1. ) Raz Intan Development Sdn.Bhd. (AC-87-200-05/2021)

When the case for the prosecution is concluded, the Court shall consider whether the prosecution has made out a prima facie case against the accused.

If the Court finds that the prosecution has not made out a prima facie case against the accused, the Court shall record an order of acquittal.

If the Court finds that a prima facie case has been made out against the accused on the offence charged the Court shall call upon the accused to enter on his defence.

For the purpose of this section, a prima facie case is made out against the accused where the prosecution has adduced credible evidence proving each ingredient of the offence which if unrebutted or unexplained would warrant a conviction” [7] Mahkamah Rayuan dalam kes Looi Kow Chai v. Public Prosecutor [2003] 1 CLJ 734 [2003] 2 MLJ 65; [2003] 2 AMR 89 berkenaan prima facie telah menyatakan seperti yang berikut: "In our respectful view, the correct test to be applied in determining whether a prima facie case has been made out under s. 180 of the CPC (and this would apply to a trial under s. 173 of the CPC) is that as encapsulated in the judgment of Hashim Yeop Sani FJ (as he then was) in Dato' Mokhtar bin Hashim & Anor v. Public Prosecutor [1983] CLJ Rep 101: [1983] 2 CLJ 10: [1983] 2 MLJ 232 at p 270: To summarize, it would therefore appear that having regard to the prosecution evidence adduced so far, a prima facie case has not been established against Nordin Johan and Aziz Abdullah, the second accused and the fourth accused which, failing their rebuttal, would warrant their conviction. In other words if they elect to remain silent now (which I hold they are perfectly entitled to do even though they are being tried under the Emergency Regulations) the question is can they be convicted of the offence of section 302 read with section 34 of the Penal Code ? My answer to the question is in the negative.' We are confident in the view we have just expressed because we find nothing in the amended s. 180(1) of the CPC that has taken away the right of an accused person to remain silent at the close of the prosecution case. Further we find nothing in the legislative intention of Parliament as expressed in the language employed by it to show that there should be a dual exercise by a judge under s. 180 when an accused elects to remain silent as happened in Pavone v. Public Prosecutor [1985] 1 LNS 99: [1984] 1 MLJ 77. In other words, we are unable to discover anything in the language of the recently formulated s. 180 that requires a judge sitting alone first to make a minimum evaluation and then when the accused elects to remain silent to make a maximum evaluation in deciding whether to convict or not at the close of the prosecution case.” It therefore follows that there is only one exercise that a judge sitting alone under s. 180 of the CPC has to undertake at the close of the prosecution case. He must subject the prosecution evidence to maximum evaluation and to ask himself the question: if I decide to call upon the accused to enter his defence and he elects to remain silent, am I prepared to convict him on the totality of the evidence contained in the prosecution case? If the answer is in the negative then no prima facie case has been made out and the accused would be entitled to an acquittal." [8] Kes Public Prosecutor v Poh Ah Kwang [2003] 3 AMR 670 dirujuk berkenaan maksud prima facie ini: “Since the standard of proof at this stage is prima facie proof, which means a maximum evaluation of the evidence on the basis of proof beyond reasonable doubt, the evidence of SP2 is therefore for all intends and purposes uncorroborated in so far as the answers given by the accused were concerned..” [9] Kes Public Prosecutor v Mohd Radzi Abu Bakar [2006] 1 CLJ turut dirujuk; “After the amendments to ss. 173(f) and 180 of the CPC, the statutory test has been altered. What is required of a Subordinate Court and the High Court under the amended section is to call for the defence when it is satisfied that a prima facie case has been made out at the close of the prosecution case. This requires the court to undertake a maximum evaluation of the prosecution evidence when deciding whether to call on the accused to enter his or her defence. SEKSYEN KESALAHAN:

Larangan terhadap mengeluarkan, menjual, dsb. Tanpa lessen

Tiada seorang pun boleh, melainkan jika dia ialah seorang pemegang lessen yang sesuai yang dikeluarkan di bawah Peraturan-Peraturan ini –-

menjual atau mengalihkan bahan tanaman kelapa sawit, buah kelapa sawit, minyak sawit, isirung sawit, asid lemak saawit atau oleokimia sawit;

Mana-mana orang yang melanggar subperaturan (1) melakukan suatu kesalahan dan apabila disabitkan boleh didenda tidak melebihi dua ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya. DIPUTUSKAN (pihak pendakwaan berjaya membuktikan kes prima facie terhadap Perayu dan pembelaan gagal membangkitkan keraguan yang munasabah; Perayu Pertama disabitkan dan didenda RM4000.00 bagi Pertuduhan Pertama, RM4000.00 bagi Pertuduhan Kedua, RM4000.00 bagi Pertuduhan Ketiga dengan Jumlah Denda bagi Perayu Pertama adalah RM12000.00; Perayu Kedua disabitkan dan didenda RM3000.00 gagal bayar 3 bulan Penjara bagi Pertuduhan Pertama, RM3000.00 gagal bayar 3 bulan Penjara bagi Pertuduhan Kedua, RM3000.00 gagal bayar 3 bulan Penjara bagi Pertuduhan Ketiga dengan Jumlah Denda bagi Perayu Kedua adalah RM9000.00; ELEMEN-ELEMEN YANG PERLU DIBUKTIKAN. [10] Adalah menjadi kewajipan dan bebanan undang-undang kepada pihak pendakwaan untuk membuktikan bahawa:- i) Perayu telah menjual buah kelapa sawit; dan ii) Perayu tiada lessen yang sah daripada MPOB. [11] Sebelum Mahkamah mengupas keterangan-keterangan yang diketengahkan oleh Pendakwaan dalam membuktikan elemen-elemen yang perlu dibuktikan, Mahkamah akan menjelaskan dua perkara dahulu. [12] Yang pertama adalah hak Mahkamah dalam meminda Pertuduhan di Akhir kes pembelaan dan yang kedua adalah sama ada pertuduhan kes ini jatuh dibawah kes-kes ‘strict liability’? PERTUDUHAN PINDAAN [13] Seksyen 158(1) KTJ memperuntukkan seperti berikut:

Any Court may alter or add to any charge at any time before judgment is pronounced.

Every such alteration or addition shall be read and explained to the accused. [14] Seksyen 158 KTJ adalah amat jelas dimana dimana seksyen ini membawa maksud yang sangat luas. Ini adalah kerana seksyen ini membenarkan mahkamah meminda pertuduhan pada mana-mana peringkat sebelum penghakiman dibacakan. [15] Walaupun, kes terkini Pendakwa Raya v Cho Sing Koo [2019] MLJU 659, JCA Mohd Nazlan Bin Mohd Ghazali J telah menjelaskan seperti berikut:“matters which constitute the essence of a finding of prima facie such as in particular whether the ingredients of the offence have been proved cannot be revisited at the end of the entire case and are to be tested against the evidence of the defence”. [16] Akan tetapi, kes PP v Salamah bte Abdullah [1947] MLJ 178, dan kes Mahkamah Rayuan Mohd Taufik Peter bin Abdullah Iwn Pendakwa Raya [2019] 4 MLJ 542 memutuskan satu pertuduhan itu boleh dipinda diakhir kes pembelaan. [17] Maka, Mahkamah ini berpandukan kepada kes-kes di atas, telah meminda ketiga-tiga pertuduhan dalam kes ini sepertimana yang telah dinyatakan di atas. [18] Merujuk kepada seksyen 158(2) KTJ, kesemua pertuduhan pindaan telah dibacakan dan dijelaskan kepada OKS-OKS. Kedua-dua OKS tidak mengaku bersalah ke atas ketiga-tiga pertuduhan pindaan dan mohon bicara. Kemudian, OKS-OKS ditanya sama ada mereka bersedia untuk mendengar keputusan atau ingin meneruskan dengan bicara? Mereka telah menjawab yang mereka bersedia untuk mendengar keputusan dan ingin meneruskan. [19] Setelah itu, merujuk kepada Seksyen 162 KTJ, Mahkamah telah bertanya dengan pihak Pendakwaan sama ada mereka bersedia untuk mendengar keputusan juga atau mereka ingin memanggil semula mana-mana saksi yang telah dipanggil untuk memberikan bukti baharu? [20] Kedua-dua pihak Pendakwaan dan pihak Pembelaan memaklumkan mereka bersedia dengan keputusan dan hujahan serta hujahan bertulis mereka adalah mencukupi. [21] Mahkamah ini turut merujuk kepada kes Mahkamah Rayuan Yap You Jee v PP & Other Appeals [2015] 7 CLJ 897, Tengku Maimun Tuan Mat (sekarang KHN) memutuskan “… if the amendments do not introduce a different case against the accused and in line with the evidence before the court, no prejudice will be occasioned to the accused.”. [22] Maka, dalam kes ini, pindaan yang dibuat hanyalah terhadap elemen niat bersama yang mana pihak Pendakwaan pada awalnya telah terkhilaf dan menggunakan seksyen 34 Kanun Keseksaan yang mana adalah merupakan undang-undang am, sementara terdapat ‘deeming provision’ iaitu seksyen 68(1)(a) Akta Lembaga Minyak Sawit Malaysia 1998 yang seharusnya digunakan bagi membuktikan elemen niat bersama tersebut. Dalam hal ini, memandangkan pindaan yang dibuat hanyalah dari segi teknikal dimana pihak Pendakwaan hanyalah perlu bergantung kepada fakta yang sama dan pihak Pembelaan turut bergantung kepada pembelaan yang sama, maka pertuduhan pindaan ini tidak memprejudiskan kedua-dua OKS. Rujukan dibuat kepada Yap You Jee v PP [2015] 7 CLJ 897. [23] Mahkamah merujuk kepada kes Harihar Chakravarty v The State of West Bengal AIR 1954 SC 266, yang menyatakan: “If there are any defects to the charge whether they are discovered at the inception of the trial or at any subsequent stage of the trial prior to the pronouncement of the judgment, the court is empowered to amend the charge. It must be borne in mind that the jurisdiction to amend a charge or add an entirely new charge is exercisable on the facts of each particular case and such facts must justify such an amendment.”. [24] Kes Yong Kar Mun v Public Prosecutor [2012] 6 MLJ 209 turut menjelaskan seksyen 34 Kanun Keseksaan seperti berikut: “[60] The final amended charge in exh 'P112' brings into sharp focus s 34 of the Penal Code. That section reads as follows: Each of several persons liable for an act done by all, in like manner as if done by him alone. When a criminal act is done by several persons, in furtherance of the common intention of all, each of such persons is liable for that act in the same manner as if the act were done by him alone. [61] Section 34 of the Penal Code throws the net of criminal liability wider. It imposes joint criminal liability on persons who participate in the commission of an offence. Standing alone s 34 of the Penal Code does not create a substantive offence. The section must be read with or attached to another offence-creating provision to infer joint responsibility for a criminal act (per LP Thean J in Chota bin Abdul Razak v Public Prosecutor [1991] 3 MLJ 77; [1991] SLR 675, and adopted by Gopal Sri Ram JCA in Msimanga Lesaly v Public Prosecutor [2005] 4 MLJ 314). Thus, two or more persons doing an act jointly may be treated as if each of them had done that act individually. Desai J in Bashir v State AIR 1953 Allahabad 668, aptly said (p 674):

If the conditions mentioned in s 34 are fulfilled, then each of the persons or conspirators is responsible for the whole criminal act done by all of them. If A and B do a criminal act in furtherance of their common intention, each of them is guilty of that offence of which he would have been guilty if he alone had done the whole criminal act. The law makes no distinction between them or between the parts played by them in doing the criminal act; each is guilty of the same offence. [62] Thus, when the deceased by the name of Teng Mun Hoong or Hong Chai as the appellant called him robbed Maybank, the appellant is equally guilty of the same offence. And when the appellant discharged the pump gun and using his own pistol shot at the police personnel, the deceased was likewise responsible for the whole criminal act. It is as simple as that.” [25] Maka, berdasarkan nas-nas di atas dan seksyen 158 KTJ, Mahkamah dengan ini mendapati pindaan yang dibuat ke atas ketiga-tiga Pertuduhan adalah wajar, patut dan tidak memprejudiskan mana-mana pihak. STRICT LIABILITY [26] Penelitian saya terhadap peruntukan Peraturan 5(1)(b) dan tujuan P.U(A) 516 dan Akta 582 ini digubal iaitu bagi menubuhkan Lembaga Minyak Sawit Malaysia dan untuk mengadakan peruntukan bagi perkara-perkara yang berkaitan dengannya dan untuk membuat peruntukan yang lebih baik berkenaan dengan industri kelapa sawit Malaysia. [27] Saya dapati Peraturan 5(1)(b) ini adalah merupakan kesalahan laiabiliti ketat (‘strict liability’) yang tidak memerlukan pembuktian niat (‘mens rea’) OKS-OKS. [28] Di bawah Peraturan 5(1)(b) ini, jelasnya tiada perkataan yang menunjukkan niat yang perlu dibuktikan dan sekiranya dihujahkan niat perlu dibuktikan, maka ianya akan menghalang kesan dan niat peruntukan Peraturan ini dengan sepenuhnya. [29] Rujukan sesuai dibuat kepada kes Tumlong Kuandi v Public Prosecutor [1982] 1 MLJ 95, di mana isu kesalahan liabiliti ketat disentuh dan dinyatakan seperti berikut: “it was further submitted on behalf of the appellant that since the appellant did not know that he was in Malaysian Territorial Waters, he had a good defence for a charge under section 49(1) of the Act On reading the provisions of secton 49(1), I was of the view that the offence thereunder created is a strict liability offence, the commission of which requires no guilty intention or knowledge. Not only the words ‘knowingly’, ‘intentionally’ or ‘wilfully’ are not used in section 49(1) of the Act, the effect of the said section would be nullified if a court were to interpret the provisions as being otherwise than strict liability offence.” [30] Isu Iiabiliti ketat ini juga ada dihuraikan dalam kes Public Prosecutor v Osman bin Apo Hamid & Anor [1978] 2 MLJ 38 di mana Hakim Abdul Razak, apabila memutuskan seksyen 27(i) Akta Lembaga Padi dan Beras Negara 1971 adalah merupakan kesalahan liabiliti ketat menyatakan seperti berikut: “In my view the offence is one of strict liabiliti in which the mental element is negatived by the legislature. I have no doubt that the legislature intended that the category of physical acts of this nature must itself constitute an offence if only because the alternative would mean that the apprehension of offences of this nature would be well high difficult if not possible. The creation of absolute offences is not new. Indeed Sweet v Parsley which I shall refer to takes cognizance of this fact. Lord Reid at page 148 says: ‘Our first duty is to consider the words of the Act: if they show a clear intention to create an absolute offence that is an end of the matter.’ The problem faced by the legislature if in all cases mens rea is required can be quite frustrating as Lord Reid says at page 150: ‘The choice would be much more difficult if there were no other way open than either mens rea in the full sense or an absuiote offence; for there are many kinds of case where putting on the prosecutor the full burden of proving mens rea creates great difficulties and may lead to many unjust acquittals. ‘ And Lord Morris at page 152 in the same vein had this to say on the requirement of mens rea.’ ‘But as Parliament is supreme it is open to Parliament to legislate in such a way that an offence may be created of which someone may be found guilty though mens rea is lacking. There may be cases in which as Channells J. said in Pearks, Gunston & Tee Ltd. V. Ward [1902] 2 K.B. 1, 11: ‘....the Legislature has thought it so important to prevent the particuklar act from being committeed that it absolutely forbids it to be done; and if it is done the offender is liable to a penalty whether he had any mens rea or not be intended to commit a breach of the law. ‘ ‘Thus in diverse situations and circumstances and for any one of a variety of reasons Parliament may see fit to create offences and make people responsible before criminal court although there is an absence of mens rea.’ Lord Pearce has given us some of the requisite to look for in offences to strict liability. He said at pada 156; ‘But the nature of the crime, the punishment the absence of social obloquy, the particular mischief and the field of activiti in which it occurs, and the wording of the particular section and its context, may show that Parliament intended by the act should be prevented by punishment regardless of intent or knowledge’.” [31] Sehubungan itu, saya mendapati kesalahan di Peraturan 5(1)(b) adalah merupakan kesalahan liabiliti ketat dan oleh itu, niat perayu dalam kes ini tidak perlu dibuktikan oleh pihak pendakwaan. ELEMEN PERTAMA: [32] Berdasarkan kepada Pertuduhan Pindaan dan Seksyen kesalahan, maka elemen pertama yang perlu dibuktikan adalah kedua-dua Perayu dalam kes ini telah menjual buah kelapa sawit pada bulan Mac, April dan Mei. Bagi membuktikan elemen ini, pihak Pendakwaan telah kemukakan lebih kurang 29 dokumen iaitu P1 hingga P17, P30 hingga P39, P43 dan P44. SP2 juga dibawa ke Mahkamah bagi membuktikan bahawa syarikat SP2 iaitu TLY Enterprise telah menjalankan perniagaan menjual dan membeli buah kelapa sawit dengan sebuah estet yang dinamankan estet askar. [33] SP2 yang merupakan seorang pemegang lessen MPOB dengan No. Lesen: 578733- 0150000, yang merupakan kategori Peniaga Buah Kelapa Sawit (DF), telah memberi keterangan bahawa mereka telah membeli buah kelapa sawit daripada OKS1 pada bulan Mac 2020 sebanyak 46.68 tan (rujuk kepada 14 keping tiket timbang P4 (a-n) bertarikh 4.3.2020,

5.3.2020, 7.3.2020 (2 kali), 9.3.2020 (2 kali), 11.3.2020, 13.3.2020, 14.3.2020, 16.3.2020,

18.3.2020, 20.3.2020, 23.3.2020, 25.3.2020), dan Purchase Invoice (P1) dengan harga RM18,938.54 dimana bayaran kepada OKS1 dibuat sebanyak 2 kali melalui Payment Voucher di P2 bertarikh 31.3.2020 dan P3 bertarikh 7.4.2020. [34] Seterusnya, SP2 turut memberi keterangan bahawa mereka telah membeli buah kelapa sawit daripada OKS1 pada bulan April 2020 sebanyak 42.11 tan (rujuk kepada 12 keping tiket timbang P9 (a-l) bertarikh 1.4.2020, 3.4.2020, 6.4.2020, 8.4.2020, 11.4.2020, 13.4.2020,

16.4.2020, 18.4.2020, 20.4.2020, 23.4.2020, 27.4.2020 (2 kali)), dan Purchase Invoice (P5) dengan harga RM15,825.47 dimana bayaran kepada OKS1 dibuat sebanyak 3 kali melalui Payment Voucher di P6 bertarikh 30.4.2020, P7 bertarikh 5.5.2020 dan P8 bertarikh 7.5.2020. [35] Akhirnya, SP2 turut memberi keterangan bahawa mereka telah membeli buah kelapa sawit daripada OKS1 pada bulan Mei 2020 sebanyak 42.00 tan (rujuk kepada 12 keping tiket timbang P13 (a-l) bertarikh 4.5.2020, 5.5.2020, 7.5.2020, 9.5.2020, 11.5.2020, 13.5.2020,

15.5.2020, 16.5.2020, 18,5,2020, 20.5.2020, 21.5.2020 dan 28.5.2020), dan Purchase Invoice (P5) dengan harga RM13,808.76 dimana bayaran kepada OKS1 dibuat sebanyak 2 kali melalui Payment Voucher di P11 bertarikh 21.5.2020 dan P12 bertarikh 6.6.2020. [36] Bagi kesemua Purchase Invoice dan Purchase Voucher dikeluarkan atas nama OKS1 manakala hanya tiket timbang dikeluarkan atas nama estet askar. Apabila disoal oleh Pegawai Pendakwa, SP2 menyatakan estet askar adalah dirujuk dengan Raz Intan dan merupakan nama samaran OKS1. [37] Selain itu, Mahkamah juga mendapati syarikat SP2 juga telah menghantar penyata bulanan mereka kepada MPOB bagi bulan Mac 2020 (P14), April 2020 (P15) dan Mei 2020 (P16) dimana TLY Enterprise iaitu syarikat SP2 telah mengisytiharkan telah membeli buah kelapa sawit daripada OKS1 yang bernombor lesen 617887-002000 selama 3 bulan tersebut. [38] Dalam hujahan bertulis pihak pendakwaan, telah menyatakan ia adalah merupakan tanggungjawab wajib untuk pemegang lesen menghantar penyata bulanan yang lengkap, benar dan tepat kepada MPOB sebagaimana peruntukkan Peraturan 21 Peraturan Pelesenan 2005 dan kegagalan sedemikian maka pemegang lesen boleh didenda atau dipenjara atau kedua-duanya. Pihak pendakwaan dalam hujahan juga menyatakan penyata bulanan yang dikemukakan oleh syarikat SP2 adalah lengkap, benar dan tepat berdasarkan kesemua dokumen yang telah dikemukakan. [39] Mahkamah ini turut bersetuju dengan hujahan pihak pendakwaan dimana ‘paper trail’ bagi keterangan SP2 adalah sungguh corroborative in nature dan tiada isu ketidaksinambungan dalam kes juga pembelaan tidak langsung mempertikaikan keterangan-keterangan yang dikemukakan. [40] Perkara yang dipertikaikan oleh pembelaan adalah nombor syarikat SP2 dan juga alamat syarikat SP2 seolah-olah syarikat SP2 tidak wujud. Namunpun demikian, bagi kes pada hari ini Mahkamah mendapati keterangan yang penting adalah bukan nombor pendaftaran syarikat SP2 malah ia adalah lesen MPOB yang yang digunakan oleh syarikat SP2 dalam menjalankan aktivit pembelian/penjualan buah kelapa sawit. [41] Pembelaan juga mempertikaikan Resit Timbang adalah tidak dikeluarkan oleh syarikat SP2 dan nama Raz Intan hanya ditulis dengan pensil. Namun begitu, SP2 telah menjawab dan menyatakan sememangnya bukan mereka yang keluarkan tiket timbang tetapi adalah Perniagaan Langkap S/B yang merupakan orang yang beli buah kelapa sawit dari syarikat SP2 setelah SP2 membeli daripada Raz Intan. Namun, Mahkamah mendapati perkara ini tidaklah menjejaskan kes Pendakwaan dimana dokumen lain iaitu Purchase Invoice dan Payment Voucher kesemuanya teratur dimana ia menunjukkan terdapat urusan jual beli antara syarikat SP2 dan OKS1. [42] Selain itu, pembelaan juga ada menimbulkan isu bukan mereka yang menjual buah kelapa sawit, malah nama syarikat dan lesen syarikat telah disalahgunakan oleh orang lain iaitu Lim Chuan Aun (SP4). Akan tetapi jika sememangnya orang lain iaitu SP4 telah menyalahgunakan lesen OKS1 mengapa OKS1 telah menghantar penyata bulanan bagi bulan Mac 2020 dan bulan April 2020 dimana mereka telah mengisytiharkan jualan buah kelapa sawit kepada syarikat SP2 dengan berat tan yang sama sepertimana yang diisytiharkan oleh syarikat SP2 iaitu TLY Enterprise. Selain itu, SP4 juga turut dipanggil oleh pihak pendakwaan dimana SP4 mengaku telah dilantik oleh OKS1 sebagai kontraktor untuk mengait, membaja dan menebus kebun milik OKS1 dimana perkara ini dikutikan melalui P24 iaitu Surat Lantikan Kontraktor dan Akujanji antara OKS1 dan SP4. Dokumen P24 ini amat jelas menunjukkan SP4 telah dilantik sebagai seorang kontraktor untuk mengeluarkan hasil sawit. Walaupun P24 tidak menjelaskan apa-apa berkenaan arahan penjualan buah kelapa sawit kepada syarikat lain tetapi dapatan Mahkamah adalah OKS1 perlulah mengetahui berkenaan dengan urusan jual beli buah kelapa sawit di tanah yang disewa oleh mereka memandangkan mereka sendiri telah membuat pengisytiharaan di dalam system MPOB. [43] SP4 juga turut ‘corroborate’ keterangan SP2 dimana beliau mengakui ada mengait buah kelapa sawit untuk Raz Intan, hanatr ke pusat timbang Perniagaan Langkap S/B dan syarikat SP2 telah membeli buah kelapa sawit tersebut bagi bulan Mac 2020, April 2020 dan Mei 2020. Apabila dirujuk dengan tiket timbang dari Perniagaan Langkap S/B, SP4 telah menjelaskan estet askar adalah merujuk kepada OKS1. [44] Pembelaan sewaktu pemeriksaan balas SP4 ada mempertikaikan bahawa SP4 bukan lah seorang kontraktor yang dibayar untuk mengkerjakan lading Raz Intan, malah adalah penyewa di sana. Sekali lagi, Mahkamah mendapati pembelaan ini tidak wajar diterima oleh Mahkamah atas alasan, walaupun jika ‘benefit of the doubt’ diberikan kepada pembelaan dan jikanya memang betul SP4 menyewa lading Raz Intan dan menggunakan mengkerjakan ldadang tersebut atas kapasiti dia sebagai seorang individu, memang ada keperluan untuk OKS1 membuat pengisytiharaan urusan jual beli bagi bulan Mac 2020 dan April 2020. Mahkamah mendapati keterangan SP4 adalah amat jelas dimana keterangan sama dari awal sehingga akhir dimana SP4 menyatakan tugas dia hanyalah sebagai seorang kontraktor yang kerja bagi pihak Raz Intan. ELEMEN KEDUA: [45] Bagi elemen kedua iaitu OKS1 tidak mempunyai lesen yang sah di bawah Peraturan 5(1)(b) Peraturan-Peraturan Lembaga Minyak Kelapa Sawit (Pelesenan) 2005untuk menjual buah kelapa sawit, Mahkamah merujuk kepada keterangan SP5 iaitu Pegawai Penyiasat yang dalam keterangan telah memaklumkan OKS1 telah gagal memperbaharui lesen MPOB iaitu No. Lesen: 617987-020000/ET. P22 iaitu lesen MPOB bagi kategori estet (ET) di premis berlesen PT9409, Mukim Hutan Melintang, Bagan Datuk, 364000, Hilir Perak, Perak bagi tempoh setahun iaitu 2 Mac 2019 hingga 29 Februari 2020. [46] Selain itu, SP3 juga dalam keterangan telah mengesahkan bahawa OKS1 dan OKS2 kedua-dua tiada lesen menjual buah kelapa sawit bagi tempoh 1 Mac 2020 hingga 31 Mei

Perkara ini juga disokong melalui Perakuan Pelesenan (P21). Maka, mengambil kira kes ini adalah sat ukes ‘stirct liability’ iaitu liability ketat, maka ketiadaan lesen itu sudah cukup membuktikan kes pendakwaan dan tidak memerlukan pembuktian niat. [47] Dengan itu, elemen kedua juga telah Berjaya dibuktikan oleh pihak pendakwaan. Akan tetapi, dalam hujahan bertulis OKS telah menyatakan mereka langsung tiada pengetahuan tentang lesen sah telah luput kerana PKP telah bermula pada bulan Mac 2020. Mahkamah tidak menerima pembelaan ini atas beberapa alasan. [48] Yang pertama, sebagai seorang yang memiliki lesen mereka sepatutnya mengetahui bila lesen mereka akan luput dan cara pembaharuan lesen tersebut. ‘Ignorance of law is not a defence.’ Peraturan 14(2) Peraturan-Peratuan Lembaga Minyak Kelapa Sawit (Pelesenan) 2005 jelas menyatakan, “seseorang pemegang lesen yang berhasrat untuk memperbaharui lesen hendaklah, dalam tempoh tidak kurang daripada satu bulan tetapi tidak awal dari 3 bulan daripada tarikh habis tempoh lesen, memohon bagi pembaharuan itu. Maka, adalah je;as disini bahawa bagi seseorang itu meneruskan urusan jual beli buah kelapa sawit, seharusnya memperbaharui lesen mereka sekurang-kurangnya 1 bulan sebelum luput. [49] Yang kedua, alasan PKP adalah tidak wajar digunakan memandangkan lesen MPOB OKS1 telah luput sebelum PKP diumumkan iaitu pada 29 Februari 2020. Tambahan pula, OKS1 sepatutnya memperbaharui lesen MPOB mereka sekurang-kurangnya sebulan sebelum tarikh 29 Februari 2020 iaitu pada 29 Januari 2020. Dimana, pada tempoh masa tersebut masih belum dikenakan Perintah Kawalan Pergerakkan. [50] Yang ketiga, keterangan pihak pendakwaan jelas menunjukkan pembaharuan lesen tidak memerlukan untuk kehadiran pemilik lesen ke kaunter, malah pembaharuan dibuat secara atas talian. Malah, pada tahun 2020, hampir semua permohonan di kesemua agensi kerajaan adalah dibuat secara atas talian. Selain itu, jika memang betul mereka tiada apa-apa dokumen maka bagaimana mereka telah membuat perisytiharaan bagi bulan Mac 2020 dan April 2020? Juga, jika OKS1 mengetahui memang pengisytiharaan urusan penjualan dibuat secara atas talian, maka tidak masuk akal untuk mereka tidak tahu pembaharuan elsen juga boleh dibuat secara atas talian. [51] Selain itu, pihak pembelaan dalam hujahan balas menyatakan lesen MPOB OKS1 telah disalahgunakan oleh pihak ketiga tanpa pengetahuan OKS. Pesoalan disini adalah bagaimana lesen mereka telah disalahgunakan? Sehingga kes pembelaan tiada keterangan atau bukti yang dikemukakan oleh pihak pembelaan dalam membuktikan dakwaan ini. Malah, Mahkamah mendapati dakwaan ini adalah hanya satu dakwaan dan pembelaan OKS-OKS adalah penafian semata-mata. [52] Pembelaan OKS-OKS juga tidak menunjukkan pembelaan yang jelas dimana mereka pada awalnya mendakwa lesen mereka telah disalahgunakan, kemudian mendakwa mereka telah terlupa memperbaharui lesen dan tidak dapat memperbaharui lesen kerana berlaku PKP akan tetapi mereka sempat membuat pengisytiharaan berkenaan urusan jual beli dengan syarikan SP2 iaitu TLY Enterprise bagi bulan Mac 2020 dan bulan April 2020. Jika betul, lesen mereka telah disalahgunakan, bagaimana kejadian tersebut telah berlaku? Sememangnya, seseorang itu perlu ada kata laluan untuk mengakses akaun MPOB mereka, adakah OKS1 atau OKS2 telah memberikan kata laluan tersebut kepada orang lain? Jika ya, siapa mereka? Dalam hal ini, Mahkamah mendapati pembelaan hanya memutarbelitkan fakta tanpa keterangan yang disokong dengan eksibit-eksibit. [53] Berkenaan dengan pembelaan mereka yang mana, OKS-OKS tidak pernah mengarahkan SP4 untuk menjalankan urusan jual beli bagi tempoh Mac 2020 hingga Mei 2020 dan tidak tahu bahawa urusan tersebut telah berlaku. Jika betul, bagaimana OKS1 mengetahui berkenaan dengan jumlah tan penjualan dan harga serta telah membuat pengisytiharaan yang tepat di atas talian MPOB? Sehingga kes pembelaan, pembelaan gagal memberi jawapan yang kukuh bagi persoalan tersebut. [54] Bagi menjawab persoalan diatas, Mahkamah merujuk kepada kes Pendakwa Raya lwn Tan Sri Mohd Isa bin Abdul Samad [2022] 12 MLJ 747, dimana dinyatakan: “Tiada cacat pertuduhan-pertuduhan di bawah s 153 Kanun Tatacara Jenayah (‘KTJ’) yang mensyaratkan setiap pertuduhan mengandungi butiran masa, tarikh, tempat, dan orang yang dituduh secara cukup sebagai notis kepada tertuduh mengenai pertuduhan terhadapnya. Juga, tiada peruntukan undang-undang yang menghendaki tarikh yang perlu dinyatakan di dalam suatu pertuduhan mesti dinyatakan secara spesifik, dan tiada larangan terhadap anggaran tempoh dinyatakan di dalam pertuduhan. Perkara yang penting ialah sama ada tempoh dan jangka masa tarikh yang dinyatakan dalam sembilan pertuduhan menidakkan kebolehan tertuduh mengemukakan pembelaan dan mendapat perbicaraan yang adil (lihat perenggan 626–628). [6] Mahkamah Tinggi menyatakan ia mempunyai kuasa sedia ada (inherent power) untuk mengetepikan dan membatalkan pertuduhan atau menggantung pertuduhan secara kekal. Walau bagaimanapun, kuasa sedia ada mahkamah mestilah dilaksanakan dalam hal keadaan luar biasa (exceptional circumstances) bagi mengelakkan penindasan dan penyalahgunaan proses mahkamah. Mahkamah hanya akan melaksanakan kuasa sedia ada apabila terdapat salah laksana keadilan (miscarriage of justice). [7] Yang Arif Hakim Mahkamah Tinggi (‘HMT’) yang bijaksana telah menyatakan mahkamah tidak boleh melaksanakan kuasa sedia ada berhubung mana-mana perkara yang diliputi oleh peruntukan khusus undang-undang atau pelaksanaannya akan melanggar mana-mana peruntukan khusus undang-undang. …. [9] Menurut pandangan HMT juga tiada kekaburan mengenai pertuduhan pindaan pertama hingga pertuduhan pindaan kesembilan di bawah AMLATFPUAA. Pertuduhan-pertuduhan tersebut telah mematuhi kaedah-kaedah untuk merangka suatu pertuduhan. Pertuduhan-pertuduhan mengandungi butiran iaitu kesalahan yang mana perayu dipertuduhkan iaitu kesalahan pengubahan wang haram dengan menerima hasil daripada aktiviti haram dan peruntukan undang-undang berkenaan kesalahan tersebut iaitu di bawah s 4(1)(b) AMLATFPUAA. Waktu dan tempat kesalahan dilakukan juga telah dinyatakan. HMT menyatakan pertuduhan-pertuduhan telah memberi perayu notis mencukupi mengenai perkara yang dia dipertuduhkan dan perayu berupaya untuk menyediakan pembelaannya. Pertuduhan bukan dirangka dengan cara yang boleh mengelirukan atau memprejudiskan perayu, hingga ke tahap dia tidak boleh mengemukakan pembelaan sewajarnya. HMT berpendapat perayu tidak menunjukkan bagaimana dia terkeliru atau diprejudiskan. [55] Menurut kes diatas, Mahkamah ini mendapati pertuduhan pindaan pertama hingga pertuduhan pindaan ketiga adalah tidak cacat mahupun defektif. Kekurangan butiran sebagaimana dihujahkan OKS-OKS, iaitu tidak menyatakan alamat yang betul dan tepat hanya lebih kepada kesilapan dan ketinggalan bukan menjadikan pertuduhan defektif. Bagaimanapun, apa yang penting bukan kesilapan dan ketinggalan dalam pertuduhan tetapi sama ada kesilapan dan ketinggalan tersebut menyebabkan perayu terkeliru. [56] Dalam kes sekarang, OKS-OKS langsung tidak menunjukkan bagaimana mereka terkeliru atau diprejudiskan oleh kesilapan dalam butiran pertuduhan menyebabkan dia tidak boleh mengemukakan pembelaan sewajarnya. Selain itu, Mahkamah ini juga mendapati kesilapan itu tidak menyebabkan kegagalan keadilan (failure of justice). Pertuduhan pindaan pertama hingga pertuduhan pindaan ketiga, menyatakan OKS-OKS telah menjual buah kelapa sawit bagi bulan Mac 2020, April 2020 dan Mei 2020 tanpa adanya lesen yang sah. Pada pendapat Mahkamah ini, telah memberi perayu notis mencukupi mengenai perkara yang dipertuduhkan. [57] Semua pertuduhan terhadap perayu telah membutirkan perkara-perkara perlu di dalamnya. Memandangkan ini telah dinyatakan secukupnya, maka tidak boleh dikatakan pertuduhan-pertuduhan ini adalah defektif. Malah, pihak pendakwaan telah menjelaskan berkenaan alamat yang digunakan dalam pertuduhan-pertuduhan dan Mahkamah ini mendapati tiada kecacatan terhadap pertuduhan-pertuduhan ini dan perayu tidak pernah terkeliru atau ‘misled’ dengan butir-butir yang dinyatakan di dalam semua pertuduhan. Juga tidak boleh dikatakan pertuduhan-pertuduhan ini memprejudiskan perayu. Perayu berupaya mencabar keterangan pihak pendakwaan di dalam perbicaraan. Oleh itu tidak boleh dikatakan terdapat kecacatan terhadap semua pertuduhan. FAKTOR-FAKTOR YANG DIPERTIMBANGKAN SEWAKTU JATUH HUKUM [58] Faktor Pemberatan a) keseriusan kesalahan yang dilakukan; b) rekod jenayah pesalah, iaitu sama ada kesalahan yang dilakukan itu ialah kesalahan pertama atau berulang; c) berleluasanya kes-kes berkaitan di sesuatu kawasan; d) polisi hukuman yang diterjemahkan oleh Parlimen dalam undang-undang yang berkaitan; dan e) kepentingan awam. [59] Faktor-Faktor Peringanan a) sama ada pesalah telah mengaku salah apabila peluang terawal telah diberikan kepadanya; b) sama ada pesalah adalah merupakan pesalah pertama; c) sama ada pesalah telah memberi kerjasama kepada pihak penguatkuasaan; dan d) terdapat sebab-sebab istimewa yang mewajarkan hukuman diringankan, seperti tiada kehilangan harta-benda, tiada sesiapa yang mengalami kecederaan, pesalah telah mengambil langkah-langkah membaik pulih kerugian yang dialami mangsa dan sebagainya. [60] Tidak wujudnya suatu "hard and fast rule" apa yang dianggap sebagai suatu "hukuman yang setimpal" atau sebaliknya. la bergantung ke atas fakta dan keadaan kes masing-masing. Apabila undang-undang tidak menetapkan penalti kepada sesuatu kesalahan tertentu, kebiasaannya perbezaaan hukuman yang dikenakan oleh mahkamah akan berlaku kerana fakta dan keadaan memerlukan pertimbangan yang berbeza (lihat PP v. Shahrul Azuwan Adanan & Anor [2013] 2 CLJ 686). [61] Di dalam kes Abdul Karim v. Regina [1954] 1 LNS 3 yang mana mahkamah melalui Brown Ag CJ mengatakan trend untuk menetapkan sesuatu hukuman standard mengikut "jenis kesalahan" perlu dielakkan oleh mahkamah. Hukuman perlulah berdasarkan kepada fakta yang ada di hadapan mahkamah dan bukan mengikut trend hukuman di bawah "jenis kesalahan". Berikut adalah apa yang dikatakan oleh beliau: “In the matter of punishment, the "type of offence" is the concern of the Legislature, which has provided the maximum punishment which can be inflicted for a serious offence of that type. The particular offence and the particular offender, are the concern of the court, whose business it is to decide what punishment is merited upon the facts of the individual case within the limits which the legislature has provided. Any tendency to standardise punishment for any type of offence is to be deplored because it means that the individual offender is being punished not upon the facts of his particular case but because he has committed an offence of that type.” [62] Pendek kata, sesuatu hukuman yang baik seharusnya mempunyai kesan pencegahan bukan sahaja kepada pesalah dari mengulangi kesalahan yang sama tetapi juga kepada orang lain dari mengikuti jejak langkahnya. Pendekatan yang betul adalah untuk mendapatkan perseimbangan, sebaik mungkin yang boleh, di antara kepentingan awam dan kepentingan pesalah. Lord Goddard LCJ dalam kes Rex v. Gronkowski yang dirujuk di dalam kes PP lwn. Abdul Halim Ishak & Satu Lagi [2013] 9 CLJ 559 telah memberikan satu nasihat seperti berikut: “The judge must consider the interests of justice as well as the interests of the prisoners. It is too often, nowadays, thought, or seems to be thought, that the interests of justice mean only the interests of the prisoners.” [63] Sewaktu menjatuhkan hukuman, mahkamah mestilah menimbangkan semua hal keadaan dan bukan faktor-faktor peribadi pesalah yang tidak ada kaitan dengan kesalahan seperti kesusahan kepada pesalah dan keluarga jika dia dipenjarakan. Perkara-perkara ini, harus difikirkannya sebelum melakukan kesalahan tersebut. Namun begitu, atas sebab-sebab munasabah, adalah perlu juga untuk "temper justice with mercy" dan keseimbangan dicapai antara rasa simpati kepada pesalah dan kesakitan dan kedukaan yang didatanginya kepada mangsa atau kecelakaan yang berlaku kepada masyarakat. [64] Mahkamah ini telah mengambil kira prinsip menjatuhkan hukuman dalam mempertimbangkan hukuman yang sesuai dalam kes ini. Bermula dengan kes Mohamed Jusoh bin Abdullah and Anor. v. PP [1947] CLJU 73; [1947] MLJ 130, Willan CJ menyatakan: "In our view no sentence can be assessed by a simple mathematical formula. Many factors must be taken into account according to the circumstances of each individual case. In that respect we would draw attention to the matters which should be taken into account in fixing punishments as set out in Halsbury's Laws of England (Hailsham Edition) volume 9, para 365:'The Court, in fixing the punishment for any particular crime, will take into consideration the nature of the offence, the circumstances in which it was committed, the degree of deliberation shown by the offender, the provocation which he has received, if the crime is one of violence, the antecedents of the prisoner up to the time of sentence, his age and character.'" [65] Di dalam kes PP v. Ali bin Ahmad [2020] 1 CLJ 548; [2019] 11 MLJ 485, mahkamah telah memutuskan: "[16] In Tan Lay Chen v. Public Prosecutor [2000] 4 CLJ 492, [2001] 1 MLJ 135; Augustine Paul J (as His Lordship then was) made the following observation: The phrase 'pass sentence according to law' in the subsection means that the sentence imposed must not only be within the ambit of the punishable section but it must also be assessed and passed in accordance with established judicial principles (see Re Chang Cheng Hoe & Ors [1966] 1 LNS 155; [1966] 2 MLJ 252; Public Prosecutor v. Jafa bin Daud [1981] 1 LNS 28; [1981] 1 MLJ 315; Philip Lau Chee Heng v. Public Prosecutor [1988] 2 CLJ Rep 144; [1988] 3 MLJ 107). The assessment of a sentence in accordance with judicial principles clearly contemplates, inter alia, a consideration of the mitigating circumstances in favour of the person to be sentenced. It is generally accepted that an accused person should be given credit or discount for pleading guilty (see Sau Soo Kim v. Public Prosecutor [1975] 1 LNS 158; [1975] 2 MLJ 134; Public Prosecutor v. Sulaiman bin Ahmad [1993] 1 MLJ 74; Public Prosecutor v. Ravindran & Ors [1992] CLJU 47; [1993] 1 MLJ 45).However, this is not a strict rule as the court may, in the exercise of its discretion, refuse to grant any discount in an appropriate case (see Zaidon bin Shariff v. Public Prosecutor [1996] 4 CLJ 441; [1996] MLJU 159; Lee Say & Ors v. Public Prosecutor [1985] 2 CLJ 155). The severity of the offence committed may outweigh the mitigating affect of a guilty plea (see Loh Hock Seng v. Public Prosecutor [1979] CLJU 48; [1980] 2 MLJ 13, Public Prosecutor v. Oo Leng Swee & Ors [1981] CLJU 205; [1981] 1 MLJ 247). Where public interest demands a deterrent sentence in the circumstances of a particular case, then the effect of a guilty plea must also give way (see Sim Gek Yong v. Public Prosecutor [1995] 1 SLR 537; R v. Costen [1989] 11 Cr App R (S) 182). Thus, there can be no automatic rule that a guilty plea on its own entitles an accused to a lesser punishment (see Public Prosecutor v. Govindnan a/l Chinden Nair [1998] 2 CLJ 370; [1998] 2 MLJ 181).... The grounds of judgment must therefore show why the guilty plea cannot, on the facts of the case, be considered as a mitigating factor. Failure to do so will lead to the criticism, as in this case, that the plea has not been taken into account in imposing sentence. In this case the learned sessions court judge had not explained why he had disregarded the guilty plea, and, by the same process of reasoning, the clean record of the accused. This is a misdirection in law." [Penekanan ditambah] [66] Terkini, Mahkamah mengambil kira prinsip penghukuman dalam kes Letitia Bosman v. Public Prosecutor & other appeals (No 1) [2020] 8 CLJ 147; [2020] 5 MLJ 277 yang menyatakan: "[125] In passing sentence, the court takes into consideration the mitigating and aggravating factors in order to ensure that the sentence is in accordance with the law. Passing a sentence according to law means the sentence imposed must not only be within the ambit of the sentence period stipulated but also assessed and passed according to established judicial principles (see Jafa bin Daud at p 316 of the judgment of Mohamed Azmi J)." KESERIUSAN KESALAHAN [67] Berbalik kepada kes di hadapan mahkamah ini, adalah tidak dipertikaikan bahawa kcsalahan yang dilakukan oleh OKS-OKS merupakan satu kesalahan yang serius. Ini adalah kerana buah kelapa sawit itu adalah apa yang dipanggil ‘primary commodities’. Dimana apabila jualan buah kelapa sawit yang tidak diselia oleh MPOB makin berleluasa ia akan mengakibatkan berlakunya penjualan secara haram dan perkara ini akan menjejaskan bekalan minyak kelapa sawit yang digunakan untuk penyediaan minyak masak yang merupakan barangan yang dikawal di bawah Akta Kawalan Bekalan. [68] Selain itu, hukuman bagi kesalahan ini adalah didenda tidak melebihi dua ratus ribu ringgit (RM200,000.00) atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya sekali. Dari sudut itu sahaja kita dapati kesalahan yang dilakukan OKS-OKS ini adalah satu kesalahan yang serius dan wajar diberikan hukuman yang adil untuk memperingatkan "would be offenders" di luar sana. FAKTOR MITIGASI OKS [69] Peguam menghujahkan berusuia 35 tahun, bujang, syarikat iaitu OKS1 telah digulungkan dan mempunyai hutang lebih RM400,000.00. Selain itu, peguam juga memaklumkan Ini adalah merupakan kesalahan pertamaOKS. Peguam telah turut merujuk kepada Akta Pencegahan dan Kawalan Penyakit Berjangkit 1988, dimana bagi apa-apa kesalahan yang dilakukan telah dinyatakan pada perenggan 11, “mana-mana orang yang melakukan mana-mana peruntukan peraturan-peraturan ini atau mana-mana arahan ketua pengarah atau seorang pegawai di beri kuasa, untuk melakukan satu kesalahan boleh atau apabila disabitkan di denda tidak melebihi RM1000 atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi 6 bulan atau kedua-duanya”. Maka, memandangkan kesalahan ini berlaku sewaktu tahun 2020, Akta ini akan ‘precide over’ semua undang-undang lain. Mahkamah tidak bersetuju dengan interpretasi peguam dalam seksyen ini dan mendapati seksyen tersebut hanyalah bergantung kepada kesalahan-kesalahan yang terbabit dengan Akta Pencegahan dan Kawalan Penyakit Berjangkit. FAKTOR PEMBERATAN PENDAKWAAN [70] Pendakwaan pula memohon hukuman yang setimpal mengambil kira kes sudah lebih 3 tahun dibicarakan dan terpaksa ditangguh banyak kali, dan banyak kos serta masa pendakwaan dan Mahkamah yang digunakan. Serta, seksyen yang dikemukakan oleh Peguam adalah tidak membabitkan kes-kes dibawah MPOB. [71] Adalah menjadi perkara yang sia-sia sahaja sekiranya mahkamah yang dianggap sebagai benteng terakhir untuk menegakkan keadilan memberikan hukuman yang ringan dan tidak wajar untuk kes sebegini. Oleh yang demikian itu, mahkamah mendapati hukuman Bagi OKS1 Denda RM4,000.00 bagi Pertuduhan pindaan pertama, Denda RM4,000.00 bagi Pertuduhan pindaan kedua, Denda RM4,000.00 bagi Pertuduhan pindaan ketiga dan bagi OKS2 Denda RM3,000.00 gagal bayar 3 bulan penjara bagi Pertuduhan pindaan pertama, denda RM3,000.00 gagal bayar 3 bulan penjara bagi Pertuduhan pindaan kedua dan denda RM3,000.00 gagal bayar 3 bulan penjara bagi Pertuduhan pindaan ketiga yang dijatuhkan ke atas OKS-OKS adalah munasabah dan setimpal. Mahkamah percaya dengan hukuman sedemikian, ia telah memberi amaran bukan sahaja kepada OKS-OKS tetapi juga kepada masyarakat umum bahawa kesalahan ini adalah satu kesalahan yang serius. [72] Tugas mahkamah di peringkat ini sudah semestinya untuk mengenakan satu hukuman yang berat, sekurang-kurangnya dapat menyedarkan "would be offenders" di luar sana agar meninggalkan terus jenayah ini. [73] Pendek kata, sesuatu hukuman yang baik seharusnya mempunyai kesan pencegahan bukan sahaja kepada pesalah dari mengulangi kesalahan yang sama tetapi juga kepada orang lain dari mengikuti jejak langkahnya. Pendekatan yang betul adalah untuk mendapatkan perseimbangan, sebaik mungkin yang boleh, di antara kepentingan awam dan kepentingan pesalah. Mahkamah ini telah membuat pendekatan imbangan (“balancing exercise”) untuk memastikan hukuman yang diberikan adalah bersesuaian dengan mengambil-kira faktor-faktor sekeliling supaya memadai dan seimbang. [74] Justeru hukuman yang mahkamah ini beri adalah wajar dan memadai. Mahkamah juga ingin merujuk kepada kes PP lwn. Mohammad Ridwan Mohd Fauzi [2015] 1 LNS 838 yang menjulangi kata-kata Hilbery J di dalam kes R v. Kenneth John Ball: "the public interest is indeed served and best served, if the offender is induced to turn from criminal ways to honest living". [75] Hukuman yang dikenakan setelah mengambil kira secara keseluruhan faktor-faktor mitigasi dan pemberat. Sesungguhnya adalah tidak dapat dinafikan peranan mahkamah adalah untuk memelihara kepentingan awam agar sesuatu kesalahan itu dianggap serius dan dengan harapan apabila sesuatu hukuman yang dijatuhkan itu akan menyedarkan yang lain agar menghindari dari kesalahan tersebut. Hal ini telah termaktub di dalam kes R v. Ball [1951] 35 Cr App R 164 yang menyatakan: “In deciding the appropriate sentence, a court should always be guided by certain considerations. The first and foremost is the public interest. The criminal law is publicly enforced, not only with the object of punishing crime, but also in the hope of preventing it. A proper sentence, passed in public, serves the public interest in two ways. It may deter others who might be tempted to try crime as seeming to offer easy money on the supposition, that if the offender is caught and brought to justice, the punishment will be negligible. Such a sentence may also deter the particular criminal from committing a crime again, or induce him to turn from a criminal to an honest life. The public interest is indeed served, and best served, if the offender is induced to turn from criminal ways to honest living. Our law does not, therefore, fix the sentence for a particular crime, but fixes a maximum sentence and leaves it to the court to decide what is, within that maximum, the appropriate sentence for each criminal in the particular circumstances of each case. Not only regard to each crime, but in regard to each criminal, the court has the right and the duty to decide whether to be lenient or severe. [76] Secara konklusinya, hukuman yang telah dijatuhkan ke atas OKS-OKS sememangnya adalah wajar dan adil kerana dengan mengambil kira fakta kes seperti di dalam kes ini, hukuman yang berat seharusnya dijatuhkan kepada pesalah seperti OKS-OKS. Ia memberi gambaran kesalahan ini dianggap serius oleh mahkamah. ………..tt……… ASHVINII THINAKARAN

31.

7.2024