus bagi Cawangan Bachok dan Wangsa Melawati.

Keterangan SD2 adalah signifikan kerana beliau mengakui bahawa logo dan cap dagangan Ar-Rahn adalah milik Plaintif-Plaintif dan bahawa penggunaan logo serta cap dagangan tersebut memerlukan kebenaran Plaintif-Plaintif. Pengakuan ini menyokong kedudukan Plaintif-Plaintif bahawa penggunaan cap dagangan dan logo bagi cawangan tanpa kelulusan adalah bertentangan dengan hak Plaintif-Plaintif.

Keterangan SD3 juga menunjukkan bahawa Defendan tetap mengoperasikan kedua-dua cawangan walaupun notis penutupan telah dikeluarkan dan diterima. SD3 turut mengakui bahawa cawangan-cawangan tersebut dan beberapa cawangan baharu lain tidak pernah membayar yuran francais atau fi royalti kepada Plaintif-Plaintif. Mahkamah mendapati pengakuan ini memperkukuh dapatan bahawa Defendan bukan sahaja beroperasi tanpa kelulusan, bahkan terus memperoleh manfaat ekonomi daripada penggunaan jenama S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w dan sistem Ar-Rahn tanpa menyerahkan akaun yang telus kepada Plaintif-Plaintif.

Isu-isu yang berbangkit di dalam kes ini adalah seperti berikut:

34.1 Sama ada wujud sebarang perjanjian di antara Plaintif-Plaintif dan Defendan bagi pengoperasian Cawangan Bachok dan Cawangan Wangsa Melawati.

34.2 Sama ada Defendan terikat di bawah Perjanjian Francais Ar-Rahn serta terma-terma halangan yang dirujuk oleh Plaintif-Plaintif.

34.3 Sama ada Defendan telah melanggar terma-terma halangan di bawah Perjanjian Francais Ar-Rahn.

34.4 Sama ada tindakan Defendan mengendalikan Cawangan Bachok dan Cawangan Wangsa Melawati telah dilakukan tanpa kebenaran dan/atau kelulusan Plaintif-Plaintif. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w 16 34.5 Sama ada tindakan Defendan menyebabkan kerugian kepada Plaintif-Plaintif dan francaisi-francaisi lain.

34.6 Sama ada Plaintif-Plaintif gagal memitigasi kerugiannya.

34.7 Sama ada Defendan bertanggungan terhadap kerugian yang dialami oleh Plaintif-Plaintif.

34.8 Sama ada tindakan Defendan merupakan pelanggaran kontrak.

34.9 Sama ada tindakan Defendan menjejaskan nama baik dan reputasi Plaintif-Plaintif.

34.10 Sama ada tindakan Defendan merupakan pengelirupaan (passing off) dan/atau pelanggaran hak cap dagangan.

34.11 Sama ada Plaintif Pertama membuat representasi bahawa Defendan tidak terikat dengan sistem francais setelah mencapai lebih 10 cawangan.

34.12 Sama ada merupakan amalan biasa Plaintif-Plaintif membenarkan operasi walaupun perjanjian belum ditandatangani. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w

34.13 Sama ada Plaintif-Plaintif diestop daripada mendakwa Defendan beroperasi tanpa kebenaran.

34.14 Sama ada alasan Plaintif-Plaintif menolak pembukaan Bachok dan Wangsa Melawati munasabah dan selaras dengan Perjanjian Francais. G. PRINSIP UNDANG-UNDANG Beban dan standard pembuktian 35. Prinsip asas adalah bahawa pihak yang mendakwa sesuatu fakta menanggung beban untuk membuktikannya. Seksyen 101, 102 dan 103 Akta Keterangan 1950 memperuntukkan bahawa sesiapa yang menghendaki Mahkamah memberikan penghakiman terhadap hak atau liabiliti undang-undang bergantung kepada kewujudan fakta yang ditegaskan olehnya, hendaklah membuktikan bahawa fakta tersebut wujud.

Dalam tindakan ini, Plaintif-plaintif menanggung beban untuk membuktikan tuntutan mereka atas imbangan kebarangkalian. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w Tuntutan Plaintif-plaintif adalah berasaskan pelanggaran Perjanjian Francais Ar-Rahn, penggunaan cap dagangan dan harta intelek tanpa kebenaran, kekelirupaan atau passing-off, injunksi kekal, akaun keuntungan dan/atau taksiran gantirugi.

Prinsip asasnya ialah pihak yang mendakwa sesuatu hak atau liabiliti mesti membuktikan fakta yang menjadi asas kepada tuntutan tersebut.

Seksyen 101 Akta Keterangan 1950 memperuntukkan: “Whoever desires any court to give judgment as to any legal right or liability dependent on the existence of facts which he asserts must prove that those facts exist.”

Seksyen 102 Akta Keterangan 1950 pula memperuntukkan: “The burden of proof in a suit or proceeding lies on that person who would fail if no evidence at all were given on either side.”

Seksyen 103 Akta Keterangan 1950 memperuntukkan: “The burden of proof as to any particular fact lies on that person who wishes the court to believe in its existence…” S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w

Oleh itu, dalam kes ini, Plaintif-plaintif perlu membuktikan fakta-fakta utama berikut:

41.1 wujud hubungan kontraktual antara Plaintif-plaintif dan Defendan melalui program francais Ar-Rahn;

41.2 Defendan merupakan francaisi dalam sistem Ar-Rahn;

41.3 Plaintif-plaintif ialah pemilik dan/atau pihak yang mengawal cap dagangan, sistem, harta intelek dan model operasi Ar-Rahn;

41.4 pembukaan cawangan Bachok dan Wangsa Melawati dibuat tanpa kelulusan dan/atau kebenaran bertulis Plaintif-plaintif;

41.5 Defendan menggunakan sistem, cap dagangan, logo, nama dan identiti Ar-Rahn dalam cawangan tersebut tanpa kelulusan dan/atau kebenaran Plaintif-Plaintif;

41.6 tindakan Defendan tersebut telah melanggar klausa-klausa Perjanjian Francais Ar-Rahn, khususnya Klausa 2.1, 9.1(a) dan 9.5; S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w 20 41.7 akibat tindakan Defendan tersebut, Plaintif-plaintif telah mengalami kerugian, kehilangan royalti, kehilangan kawalan terhadap sistem francais, serta kerosakan kepada nama baik dan reputasi.

Dalam tindakan guaman sivil ini, standard beban pembuktian ialah atas imbangan kebarangkalian. Mahkamah Persekutusan di dalam kes Sinnaiyah & Sons Sdn Bhd v Damai Setia Sdn Bhd [2015] 5 MLRA 191, menegaskan bahawa standard pembuktian dalam kes sivil adalah imbangan kebarangkalian, termasuk dalam dakwaan serius yang bersifat sivil. Oleh itu, Mahkamah ini perlu menilai sama ada fakta dan keterangan versi Plaintif-Plaintif lebih berkemungkinan benar berbanding versi Defendan.

Maka Mahkamah ini tidak perlu mencari pembuktian melampaui keraguan munasabah. Mahkamah ini hanya perlu menentukan versi manakah yang lebih munasabah, lebih konsisten dengan dokumen yang material, lebih selari dengan keterangan saksi, dan lebih berkemungkinan benar. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w

Dalam konteks kes ini, Mahkamah ini perlu menilai sama ada lebih berkemungkinan bahawa:

44.1 Defendan membuka dan mengendalikan cawangan Bachok serta Wangsa Melawati tanpa kelulusan dan/atau kebenaran bertulis Plaintif-plaintif; atau

44.2 Defendan benar-benar telah mendapat kelulusan lisan seperti yang didakwa.

Jika dakwaan kelulusan lisan tidak disokong oleh dokumen yang material, surat kelulusan, minit mesyuarat atau perjanjian bertulis, maka Mahkamah boleh membuat dapatan bahawa Plaintif-plaintif telah berjaya membuktikan ketiadaan kelulusan dan/atau kebenaran bertulis atas imbangan kebarangkalian. Interpretasi kontrak dan perlanggaran kontrak 46. Dalam kes Sri Kelangkota-Rakan Engineering JV Sdn Bhd & Ors v Arab Malaysian Prima Realty Sdn Bhd [2001] 1 MLJ 324, Mahkamah Rayuan menyatakan bahawa dalam tindakan berasaskan S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w kontrak, persoalan pihak mana yang melanggar kontrak adalah persoalan fakta yang bergantung kepada keadaan kes. Mahkamah ini perlu mentafsir terma dokumen bertulis dan menentukan sama ada perlanggaran yang dikatakan benar-benar berlaku. "If the contract is in writing, the first task of the court is to interpret the terms of the documents to ascertain its meaning... The next task is to determine on the peculiar facts of the particular case as to whether the breach complained of did occur."

Selanjutnya di dalam kes Anuar bin Abu Bakar v Samsuri bin Booyman [2016] 6 MLJ 96, Mahkamah Rayuan menegaskan prinsip bahawa pihak-pihak terikat dengan janji dan terma kontrak masing-masing. Mahkamah ini menerima prinsip tersebut bersama Seksyen 38 Akta Kontrak 1950 bahawa pihak kepada kontrak hendaklah melaksanakan janji masing-masing kecuali dikecualikan oleh undang-undang. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w "It is also clearly provided under s.38 of the Contracts Act 1950 that a party to a contract must, unless excused under the Contracts Act or any other law, be bound by the terms of the contract so entered between them."

Prinsip am bagi pelanggaran kontrak boleh dirujuk kepada Seksyen 40 Akta Kontrak 1950, yang memperuntukkan: “When a party to a contract has refused to perform, or disabled himself from performing, his promise in its entirety, the promisee may put an end to the contract, unless he has signified, by words or conduct, his acquiescence in its continuance.”

Selanjutnya Seksyen 56 Akta Kontrak 1950 pula memperuntukkan: “When a party to a contract promises to do a certain thing at or before a specified time, or certain things at or before specified times, and fails to do any such thing at or before the specified time, the contract, or so much of it as has not been performed, becomes voidable at the option of the promisee, if the intention S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w of the parties was that time should be of the essence of the contract.”

Mahkamah ini merujuk kes Berjaya Times Square Sdn Bhd v M Concept Sdn Bhd [2010] 1 CLJ 269 yang memutuskan seperti berikut: “a) Mahkamah perlu memutuskan samada terdapat perlanggaran kontrak atau tidak iaitu pihak mana yang teraniaya (innocent) dan pihak mana yang melanggar kontrak (guilty party); b) Sekiranya satu pihak melanggar kontrak, pihak tersebut dikatakan telah menolak repudiate) kontrak berkenaan; c) Pihak yang teraniaya boleh memilih samada menerima penolakan kontrak tersebut (repudiation) dan menamatkan kontrak, atau tidak menerima penolakan kontrak dan mahukan kontrak diteruskan. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w d) Sekiranya kontrak ditamatkan, segala tanggungjawab masa hadapan pihak-pihak tamat, tetapi tanggungjawab yang lepas masih kekal dan berkuatkuasa; e) Perlanggaran kontrak hendaklah perlanggaran satu yang merupakan asas kontrak (go to the root of the contract), iaitu pihak yang bertanggungjawab untuk melaksanakan telah gagal melaksanakannya secara keseluruhannya; f) Sekiranya sebahagian pelaksanaan kontrak telah dilaksanakan, pihak yang teraniaya TIDAK BOLEH menamatkan kontrak; g) Oleh yang demikian, pembatalan kontrak bukanlah remedi yang boleh digunakan di dalam kes perlanggaran di mana kontrak telah dilaksanakan sebahagiannya

Dalam konteks kes ini, Plaintif-plaintif perlu membuktikan bahawa r\terdapat pelanggaran oleh Defendan bukan sekadar isu teknikal, S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w tetapi menyentuh terma penting yang mengawal operasi francais Ar-Rahn, iaitu kewajipan mendapatkan kelulusan dan/atau kebenaran bertulis sebelum membuka atau mengoperasikan cawangan lain.

Dalam menilai Perjanjian Francais Ar-Rahn, Mahkamah ini hendaklah memberi kesan kepada perkataan kontrak sebagaimana dipersetujui oleh pihak-pihak. Dalam Berjaya Times Square Sdn Bhd v M Concept Sdn Bhd [2010] 1 MLJ 597, Mahkamah Persekutuan menyatakan: “The court has no power to improve upon the instrument which it is called upon to construe, whether it be a contract, a statute or articles of association. It cannot introduce terms to make it fairer or more reasonable. It is concerned only to discover what the instrument means.”

Selanjutnya di dalam MBF Holdings Berhad v Dato’ Loy Teik Ngan & Ors [2013] 1 LNS 495, Mahkamah menyatakan: “The Court does not make a contract for the parties. The Court will not even improve the contract which the parties have made for themselves, however desirable the improvement might be. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w The Court's function is to interpret and apply the contract which the parties have made for themselves. If the express terms are perfectly clear and free from any ambiguity, there is no choice to be made between different possible meanings; the clear terms must be applied even if the court thinks some other terms would have been suitable.”

Berdasarkan prinsip undang-undang berikut, sekiranya Mahkamah mendapati bahawa Klausa 9.1(a) dan 9.5 adalah jelas dan tidak kabur, Mahkamah hendaklah memberi kesan kepada perkataan “prior approval in writing” dan “shall not commence operation” sebagaimana yang termaktub dalam Perjanjian Francais.

Walau bagaimanapun, dalam kes ini, Mahkamah ini juga perlu menilai pembelaan Defendan bahawa Perjanjian Francais bertarikh 14.4.2019 adalah terhad kepada Cawangan Alor Setar dan tidak terpakai kepada Cawangan Bachok dan Wangsa Melawati. Defendan telah secara khusus menghujahkan bahawa Perjanjian Francais bertarikh 14.4.2019 tidak mengikat Defendan dalam tindakan ini kerana ia terhad kepada Cawangan Alor Setar. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w Prinsip francais dan wilayah eksklusif 56. Keputusan Mahkamah Tinggi di dalam kes Koperasi Tanjong Keramat Malaysia Bhd v Permodalan Kelantan Bhd & Anor [2025] 9 CLJ 933 adalah amat relevan kerana melibatkan program Ar-Rahn dan isu operasi cawangan Koperasi Sahabat di Wangsa Melawati. Dalam kes tersebut, Mahkamah Tinggi menekankan bahawa perlindungan paling penting kepada francaisi ialah terma ekspres berhubung wilayah atau kawasan operasi. Mahkamah juga menyatakan bahawa perjanjian francais bukan sekadar perjanjian komersial persendirian, tetapi membawa jangkaan ketelusan, etika perniagaan dan layanan saksama kepada francaisi. "The most important protection to a franchisee would be the express term as to the territory or area it is allowed to operate."

Dalam kes yang sama, Mahkamah Tinggi mendapati bahawa kegagalan francaisor mengambil tindakan efektif terhadap pembukaan cawangan Koperasi Sahabat di wilayah eksklusif francaisi lain boleh menjadi perlanggaran fundamental. Prinsip tersebut menyokong kepentingan pematuhan ketat terhadap terma wilayah dan larangan pembukaan cawangan tanpa kelulusan. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w "The exclusive right to operate within a defined territory was not merely an incidental term, but a cornerstone of the franchise arrangement."

Merujuk kepada Seksyen 18(2)(b) Akta Francais 1998 yang memperuntukkan bahawa perjanjian francais hendaklah mengandungi hak wilayah francaisi seperti berikut: “Kehendak perjanjian francais 18.

Perjanjian francais hendaklah dalam bentuk bertulis.

Perjanjian francais hendaklah mengandungi tetapi tidak terhad kepada –

nama dan perihal keluaran dan perniagaan di bawah francais;

hak wilayah yang diberikan kepada francaisi;

fi francais, fi promosi, royalti atau apa-apa jenis bayaran yang berkaitan yang boleh dikenakan atas francaisi, jika ada; S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w

kewajipan francaisor;

kewajipan francaisi;

hak francaisi untuk menggunakan cap atau apa-apa harta intelektual lain, sementara menanti pendaftaran atau selepas pendaftaran francais;

syarat-syarat yang di bawahnya francaisi boleh menyerahhakkan hak di bawah francais;

pernyataan tentang tempoh bertenang sebagaimana yang diperuntukkan dalam subseksyen (4);

perihal mengenai cap atau apa-apa harta intelektual lain yang dipunyai oleh atau yang berkaitan dengan francaisor yang digunakan dalam francais; S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w

jika perjanjian itu adalah berkaitan dengan francaisi induk, identiti francaisor dan hak yang diperoleh oleh francaisi induk daripada francaisor;

jenis dan butir-butir bantuan yang diberikan oleh francaisor;

tempoh francais, dan terma pembaharuan dan pelanjutan perjanjian francais; dan

kesan penamatan atau habis tempoh perjanjian francais.

Di dalam kes Koperasi Tanjong Keramat Malaysia Bhd v Permodalan Kelantan Bhd & Anor [2025] 9 CLJ 933 menyatakan: “The most important protection to a franchisee would be the express term as to the territory or area it is allowed to operate. Hence, the Franchise Act 1998 (‘Act’) provides the mandatory requirement to set out terms related to franchise territory.” S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w

Dalam kes yang sama, Mahkamah juga menyatakan bahawa: “A franchise agreement is not merely a private commercial arrangement between two contracting parties. Instead, it carries with it broader obligations that include the expectation of transparency, ethical business conduct, and equitable treatment of franchisees.”

Dalam kes ini, isu wilayah francais timbul kerana Defendan menghujahkan bahawa Cawangan Bachok dan Wangsa Melawati telah mematuhi Klausa 4.2. Defendan juga memplidkan bahawa Plaintif-plaintif, bukannya Defendan, telah melanggar Klausa 4.2 apabila tidak membenarkan operasi cawangan tersebut. Justeru, Plaintif-plaintif perlu membuktikan bukan sahaja bahawa Klausa 4.2 terpakai, tetapi juga bahawa pematuhan radius wilayah semata-mata tidak mencukupi untuk membenarkan Defendan membuka cawangan tanpa mematuhi Klausa 2.1, 9.1(a) dan 9.5. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w Prinsip cap dagangan dan passing off 62. Bagi tuntutan pengelirupaan, prinsip umum yang diterima pakai ialah Plaintif perlu membuktikan nama baik (goodwill), representasi salah yang berkemungkinan menyebabkan kekeliruan, dan kerosakan atau kemungkinan kerosakan. Prinsip klasik ini berasal daripada kes Reckitt & Colman Products Ltd v Borden Inc [1990] 1 WLR 491 dan telah diterima pakai dalam undang-undang common law Malaysia. "The law of passing off can be summarised in one short general proposition: no man may pass off his goods as those of another."

Mahkamah Persekutusan di dalam kes MOHAMMAD HAFIZ HAMIDUN v. KAMDAR SDN BHD [2021] 6 CLJ 799 [2021] 1 LNS 590, YAA KHN Tengku Maimoon memutuskan yang berikut: “[28] The law on passing off and its constituent elements, is very much settled. Its history and development are lucidly explained in the judgment of Abdul Malik Ishak JCA in Yong Sze Fun & Anor v. Syarikat Zamani Hj Tamin Sdn Bhd & Anor [2011] CLJU S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w 34 1307; [2011] 1 LNS 1307; [2012] 1 MLJ 585 ("Yong Sze Fun"). For the purposes of this appeal, it is sufficient if we merely restate briefly the basics as follows. [29] Lord Diplock stated the five different elements of the tort in Erven Warnink BV & Ors v. Townend & Sons (Hull) Ltd & Ors [1979] AC 731 ("the Advocaat Case"). In the same case, Lord Fraser of Tullybelton also formulated his own test in a separate speech. [30] In a later case, that is, Reckitt and Colman Products Ltd v. Borden Inc & Ors [1990] 1 All ER 873 ("Reckitt"), Lord Oliver further summarised the five elements identified by Lord Diplock into three. His Lordship stated as follows, at p. 880: Neither the appellants nor the respondents contend that the principles of law are in any doubt. The law of passing off can be summarised in one short general proposition, no man may pass off his goods as those of another. More specifically, it may be expressed in terms S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w of the elements which the plaintiff in such an action has to prove in order to succeed. These are three in number. First, he must establish a goodwill or reputation attached to the goods or services which he supplies in the mind of the purchasing public by association with the identifying 'get-up' (whether it consists simply of a brand name or a trade description, or the individual features of labelling or packaging) under which his particular goods or services are offered to the public, such that the get-up is recognised by the public as distinctive specifically of the plaintiff's goods or services. Second, he must demonstrate a misrepresentation by the defendant to the public (whether or not intentional) leading or likely to lead the public to believe that goods or services offered by him are the goods or services of the plaintiff. Whether the public is aware of the plaintiff's identity as the manufacturer or supplier of the goods or services is immaterial, as long as they are identified with a particular source which is in fact the plaintiff. For example, if the public is accustomed to rely upon a particular brand name in purchasing goods S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w of a particular description, it matters not at all that there is little or no public awareness of the identity of the proprietor of the brand name. Third, he must demonstrate that he suffers or, in a quia timet action, that he is likely to suffer damage by reason of the erroneous belief engendered by the defendant's misrepresentation that the source of the defendant's goods or services is the same as the source of those offered by the plaintiff. [31] In short, the three elements which have now come to be known as the "classic trinity" of passing off, are that the plaintiff must be able to establish (i) goodwill; (ii) misrepresentation; and (iii) damage or possibility of damage (if the action is quia timet). Each of these constituent elements can lead to reams of discussions on their own but they are generally accepted, following a line of cases after Reckitt, as the primary constituents of the tort. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w "Goodwill" Generally [33] The classic attempt at a definition of goodwill is the dictum of Lord Macnaghten in Inland Revenue Commissioners v. Muller & Co's Margarine Ltd [1901] AC 217 ("Muller"), a decision of the House of Lords to which the High Court referred and which we accept. At pp. 223-224, Lord Macnaghten explained it as follows: ... What is goodwill? It is a thing very easy to describe, very difficult to define. It is the benefit and advantage of the good name, reputation, and connection of a business. It is the attractive force which brings in custom. It is the one thing which distinguishes an old-established business from a new business at its first start. The goodwill of a business must emanate from a particular centre or source. However widely extended or diffused its influence may be, goodwill is worth nothing unless it has power of attraction sufficient to bring customers home to the source from which it emanates. Goodwill is composed of a variety of elements. It differs in its composition in different trades and in different businesses in the same trade. One element may preponderate here and another element there. To S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w analyse goodwill and split it up into its component parts, to pare it down as the Commissioners desire to do until nothing is left but a dry residuum ingrained in the actual place where the business is carried on while everything else is in the air, seems to me to be as useful for practical purposes as it would be to resolve the human body into the various substances of which it is said to be composed. The goodwill of a business is one whole, and in a case like this it must be dealt with as such. ….. [35] Whatever be the definition of "goodwill", as Lord Diplock put it in Star Industrial Co Ltd v. Yap Kwee Kor t/a New Star Industrial Co [1976] CLJU 145; [1976] 1 LNS 145; [1976] 1 MLJ 149 (at p. 155) paraphrasing from Lord Macnaghten in Muller (supra): Goodwill, as the subject of proprietary rights, is incapable of subsisting by itself. It has no independent existence apart from the business to which it is attached. [36] What is clear from the cases is that goodwill, if it exists, is always attached to a business or trade. The evidence in the present appeal is S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w quite overwhelming that there is goodwill attached to the name "Hafiz Hamidun" such that any misrepresentation of it will cause or is likely to cause damage to the goodwill of a business conducted using it. [37] The more crucial question in the present appeal is: who exactly has the standing to prosecute a claim against the misrepresentation of that unregistered trademark which has been established against the defendant. [38] Goodwill, an intangible and fluid asset, is (as we understand it) necessarily wide in definition. In our view, the strongest authority to illustrate this is the judgment of Danckwerts J in Bollinger and Others v. Costa Brava Wine Company Ltd [1959] 3 All ER 800 ("Bollinger"). ….. [42] Essentially, the point of the case is that goodwill need not necessarily be confined to any particular trader so long as the goodwill in that trade is sufficiently established in that business such that any misrepresentation of it causes or is likely to cause harm to it. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w …… [44] The foregoing authorities generally clarify that goodwill, by its definition and in a business may not necessarily be attached so strictly to any particular individual or group of persons. Goodwill resides in the trade or in the goods or in the service or in the name, description or any other insignia, mark or distinguishing feature relevant to those goods or services. [45] It therefore stands to reason that if the goodwill of a particular trade or goods or service or description of those things is capable of being identified geographically (as it was in the case of Bollinger), then any trader with sufficient nexus to that business is eligible to sue. [46] In the present appeal, the defendant's submissions to the extent that it attempts to make a technical distinction between the plaintiff and HSB (without regard to the overwhelming evidence in the goodwill established in "Hafiz Hamidun") must therefore be rejected. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w [47] On the factual matrix of the present appeal, we are of the view that the learned High Court Judge was correct to find that the goodwill in the name "Hafiz Hamidun" belongs to the plaintiff and not HSB. The findings indicate that the unregistered trademark is identified with the plaintiff, that he uses it and it has accumulated goodwill in that sense are contained in paras. 29-32 of the learned High Court Judge's judgment. We were minded to endorse those findings.”

Dalam konteks kes ini, penggunaan logo, cap dagangan, sistem, bahan pengiklanan dan premis berjenama Ar-Rahn oleh Defendan tanpa kelulusan dan/atau kebenaran bertulis Plaintif-Plaintif telah membawa suatu representasi kepada orang awam bahawa Cawangan Bachok dan Wangsa Melawati merupakan cawangan sah dan diluluskan dalam rangkaian francais Ar-Rahn yang dibenarkan oleh Plaintif-Plaintif sedangkan fakta memunjukkan sebaliknya. Representasi sedemikian berpotensi menjejaskan goodwill dan kawalan francais Plaintif-Plaintif.

Defendan sebaliknya telah memplidkan bahawa Plaintif-plaintif gagal membuktikan elemen goodwill dan passing-off. Dalam Pernyataan S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w Pembelaan, Defendan menyatakan bahawa hubungan francais pihak-pihak telah bermula sejak 2013 dan “sukar untuk membezakan produk itu milik Defendan atau Plaintif-plaintif”, lalu Defendan menghujahkan bahawa Plaintif-plaintif menanggung beban untuk menunjukkan mereka mempunyai nama baik bagi produk tersebut.

Oleh itu, Plaintif-plaintif mempunyai beban dari segi undang-undang untuk menunjukkan mereka memiliki nama baik bagi produk tersebut, dan bagi tuntutan passing-off, beban Plaintif-plaintif adalah lebih khusus dan tidak memadai sekadar menunjukkan bahawa Defendan menggunakan nama atau sistem Ar-Rahn. Plaintif-plaintif mesti membuktikan tiga elemen klasik passing-off seperti yang dinyatakan dalam Reckitt & Colman dan Mohammad Hafiz Hamidun. Gantirugi, akaun keuntungan dan injunksi 67. Seksyen 74 Akta Kontrak 1950 memperuntukkan bahawa apabila kontrak dipecahkan, pihak yang mengalami kerugian berhak menerima pampasan bagi kerugian yang secara semula jadi timbul daripada perlanggaran tersebut atau yang diketahui oleh pihak-pihak pada masa kontrak dibuat sebagai berkemungkinan timbul daripada S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w perlanggaran itu. Pampasan tidak diberikan bagi kerugian yang terlalu jauh atau tidak langsung. "When a contract has been broken, the party who suffers by the breach is entitled to receive compensation for any loss or damage caused to him thereby, which naturally arose in the usual course of things from the breach."

Dalam Koperasi Tanjong Keramat, Mahkamah Tinggi menegaskan bahawa hak pampasan di bawah Seksyen 74 Akta Kontrak 1950 bertujuan meletakkan pihak yang teraniaya, setakat wang mampu berbuat demikian, dalam kedudukan seolah-olah kontrak telah dilaksanakan dengan sempurna. Mahkamah ini mengguna pakai prinsip tersebut bagi tujuan taksiran gantirugi dan/atau akaun keuntungan.

Berhubung gantirugi teruk dan teladan, Mahkamah mengambil maklum prinsip dalam Rookes v Barnard [1964] 1 All ER 367, Sambaga Valli a/p KR Ponnusamy v Datuk Bandar Kuala Lumpur [2018] 1 MLJ 784, Lembaga Kemajuan Tanah Persekutuan (Felda) S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w & Anor v Awang Soh Mamat & Ors [2009] 5 CLJ 1, Chong Siew Chiang v Chua Chin Geh & Anor [1995] 1 CLJ 173 dan Soo Kian Huat v Zenith Aim Sdn Bhd [2016] 1 LNS 977. Gantirugi teladan adalah bersifat menghukum dan diberikan dalam kategori terhad, manakala gantirugi teruk bersifat pampasan bagi keadaan yang meningkatkan penderitaan atau kecederaan terhadap pihak yang menuntut. "Exemplary damages or punitive damages are additional damages awarded with reference to the conduct of the defendant, to signify disapproval, condemnation or denunciation of the defendant’s tortious act, and to punish the defendant." Ganti Rugi Teladan dan Ganti Rugi Teruk Prinsip Undang-Undang 70. Mahkamah ini mendapati bahawa selain daripada gantirugi biasa, Mahkamah ini mempunyai bidang kuasa untuk menganugerahkan gantirugi teladan (“exemplary damages”) dan gantirugi teruk (“aggravated damages”) dalam keadaan-keadaan yang wajar S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w berdasarkan fakta dan perlakuan pihak yang melakukan pelanggaran. Prinsip berhubung gantirugi teladan telah dijelaskan oleh House of Lords dalam kes Rookes v Barnard [1964] AC 1129 di mana Lord Devlin menyatakan: “Exemplary damages are intended to punish and deter.”

Lord Devlin selanjutnya menjelaskan bahawa gantirugi teladan boleh diberikan apabila tindakan Defendan menunjukkan perlakuan yang menindas, sewenang-wenangnya, tidak berperikemanusiaan, atau dilakukan dengan niat mendapatkan keuntungan secara salah. Prinsip tersebut telah diterimapakai dalam pelbagai keputusan Mahkamah di Malaysia bahawa gantirugi teladan diberikan bukan semata-mata untuk pampasan, tetapi untuk menghukum (“punitive”) dan memberi pengajaran supaya tindakan serupa tidak diulangi.

Dalam kes AstraZeneca Sdn Bhd v OBor Biomedicals Sdn Bhd [2022] MLJU 665. Mahkamah menyatakan bahawa gantirugi teladan adalah wajar apabila pelanggaran dilakukan secara sengaja, S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w berterusan dan dengan pengetahuan bahawa tindakan tersebut menyalahi hak pihak lain.

Gantirugi teruk pula diberikan apabila cara atau keadaan pelanggaran itu dilakukan telah menambahkan kecederaan kepada Plaintif, menjejaskan maruah, reputasi, nama baik atau menyebabkan tekanan dan penghinaan yang lebih serius kepada Plaintif.

Dalam kes Cassell & Co Ltd v Broome [1972] AC 1027 Mahkamah menjelaskan bahawa aggravated damages boleh diberikan apabila perlakuan Defendan meningkatkan kecederaan (“injury”) kepada Plaintif; termasuk melalui tindakan yang angkuh, berniat jahat atau tidak menghormati hak Plaintif.

Mahkamah di Malaysia juga menerima prinsip bahawa gantirugi teruk boleh diberikan apabila perlakuan Defendan selepas pelanggaran, cara pembelaan dan sikap Defendan semasa prosiding telah memburukkan lagi kerugian atau kecederaan Plaintif. S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w

Mahkamah memberi perhatian khusus kepada beberapa klausa material dalam Perjanjian Francais Ar-Rahn kerana tuntutan Plaintif-Plaintif sebahagian besarnya bergantung kepada persoalan sama ada Defendan dibenarkan membuka cawangan baharu tanpa kelulusan bertulis dan tanpa perjanjian cawangan khusus.

Klausa 1 memberikan takrif “Business” sebagai perniagaan francais Ar-Rahn yang beroperasi di premis yang dibenarkan, di bawah cap dagangan, harta intelek, sistem dan standard yang ditetapkan oleh Plaintif-Plaintif.

Dengan itu, perniagaan yang dijalankan di bawah jenama Ar-Rahn bukan sekadar aktiviti pajak gadai Islam secara umum, tetapi suatu sistem francais yang dikawal oleh pemilik jenama.

Klausa 2.1 adalah terma yang amat penting. Klausa 2.1 memperuntukkan seperti berikut: “2. Grant of Franchised Rights and Reservations

2.1 The Franchisor hereby grants to the Franchisee and the S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w Franchisee hereby accepts during the term of this Agreement a franchise to carry on the Business at or operate the Business from, the Premise subject to and in accordance with the terms of this Agreement. However, this grants of franchise is only limited to the specified premised only. A separate agreement must be signed between the parties of this Agreement should the parties agreed to expand the Business to other premises.”

Terma ini menunjukkan bahawa hak yang diberikan kepada francaisi adalah tertakluk kepada premis yang dikhususkan. Ia juga memperuntukkan bahawa sekiranya francaisi ingin meluaskan operasi kepada premis lain, perjanjian berasingan perlu dimasuki.

Mahkamah ini menerima hujahan Plaintif-Plaintif bahawa klausa ini bertujuan mengelakkan pembukaan cawangan secara unilateral dan memastikan semua cawangan baharu tertakluk kepada kawalan, standard dan rekod rasmi Plaintif-Plaintif.

Klausa 4.1 memperuntukkan bahawa setiap perjanjian francais adalah terhad dan eksklusif kepada cawangan yang dinyatakan dalam perjanjian. Klausa 4.1 memperuntukkan yang berikut: S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w “4.1 The rights granted to the Franchisee under this Agreement shall extend only to carrying on or operating the Business at or from the Premises within the Franchise Territory.”

Klausa 4.2 pula menetapkan wilayah francais, iaitu dalam mana-mana ibu negeri pada radius 1 kilometer dan dalam wilayah lain pada radius 3 kilometer. Klausa 4.2 memperuntukkan: “4.2 For the purpose of this Agreement, the Franchise Territory shall be as follows:

Any state capital – in a radius of one (1) kilometer; or

All other territories – in a radius of three (3) kilometer.”

Mahkamah ini mendapati klausa ini bukan sekadar peruntukan teknikal, tetapi satu jaminan komersial kepada francaisi bahawa sistem francais dikawal bagi mengelakkan pertindihan, persaingan tidak adil dan gangguan kepada francaisi lain. Selanjutnya, Mahkamah Tinggi dalam kes Koperasi Tanjong Keramat Malaysia Bhd v Permodalan S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w Kelantan Bhd & Anor [2025] 9 CLJ 933 menegaskan bahawa perlindungan wilayah francais merupakan perlindungan paling penting kepada francaisi.

Klausa 8 dan 8.6 menyenaraikan obligasi francaisi termasuk kewajipan mematuhi standard, menyerahkan pelan susun atur, menggunakan sistem yang ditetapkan, membayar yuran pembukaan, membayar fi royalti bulanan, menyerahkan laporan kewangan bulanan dan membenarkan audit. Kegagalan Defendan menyerahkan laporan dan membayar royalti bagi cawangan yang dipertikaikan menunjukkan bahawa Defendan telah mengambil manfaat daripada jenama Ar-Rahn tanpa memikul obligasi yang sepatutnya dipikul oleh francaisi.

Klausa 8.6 memperuntukkan yang berikut: “The Franchisee shall during the term of this Agreement:

inform the Franchise Management Company of any suspected infringement or misappropriation of the Franchisor’s Intellectual Property and to take such reasonable action as the Franchise Management Company S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w shall direct at the expense of the Franchisor in relation to such infringement or misappropriation; and

compensate the Franchisor for any damage suffered in the case of any use by the Franchisee of the Intellectual Property otherwise than in accordance with this Agreement and to indemnify the Franchisor for any liability incurred to third parties for any use of the Intellectual Property other than in accordance with this Agreement.

to be permitted to use signage board with Franchisee’s own name and logo. Franchisee also undertakes to maintain the word “Ar Rahn” and the “Jawi” word to portray/respond trademark of the Franchisor.”

Klausa 9.1(a) dan 9.5 pula menekankan bahawa francaisi tidak boleh menjalankan perniagaan, membuat perubahan premis, memulakan operasi atau menggunakan bahan berkaitan francais tanpa kebenaran dan/atau kelulusan Plaintif-Plaintif.

Klausa 9.1(a) memperuntukkan: S/N aSaig8vPvEKcIpnq4eNl2w “9.1 The Franchisee shall not:

operate the Business or any part of the System at any location other than the Premises without the prior approval in writing of the Franchise Management Company.”

Klausa 9.5 memperuntukkan secara verbatim: “The Franchisee shall not commence operation of the Business until the Franchise Management Company has approved the specified premises and the construction and alterations resulting therefrom.”

Pada hemat Mahkamah ini, klausa-klausa ini jelas dan tidak kabur. Apa yang diperlukan ialah kelulusan bertulis dan bukan dakwaan kelulusan lisan yang tidak disokong oleh bukti dokumentari.

91.