ABDUL LATIFF BIN PUTEH & 347 YANG LAIN v 1. ) Pentadbir Tanah Jajahan Pasir Mas (DA-21NCvC-9-07/2020)

HASHIMAH BINTI ZAKARIA (yang berniaga di atas nama dan gaya PERNIAGAAN MAZLAN & HASHIMAH) (No. Pendaftaran Perniagaan:AS0206689-U)

MOHD IZWAN BIN MAZLAN (yang berniaga di atas nama dan gaya PERNIAGAAN MAZLAN & HASHIMAH) (No. Pendaftaran Perniagaan:AS0206689-U)

MAZLAN BIN HAMZAH (yang berniaga di atas nama dan gaya PERNIAGAAN MAZLAN & HASHIMAH) (No. Pendaftaran Perniagaan:AS0206689-U) ...DEFENDAN-DEFENDAN ALASAN PENGHAKIMAN Pendahuluan [1] Plaintif-Plaintif di dalam kes ini telah memfailkan Writ Saman Terpinda dan Pernyataan Tuntutan Terpinda menuntut terhadap Defendan-Defendan, antara lain menuntut: a) Pengistiharan bahawa Plaintif-Plaintif adalah berhak ke atas kesemua pokok-pokok getah di Kawasan Rancangan Bukit Tandak yang seluas 689 Hektar/1702 Ekar; b) Pengistiharan bahawa tender yang dikeluarkan oleh Defendan Pertama kepada Defendan Ketiga, Keempat dan Kelima atau mana-mana pihak ketiga adalah tidak sah dan terbatal; c) Penebangan dan penjualan pokok-pokok getah yang dibuat oleh Defendan Ketiga, Keempat dan Kelima adalah merupakan suatu pencerobohan, tidak sah dan melanggar undang-undang; dan d) Plaintif-Plaintif berhak untuk melupuskan sendiri pokok-pokok getah tersebut dengan mana-mana cara yang mereka fikirkan sesuai. Atau secara alternatifnya;

Defendan Pertama dan Kedua membayar balik gantirugi kos penanaman pokok-pokok getah yang telah dikeluarkan oleh Plaintif-Plaintif;

Defendan Ketiga, Keempat dan Kelima menyerahkan hasil jualan, resit jualan dan invoice jualan pokok-pokok getah tersebut sekiranya pokok-pokok getah tersebut ditebang dan dijual sebelum penamatan kes ini;

Gantirugi Am yang akan ditaksirkan; dan

Gantirugi Aggravated dan Exemplary dibayar oleh Defendan Pertama dan Kedua atas kecuaian mengeluarkan tender kepada pihak ketiga secara tidak sah. [2] Defendan Pertama dan Defendan Kedua telah memfailkan Pernyataan Pembelaan Terpinda dan Tuntutan Balas untuk menafikan tuntutan Plaintif-Plaintif. Pembelaan Defendan Pertama dan Defendan Kedua diringkaskan seperti berikut:

Plaintif-Plaintif dikehendaki membuktikan dengan kukuh locus standi untuk membawa tindakan ini atas kapasiti individu, waris atau pengganti estet yang sah;

Tanggungan vikarius terhadap apa-apa tindakan atau tinggalan hanya wujud jika syarat-syarat di bawah seksyen 5 dan 6 Akta Prosiding Kerajaan 1956 dipenuhi;

Kelulusan awal bertarikh 24.6.1979 yang disampaikan oleh Defendan Pertama kepada pihak FELCRA adalah bersyarat yang mana syarat-syarat telah disempurnakan oleh FELCRA sehingga Defendan Kedua memutuskan untuk memberi milik tanah kerajaan KRBT kepada rakyat termasuk kepada peserta FELCRA di KRBT;

Perjanjian FELCRA dengan pesertanya adalah di luar pengetahuan Defendan-Defendan dan ditegaskan bahawa FELCRA bukan agen kepada Defendan-Defendan;

Agihan kawasan seluas 6 ekar kepada peserta dibuat oleh FELCRA tanpa diperaku oleh Defendan-Defendan;

Keputusan Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri adalah untuk pemberianmilik sebanyak 3 ekar terdiri daripada 348 peserta FELCRA Bukit Tandak dan 209 peserta KRBT dengan pengurangan pegangan saham sebanyak 3 ekar sahaja;

Hal subject matter yang sama bagi tindakan ini telahpun ditolak oleh Mahkamah Tinggi Malaya Kota Bharu melalui kes No: DA-21NCvC-1-04/2015 dengan kos RM5000 dibayar oleh Plaintif-Plaintif kepada Defendan-Defendan dan keputusan menolak tuntutan Plaintif-Plaintif telah dikekalkan oleh panel Mahkamah Rayuan dalam Rayuan Civil No: D-01-NCvC-(W)- 357-10/2017 dan setakat tarikh pembelaan ini difailkan, permohonan Plaintif-Plaintif untuk kebenaran merayu ke Mahkamah Persekutuan juga ditolak pada 27.3.2019;

Wakil Plaintif-Plaintif tidak pernah dipanggil oleh Defendan-Defendan dalam mana-mana mesyuarat antara Defendan-Defendan dengan FELCRA;

Defendan-Defendan menegaskan bahawa tanah kerajaan tersebut diberi kebenaran kepada FELCRA untuk memulih dan memajukan di bawah Group Settlement Act 1960 ("GSA") dan bukan sebagai pemilik yang sah terhadap tanah tersebut dan apa jua yang bercantum lekat mati atas tanah tersebut. Maka, pokok-pokok getah adalah milik Defendan-Defendan;

Tanah penempatan peserta rancangan yang terletak di tepi rancangan itu dikeluarkan dari rancangan FELCRA di mana sebahagian Plaintif diberi geran hakmilik untuk rumah kediaman di Kawasan rancangan Bukit Tandak; dan

Tiada sebarang injunksi ke atas tanah kerajaan tersebut, maka Defendan-Defendan berhak mengambil apa saja tindakan ke atas tanah kerajaan tersebut termasuk pokok-pokok getah diatasnya. [3] Manakala Tuntutan Balas Defendan Pertama dan Defendan Kedua adalah untuk satu deklarasi bahawa pokok-pokok getah yang berada di atas tanah kerajaan KRBT seluas 689 hektar/1702 ekar adalah kepunyaan dan milik sah Defendan Kedua. [4] Dalam kes ini, Defendan Ketiga hingga Kelima telah memfailkan Notis Permohonan bertarikh 29.11.2020 [kandungan 16] untuk dikeluarkan sebagai Defendan dan Mahkamah Tinggi Kota Bahru pada

4.2021 telah membenarkan permohonan tersebut. Maka, hanya Defendan Pertama dan Defendan Kedua kekal sebagai Defendan-Defendan dalam kes ini. [5] Plaintif-Plaintif dan Defendan-Defendan masing-masing telah memanggil seramai dua (2) orang saksi untuk memberikan keterangan. Saksi Plaintif-Plaintif ialah Ab Rahman bin Hamat (SP1) iaitu salah seorang peneroka KRBT dan SP2 iaitu Rudaini bin Ramli sebagai Penolong Pengarah Negeri Khidmat Pengurusan FELCRA, Terengganu yang pernah bekerja sebagai Pengurus Kawasan di KRBT selama setahun setengah. Manakala, Defendan-Defendan memanggil saksi Siti Ruhana binti Mohamed Nor (SD1), Penolong Ketua Jajahan Pejabat Tanah Pasir Mas dan SD2, Mohd Kamarulzaman bin Ab Wahab, Ketua Jajahan Pasir Puteh yang pernah bertugas sebagai Timbalan Ketua Jajahan Pejabat Tanah Pasir Mas. [6] Setelah Mahkamah ini meneliti, menilai dan mempertimbangkan segala pliding, keterangan lisan dan dokumentar serta penghujahan kedua-dua pihak, Mahkamah ini pada 8.1.2026 telah membenarkan sebahagian tuntutan Plaintif setakat yang berikut:

Plaintif-Plaintif adalah berhak dan berkepentingan dari segi ekuiti (eqtuitable interest) ke atas pokok-pokok getah yang telah diusahakan yang mana telah ditebang dan dijual oleh pihak Defendan-Defendan;

Defendan Pertama dan Defendan Kedua hendaklah membayar balik gantirugi nilai semasa pokok-pokok getah yang telah ditebang dan dijual yang mana akan ditaksirkan oleh Mahkamah;

Alternatifnya, Defendan Pertama dan Defendan Kedua mengembalikan/ menyerahkan segala hasil yang diperolehi daripada hasil jualan pokokpokok getah tersebut oleh Kerajaan Negeri daripada tender yang diawardkan kepada “Perniagaan Mazlan & Hashimah” kepada semua Plaintif-Plaintif untuk dibahagikan mengikut jumlah pegangan saham atau kepentingan masing-masing; dan

Defendan Pertama dan Defendan Kedua diperintahkan membayar kos tindakan ini sebanyak RM50,000.00 (Ringgit Malaysia Lima Puluh Ribu) termasuk faedah. [7] Terkilan dengan keputusan tersebut, Defendan-Defendan telah memfailkan Notis Rayuan bertarikh 27.1.2026 [kandungan 138] ke Mahkamah Rayuan. [8] Pihak-pihak dirujuk dalam Alasan Penghakiman ini sebagaimana rujukan pihak-pihak dalam kes perbicaraan dalam Mahkamah ini. Ringkasan Fakta kes [9] Plaintif-Plaintif terdiri daripada 348 orang. Menurut Pernyataan Tuntutan, Plaintif-Plaintif telah dipilih sebagai peserta-peserta di dalam satu tanah rancangan yang dikenali dengan FELCRA Bukit Tandak, Jajahan Pasir Mas, Kelantan sejak tahun 1980. Kawasan Rancangan FELCRA Bukit Tandak, Jajahan Pasir Mas, Kelantan ("KRBT") merupakan suatu kawasan tanah kerajaan seluas 2656 ekar yang diluluskan oleh Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri ("MMKN") pada 13.6.1979 untuk dimajukan sebagai Kawasan penempatan berkelompok di bawah Akta Tanah (Kawasan Penempatan Berkelompok) 1960 [Akta 530] ("Akta GSA") oleh agensi FELCRA (ekshibit P1). Pemilihan peneroka-peneroka untuk menyertai KRBT akan dibuat pemilihan oleh sebuah Jawatankuasa Pemilihan Peneroka (ekshibit P2). [10] Kerajaan Negeri dikatakan telah bersetuju perjanjian dengan FELCRA Berhad di bawah seksyen 34 Akta GSA. Menurut Plaintif-Plaintif lagi, perjanjian tersebut, walaupun telah disediakan, tidak ditandatangani oleh pihak-pihak. Dengan yang demikian tanah yang dirujuk sebagai KRBT tersebut tidak diwartakan di bawah Akta GSA sehingga sekarang. Berdasarkan perjanjian dengan FELCRA tersebut, Mahkamah ini mendapati daripada 348 orang Plaintif, hanya 189 orang terdapat nama dalam perjanjian. Namun, surat FELCRA bertarikh 25.2.2008 kepada Defendan Pertama (ekshibit P3) ada menyenaraikan 348 nama-nama peserta KRBT. [11] Melalui satu keputusan MMKN pada 11.6.1982, keluasan KRBT telah dikecilkan kepada 2,088 ekar yang mana diperuntukkan pegangan seluas 6 ekar. Pada tahun 2014, Kerajaan Negeri telah meluluskan kemasukan 209 peserta baru ke dalam KRBT. Akibat daripada kemasukan baru ini, pegangan telah berkurangan kepada 3 ekar seorang. [12] Plaintif-Plaintif telah mencabar keputusan tersebut melalui tindakan mahkamah, namun tuntutan mereka ditolak oleh Mahkamah Tinggi pada 18.9.2017. Keputusan Mahkamah Tinggi tersebut telah dikekalkan oleh Mahkamah Rayuan dan kemudiannya permohonan kebenaran merayu ke Mahkamah Persekutuan. Mahkamah Persekutuan telah menolak kebenaran merayu. [13] Sementara rayuan di Mahkamah Persekutuan belum selesai, Defendan Pertama telah mengeluarkan tender untuk menebang pokok getah di KRBT tanpa pengetahuan Plaintif-Plaintif. Oleh itu, Plaintif-Plaintif telah menyaman Defendan-Defendan untuk ganti rugi dan pampasan kehilangan pokok getah. Sehingga tarikh perbicaraan kes ini di Mahkamah ini, Mahkamah ini dimaklumkan bahawa semua pokok getah telah habis ditebang dan dijual secara pengeluaran tender oleh Defendan Pertama atas arahan Pihak Berkuasa Negeri ("PBN"). [14] Mahkamah Persekutuan kemudiannya telah memberikan kebenaran untuk merayu pada 9.5.2022 dan pada 16.11.2022 telah memutuskan untuk menyerahkan semula kes ini ke Mahkamah Tinggi untuk perbicaraan penuh. Keputusan Mahkamah Persekutuan tersebut diperturunkan seperti berikut: "(1) Bertentangan dengan dapatan mahkamah di bawah, mengenai fakta dan keadaan yang diplidkan khususnya di bawah sekatan dan syarat Akta 530, perayu mempunyai kausa tindakan yang munasabah yang memerlukan penentuan sewajarnya dalam perbicaraan penuh. Persoalan undang-undang di mana kebenaran merayu diberikan oleh Mahkamah Persekutuan menunjukkan bahawa terdapat isu undang-undang dan fakta sebenar yang memerlukan penentuan sewajarnya dalam perbicaraan penuh. Perkara tersebut tidak sepatutnya diselesaikan secara ringkas dengan cara yang dilakukan oleh mahkamah di bawah (lihat perenggan 4 & 32- 33).

Apa yang jelas dan tidak dapat dipertikaikan daripada pliding dan afidavit adalah bahawa terdapat kawasan penempatan berkelompok yang dikenali sebagai KRBT. Sama ada kawasan ini telah diwartakan atau tidak, dan kesannya terhadap tuntutan perayu, jika ada, adalah persoalan untuk penentuan dalam perbicaraan penuh. Pendudukan dan penyertaan perayu dalam KRBT tidak dinafikan oleh responden yang menyedari sepenuhnya bahawa pendudukan tersebut sebagai kawasan penempatan berkelompok adalah seperti yang dibayangkan di bawah Akta 530. Tidak ada cadangan bahawa perayu adalah penghuni haram, setinggan atau sebagainya. la juga tidak dipertikaikan bahawa perayu telah menduduki tanah selama lebih daripada 30 tahun dengan mengusahakan kelapa sawit dan pokok getah yang merupakan tanaman dibenarkan untuk ditanam di bawah Akta 530. Tertakluk kepada syarat di bawah Akta 530, pendudukan di kawasan penempatan berkelompok ini melibatkan jangkaan pemilikan (lihat perenggan 25 & 27-28).

Apa yang menjadi kontroversi adalah cara pemilihan perayu-perayu sebagai peserta untuk menduduki dan mengusahakan tanaman yang ditetapkan di bawah Akta 530, bahawa ia adalah oleh FELCRA Bhd di mana tiada perjanjian akhirnya dibuat; bahawa nama perayu-perayu tidak didaftarkan dan tanah-tanah berkenaan tidak diwartakan. Sama ada dalam keadaan utama ini, perayu-perayu mempunyai apa-apa kepentingan atau hak ke atas pokok getah yang telah mereka tanam dalam tempoh yang begitu lama dan tidak terganggu sehingga melayakkan mereka mendapat sebarang pelepasan termasuk pampasan, adalah perkara atau isu undang-undang yang nyata dan substantive yang jelas memerlukan pemeriksaan sepenuhnya dan teratur semasa perbicaraan (lihat perenggan 31).

Perkara penebangan pokok getah berbangkit semasa tempoh guaman 1. Oleh itu, isu res judicata tidak timbul. la juga tidak timbul bahawa ini bukan pokok getah yang ditanam secara rawak oleh perayu tetapi ditanam dalam keadaan kawasan penempatan berkelompok seperti yang dibayangkan di bawah Akta 530 (lihat perenggan 29).” [15] Walaupun gagal dalam tuntutan berkaitan keluasan pegangan tanah, Plaintif-Plaintif menegaskan bahawa mereka telah menduduki dan mengusahakan kawasan KRBT selama lebih 30 tahun dengan penanaman getah dan kelapa sawit di bawah kawalan dan seliaan FELCRA Berhad. [16] Menurut Plaintif-Plaintif, Defendan-Defendan tidak pernah mempertikaikan kedudukan mereka sebagai peserta projek, malah sebahagian besar daripada mereka telah diberikan hak milik bagi tapak rumah kediaman dalam kawasan rancangan tersebut. Plaintif-Plaintif mendakwa bahawa pokok-pokok getah adalah milik mereka kerana keseluruhan kos penanaman, termasuk kos yang didahulukan oleh FELCRA, telah ditanggung dan dibayar sepenuhnya oleh Plaintif-Plaintif. [17] Oleh yang demikian, Plaintif-Plaintif menegaskan bahawa tindakan Defendan-Defendan mengeluarkan tender dan mengambil manfaat daripada hasil pokok getah tersebut tanpa persetujuan mereka adalah tidak adil, bercanggah dengan prinsip ekuiti, serta mengakibatkan unjust enrichment kepada Defendan-Defendan. Plaintif-Plaintif seterusnya menuntut pengiktirafan hak ekuiti mereka terhadap pokok-pokok getah yang ditanam dan diusahakan dalam kawasan KRBT tersebut dengan alasan penglibatan Plaintif-Plaintif di dalam penanaman getah dan kelapa sawit adalah di dalam pengetahuan Defendan-Defendan. Ringkasan hujahan Plaintif-Plaintif [18] Plaintif-Plaintif berhujah secara ringkas, antara lain seperti berikut:

Plaintif-Plaintif merupakan peneroka asal dan/atau waris/pengganti/estet yang sah kepada peneroka asal yang terpilih sebagai peserta KRBT sejak tahun 1980;

Plaintif-Plaintif telah mengusahakan dan menanggung sepenuhnya kos penanaman pokok-pokok getah sebanyak RM5,800,155.78 sejak lebih 30 tahun lalu;

Defendan Pertama telah mengeluarkan tender untuk penebangan pokok getah di KRBT kepada sebuah syarikat (Defendan Ketiga hingga Defendan Kelima) tanpa pengetahuan FELCRA. Penerima tender telah memasuki dan melakukan kerja awalan penebangan pokok-pokok getah;

Dihujahkan bahawa seksyen 5 Kanun Tanah Negara (Disemak 2020) [Akta 828] tidak terpakai bagi tanah KRBT kerana asasnya diberi kelulusan di bawah Akta GSA. Walaupun tanah rancangan adalah hakmilik Defendan Kedua tetapi ia telah dikategorikan dalam kawasan rancangan FELCRA yang telah dimajukan oleh Plaintif-Plaintif dengan bantuan FELCRA selama lebih 30 tahun;

Subject matter yang dipertikaikan melibatkan pokok-pokok getah yang bukan tanaman yang tumbuh dengan sendiri. Kesemua saksi Plaintif-Plaintif dan Defendan-Defendan mengesahkan bahawa pokok-pokok getah yang ditanam di bawah suatu program rancangan pemulihan yang diusahakan oleh Plaintif-Plaintif tanpa sebarang penglibatan Defendan-Defendan;

Mahkamah Persekutuan semasa membuat keputusan berkait rayuan Plaintif-Plaintif selepas writ saman dibatalkan di peringkat interlokutori telah menyatakan mengenai penglibatan Plaintif-Plaintif mengusahakan tanah tersebut di bawah AKTA GSA 1960 "...participants who are invited to participate in the programme clear the lands allocated and cultivate crops as specified in section 5 of the Act on suh lands. These participants or settlers live in this group settlement areas and form pioneer generations of families...";

Dihujahkan bahawa pokok-pokok getah tidak terjumlah kepada hak Defendan-Defendan kerana Plaintif-Plaintif mempunyai rights of enjoyment terhadap pokok-pokok tersebut;

Berdasarkan Seksyen 25 Akta GSA, walau ada perubahan kepada pegangan tanah, tidak menjejaskan hak Plaintif-Plaintif ke atas pokok getah tersebut;

Prinsip ekuiti terpakai kepada Plaintif-Plaintif setelah dibuat pemilihan oleh Defendan-Defendan, dengan pengetahuan dan kebenaran Defendan-Defendan serta pendudukan melebihi 30 tahun;

Sebarang pengataan Defendan-Defendan mereka berhak kepada pokok getah selepas 30 tahun menunjukkan unsur afterthought;

Defendan-Defendan juga di perenggan 26 (muka surat 177 Ikatan Pliding) membuat pengakuan bahawa Plaintif-Plaintif mempunyai hak ke atas pokok getah berdasarkan pegangan ekuiti;

Plaintif-Plaintif juga merujuk kepada penghakiman Mahkamah Persekutuan berkait rayuan Plaintif-Plaintif selepas writ saman dibatalkan di peringkat interlokutori yang menyatakan seperti berikut: "[27] Regardless the acreage of the lands comprised in KRBT, the presence and thereby the appellants' occupation and participation in the KRBT is in fact not denied by the respondents. We have already pointed this out. The respondents were fully aware of the occupation of the appellants and that such occupation as a group settlement area was as envisaged under Act 530. The respondents too, are not suggesting for a moment that the appellants are illegal occupants, squatters or some similar characterisation; and this was confirmed by learned counsel for the respondents in this appeal. [28] What is also not in dispute is that the appellants had occupied these lands in the KRBT for over 30 years. As mentioned, subject to the conditions under Act 530, occupation in these group settlement areas involves an occupation in expectation of title. During this long-extended period of occupation, the appellants had been allowed to cultivate and did in fact cultivate oil palm trees and rubber trees. Both of these crops are crops designated as appropriate crops to be planted — see s 5 of Act 530 again, as confirmed by learned counsel for the respondents when queried by this court."

Oleh itu, berdasarkan kos dan usaha oleh Plaintif-Plaintif, tempoh masa pendudukan Plaintif-Plaintif di KRBT dan pengakuan Defendan-Defendan di dalam pliding menunjukkan Plaintif-Plaintif berhak ke atas pokok getah yang diusahakan oleh mereka di atas prinsip ekuiti;

Wujud legitimate expectation kerana Plaintif-Plaintif telah dijemput dan mengeluarkan modal mengusahakan tanah tersebut selama lebih 30 tahun tanpa sebarang halangan atau bantahan daripada Defendan-Defendan atau mana-mana pihak. Juga wujud suatu active encouragement daripada Defendan-Defendan untuk Plaintif-Plaintif tinggal dan mendirikan rumah di atas tanah tersebut;

Plaintif-Plaintif dipilih untuk menyertai tanah rancangan KRBT serta mengeluarkan modal mengusahakan pokok-pokok getah tersebut dan secara tidak langsung mempunyai expectation mereka akan mendapat hasil dan berhak kepada pokok getah tersebut;

Walau Defendan-Defendan mempunyai hak ke atas tanah KRBT, tetapi Plaintif-Plaintif mempunyai kepentingan terhadap pokok-pokok getah kerana terdapat active encouragement daripada Defendan-Defendan dengan pemilihan peserta untuk mengusahakan tanaman getah selama lebih 30 tahun, maka Defendan-Defendan perlu bertanggungan terhadap kerugian Plaintif-Plaintif;

Pendudukan Plaintif-Plaintif di atas tanah tersebut adalah sebagai invitee yang sah. Ini dibuktikan melalui keputusan MMKN yang meberi keluasan 3 ekar tanah kepada Plaintif-Plaintif; dan

Plaintif-Plaintif juga memohon Defendan-Defendan membayar gantirugi kos penanaman pokok getah, gantirugi am, gantirugi teruk, gantirugi teladan dan kos. Plaintif-Plaintif telah kehilangan hak dan kepentingan akibat tindakan Defendan-Defendan dalam mengeluarkan tender penebangan pokok getah tersebut. Ringkasan hujahan Defendan-Defendan [19] Hujahan Defendan-Defendan diringkaskan, antara lain seperti berikut:

Kausa tindakan Plaintif-Plaintif terhadap Defendan-Defendan bermula semenjak diberikan keputusan untuk memberimilik KRBT kepada 348 orang peserta FELCRA dan 209 orang yang tercicir melalui surat FELCRA bertarikh 25.2.2008. maka, tindakan Plaintif-Plaintif telah dibatasi oleh had masa di bawah seksyen 2(a) Akta Perlindungan Pihak Berkuasa kerana telah lebih 36 bulan dari tarikh surat;

Juga terhalang di bawah had masa yang diperuntukkan di bawah seksyen 418 Akta 828 iaitu 3 tahun dari tarikh keputusan dimaklumkan oleh Timbalan Ketua Jajahan Pasir Mas sekitar tahun 2008 apabila surat FELCRA bertarikh 25.2.2008 dikeluarkan;

Pemilikan Plaintif-Plaintif hanya berdasarkan pegangan ekuiti secara kemasukan nama sahaja dalam pengurusan pihak FELCRA yang tidak pernah diiktiraf secara perjanjian yang sah antara FELCRA dan Defendan-Defendan. Plaintif-Plaintif juga tidak pernah didaftarkan oleh FELCRA secara pentadbiran pada tanah tersebut atau pada mana-mana kelompok pokok getah. Oleh itu, dihujahkan AKTA GSA 1960 tidak terpakai ke atas Plaintif-Plaintif;

Kawasan KRBT tersebut juga bukan suatu kawasan yang termasuk di dalam GSA kerana Defendan Kedua tidak pernah mewartakan kawasan tersebut sebagai GSA di bawah seksyen 4 Akta GSA;

Kelulusan MMKN pembukaan kawasan KRBT tersebut adalah kelulusan bersyarat kepada pihak FELCRA yang mana syarat-syarat tidak disempurnakan oleh pihak FELCRA sehingga Defendan Kedua memutuskan memberimilik tanah KRBT kepada rakyatnya termasuk peserta FELCRA di KRBT;

Pemilihan peserta-peserta adalah bertujuan pemajuan kawasan terlibat sahaja dan bukan sebagai pemilik sah bagi tanah tersebut;

Kawasan KRBT tidak tertakluk kepada Akta GSA kerana Plaintif-Plaintif tidak didaftarkan di dalam Registry of Holding ("ROH") sebagaimana yang diperuntukkan di dalam seksyen 11(3) Akta GSA. ROH yang dikatakan wujud oleh Plaintif-Plaintif tidak pernah dikemukakan dan ditandakan sebagai ekshibit di mahkamah;

Plaintif-Plaintif tidak berhak ke atas pokok-pokok getah dengan alasan-i. Perjanjian hanya melibatkan Plaintif-Plaintif dengan FELCRA dan Plaintif-Plaintif adalah squatters di atas tanah kerajaan; dan ii. Pokok-pokok getah lekat mati dan dianggap bersama tanah tersebut;

Plaintif-Plaintif tiada locus terhadap pemilikan mahupun kos dan hasil pokok-pokok getah tersebut. Defendan-Defendan tidak pernah memilih Plaintif-Plaintif sebagai peserta bagi KRBT ini. Urusan pemilihan hanya antara Plaintif-Plaintif dengan FELCRA;

Apa-apa kos yang didakwa ditanggung Plaintif-Plaintif di atas kawasan KRBT tersebut hakikatnya dengan bantuan FELCRA yang berurusan dengan Plaintif-Plaintif tanpa penglibatan Defendan-Defendan;

Perjanjian yang dikemukakan di mahkamah ini hanya perjanjian Plaintif-Plaintif dengan FELCRA dan tidak melibatkan Defendan-Defendan (hanya melibatkan Plaintif ke-28 dan ke-227 sahaja). Ini bermaksud daripada 348 orang Plaintif, hanya 2 orang yang memasuki Perjanjian tersebut;

Perjanjian tersebut hanya mengikat FELCRA dan 2 orang Plaintif tersebut sahaja. Andai kata Plaintif-Plaintif mempunyai locus sekalipun, apa-apa keputusan yang dibuat di antara FELCRA tidak mengikat Defendan-Defendan;

Tiada injunksi atau tegahan yang dipohon oleh Plaintif-Plaintif bagi menghalang penebangan pokok getah tersebut;

Plaintif-Plaintif telah dikayakan dengan memperolehi hasil pokok getah sejak sekian lama walau tanpa kebenaran pemilik berdaftar, Defendan Kedua;

Berdasarkan posisi Plaintif-Plaintif sebagai squatters, dihujahkan Plaintif-Plaintif tiada locus; dan

Dihujahkan pokok dan tanah adalah satu kerana lekat mati kepada tanah. Maka, Plaintif-Plaintif tidak layak mendapat manfaat daripadanya secara ekuiti kerana tanah kerajaan yang tidak lagi menjadi persoalan fakta/undang-undang memandangkan ia adalah milik Defendan-Defendan. Analisis dan dapatan [20] Isu utama di dalam kes ini adalah sama ada Plaintif-Plaintif berhak ke atas pokok-pokok getah yang ditanam oleh mereka? [21] Berdasarkan keterangan saksi-saksi sama ada saksi Plaintif-Plaintif atau saksi Defendan-Defendan, satu keterangan dokumentari adalah jelas bahawa tanah tersebut adalah tanah kerajaan yang dirancang untuk dibangunkan sebagai "kawasan penempatan berkelompok" di bawah Akta GSA. [22] Dalam kes ini, Mahkamah telah memutuskan bahawa dari sudut undang-undang, tanah yang menjadi subjek tindakan ini merupakan tanah milik Kerajaan. Namun demikian, pada pandangan Mahkamah ini, penemuan tersebut tidak semestinya menamatkan persoalan sama ada Plaintif-Plaintif mempunyai apa-apa hak yang boleh diiktiraf terhadap hasil penjualan pokok-pokok getah yang telah ditebang. [23] Modus pelaksanaan adalah secara membangunkan bersama tanah hutan oleh peserta-peserta atau peneroka yang terpilih dengan kos perbelanjaan dibelanjakan atau didahulukan oleh FELCRA sehinggalah ia mengeluarkan hasil. Setelah mengeluarkan hasil, peneroka-peneroka akan membayar semula kepada FELCRA segala perbelanjaan memajukan KRBT tersebut melalui potongan dari hasil jualan (daripada hasil jualan tersebut, peneroka-peneroka juga dibayar dividen setelah ditolak kos perbelanjaan yang didahulukan oleh FELCRA). [24] Walau bagaimanapun, rancangan pembangunan KRBT sebagai suatu kawasan penempatan berkelompok di bawah Akta GSA tidak berjaya diteruskan apabila tiada pewartaan di bawah seksyen 4 Akta GSA dibuat dan tiada perjanjian antara Kerajaan Negeri dengan FELCRA. Oleh yang demikian, tanah KRBT tersebut masih kekal sebagai tanah Kerajaan melainkan mana-mana tanah yang telah diberimilik kepada individu peneroka. [25] Walau bagaimanapun, berdasarkan keterangan yang ada, pengusahaan ladang getah dan sawit di atas tanah tersebut tetap berterusan hingga melepasi 30 tahun, malah ada sebahagian besar Plaintif-Plaintif yang telah diberikan geran hakmilik untuk rumah kediaman mereka dalam KRBT tersebut. [26] Mahkamah ini bersetuju dengan hujahan Plaintif-Plaintif bahawa tanaman getah di kawasan berkenaan bukanlah tumbuh secara semula jadi tetapi telah diwujudkan hasil usaha, tenaga kerja, pengorbanan masa dan komitmen para peneroka selama puluhan tahun. Sepanjang tempoh tersebut, Plaintif-Plaintif telah bertindak atas kepercayaan bahawa penyertaan mereka dalam rancangan tersebut akan memberikan manfaat ekonomi kepada mereka sebagai peserta rancangan pembangunan tanah berkenaan. [27] Dalam hal ini, Mahkamah ini berpendapat bahawa ekuiti sentiasa melihat kepada fakta sesuatu kes dan ciri-ciri transaksi yang wujud, bukannya semata-mata kepada tafsiran undang-undang yang ketat. Pada hemat Mahkamah ini, adalah tidak selaras dengan tuntutan keadilan sekiranya pihak yang telah mengusahakan, memelihara dan membangunkan tanaman tersebut selama lebih tiga dekad dinafikan sepenuhnya daripada menikmati apa-apa manfaat daripada hasil yang terhasil daripada tanaman berkenaan. [28] Mahkamah ini mendapati bahawa hubungan antara pihak-pihak dalam kes ini bukanlah hubungan penceroboh (squatters) dan pemilik tanah. Sebaliknya, Plaintif-Plaintif ditempatkan dan dibenarkan mengusahakan kawasan tersebut dalam suatu rancangan pembangunan yang diwujudkan oleh Kerajaan sendiri. Dalam keadaan sedemikian, Mahkamah ini berpendapat bahawa prinsip ekuiti menghendaki supaya sumbangan Plaintif-Plaintif terhadap pokok-pokok getah tersebut diiktiraf. [29] Mahkamah ini mendapati bahawa sepanjang tempoh lebih tiga dekad, Plaintif-Plaintif telah bertindak berdasarkan suatu jangkaan yang munasabah (legitimate expectation) bahawa penyertaan mereka dalam rancangan pembangunan tersebut akan memberikan manfaat ekonomi kepada mereka sebagai peserta yang sah. Mahkamah ini menerima bahawa jangkaan tersebut bukanlah suatu harapan yang bersifat subjektif semata-mata. Sebaliknya, jangkaan tersebut lahir daripada tindakan, representasi dan pengiktirafan berterusan oleh pihak-pihak berkuasa terhadap kedudukan Plaintif-Plaintif sebagai peserta rancangan berkenaan. [30] Dalam undang-undang ekuiti, prinsip asasnya ialah ekuiti akan campur tangan bagi menghalang pihak yang telah mendorong atau membenarkan suatu kepercayaan tertentu daripada bertindak secara tidak konsisten sehingga menyebabkan ketidakadilan kepada pihak yang telah bergantung kepada kepercayaan tersebut. Mahkamah ini merujuk kepada kes Boustead Trading (1985) Sdn. Bhd. V Arab Malaysian Merchant Bank Berhad [1995] 4 CLJ 283 yang memutuskan - “[2] Masanya telah tiba bagi Mahkamah ini mengiktirafkan bahawa doktrin estopel adalah prinsip yang fleksibel melalui mana keadilan dilakukan menurut keadaan kes tersebut. Estopel adalah doktrin yang mempunyai kegunaan yang luas dan boleh digubalkan dalam pelbagai sifat fakta bagi mencapai keadilan. Sesungguhnya keadaan-keadaan dalam mana doktrin tersebut boleh beroperasi adalah tidak berakhir.” [31] Plaintif-Plaintif telah membuktikan suatu hubungan yang lama, berterusan dan diiktiraf dengan kawasan yang diusahakan serta tanaman yang menjadi subjek utama dalam tuntutan ini. Maka, Mahkamah ini berpendapat bahawa ekuiti tidak akan membenarkan Defendan-Defendan menafikan sepenuhnya manfaat yang terhasil daripada usaha Plaintif-Plaintif setelah Kerajaan sendiri selama bertahun-tahun membenarkan dan mengiktiraf penglibatan mereka dalam pembangunan kawasan tersebut. [32] Walaupun Mahkamah tidak mengisytiharkan Plaintiff-Plaintiff sebagai pemilik tanah, Mahkamah ini mendapati bahawa Plaintiff-Plaintiff mempunyai kepentingan ekuiti yang mencukupi untuk menuntut hasil yang diperoleh daripada penjualan pokok-pokok getah tersebut. Sekiranya keseluruhan hasil tersebut diberikan kepada Defendan-Defendan tanpa sebarang pampasan kepada Plaintiff-Plaintiff, keadaan tersebut akan menyebabkan Defendan-Defendan menerima manfaat yang tidak sepatutnya atas pengorbanan Plaintiff-Plaintiff. [33] Mahkamah ini juga mengambil kira bahawa tuntutan Plaintif-Plaintif bukanlah untuk mendapatkan hakmilik tanah, tetapi terhad kepada hasil yang diperoleh daripada penjualan pokok-pokok getah yang telah diusahakan oleh mereka. Setelah menimbangkan keseluruhan keadaan kes, Mahkamah ini berpuas hati bahawa Plaintif-Plaintif telah membuktikan atas imbangan kebarangkalian bahawa mereka mempunyai kepentingan ekuiti yang mencukupi untuk menuntut hasil daripada penebangan dan penjualan pokok-pokok getah tersebut. Dengan itu, tuntutan Plaintif-Plaintif bagi hasil pokok-pokok getah adalah dibenarkan atas asas ekuiti.

[34] Atas alasan-alasan yang dinyatakan di atas, Mahkamah ini mendapati bahawa Plaintif-Plaintif telah berjaya membuktikan hak mereka atas imbangan kebarangkalian untuk menuntut hasil pokok-pokok getah tersebut menurut prinsip-prinsip ekuiti. [35] Sehubungan itu, Mahkamah ini memerintahkan bahawa sebahagian tuntutan Plaintif-Plaintif dibenarkan setakat mana yang berikut:

Plaintif-Plaintif adalah berhak dan berkepentingan dari segi ekuiti (eqtuitable interest) ke atas pokok-pokok getah yang telah diusahakan yang mana telah ditebang dan dijual oleh pihak Defendan-Defendan;

(ii) Defendan Pertama dan Defendan Kedua hendaklah membayar balik gantirugi nilai semasa pokok-pokok getah yang telah ditebang dan dijual yang mana akan ditaksirkan oleh Mahkamah;

(iii) Alternatifnya, Defendan Pertama dan Defendan Kedua mengembalikan/ menyerahkan segala hasil yang diperolehi daripada hasil jualan pokokpokok getah tersebut oleh Kerajaan Negeri daripada tender yang diawardkan kepada "Perniagaan Mazlan & Hashimah" kepada semua Plaintif-Plaintif untuk dibahagikan mengikut jumlah pegangan saham atau kepentingan masing-masing; dan

(iv) Defendan Pertama dan Defendan Kedua diperintahkan membayar kos tindakan ini sebanyak RM50,000.00 (Ringgit Malaysia Lima Puluh Ribu) termasuk faedah. Bertarikh: 9 Jun 2026 Hakim Mahkamah Tinggi Malaya Kota Bharu (1) KAUNSEL: Bagi pihak Plaintif-Plaintif - Mohd Nasir bin Abdullah Tetuan Mohd Nasir & Co Bagi pihak Defendan-Defendan Adam Mohamed Penolong Penasihat Undang-Undang Negeri Kelantan Pejabat Penasihat Undang-Undang Negeri Kelantan