Ahmad Radzi Bin Roslan v Pendakwa Raya (AA-42JSKS-1-02/2023)

(a)if there has been no cross-examination, there is no right to re-examine; and

(b)re-examination is confined to matters arising out of cross-examination. 270 S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg Thus, a witness may be asked to explain or expand an answer given in cross-examination, but no new matter may be introduced without leave of the judge. The same facility with regard to demonstrations by the witness should be granted. Leading 275 questions may not be asked” [20]. Mahkamah ini mendapati bahawa tiada sebarang kekhilafan dalam keputusan HMS berkenaan dengan keterangan mangsa semasa pemeriksaan semula. Disertakan di bawah ini petikan daripada 280 alasan penghakiman HMS: "[13] Walaupun SP3 ada memberikan jawapan berbeza berkenaan kemasukan zakar Tertuduh semasa pemeriksaan balas, keterangannya atau jawapannya telah dijelaskan semasa pemeriksaan semula iaitu SP3 mengatakan zakar Tertuduh 285 masuk pada kali pertama dan selepas itu tidak masuk. Keterangan SP3 ini disokong dengan hasil pemeriksaan doktor pakar SP6 yang mengesahkan terdapat kesan lebam di labia minora SP3 yang berpunca dari kemasukan benda tumpul seperti kemaluan lelaki. Ini konsisten dengan keterangan SP3 yang mengatakan 290 Tertuduh ada menekan-nekan kemaluannya ke dalam kemaluan SP3 beberapa kali." Penilaian Keterangan Saksi Pakar [21]. Berhubung dengan keterangan pakar perubatan (SP6), pihak 295 pembelaan cuba menimbulkan keraguan bahawa ketiadaan koyakan pada ‘himen’ mangsa menunjukkan tiada kemasukan zakar, dan tiada spermatozoa dikesan yang dapat membuktikan S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg dengan pasti bahawa zakar tertuduh adalah objek yang masuk. Walau bagaimanapun, mahkamah sewajarnya menerima hujahan 300 pihak pendakwaan yang menegaskan bahawa keterangan SP6, seorang doktor pakar, tidak menafikan berlakunya rogol, walaupun tiada koyakan pada ‘himen’ mangsa. [22]. Dalam keterangannya, SP6 menjelaskan bahawa ketiadaan koyakan pada ‘himen’ tidak semestinya membuktikan tiada 305 kemasukan zakar. Menurut beliau, dalam sesetengah kes, terutama melibatkan kanak-kanak, kemasukan boleh berlaku tanpa menyebabkan koyakan, terutamanya jika vagina mangsa bersifat kendur atau elastik. Walaupun SP6 mengesahkan bahawa vagina mangsa adalah normal dan tidak menunjukkan ciri-ciri luar biasa 310 seperti kendur, beliau tetap menegaskan bahawa ketiadaan koyakan tidak boleh dijadikan bukti mutlak untuk menolak kemungkinan kemasukan. Hal ini kerana dalam kes-kes rogol melibatkan kanak-kanak, sifat fizikal mangsa adalah berbeza, dan tidak semua kemasukan menghasilkan kecederaan fizikal yang 315 ketara seperti koyakan. [23]. Tambahan pula, ketiadaan spermatozoa juga tidak boleh dijadikan asas untuk menafikan berlakunya rogol. SP6 menjelaskan bahawa pengesahan zakar sebagai objek yang masuk dalam kes ini adalah berdasarkan keterangan mangsa, yang memberi keterangan 320 konsisten mengenai kemasukan zakar. Dalam kes rogol, terutamanya apabila tiada ejakulasi, adalah perkara biasa jika tiada spermatozoa ditemui. Justeru, ketiadaan spermatozoa tidak seharusnya menjadi faktor utama untuk menolak kes pendakwaan. S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg [24]. Pendakwaan juga berhujah bahawa dalam kes-kes jenayah 325 seksual, terutamanya melibatkan kanak-kanak, keterangan perubatan hanya berfungsi sebagai sokongan kepada keterangan mangsa, dan keterangan mangsa itu sendiri jika dipercayai adalah mencukupi untuk mensabitkan kesalahan tertuduh. Dalam kes ini, keterangan mangsa adalah konsisten dan disokong oleh 330 keterangan perubatan yang menunjukkan adanya kesan lebam pada labia minora, yang konsisten dengan kemasukan objek tumpul seperti zakar. Oleh itu, walaupun tiada koyakan atau spermatozoa dikesan, keterangan keseluruhan membuktikan bahawa rogol telah berlaku. 335 [25]. Dalam kes Pendakwa Raya Iwn Mohamad Malek Ridhuan bin Che Hassan [2014] 1 MLJ 363; [2013] 8 CLJ 359, Zawawi Salleh HMR (Ketika itu), menyatakan bahawa untuk membuktikan kesalahan rogol, kemasukan penuh atau ejakulasi tidak diperlukan; sentuhan atau kemasukan zakar separa ke dalam kemaluan 340 mangsa sudah memadai untuk dikategorikan sebagai rogol di sisi undang-undang. Berikut adalah petikan dari kes tersebut: “[31] Adalah menjadi undang-undang mantap bahawa bagi membuktikan kesalahan rogol, kemasukan penuh kemaluan ke dalam faraj (vagina) dan terkeluarnya air mani adalah tidak 345 diperlukan. Dalam buku Medical Jurisprudence and Toxicology (21st Ed), oleh Modi, dinyatakan di ms 61 seperti berikut: Thus to constitute the offence of rape it is not necessary that there should be complete penetration of penis with emission of semen and rupture of 350 hymen. Partial penetration of the penis within the Labia majora or the vulva or pudenda with or without S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg emission of semen or even an attempt at penetration is quite sufficient for the purpose of the law. It is therefore quite possible to commit legally the offence 355 of rape without producing any injury to the genitals or leaving any seminal stains. In such a case the medical officer should mention the negative facts in his report, but should not give his opinion that no rape had been committed. Rape is crime and not a 360 medical condition. Rape is a legal term and not a diagnosis to be made by the medical officer treating the victim. The only statement that can be made by the medical officer is that there is evidence of recent sexual activity. Whether the rape has occurred or not 365 is a legal conclusion, not a medical one. [32] Dalam kes Madan Gopal Kakkad v Naval Dubey And Anr [1992] 3 SCC 204, Mahkamah Agung India telah merujuk kepada Parikhs Textbook of Medical Jurisprudence and Toxicology dan berkata seperti berikut:

In Parikhs Textbook of Medical Jurisprudence and Toxicology, the following passage is found: Sexual intercourse: In law, this term is held to mean the slightest degree of penetration of the vulva by the penis with or without emission of semen. It is 375 therefore quite possible to commit legally the offence of rape without producing any injury to the genitals or leaving any seminal stains.

In Encyclopedia of Crime and Justice (vol 4) at p 1356, it is stated: 380 … even slight penetration is sufficient and emission is unnecessary. Therefore, absence of injuries on the private parts of a victim specially a married lady S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg cannot, ipso facto, lead to an inference that no rape has been committed. 385 The essentials of the offence have been described in 2009 CriLJ 396 State of Punjab vs Rakesh Kumar thus: ‘Rape’ or ‘Raptus’ is what a man hath carnal knowledge of a woman by force and against her will 390 (Co Litt 123-b); or as expressed more fully, ‘rape is the carnal knowledge of any woman, above the age of particular age, with or against her will’ [2014] 1 MLJ 363 at 384(Hale PC 628). The essential words in an indictment for rape are rapuit and camaliter 395 cognovit; but carnaliter cognovit, nor any other circumlocution without the word rapuit, are not sufficient in a legal sense to express rape; 1 Hon 6, 1a, 9 Edw 4, 26a (Hale PC 628). In the crime of rape, ‘carnal knowledge’ means the penetration to any the 400 slightest degree of the organ alleged to have been carnally known by the male organ of generation (Stephen‘s ‘Criminal Law’ (9th Ed), p 262). In ‘Encyclopodia of Crime and Justice’ (vol 4, p 1356) it is stated ‘… even slight penetration is sufficient and 405 emission is unnecessary’. In Halsbury’s Statutes of England and Wales (4th Ed), vol 12, it is stated that even the slightest degree of penetration is sufficient to prove sexual intercourse. It is violation with violence of the private person of a woman-an- 410 outrage by all means. By the very nature of the offence it is an obnoxious act of the highest order. [33] Kami mendapati penjelasan yang diberikan oleh Mahkamah Agung Filipina dalam kes People v Campuhan, 385 Phil 912(2000), mengenai parameter ‘genital contact’ dalam 415 S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg kes-kes rogol boleh membantu fahaman kita dalam perkara ini. Mahkamah menyatakan: Thus, touching when applied to rape cases does not simply mean mere epidermal contact, stroking or grazing of organs, a slight brush or a scrape of the 420 penis on the external layer of the victim’s vagina, or the mons pubis, as in this case. There must be sufficient and convincing proof that the penis indeed touched the labias or slid into the female organ, and not merely stroked the external surface thereof, for 425 an accused to be convicted of consummated rape. As the labias, which are required to be ‘touched’ by the penis, are by their natural situs or location beneath the mons pubis or the vaginal surface, to touch them with the penis is to attain some degree of 430 penetration beneath the surface, hence, the conclusion that touching the labia majora or the labia minora of the pudendum constitutes consummated rape. The pudendum or vulva is the collective term for the 435 female genital organs that are visible in the perineal area, eg, mons pubis, labia majora, labia minora, the hymen, the clitoris, the vaginal orifice, etc. The mons pubis is the rounded eminence that becomes hairy after puberty, and is instantly visible within the 440 surface. The next layer is the labia majora or the outer lips of the female organ composed of the outer convex surface and the inner surface. The skin of the outer convex surface is covered with hair follicles and is pigmented, while the inner surface is a thin 445 skin which does not have any hair but has many sebaceous glands. Directly beneath the labia majora S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg is the labia minora. Jurisprudence dictates that the labia majora must be entered for rape to be consummated, and not merely for the penis to stroke 450 the surface of the female organ. Thus, a grazing of the surface of the female organ or touching the mons pubis of the pudendum is not sufficient to constitute consummated rape. Absent any showing of the slightest penetration of the female organ, ie, touching 455 of either labia of the pudendum by the penis, there can be no consummated rape; at most, it can only be attempted rape, if not acts of lasciviousness. (italics supplied) 460 [26]. Juga dalam kes Sidek Bin Ludan v Public Prosecutor [1995] 3 MLJ 178; [1995] 1 AMR 722; [1995] CLJU 219; [1995] 4 MLRH 630 menyatakan bahawa kemasukan zakar walaupun sedikit sekalipun mencukupi untuk mensabitkan kesalahan rogol, tanpa memerlukan koyakan pada himen. Berikut adalah petikan dari kes 465 tersebut "It is now established that to constitute the offence of rape, there must be penetration (Rv Hill (1781) 1 East PC 439). I may add that even the slightest penetration, like in the instant appeal, will be sufficient. So long as penetration is proved but its depth will 470 not injure the hymen, it is sufficient to constitute the crime of rape (R v M'Rue (1938) 8 C & P 641; R v Allen (1839) 9 C & P 31). Put differently even if the hymen is intact in that there is no rupture, so long as there is penetration it is sufficient to constitute rape (Rv Hughes (1841) 2 Mood 190)." 475 S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg [27]. Berdasarkan analisis di atas, mahkamah mendapati tiada sebarang kekhilafan dalam keputusan HMS. Oleh demikian, mahkamah menolak hujahan pembelaan dan mengekalkan sabitan terhadap tertuduh. Keterangan SP6, apabila digabungkan dengan 480 keterangan mangsa dan saksi lain, telah membuktikan kes pendakwaan melampaui keraguan munasabah. Kegagalan mengambil kira Ekshibit D15 (Surat Akuan Sumpah) [28]. Dalam kes ini, pihak pembelaan telah menekankan bahawa kegagalan pihak polis untuk mengambil keterangan daripada bapa 485 OKT melalui ekshibit D15 menimbulkan kelompongan dalam siasatan. Pihak pembelaan turut berhujah bahawa surat ini penting kerana bapa OKT, yang kononnya berada di tempat kejadian, dapat memberikan keterangan yang boleh menafikan kejadian rogol yang didakwa berlaku. 490 [29]. Namun, perlu ditegaskan bahawa HMS telah mengambil kira isu ini dengan sewajarnya. Seperti yang dinyatakan oleh HMS, kegagalan untuk menyiasat ekshibit D15 tidak mencacatkan kes pendakwaan. Ini adalah kerana keterangan daripada saksi-saksi lain yang kredibel membuktikan kes pendakwaan melebihi keraguan 495 munasabah. Keterangan dari mangsa, yang disokong oleh keterangan ibu mangsa (SP1) dan pegawai perubatan (SP5) dan (SP6), mengukuhkan kes pendakwaan dan membuktikan elemen-elemen rogol. [30]. Keputusan HMS bahawa kegagalan menyiasat surat akuan sumpah 500 SD2 bertarikh 29 Januari 2020 tidak mewujudkan kelompongan dalam kes pendakwaan dan tidak menimbulkan keraguan S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg munasabah terhadap kes pendakwaan. HMS menyatakan bahawa siasatan terhadap pengaduan SP1 dan SP3 sudah mencukupi untuk membuktikan kes, dan keterangan SP3 berkenaan 505 kemasukan zakar tertuduh adalah sangat meyakinkan. Oleh itu, surat akuan sumpah tersebut tidak membawa sebarang perubahan kepada hala tuju kes pendakwaan. Dinyatakan di sini petikan dari alasan penghakiman oleh HMS yang berkaitan: "[16] Bapa Tertuduh iaitu SD2 memberi keterangan tiada kejadian 510 rogol berlaku pada tarikh dan masa kejadian kerana ketika itu dia bersama dengan Tertuduh pada sepanjang masa di ruang tamu rumah. SD2 juga telah membuat satu surat akuan sumpah iaitu Ekshibit D15 bagi menyatakan keberadaannya pada waktu kejadian berlaku. Surat akuan sumpah tersebut menafikan 515 kejadian rogol tersebut dan mengatakan SD2 ada bersama dengan Tertuduh pada sepanjang waktu material. Saksi SP7 mengesahkan tidak pernah menyiasat kesahihan surat akuan sumpah tersebut pada bila-bila masa. …. [21] Berkenaan kegagalan SP7 menyiasat surat akuan sumpah 520 yang dibuat oleh SD2, saya berpendapat ia tidak mewujudkan lompang dalam kes pendakwaan dan tidak menimbulkan sebarang keraguan munasabah terhadap kes pendakwaan" [31]. Mahkamah mendapati bahawa surat akuan sumpah SD2 bertarikh 525 29.1.2020 adalah “afterthought”. Kejadian berlaku pada Jun 2018 dan perayu dituduh di mahkamah pada 20.11.2019, surat representasi pada 11.2.2020 (diterima pada 13.2.2020) yang mengepilkan surat sumpah SD2 bertarikh 29 Januari 2020. Surat akuan sumpah tersebut hanya wujud 1 tahun 6 bulan selepas 530 kejadian, yang menimbulkan keraguan mengenai kewibawaannya. S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg Sekiranya keterangan ini benar-benar penting, ia sepatutnya dikemukakan lebih awal dalam siasatan. Tambahan pula, surat ini hanya menafikan kejadian tanpa disokong oleh bukti yang kukuh. Justeru, Mahkamah Sesyen berhak untuk menolak hujahan 535 pembelaan yang bergantung kepada ekshibit D15. [32]. Perayu bersandar pada keterangan SP7 yang menyatakan bahawa sekiranya siasatan terhadap ekshibit D15 dilakukan, ia mungkin mengubah hala tuju siasatan. Namun, ini hanyalah satu kemungkinan dan tidak menjejaskan keseluruhan bukti yang 540 dikemukakan oleh pihak pendakwaan. Sebagaimana yang ditegaskan oleh Mahkamah Sesyen, keterangan dan bukti lain yang dikemukakan sudah mencukupi untuk membuktikan kesalahan tertuduh di bawah Seksyen 376(2) Kanun Keseksaan. [33]. Dalam konteks ini, penting untuk diingat bahawa Mahkamah 545 Sesyen telah membuat dapatan fakta yang didasarkan kepada keterangan saksi-saksi yang dapat dipercayai. HMS telah mendengar keterangan secara langsung, menilai kredibiliti saksi-saksi, dan membuat dapatan yang kukuh berdasarkan bukti yang dikemukakan. Oleh itu, keputusan Mahkamah Sesyen adalah tepat 550 dan tidak seharusnya dipertikaikan hanya kerana kegagalan untuk menyiasat satu dokumen yang lewat dikemukakan. [34]. Kesimpulannya, sabitan terhadap OKT adalah selamat dan wajar disahkan oleh Mahkamah Tinggi. Ekshibit D15 tidak relevan untuk disiasat kerana keterangan utama telah mencukupi untuk 555 menyokong kes pendakwaan. Selanjutnya ia tidak memberi kesan S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg signifikan terhadap kes pendakwaan yang telah dibuktikan dengan kukuh melalui keterangan saksi-saksi yang lain. Tiada penilaian Keterangan Saksi Pembelaan (SD2) [35]. Perayu merujuk kepada keterangan yang diberikan oleh saksi 560 pembelaan (SD2), iaitu bapa OKT, yang mendakwa tiada kejadian rogol berlaku dan bahawa keterangan beliau adalah selari dengan surat akuan sumpah yang dikemukakan. Pihak perayu berhujah bahawa HMS tidak melakukan penilaian secara langsung terhadap keterangan SD2 yang menyokong dakwaan pembelaan bahawa 565 tiada kejadian rogol berlaku. [36]. Namun, berdasarkan hujahan pendakwaan, terdapat beberapa faktor yang menyokong keputusan Mahkamah Sesyen. Pertama, saksi pembelaan SD2 yang manawalaupun dikatakan berada di lokasi kejadian adalah merupakan "interested witness" kerana 570 beliau adalah bapa OKT. Keterangan yang datang daripada individu yang mempunyai kepentingan peribadi sering kali dinilai dengan lebih berhati-hati oleh mahkamah. Dalam kes ini, penglibatan SD2 sebagai bapa OKT boleh menimbulkan persoalan tentang “partiality” keterangan beliau. 575 [37]. Selain itu, keterangan mangsa adalah konsisten dan disokong oleh keterangan lain, termasuk keterangan saksi perubatan yang mengesahkan adanya kesan fizikal yang selari dengan kejadian serangan seksual. Dalam kes jenayah seksual, keterangan daripada mangsa sering kali menjadi elemen penting, dan tidak 580 semestinya memerlukan sokongan daripada keterangan luar. Malah, Mahkamah Persekutuan dalam kes Dato' Seri Anwar S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg Ibrahim v. PP & Another Appeal [2015] 2 CLJ 145; [2015] 2 AMR 185; [2015] 2 MLJ 293; [2015] 1 MLRA 609, menetapkan bahawa mahkamah boleh mensabitkan tertuduh hanya berdasarkan 585 keterangan mangsa, selagi ia dipercayai kredibiliti mangsa tidak tercalar. Berikut disampaikan oleh Arifin Zakaria CJ (ketika itu); “[73] The law on corroboration of the evidence of a victim in a sexual offence is settled in our jurisdiction. In this regard, the Court of Appeal had correctly addressed the law by referring to various 590 authorities both here and in other Commonwealth jurisdictions. As a matter of practice and prudence, not of law, corroboration is normally required in a sexual offence. Where corroboration is dispensed with, and the complainant's evidence is accepted as having established the case against an accused, the judge as a 595 matter of law is required to warn himself of the danger of convicting on the uncorroborated evidence of the complainant. This requirement of the law is aptly put by Robert CJ in PP v. Emran Nasir [1986] CLJU 69; [1986] 1 LNS 69; [1987] 1 MLJ 166 in the following words: 600 I warn myself that, on a charge of rape, it is dangerous to convict on the evidence of the complainant alone, since experience has shown that female complainants have told false stories for various reasons. However, it is open to me, giving full weight to the warning that it is dangerous for me to convict without corroborative 605 evidence, if I conclude that the complainant is, without doubt, speaking the truth.” [38]. Dalam konteks ini, meskipun keterangan SD2 mungkin menyokong hujah pembelaan, pendakwaan berjaya membuktikan kesnya 610 melampaui keraguan munasabah berdasarkan keterangan yang kukuh daripada mangsa dan saksi-saksi lain. Tambahan pula, isu S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg kelewatan dalam penyediaan surat akuan sumpah oleh SD2, yang disediakan lebih dari satu tahun selepas kejadian, turut menimbulkan keraguan. Puan HMS, yang berada dalam kedudukan 615 terbaik untuk menilai kredibiliti saksi, tidak terkhilaf apabila tidak memberikan berat yang signifikan kepada keterangan ini kerana beliau telah mengambil kira keseluruhan bukti yang dikemukakan. [39]. Oleh itu, hujah pihak pendakwaan bahawa keterangan SD2 tidak menimbulkan keraguan munasabah terhadap kes pendakwaan 620 adalah sah. Sabitan terhadap OKT oleh Mahkamah Sesyen adalah selamat dan harus dikekalkan. Gagal memberi Penilaian Maksima Kes Pembelaan [40]. Perayu berhujah bahawa HMS terkhilaf dalam menilai keterangan saksi pembelaan, termasuk kegagalan untuk mengambil kira naratif 625 pembelaan dari perspektif yang betul. Namun, mahkamah ini seharusnya menerima hujahan pihak pendakwaan yang menegaskan bahawa HMS telah membuat penilaian yang tepat berdasarkan keseluruhan keterangan yang dikemukakan semasa perbicaraan. Dalam kes jenayah, terutamanya melibatkan kes 630 rogol, keterangan pembelaan perlu dinilai dengan teliti, tetapi tidak semestinya membawa kepada kesimpulan bahawa pembelaan harus diterima jika ia bertentangan dengan keterangan lain yang lebih kuat dan konsisten. [41]. HMS telah mendengar dan menilai keterangan saksi-saksi secara 635 langsung, termasuk saksi pembelaan yang memberi keterangan secara bersumpah. Walau bagaimanapun, ini tidak bermakna bahawa mahkamah terikat untuk menerima keterangan saksi S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg pembelaan jika keterangan tersebut tidak mencukupi untuk menimbulkan keraguan munasabah terhadap kes pendakwaan. 640 Dalam kes ini, keterangan yang diberikan oleh pihak pendakwaan, termasuk keterangan mangsa dan pakar perubatan (SP6), adalah lebih kukuh dan konsisten dalam menyokong dakwaan rogol. [42]. Tambahan pula, pihak pendakwaan berhujah bahawa keterangan saksi pembelaan, walaupun bersumpah, perlu dinilai dalam konteks 645 keseluruhan kes. HMS tidak terkhilaf dalam menilai keterangan ini kerana naratif pembelaan tidak disokong oleh bukti yang kukuh dan tidak menimbulkan keraguan terhadap kredibiliti keterangan mangsa dan saksi-saksi lain. Adalah penting untuk diingat bahawa penilaian terhadap keterangan saksi, termasuk saksi pembelaan, 650 adalah prerogatif hakim bicara yang mempunyai kelebihan mendengar keterangan secara langsung dan menilai tingkah laku serta kredibiliti saksi di mahkamah. [43]. Dalam kes ini, HMS telah membuat dapatan berdasarkan keterangan yang jelas dan meyakinkan daripada mangsa dan saksi- 655 saksi pendakwaan, serta telah memberikan pertimbangan sewajarnya kepada keterangan saksi pembelaan. Oleh itu, hujahan perayu bahawa HMS telah gagal membuat penilaian maksima terhadap keterangan pembelaan tidak berasas dan sabitan terhadap tertuduh adalah selamat serta wajar dikekalkan. 660 Hukuman Terlalu Berat (oleh pembelaan)/ terlalu kurang (oleh pendakwaan) [44]. Perayu berhujah bahawa hukuman yang dijatuhkan oleh HMS, iaitu penjara selama 10 tahun, dua sebatan, dan satu tahun pengawasan S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg adalah terlalu berat dan tidak mencerminkan keseluruhan fakta dan 665 keadaan kes. Sebaliknya, pihak pendakwaan pula berhujah bahawa hukuman tersebut adalah terlalu ringan dan tidak memadai dalam mencerminkan kepentingan awam serta prinsip pencegahan dalam kes jenayah seksual terhadap kanak-kanak. [45]. Dalam mempertahankan keputusan Mahkamah Sesyen, perlu 670 ditekankan bahawa penentuan hukuman adalah dalam bidang budi bicara hakim bicara, dan mahkamah rayuan hanya akan campur tangan sekiranya terdapat kesilapan jelas dalam prinsip hukuman yang dikenakan. Dalam kes Bhandulananda Jayatilake v. Public Prosecutor [1981] CLJU 139; [1982] 1 MLJ 83]; [1981] 1 MLRA 675 304, Raja Azlan Shah LP menyatakan bahawa campur tangan mahkamah rayuan terhadap hukuman jarang berlaku kecuali jika terdapat sebab kukuh yang menunjukkan prinsip hukuman tidak dipatuhi. Justeru, walaupun terdapat perbezaan pandangan antara hakim mengenai hukuman yang sesuai, itu tidak semestinya 680 mencetuskan alasan untuk campur tangan, melainkan hukuman yang dikenakan adalah jelas tidak seimbang atau bertentangan dengan prinsip undang-undang yang sedia ada. "That is quite inevitable. Human nature being what it is, different judges applying the same principles at the same time in the same 685 country to similar facts may sometimes reach different conclusions (see Jamieson v. Jamieson [1952] AC 525, 549). It is for that reason that some very conscientious judges have thought it their duty to visit particular crimes with exemplary sentences; whilst others equally conscientious have thought it their duty to view the 690 same crimes with leniency. Therefore, sentences do vary in apparently similar circumstances with the habit of mind of the S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg particular judge. It is for that reason also that this court has said it again and again that it will not normally interfere with sentences, and the possibility or even the probability, that another court would 695 have imposed a different sentence is not sufficient, per se, to warrant this court's interference.” [46]. Dalam kes ini, Mahkamah Sesyen telah mengambil kira faktor mitigasi yang dikemukakan oleh perayu, dan juga memastikan 700 bahawa hukuman yang dijatuhkan mencerminkan kepentingan awam dan prinsip pencegahan. Jenayah seksual terhadap kanak-kanak adalah satu kesalahan yang sangat serius, dan hukuman yang berat diperlukan untuk menghantar mesej yang tegas kepada masyarakat bahawa kesalahan seperti ini tidak akan diterima sama 705 sekali. Prinsip ini adalah penting bagi melindungi golongan yang mudah terjejas, terutamanya kanak-kanak, dan untuk menunjukkan komitmen mahkamah dalam membanteras jenayah seksual. [47]. Oleh itu, wajar bagi mahkamah ini untuk menolak hujahan perayu bahawa hukuman tersebut terlalu berat. Sebaliknya, hukuman yang 710 dikenakan oleh Mahkamah Sesyen adalah adil dan berpatutan, serta mengambil kira keseriusan kesalahan yang dilakukan. Dalam hal ini, tiada kesilapan jelas dalam prinsip hukuman yang membolehkan mahkamah campur tangan Kesimpulan 715 [48]. Mahkamah dalam kes-kes rayuan hendaklah berhati-hati dalam mengganggu penemuan fakta oleh hakim bicara, kecuali terdapatnya alasan kukuh. Mahkamah bicara mempunyai kelebihan S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg melihat dan mendengar saksi, seperti yang ditegaskan dalam kes-kes berikut: 720 a) Dalam kes PP v. Mohd Radzi bin Abu Bakar [2006] 1 CLJ 457; [2005] 6 AMR 203; [2005] 6 MLJ 393; [2005] 2 MLRA 590, Mahkamah Persekutuan menegaskan seperti berikut: "Now, it settled law that it is no part of the function of an appellate Court in a criminal case - or indeed any case to make 725 its own findings of fact. That is a function exclusively reserved by the law to the trial Court. The reason is obvious. An appellate Court is necessarily fettered because it lacks the audio-visual advantage enjoyed by the trial Court." 730 b) Mahkamah Persekutuan dalam kes Lai Kim Hon & Ors v. PP [1981] 1 MLJ 84; [1980] CLJU 197; telah memutuskan seperti berikut: "The principle of law governing appeals in criminal cases on questions of fact is well established, in that the Appeal Court 735 will not interfere unless the balance of evidence is grossly against the conviction especially upon a finding of a specific fact involving the evaluation of the evidence of a witness founded on the credibility of such witness." 740 c) Mahkamah Persekutuan dalam kes Herchun Singh & Ors v. PP [1969] 2 MLJ 209; [1969] 1 MLRA 382; [1969] CLJU 52, telah memutuskan seperti berikut: "...This view of the trial Judge as to the credibility of the witness must be given proper weight and consideration. An appellate 745 Court should be slow in disturbing such finding of fact arrived at by the Judge, who had the advantage of seeing and hearing the S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg witness, unless there are substantial and compelling reasons for disagreeingwith the finding." 750 [49]. Berdasarkan pertimbangan keseluruhan keterangan dan hujahan yang dibentangkan oleh kedua-dua pihak, mahkamah ini mendapati bahawa sabitan dan hukuman yang dikenakan oleh Mahkamah Sesyen adalah wajar dan adil. Tiada kesilapan jelas yang memerlukan campur tangan. Oleh itu, rayuan perayu terhadap 755 sabitan dan rayuan pendakwaan terhadap hukuman kedua-duanya ditolak. [50]. Selanjutnya, mahkamah membenar permohonan di bawah s.311 Kanun Tatacara Jenayah untuk penggantungan bersyarat terhadap hukuman seperti mana yang dahulu ditetapkan oleh Yang 760 Arif Dato’ Abdul Wahab bin Mohamed dalam kes ini (di peringkat rayuan dari Mahkamah Sesyen ke Mahkamah Tinggi) pada 17.5.2023 dalam permohonan jenayah No. AA-44-22-05/2023. 765 Bertarikh : 28 Disember 2024 Moses Susayan MOSES SUSAYAN 770 Pesuruhjaya Kehakiman Mahkamah Tinggi Malaya di Ipoh, Perak S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg Pihak-pihak: 775 Bagi pihak Responden & : Geetha Jora Singh Perayu Timbalan Pendakwa Raya Unit Pendakwaan Pejabat Penasihat Undang-Undang 780 negeri Perak Bagi pihak Perayu & Responden : Muhamad Syahrul Nizam Mohd Rabi Peguambela dan Peguamcara 785 Tetuan Alif, Hafiz & Partners Ipoh, Perak Kata Kunci: 790 KETERANGAN: Percanggahan — Keterangan Mangsa — Sama ada ketidakkonsistenan kecil menjejaskan kes pendakwaan — Sama ada ketidakkonsistenan kecil dalam keterangan mangsa memadai untuk menimbulkan keraguan munasabah terhadap pendakwaan KETERANGAN: Penjelasan tambahan — Pemeriksaan semula — 795 Keterangan baharu atau penjelasan — Sama ada penjelasan tambahan dalam pemeriksaan semula dianggap sebagai keterangan baharu KETERANGAN: Keterangan pakar — Kesan lebam pada mangsa — Sokongan terhadap keterangan rogol — Sama ada keterangan pakar mengenai lebam pada bahagian kemaluan mangsa mencukupi untuk 800 menyokong keterangan mangsa — Ketiadaan koyakan pada hymen atau S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg spermatozoa — Sama ada kesan lebam konsisten dengan kemasukan objek tumpul seperti zakar. KETERANGAN: Keterangan mangsa kanak-kanak — Umur dan trauma — Sama ada faktor umur mangsa dan kesan trauma mempengaruhi 805 kredibiliti keterangannya — Penemuan Mahkamah Sesyen bahawa keterangan mangsa adalah konsisten dan boleh dipercayai — Penegasan bahawa mangsa kanak-kanak tidak menipu dalam keterangannya. PROSEDUR JENAYAH: Penilaian saksi pembelaan — Surat Akuan Sumpah SD2 — Sama ada surat akuan sumpah yang dikemukakan oleh 810 bapa tertuduh wajar dipertimbangkan — Sama ada kelewatan dalam penyediaan dokumen tersebut menjejaskan kewibawaannya — Sama ada keterangan saksi pembelaan menimbulkan keraguan munasabah terhadap pendakwaan. PROSEDUR JENAYAH: Hukuman — Penentuan hukuman oleh Hakim 815 Bicara — Sama ada hukuman berlebihan atau terlalu ringan — Sama ada hukuman yang dijatuhkan oleh Mahkamah Sesyen berlebihan atau terlalu ringan — Mahkamah Tinggi dalam kes rayuan tidak campur tangan melainkan terdapat kesilapan jelas dalam prinsip hukuman. PROSEDUR JENAYAH: Campur tangan Mahkamah Tinggi dalam kes 820 rayuan — Penemuan fakta oleh Mahkamah Sesyen S/N zkaUwBuxrUifVM2j4NbgXg