Datin Seri Rosmah Binti Mansor v Pendakwa Raya (W-05-385-09/2022)

Ini adalah Rayuan oleh Perayu (DS Rosmah Binti Mansor) terhadap keputusan Hakim Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur (Hakim Bicara) bertarikh 01.09.2022 bagi Permohonan Jenayah yang difailkan Perayu melalui Notis Usul No. WA-44-140- 08/2022 (NU 140 tersebut).

Melalui NU 140 tersebut, Perayu memohon inter alia, satu perintah agar YA Hakim Bicara menarik diri (to recuse) daripada terus mendengar dua (2) kes jenayah iaitu WA-45-9-03/2019 dan WA-45-19-07/2019 termasuk memberikan keputusan di akhir perbicaraan yang telah ditetapkan pada 01.09.2022. Perayu adalah Tertuduh dalam kedua-dua kes tersebut.

Pada 01.09.2022, Hakim Bicara telah menolak permohonan NU 140 tersebut dan susulan itu telah menyampaikan keputusan bagi kedua-dua kes jenayah tersebut.

Terkilan dengan keputusan Hakim Bicara yang menolak permohonan beliau tersebut, Perayu merayu kepada Mahkamah Rayuan. Hatta, Rayuan di hadapan kami ini. Latar belakang – Fakta dan Kronologi Kejadian:

Perayu telah dituduh dengan tiga (3) pertuduhan di bawah seksyen 16(a)(A) Akta SPRM 2009, bagi kesalahan rasuah berhubung dengan satu projek Kementerian Pelajaran Malaysia/ Kerajaan Persekutuan iaitu, “Projek Bersepadu Sistem Solar Photovoltaic (PV) Hibrid dan Penyelenggaraan dan Operasi Gensel/Diesel bagi 369 Sekolah Luar bandar Sarawak” dalam dua (2) Kes Jenayah berikut:

WA-45-9-03/2019; dan

(ii) WA-45-19-07/2019.

Kedua-dua kes tersebut akan dirujuk sebagai Kes Solar, sepertimana yang dirujuk di MT. Kedua-dua Kes Solar tersebut telah dibicarakan secara bersekali (jointly tried) kerana berkait rapat dan melibatkan projek/kejadian yang sama, bagi kesalahan yang serupa di bawah seksyen 16(a)(A) Akta SPRM 2009 dan yang boleh dihukum di bawah seksyen 24(1) Akta yang sama.

Kedua-dua Kes Solar tersebut telah dibicarakan di hadapan YA Mohd Zaini Bin Mazlan, HMT (Hakim Bicara) dari awal hingga akhir di mana seramai 23 saksi Pendakwaan dan dua (2) saksi Pembelaan (termasuk Perayu sendiri) telah memberikan keterangan. Perbicaraan di hadapan Hakim Bicara bermula pada 03.02.2020 dan berlarutan selama 2 ½ tahun dan berakhir pada 18.02.2022 apabila Perayu menutup Kes Pembelaan.

Susulan itu, Kes Solar tersebut telah ditangguhkan untuk keputusan bagi membolehkan pihak-pihak memfailkan Hujahan dan Hujahan Balas masing-masing.

Diringkaskan cerita, Hakim Bicara (HB) telah kemudiannya menetapkan tarikh keputusan pada 01.09.2022.

Beberapa hari sebelum tarikh keputusan bagi Kes Solar tersebut, pada 30.08.2022 Perayu telah menfailkan Notis Usul (Kandungan 1) bersama Sijil Segera (Certificate of Urgency), memohon perintah/relif-relif berikut:

Suatu Perintah agar Yang Arif Hakim Bicara Mahkamah Tinggi Jenayah (2) Kuala Lumpur, Yang Arif Tuan Mohamed Zaini bin Mazlan ("YA Hakim tersebut") menarik dirinya ("recuse") daripada mendengar dan/atau membuat apa-apa keputusan dan/atau arahan di dalam kes Pendakwa Raya v Rosmah Binti Mansor (Kes Jenayah No.: WA-45-9-03/2019 & WA-45-19-07/2019), di Mahkamah Tinggi Jenayah (2) Kuala Lumpur (“Kes Solar tersebut") dan/atau apa-apa prosiding dan/atau permohonan di dalam Kes Solar tersebut;

(ii) Suatu Perintah bahawa Keputusan di akhir Kes Solar tersebut yang ditetapkan pada 1.9.2022 atau mana-mana tarikh selepas itu, digantung sementara menanti keputusan dan/atau pelupusan ("disposal") notis usul ini dan/atau sehingga siasatan terhadap aduan-aduan dan laporan-laporan polis selesai;

(iii) Suatu perintah bahawa, lanjutan daripada penarikan diri oleh YA Hakim tersebut, kes solar tersebut hendaklah didengar, dibicarakan dan/atau dibicarakan semula dan diputuskan oleh Yang Arif Hakim Mahkamah Tinggi Jenayah yang lain; dan

(iv) Apa-apa perintah lanjut atau relif yang difikirkan suaimanfaat oleh Mahkamah yang mulia ini. Alasan Permohonan

Secara ringkasnya, alasan permohonan Pemohon/Perayu adalah sepertimana terkandung dalam Afidavit Sokongan Pemohon/Perayu (Kandungan 2) di mana Pemohon/Perayu mendeposkan fakta berikut:

Pada atau sekitar 26.8.2022, Perayu terbaca artikel oleh penama Raja Petra Kamarudin bertarikh 26.08.2022, bertajuk, "Rosmah Mansor Will Be Pronounced Guilty On 1st September 2022", di laman portal Malaysia Today, melalui laman web https://www.malaysia-today.net/2022/08/26/rosmah-mansor-will-be-ronounced-guilty-on-1st-september-2022/ ("artikel 1");

(ii) Perayu amat terkejut apabila mendapati kandungan artikel tersebut menyatakan, satu Keputusan Penghakiman bagi Kes Solar telah siap, tetapi disediakan oleh pihak ketiga bagi pihak Hakim Bicara tersebut;

(iii) Perayu menyatakan pendedahan oleh penulis artikel tersebut membuatkan beliau hilang kepercayaan kepada Hakim Bicara untuk menjadi Hakim Kes Solar tersebut;

(iv) Perayu turut terbaca artikel kedua penulis sama bertajuk, "Download Or View The 71-Page Judgement And Guilty Verdict On Rosmah Mansor Here", juga bertarikh 26.08.2022, di laman portal sama, di https://www.malaysia-today.net/2022/08/26/download-or- view-the-71-page-judgement-and-quilty-verdict-on-rosmah-mansor-here/("artikel II tersebut ");

Dalam artikel II tersebut, penulis meletakkan pautan (link) bagi Keputusan/Penghakiman yang dikatakan disediakan oleh pihak ketiga dan bukan oleh Hakim Bicara tersebut, yang mempunyai 71 muka surat yang boleh dimuat turun (download);

(vi) Meneliti kedua-dua artikel tersebut, Perayu meragui integriti Hakim Bicara apabila dokumen tersebut telah disediakan oleh pihak ketiga, yang mana adalah bertentangan dengan inter alia, Perenggan 5, 7, 8 dan 11 Kod Etika Hakim 2009;

(vii) Perayu menegaskan artikel-artikel tersebut adalah berasas dan sahih, memandangkan Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia tidak menafikan kewujudan Keputusan Penghakiman setebal 71 muka surat tersebut, berdasarkan apa yang boleh difahami menerusi suatu artikel The Star bertajuk: "Alleged leaked judgment on Rosmah's case not a final copy, only a reference, say cops" menerusi https://www.thestar.com.my/news/nation/2022/08/27/all eged-leaked-judgment-on-rosmahs-case-not-a-final-copy-only-a-berdasarkansay-cops bertarikh 27.8.2022 ("artikel The Star tersebut"). Petikan artikel The Star tersebut inter alia menyebut:- "The document is a research document regarding a case that is still under trial and it is the view of the research unit as a reference for the judge. According to the complainant, the document will be amended based on the research and is not the decision of the court," he said.

NU 140 tersebut telah diserahkan ke atas pihak Pendakwaan/Responden dan susulan penyerahan NU 140 tersebut bagi menjawab Afidavit Sokongan Pemohon/Perayu (Kandungan 2), Pihak Pendakwaan/Responden memfailkan Afidavit Jawapan/Balasan yang dideposkan oleh TPR Poh Yih Tinn.

Atas alasan segera (urgency) sepertimana yang dipohon oleh Perayu, NU 140 tersebut ditetapkan untuk pendengaran pada 01.09.2022 iaitu tarikh sama yang ditetapkan untuk keputusan bagi Kes Solar.

Pada 01.09.2022 iaitu tarikh bicara bagi NU 140 dan juga tarikh keputusan bagi Kes Solar tersebut, peguam Pemohon/Perayu telah memohon penangguhan bagi menjawab Afidavit Jawapan/Balasan Responden tersebut.

Responden walau bagaimanapun membantah penangguhan NU 140 oleh Peguam terpelajar tersebut dan telah mengambil pendekatan dan keputusan untuk tidak merujuk kepada Afidavit Jawapan/Balasan mereka dan akan hanya berhujah atas isu undang-undang.

Hakim Bicara menolak permohonan penangguhan oleh Peguam terpelajar Pemohon/Perayu dan telah meneruskan dengan mendengar hujahan lisan pihak-pihak bagi NU 140 tersebut.

Setelah permohonan peguam Perayu untuk penangguhan pendengaran NU 140 ditolak oleh Hakim Bicara, pihak-pihak telah berhujah secara lisan. Hujahan lisan peguam Perayu adalah sepertimana Rekod Rayuan Jilid (2) PDF muka surat 23 hingga 46 dan 50 hingga 54 Nota Keterangan.

Secara ringkas, peguam berhujah bahawa Penghakiman yang disediakan tersebut menyebabkan Perayu hilang kepercayaan kepada Hakim Bicara sama sekali. Peguam berhujah bahawa kewujudan Penghakiman yang disediakan oleh pihak ketiga tersebut sama ada secara sukarela, langsung dan/atau tidak langsung telah menyebabkan Perayu hilang kepercayaan yang HB dapat mengadili kes solar dengan adil dan saksama, tanpa pengaruh mana-mana pihak.

Peguam menekankan bahawa penghakiman yang disediakan tersebut telah mengundang pelbagai tohmahan, persepsi dan/atau tuduhan terhadap kecekapan, kejujuran, keadilan, kesaksamaan, kewibawaan dan/atau integriti Hakim Bicara dalam mengendalikan, mendengar, membicarakan dan/atau memutuskan Kes Solar tersebut dengan berhemah, beretika, amanah, adil dan saksama.

Setelah mempertimbangkan hujahan kedua-dua pihak YA HB telah menolak permohonan Pemohon/Perayu atas alasan yang dinyatakan di perenggan 13 hingga 17 Judgment beliau.

Ringkasnya, YA HB menafikan pengataan/dakwaan penulis artikel yang berkenaan bahawa penghakiman bagi Kes Solar telah disediakan oleh pihak ketiga. YA HB menafikan telah mengarahkan pihak ketiga (Unit Penyelidikan) untuk menyediakan Penghakiman bagi pihak beliau. Hujahan Pihak-Pihak di Mahkamah Rayuan dan keputusan Kami:

Pertamanya, berhubung keputusan YA HB yang menolak permohonan lisan peguam untuk penangguhan pendengaran NU 140, peguam berhujah bahawa YA HB terkhilaf dan tersalah arah dari segi undang-undang untuk menjawab Afidavit Responden kerana jika gagal dijawab, segala pengataan di dalamnya dianggap diterima (deemed admitted). Peguam merujuk kes Ng Hee Thong & Anor v Public Bank Bhd [1995]

Peguam menghujahkan bahawa permohonan penangguhan bukanlah untuk melengah-lengahkan prosiding Mahkamah. Selain itu, penangguhan adalah untuk membolehkan pihak-pihak memfailkan hujahan masing-masing bagi membantu Mahkamah membuat pertimbangan yang sewajarnya.

Secara ringkas, peguam Perayu berhujah bahawa perintah/arahan YA HB menolak permohonan penangguhan mereka untuk menjawab Afidavit Jawapan TPR adalah suatu kekhilafan dan ketidak adilan di mana hak asasi Perayu telah dinafikan.

Seterusnya, berhubung dengan relif yang dipohon yang ditolak oleh YA HB, peguam merujuk kepada “Judgment” YA HB di perenggan 13 di mana beliau memutuskan bahawa: “They were most definitely not draft judgments prepared for me, nor were they prepared based on my instructions, and they remain just that, opinions. They were not my grounds, nor did I seek to rely on or use them as a working draft for my judgment."

Peguam berhujah YA HB terkhilaf dan tersalah arah apabila mendapati bahawa dokumen yang menjadi asas permohonan Perayu (dokumen 71 muka surat tersebut) hanyalah deraf pendapat (draft opinions) oleh Unit Penyelidikan (Research Unit) MTKL dan bukannya pendapat muktamad (final opinions).

27.

Seterusnya berhubung dengan keputusan YA HB tersebut di atas, peguam berhujah bahawa keputusan tersebut adalah tidak masuk akal dan tidak munasabah. Menurut peguam adalah tidak logik (it defies any logic) apabila Unit Penyelidikan Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur mempunyai keberanian (audacity) untuk menyediakan dokumen 71 muka surat tersebut, tanpa arahan daripada seseorang.

29.

Peguam juga berhujah bahawa wujud elemen "a real danger of bias" untuk YA HB terus bertindak sebagai Hakim di dalam Kes Solar Perayu. Menurut peguam dokumen tersebut yang tular (viral) di seluruh media telah menimbulkan suatu tohmahan kepada integriti dan kebebasan YA HB dan Mahkamah dalam membuat keputusan terutamanya membabitkan Perayu.

Seterusnya peguam berhujah bahawa YA HB terkhilaf dan tersalah arah apabila tidak menggunapakai ujian "real danger of bias" semasa membuat keputusan menolak permohonan “recusal” Perayu. Peguam merujuk kepada kes-kes Majlis Perbandaran Pulau Pinang v Syarikat Bekerjasama Serbaguna Sungai Gelugor Dengan Tanggungan [1999] 3 CLJ 65 dan kes Mohamad Ezam Mohd Nor & Ors v Ketua Polis Negara [2001] 4 CLJ 701.

Peguam berhujah bahawa berdasarkan kepada alasan-alasan di atas, YA HB telah terkhilaf dalam menolak permohonan Perayu.

Secara ringkasnya, TPR terpelajar bagi pihak Responden berhujah bahawa YA HB tidak terkhilaf di sini memandangkan permohonan untuk “recusal” adalah pada dasarnya melibatkan persoalan undang-undang. TPR merujuk kepada kes Dato’ Sri Mohd Najib Hj Abd Razak v PP & Other Appeals (No. 3) [2022] 8 CLJ 387. Oleh itu, ketiadaan satu Afidavit Jawapan/Balasan adalah tidak material /”fatal”.

TPR berhujah bahawa Perayu gagal mengemukakan keterangan kukuh (cogent evidence) untuk mematahkan andaian bahawa YA HB sebagai Hakim beliau bertindak secara adil, saksama dan tidak berat sebelah semasa melaksanakan tugasan kehakiman beliau. TPR merujuk antara lain kepada kes-kes berikut:

PP v Tengku Adnan Tengku Mansor [2002] 9 CLJ 30. COA;

(ii) Pembinaan BLT Sdn Bhd v Debessa Development Sdn Bhd [2015] 9 MLJ 335 (HC); dan

(iii) Png Hock Leng v AXA Insurance Pte Ltd [2022] 1 SLR 1463

TPR juga berhujah bahawa keterangan yang dikemukakan Perayu gagal menunjukkan wujudnya “real danger of bias”.

Setelah mempertimbangkan hujahan kedua-dua pihak di atas, kami mendapati dan memutuskan sepertimana berikut:

Penolakan Permohonan Penangguhan oleh Perayu

Peguam berhujah bahawa YA HB terkhilaf kerana gagal untuk membenarkan penangguhan bagi membolehkan Perayu menjawab Afidavit jawapan Responden. Menurut Peguam, YA HB secara salah telah menolak Permohonan tersebut tanpa asas, dan sekaligus melanggar Perenggan 5, 6(1), 7(3), 7(4), 7(7) dan 7(8) Kod Etika Hakim 2009 apabila Perayu tidak mendapatkan perbicaraan yang adil lagi.

YA HB menolak permohonan penangguhan atas alasan sepertimana yang dinyatakan dalam Alasan Penghakiman YA HB di perenggan 8 dan 9 “Judgment” beliau sepertimana berikut: “[8] However, leamed counsel for the applicant sought to adjoum the hearing for two reasons: to reply to the respondent's affidavit, which was filed on the morning of 1 September 2022, and to prepare a written submission. Learned counsel for the respondent objected to the request stating that the respondent's affidavit contained no facts that needed to be refuted. He was also prepared for the respondent's affidavit to be disregarded and said he was ready to proceed with the application. [9] I was unconvinced with the reasons cited for adjournment as learned counsel should have been ready to argue the application, notably since he had filed a certificate of urgency. I also believed that there are no factual matters in the respondent's affidavit that would require the applicant to respond. In any event, having read the affidavits supporting the application, it is clear that the alleged matters are primarily within my knowledge. I therefore instructed the parties to proceed with the hearing. Learned counsel for the applicant was undoubtedly prepared as he presented a bundle of authorities with twenty-five cases and articles.”

Dengan hormatnya kami tidak bersetuju dengan hujahan peguam terpelajar bahawa berlaku perlanggaran hak asasi Perayu oleh YA kerana tidak membenarkan penangguhan bagi membolehkan Perayu menjawab Afidavit Responden. Sepertimana yang dihujahkan oleh YA TPR, permohonan bagi penarikan diri (recusal) adalah melibatkan undang-undang. Kedudukan undang-undang sepertimana hujahan TPR tersebut adalah jelas dan mantap.

Bagi NU 140 ini, pendekatan yang diambil oleh Responden adalah untuk tidak merujuk kepada Afidavit yang mereka failkan dan untuk berhujah atas undang-undang. Atas pendekatan yang dipilih oleh Responden tersebut serta mengambilkira bahawa permohonan NU 140 telah difailkan atas dasar segera (urgency) YA HB memutuskan untuk menolak permohonan penangguhan dan meneruskan dengan mempertimbangkan hujahan pihak-pihak bagi NU 140 tersebut. Ini jelas sepertimana yang dinyatakan di perenggan 8 dan 9 “Judgment” beliau di atas.

Berdasarkan Nota Prosiding bagi NU140, adalah jelas lagi bersuluh bahawa pihak-pihak terutamanya peguam Perayu telah diberikan ruang dan masa yang seluasnya oleh YA HB untuk berhujah. Oleh itu, pada hemat kami, untuk menghujahkan bahawa Perayu telah dirampas hak untuk bersuara dan terdapat perlanggaran hak asasi oleh YA HB, ianya adalah satu hujahan yang tidak bermerit.

Berdasarkan kepada keadaan dan fakta kes sepertimana di atas, kami mendapati YA HB tidak terkhilaf dalam pelaksanaan budi bicara beliau dalam menolak permohonan untuk penangguhan bagi NU 140. Kami dapati Perayu gagal menunjukkan bahawa YA HB telah terkhilaf dalam meneruskan pendengaran permohonan NU 140.

Kredibiliti Penulis Artikel – Raja Petra Kamaruddin

Adalah tidak dipertikaikan bahawa permohonan “recusal” Perayu adalah berteraskan kepada artikel/penulisan dalam laman web “Malaysia Today”, yang dimuatnaik/disiarkan oleh penama Raja Petra Kamaruddin. TPR berhujah bahawa penulisan yang menjadi teras permohonan Perayu untu “recuse” YA HB tersebut adalah tidak reliable kesahihan kandungannya dan merupakan keterangan dengar cakap (hearsay). Kebenaran kandungan artikel/penulisan yang dirujuk oleh Perayu tersebut adalah dalam keadaan meragukan. TPR mencabar credibility serta integrity penulis tersebut.

Adalah jelas, peguam Perayu tidak menafikan/menyangkal karakter dan kredibiliti penulis artikel tersebut sepertimana yang yang didakwa oleh TPR, iaitu seorang yang penulisannya adalah tidak sahih isi kandungannya dan meragukan.

Sehubungan dengan itu, kami merujuk kepada hujahan TPR terpelajar di Mahkamah Tinggi di aman TPR berhujah bahawa penulis artikel yang menjadi asas (foundation) permohonan Perayu untuk “recuse” YA HB iaitu, Raja Petra Kamuddin adalah seorang yang tidak kredibel. Kami rujuk hujahan lisan TPR terpelajar berkaitan penulis tersebut secara extenso iaitu: “No holds barred Raja Petra Kamaruddin. In my respectful submission, I have these comments to make about the writer of this article. Firstly, he is a fugitive from justice hiding somewhere in the United Kingdom. Secondly, he is a rogue journalist, and thirdly his views alter according to how he is paid. And my learned friend described the two research papers produced by the research unit is trash. I think that is the most apt description for Raja Petra Kamaruddin’s article. It is real trash and that is what thess people are relying basing their application. All these of course is hearsay and the source from which that opinion is expressed is hardly credible”. (Rujuk Nota Keterangan RR jilid 1 di m.s 48).

Hujahan balasan peguam Perayu terhadap hujahan TPR berhubung kredibiliti dan karakter Raja Petra Kamaruddin, penulis artikel tersebut juga kami mengulangi secara extenso di bawah iaitu: “You cannot equate what an opinion a law clerk writes. My Lord, my learned friend has referred to exhibit and said that he is a rogue writer, and fugitive. I will not descend into descriptive words of that nature but l….” (Rujuk Nota Keterangan RR jilid 1 di m.s 52).

Adalah jelas bahawa peguam Perayu tidak menafikan/menyangkal karakter dan kredibiliti penulis artikel tersebut sepertimana yang didakwa oleh TPR iaitu, berdasarkan kredibiliti beliau yang tercabar, penulisannya adalah tidak sahih isi kandungannya dan meragukan.

Kami bersetuju dengan hujahan TPR Responden dan mendapati bahawa permohonan Perayu yang bergantung kepada penulisan oleh Raja Petra Kamaruddin yang mana dibuktikan seorang yang mana kredibiliti beliau sebagai penulis adalah meragukan, maka kandungan penulisan beliau juga adalah tidak reliable kebenarannya. Tambahan lagi, kami mendapati kandungan artikel tersebut adalah merupakan satu dengar cakap (hearsay). Perayu tidak cuba mendapatkan keterangan langsung dari Raja Petra Kamaruddin atau berusaha untuk mendapatkan keterangan penama tersebut sendiri. Sebagai pihak yang membuat pengataan (the party alleging) beban terletak ke atas Perayu untuk mengemukakan keterangan kukuh dan “admissible” bagi menyokong permohonan beliau. Sebaliknya, bagi permohonan NU 140 ini, Perayu melemparkan ke muka Mahkamah satu artikel/penulisan yang jelas tidak mempunyai sebarang nilai keterangan.

Perlu dinyatakan di sini bahawa berkait isu ini, peguam merujuk kepada alasan YA HB di perenggan 13 di mana beliau memutuskan bahawa: “They were most definitely not draft judgments prepared for me, nor were they prepared based on my instructions, and they remain just that, opinions. They were not my grounds, nor did I seek to rely on or use them as a working draft for my judgment."

Peguam mendakwa keputusan YA HB tersebut di atas, adalah tidak masuk akal dan tidak munasabah. Secara tidak langsung peguam lebih mempercayai Raja Petra Kamaruddin berbanding apa yang dinyatakan oleh YA HB. Menurut peguam apa yang dinyatakan dalam alasan YA HB di atas adalah tidak logik (it defies any logic) bagi Unit Penyelidikan Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur mempunyai keberanian (audacity) untuk menyediakan dokumen 71 muka surat tersebut. Di sini kami juga mendapati peguam hanya berhujah tanpa asas dan “speculative”. Sepertimana juga artikel/penulisan Raja Petra, tiada bukti/keterangan sokongan dikemukakan bagi menyokong dakwaan/hujahan peguam tersebut.

YA HB dengan jelas menegaskan bahawa beliau tiada kaitan atau urusan langsung dengan dokumen tersebut. Manakala berlandaskan penulisan oleh penulis artikel tersebut. Perayu menyatakan sebaliknya. Ringkasnya peguam lebih percaya Raja Petra Kamruddin. Dengan hormatnya, kami tidak sedikit pun meragui kebenaran kenyataan YA HB tersebut.

“real danger of bias”

Secara ringkas, kedudukan undang-undang bagi permohonan penarikan diri (recusal) adalah jelas dan mantap sepertimana yang diputuskan oleh Mahkamah Persekutuan dalam kes Majlis Perbandaran Pulau Pinang v Syarikat Bekerjasamasama Serbaguna Sungai Gelugor dengan Tanggungan [1999] 3 MLJ 1 di mana diputuskan bahawa ujian yang terpakai adalah wujudnya “real danger of bias” di pihak YA HB.

53.

54.

Kami telah meneliti “Judgment” YA HB berhubung dengan isu ini dan kami bersetuju dengan hujahan peguam bahawa sememangnya tiada dinyatakan secara spesifik tentang ujian “real danger of bias” tersebut. Untuk gambaran yang jelas keputusan YA HB diperturunkan di bawah: “Decision [13] The documents that form this application's basis were opinions written by the Kuala Lumpur High Court's Research Unit. They were, in fact, draft opinions and not even final opinions. They were most definitely not draft judgments prepared for me, nor were they prepared based on my instructions, and they remain just that, opinions. They were not my grounds, nor did I seek to rely on or use them as a working draft for my judgment. [14] I hope the Research Unit will forgive me for saying this, but I did not read their opinion. I had done my research and was assisted by counsel in the Solar case through their written submissions. I always prepared and wrote judgments on my own. Now, anyone can form their own opinions, but at the end of the day, the only opinion that matters are my own. That will form the basis for my decision. [15] It is disturbing how the Research Unit's draft opinions could be leaked and published on the MT website. Nevertheless, a police report has been lodged by the Chief Registrar's office and is under investigation. I find it amazing for the applicant to claim that the draft opinion was my draft judgment, as it was, on the face of it, a draft opinion prepared by the Research Unit. [16] I bore no prejudice towards the accused or anyone that appears in my court. Judges are not here to be popular or make popular decisions. Our decisions are based on facts and law. Whatever personal feelings we have, we leave them at the door once we step onto the Bench. Like all my brothers and sisters in the judiciary, we have taken an oath to preserve, uphold and protect the Constitution, a duty we will solemnly carry out until we retire. [17] The applicant's contention that a third party had prepared my judgment and that my integrity and independence are questionable is misconceived. The application is therefore dismissed.”

Namun, kami mendapati bahawa memandangkan ini adalah rayuan yang difailkan ke Mahkamah ini menggunapakai peruntukan undang-undang yang terpakai, rayuan Perayu di sini merupakan satu “re-hearing” yang mana kami telah pun meneliti keterangan-keterangan secara menyeluruh dan objektif. Apa pun Mahkamah Rayuan dan Mahkamah Persekutuan adalah forum terbaik bagi memutuskan persoalan bagi permohonan “recusal” sepertimana yang diputuskan dalam Mahkamah Persekutuan dalam kes Dato' Tan Heng Chew v Tan Kim Hor & Another Appeal [2006] 1 CLJ 577, dimana YAA Abdul Hamid Mohamad (YAA KHN, ketika itu) memutuskan: "(4) The learned judge said she would not be biased. But, viewed objectively, the question was whether, in the circumstances of the case, there was a real danger of bias on her part, even though unintentionally. The Court of Appeal and the Federal Court were in a better position to assess since the Court of Appeal and the Federal Court were not directly involved in it. So, if on the facts and in the circumstances of the case, the Federal Court found that there was a real danger of bias, even though the trial judge felt that she was not inclined to, in the interest of justice, she should be advised to recuse herself. (para 25)

Considering all the circumstances of the case, objectively viewed, there was a real danger of bias on the part of the learned judge if she were to continue to try the suit. In this situation, if the court were to err, it would be better to err on the side of recusal in order to maintain the highest standard of public confidence in the judiciary...”

Berdasarkan pendekatan yang kami ambil tersebut, kami mendapati bahawa berdasarkan keterangan dan fakta pertamanya, bagi Kes Solar, terdapat dua (2) Grounds of Judgments, yang pertama, telah disediakan oleh pihak ketiga – (the 71 pages judgment) dan juga Grounds of Judgment oleh YA HB setebal 119 muka surat.

Setelah kami meneliti kedua-dua dokumen tersebut, adalah jelas pada hemat kami bahawa sememangnya terdapat kelainan yang ketara dalam kedua-dua dokumen tersebut. Ini menunjukkan bahawa apa yang yang dinyatakan oleh YA HB bahawa beliau menyediakan judgment sendiri tanpa menggunapakai judgment yang disediakan oleh pihak ketiga adalah benar dan konsisten dengan apa yang dinyatakan.

Kami juga sedar bahawa Kes Solar melibatkan Perayu telah didengar oleh YA HB selama lebih 2 ½ tahun di mana sepanjang tempoh tersebut Perayu tidak pernah pada bila-bila masa membuat sebarang permohonan untuk "recuse” YA HB tersebut sehinggalah beberapa hari sebelum tarikh keputusan tiba.

Pada hemat kami ini membuktikan bahawa Perayu sepanjang tempoh tersebut menerima YA HB sebagai seorang Hakim yang adil dan saksama. Tiada keraguan tentang keadilan beliau. Oleh mengambilkira keadaan dan fakta kes ini secara menyeluruh dan secara objektif, kami mendapati Perayu gagal menunjukkan wujudnya “real danger of bias” di pihak YA HB.

Mengambilkira keadaan dan fakta secara keseluruhan dan secara objektif, kami mendapati bahawa permohonan (NU 140) adalah tidak bermerit. Kami bersetuju dengan hujahan TPR bahawa dalam keadaan dan fakta kes ini Perayu gagal menunjukan bahawa terdapat “real danger of bias” di pihak YA

Secara keseluruhannya, setelah kami mempertimbangkan hujahan kedua-dua pihak kami dapati pihak Perayu telah gagal untuk menunjukkan kepada kami bahawa terdapat merit dalam rayuan mereka. Kami mendapati bahawa pihak pendakwaan di peringkat Mahkamah Tinggi sebagai Responden telah berjaya menunjukkan bahawa tiada “real danger of bias” di pihak YA HB pada masa tersebut. Oleh itu, Mahkamah menolak rayuan pihak Perayu dan mengekalkan keputusan Mahkamah Tinggi bertarikh 1.9.2022 bagi NU 140. 17 September 2025 AHMAD ZAIDI BIN IBRAHIM HAKIM MAHKAMAH RAYUAN MALAYSIA Peguam bagi pihak Perayu : Jagjit Singh Akberdin B Hj Abdul Kader Akberdin & Co (Shah Alam) Tn. Hj. Azrul Bin Zulkifli Azharudin & Assoc. Dato’ Firoz Hussein Bin Ahmad Jamaluddin Firoz Julian & Assoc. Peguam bagi pihak Responden : TPR Mangaiarkarasi a/p Krishnan (bersamanya TPR Ng Siew Wee dan TPR Sarulatha a/p Paramavathar)