Hong an Liang v Chew Jia Xin (JA-23NCvC-13-09/2021)

Ini merupakan suatu tindakan sivil oleh Plaintif terhadap Defendan berasaskan tort fitnah atau libel dan, secara alternatif, tort kepalsuan niat jahat atau ‘malicious falsehood’. Tindakan ini timbul daripada penerbitan dan/atau penyebaran semula suatu posting di laman media sosial Facebook dalam bahasa Mandarin. 05/06/2026 10:05:14

Plaintif ialah seorang doktor pergigian yang menjalankan amalan di Klinik Pergigian Dr Hong di Johor Bahru. Plaintif mendakwa bahawa Defendan telah menerbitkan atau menyebabkan penerbitan suatu kenyataan dalam satu kumpulan ‘Facebook’ berbahasa Mandarin yang dikenali sebagai “Bantu Ikat Gigi”, yang mana kenyataan tersebut didakwa membawa maksud memfitnah, menjatuhkan reputasi serta menjejaskan nama baik Plaintif dalam profesionnya sebagai seorang pengamal pergigian.

Defendan pula menafikan liabiliti. Defendan menegaskan bahawa beliau bukan penulis asal posting tersebut, tetapi hanya berkongsi semula satu posting pihak ketiga tanpa sebarang niat jahat. Defendan juga menegaskan bahawa kenyataan tersebut, apabila dibaca secara keseluruhan dan dalam konteks yang sebenar, tidak membawa maksud fitnah terhadap Plaintif.

Oleh yang demikian, persoalan teras yang perlu diputuskan oleh Mahkamah ini bukanlah sama ada Plaintif berasa tersinggung atau terkilan dengan posting tersebut. Persoalan sebenar ialah sama ada perkataan yang diterbitkan oleh Defendan itu, dinilai secara objektif menurut undang-undang fitnah, memenuhi elemen-elemen tort fitnah dan, sekiranya ya, sama ada Defendan berjaya menegakkan mana-mana pembelaan yang sah di sisi undang-undang.

Perbicaraan kes ini telah berlangsung selama lima hari, iaitu pada 16.10.2025, 17.10.2025, 23.10.2025, 24.10.2025 dan

18.12.2025. Plaintif telah memanggil tiga orang saksi, iaitu Hong An Liang (SP1), Chong Lee Lee (SP2) dan Ellen Sia Ting Ting (SP3). Defendan pula telah memanggil empat orang saksi, iaitu Tan Lee Peng (SD1), Tai Nga Nei (SD2), Chew Jia Xin (SD3) dan Dr Kamarul Hisham Bin Kamarudin (SD4).

Defendan ialah seorang individu warganegara Malaysia yang menetap di Kulai, Johor. Pada masa material, Defendan tidak mengenali Plaintif secara peribadi, tidak pernah menjadi pesakit Plaintif dan tidak pernah mempunyai apa-apa urusan dengan Plaintif atau kliniknya.

Plaintif pula merupakan seorang doktor pergigian yang beramal di Klinik Pergigian Dr Hong di Johor Bahru. Plaintif menyatakan bahawa beliau mempunyai pengalaman lebih kurang 25 tahun dalam bidang pergigian dan telah membina reputasi profesional sebagai seorang doktor pergigian.

Pertikaian dalam kes ini berpunca daripada suatu posting ‘Facebook’ yang diterbitkan pada atau sekitar 16.5.2021 dalam satu kumpulan ‘Facebook’ berbahasa Mandarin yang dikenali sebagai “Bantu Ikat Gigi”. Kumpulan tersebut mempunyai ribuan ahli dan berfungsi sebagai platform komuniti bagi perkongsian maklumat serta pengalaman berkaitan rawatan pergigian, khususnya rawatan ikat gigi atau ‘braces’.

Posting asal tersebut bukan ditulis oleh Defendan. Ia berasal daripada seorang individu bernama Andy Chee. Kandungan posting tersebut antara lain menyentuh pengalaman seorang pesakit berhubung rawatan pergigian di klinik yang dikaitkan dengan Plaintif, termasuk dakwaan mengenai keperluan menjalani X-ray, caj rawatan yang dikatakan tinggi, ketiadaan paparan senarai harga dan perbezaan caj antara pesakit.

Posting tersebut turut mengandungi beberapa ungkapan dalam bahasa Mandarin yang diterjemahkan oleh Plaintif sebagai membawa maksud “kedai hitam”, “doktor gigi berhati hitam” dan tuduhan tidak beretika terhadap Plaintif dalam menjalankan profesionnya.

Defendan tidak menambah sebarang komen, ulasan, emoji atau kenyataan tambahan kepada posting tersebut. Defendan hanya berkongsi semula posting itu ke dalam kumpulan ‘Facebook’ “Bantu Ikat Gigi”, yang mana beliau merupakan ahli sejak sekitar tahun 2018.

Defendan menyatakan bahawa beliau berkongsi posting tersebut kerana kandungan yang dibaca olehnya adalah “memeranjatkan” dan beliau ingin memaklumkan ahli-ahli kumpulan tersebut supaya lebih berhati-hati dan membuat penilaian sendiri. Defendan menegaskan bahawa tindakan tersebut dibuat sebagai reaksi spontan terhadap maklumat yang dilihatnya dalam satu komuniti yang berkongsi minat terhadap isu rawatan pergigian.

Selepas posting itu dikongsi, Defendan menerima maklum balas daripada ahli kumpulan bahawa perkongsian tersebut tidak wajar. Defendan kemudiannya telah memadamkan posting tersebut pada hari yang sama.

Plaintif kemudiannya menghubungi Defendan dan mengeluarkan notis tuntutan bertarikh 25.5.2021 yang antara lain menuntut supaya posting tersebut ditarik balik, permohonan maaf dibuat dan pampasan dibayar. Menurut Plaintif, Defendan gagal atau enggan mematuhi tuntutan tersebut, lalu membawa kepada pemfailan tindakan ini.

Defendan dalam pembelaannya menafikan bahawa kenyataan tersebut memfitnah Plaintif. Secara alternatif, Defendan bergantung kepada pembelaan justifikasi, komen berpatutan atau ‘fair comment’ dan perlindungan bersyarat atau ‘qualified privilege’. Defendan juga menegaskan bahawa beliau bertindak

Plaintif menghujahkan bahawa ketiga-tiga elemen asas tort fitnah telah dibuktikan. Menurut Plaintif, elemen penerbitan adalah jelas kerana Defendan sendiri mengakui bahawa beliau telah berkongsi posting tersebut dalam satu kumpulan ‘Facebook’ yang mempunyai jumlah ahli yang besar.

Berhubung elemen rujukan kepada Plaintif, Plaintif menghujahkan bahawa walaupun nama Plaintif tidak dinyatakan secara penuh dalam posting tersebut, identiti Plaintif boleh dikenal pasti melalui gabungan rujukan kepada klinik, gambar, nama “Dr Hong” atau “Dr Matthew Hong” serta konteks keseluruhan posting tersebut.

Berhubung makna fitnah, Plaintif menghujahkan bahawa ungkapan seperti “kedai hitam” dan “doktor gigi berhati hitam”, apabila dibaca secara keseluruhan dan dalam konteksnya, membawa maksud bahawa Plaintif ialah seorang doktor pergigian yang tidak jujur, tidak beretika, mengenakan caj berlebihan dan memperdaya pesakit. Menurut Plaintif, makna tersebut sama ada timbul melalui makna biasa dan semula jadi perkataan atau secara ‘innuendo’.

Plaintif seterusnya menghujahkan bahawa Defendan tidak boleh melepaskan diri daripada liabiliti semata-mata kerana beliau hanya berkongsi semula posting pihak ketiga. Menurut Plaintif, seseorang yang menerbitkan semula kenyataan fitnah adalah sama bertanggungan seperti penerbit asal kerana tindakan berkongsi semula itu merupakan satu bentuk penerbitan baharu.

Plaintif juga menolak pembelaan justifikasi, komen berpatutan dan perlindungan bersyarat. Plaintif menegaskan bahawa Defendan tidak mempunyai pengetahuan langsung tentang kebenaran kandungan posting asal dan gagal mengesahkan fakta sebelum berkongsi posting tersebut. Plaintif selanjutnya menghujahkan bahawa Defendan bertindak dengan niat jahat kerana telah menyebarkan dakwaan serius tanpa asas yang mencukupi.

Defendan pula menghujahkan bahawa Plaintif gagal membuktikan elemen-elemen asas tort fitnah, khususnya makna fitnah. Menurut Defendan, apabila posting tersebut dibaca secara keseluruhan dan dalam konteksnya, ia bukan tuduhan bahawa Plaintif seorang yang tidak jujur atau tidak beretika, tetapi lebih merupakan perkongsian pengalaman dan kritikan berhubung caj rawatan pergigian.

Defendan menegaskan bahawa tafsiran Plaintif terhadap ungkapan Mandarin yang dipersoalkan adalah tafsiran yang melampaui makna biasa dan semula jadi perkataan tersebut (‘far-fetched’) dan tidak mencerminkan pemahaman seorang pembaca biasa yang munasabah. Defendan juga menekankan bahawa Plaintif gagal memplidkan dan membuktikan ‘innuendo’ dengan sempurna sebagaimana dikehendaki oleh Aturan 78 Kaedah 3 Kaedah-Kaedah Mahkamah 2012.

Defendan seterusnya menghujahkan bahawa sekiranya Mahkamah mendapati elemen fitnah terbukti, Defendan masih mempunyai pembelaan yang sah, khususnya pembelaan komen berpatutan atas perkara berkepentingan awam. Defendan menegaskan bahawa isu caj rawatan pergigian, amalan klinik pergigian dan pengalaman pesakit adalah perkara yang mempunyai kepentingan kepada ahli komuniti ‘Facebook’ “Bantu Ikat Gigi”.

Defendan juga menghujahkan bahawa tiada niat jahat dibuktikan. Defendan tidak mengenali Plaintif, tidak pernah mempunyai konflik dengan Plaintif, bukan pesaing Plaintif dan telah memadamkan posting tersebut pada hari yang sama selepas menerima maklum balas.

Mahkamah ini mendapati bahawa pertikaian ini boleh diputuskan melalui tiga isu utama. Isu (i): Sama ada Plaintif telah membuktikan elemen-elemen asas tort fitnah, iaitu penerbitan, rujukan kepada Plaintif dan makna fitnah, termasuk dakwaan makna secara ‘innuendo’. Isu (ii): Sekiranya elemen fitnah dibuktikan, sama ada Defendan berjaya menegakkan mana-mana pembelaan yang sah di sisi undang-undang, khususnya justifikasi, komen berpatutan dan/atau perlindungan bersyarat. Isu (iii): Sama ada Plaintif berhak kepada relif yang dituntut, termasuk gantirugi bagi fitnah, ganti rugi teruk, gantirugi teladan, tuntutan alternatif ‘malicious falsehood’ dan injunksi. ANALISIS DAN DAPATAN MAHKAMAH Isu (i) : Sama ada Plaintif telah membuktikan elemen-elemen asas tort fitnah 27. Plaintif dalam tindakan fitnah hendaklah membuktikan tiga elemen kumulatif, iaitu bahawa perkataan yang dipersoalkan telah diterbitkan kepada pihak ketiga, bahawa perkataan tersebut merujuk kepada plaintif dan bahawa perkataan tersebut membawa makna fitnah. Kegagalan membuktikan mana-mana satu elemen tersebut mengakibatkan tuntutan tersebut tidak dapat dipertahankan di sisi undang-undang.

Prinsip tersebut telah dihuraikan dalam kes Dato’ Sri Dr Mohamad Salleh bin Ismail & Anor v Nurul Izzah bt Anwar & Anor [2018] 3 MLJ 726, di mana Mahkamah Rayuan menegaskan bahawa seorang plaintif dalam tindakan fitnah perlu membuktikan, atas imbangan kebarangkalian, bahawa perkataan yang dipersoalkan adalah memfitnah, bahawa perkataan itu merujuk kepada plaintif dan bahawa perkataan itu telah diterbitkan.

Dalam kes yang sama, Mahkamah Rayuan turut menegaskan kepentingan membaca kenyataan yang dipertikaikan secara keseluruhan dan tidak secara terasing. Sesuatu perkataan yang kelihatan keras atau pedas jika dibaca secara berasingan tidak semestinya membawa makna fitnah apabila dibaca bersama keseluruhan konteks kenyataan.

Mahkamah ini juga mengambil kira pendekatan dalam kes Chok Foo Choo @ Chok Kee Lian v The China Press Bhd [1999] 1 MLJ 371, di mana Mahkamah Rayuan menegaskan bahawa penilaian makna fitnah hendaklah dibuat berdasarkan pemahaman pembaca biasa yang munasabah, bukan berdasarkan tafsiran subjektif pihak yang mendakwa dirinya difitnah.

Dalam kes ini, elemen penerbitan tidak menimbulkan kesukaran. Defendan mengakui bahawa beliau telah berkongsi posting tersebut dalam kumpulan ‘Facebook’ “Bantu Ikat Gigi”. Perkongsian itu merupakan komunikasi kepada pihak ketiga. Oleh itu, Mahkamah ini mendapati bahawa elemen penerbitan telah dibuktikan.

Seterusnya, Mahkamah ini mempertimbangkan elemen rujukan kepada Plaintif. Walaupun nama Plaintif tidak dinyatakan secara penuh dalam setiap bahagian posting, Mahkamah menerima bahawa posting tersebut, apabila dibaca bersama rujukan kepada klinik, gambar, nama yang digunakan dan konteks keseluruhan, adalah boleh dikenal pasti sebagai merujuk kepada Plaintif.

Oleh itu, Mahkamah ini bersedia menerima bahawa pembaca biasa yang mempunyai pengetahuan tentang klinik tersebut atau yang melihat keseluruhan posting boleh mengenal pasti bahawa posting itu merujuk kepada Plaintif. Elemen rujukan kepada Plaintif, pada hemat Mahkamah ini, telah dibuktikan.

Walau bagaimanapun, dapatan bahawa penerbitan dan rujukan telah dibuktikan tidak dengan sendirinya mewujudkan liabiliti dalam tort fitnah. Soalan yang paling penting dalam kes ini ialah sama ada perkataan yang dikongsi oleh Defendan membawa makna fitnah sebagaimana yang dipliad oleh Plaintif.

Dalam menilai makna fitnah, Mahkamah tidak boleh melihat beberapa perkataan tertentu secara terpisah daripada keseluruhan posting. Mahkamah hendaklah membaca kenyataan itu secara keseluruhan, dalam konteks platform di mana ia diterbitkan, sifat pembaca, tujuan komunikasi dan keseluruhan nada posting tersebut.

Plaintif memberi penekanan kepada ungkapan yang diterjemahkan sebagai “kedai hitam” dan “doktor gigi berhati hitam”. Menurut Plaintif, ungkapan tersebut membawa maksud bahawa Plaintif seorang doktor gigi yang tidak jujur, tidak beretika, menipu pesakit dan mengenakan caj berlebihan secara tidak sah.

Namun, setelah meneliti keseluruhan posting dan konteks penerbitannya, Mahkamah ini tidak bersetuju bahawa makna yang didakwa oleh Plaintif timbul secara semula jadi dan munasabah daripada perkataan tersebut. Posting tersebut, apabila dibaca secara keseluruhan, lebih menjurus kepada aduan atau ketidakpuasan hati berhubung caj rawatan pergigian, keperluan X-ray dan pengalaman rawatan, bukannya tuduhan khusus bahawa Plaintif melakukan penipuan atau salah laku profesional yang serius.

Mahkamah ini menerima bahawa ungkapan yang digunakan adalah tidak menyenangkan dan mungkin menyinggung perasaan Plaintif sebagai seorang profesional. Namun, undang-undang fitnah tidak menjadikan setiap perkataan yang kasar, tidak menyenangkan atau mengguris perasaan sebagai fitnah yang boleh mewujudkan liabiliti di sisi undang-undang. Perkataan tersebut mestilah mencapai tahap yang boleh merendahkan reputasi seseorang pada pandangan anggota masyarakat yang berfikiran waras dan munasabah.

Keterangan SP3 iaitu jurubahasa tidak membantu Plaintif untuk membuktikan makna fitnah yang didakwa. SP3, memberikan terjemahan yang bersifat literal. Keterangan beliau tidak pergi sejauh menyatakan bahawa ungkapan Mandarin tersebut secara objektif membawa maksud bahawa Plaintif seorang penipu, tidak beretika atau melakukan salah laku profesional.

SD2 yang juga jurubahasa pula tidak memberikan tafsiran yang memperluaskan maksud ungkapan tersebut kepada satu maksud tuduhan fitnah yang serius terhadap Plaintif. Keterangan SD2 kekal dalam ruang terjemahan bahasa dan tidak menyokong dakwaan bahawa perkataan itu semestinya membawa maksud fitnah sebagaimana yang diplid.

Dalam keadaan tersebut, Mahkamah ini mendapati bahawa makna fitnah yang dikemukakan oleh Plaintif lebih merupakan tafsiran subjektif Plaintif terhadap perkataan tersebut, dan bukannya makna yang semestinya akan difahami oleh pembaca biasa yang munasabah.

Mahkamah ini juga menilai posting tersebut dalam konteks kumpulan ‘Facebook’ “Bantu Ikat Gigi”. Kumpulan itu ialah satu platform komuniti berkaitan rawatan pergigian, termasuk ‘braces’. Dalam konteks tersebut, perkongsian pengalaman tentang caj, X-ray dan rawatan pergigian adalah sesuatu yang lazim dibincangkan oleh ahli kumpulan. Hal ini menyokong dapatan bahawa posting tersebut lebih berbentuk aduan pengguna atau perkongsian pengalaman, bukannya tuduhan fitnah dalam erti kata undang-undang.

Mahkamah ini seterusnya meneliti dakwaan ‘innuendo’. Apabila seorang plaintif mendakwa bahawa perkataan yang dipersoalkan membawa maksud fitnah selain daripada makna biasa dan semula jadinya, plaintif perlu memplidkan dengan jelas fakta-fakta luar atau keadaan khas yang membolehkan pembaca memahami makna tersirat yang didakwa.

Keperluan tersebut juga diperuntukkan dalam Aturan 78 Kaedah 3(1) Kaedah-Kaedah Mahkamah 2012. Peruntukan tersebut menghendaki plaintif memberi butir-butir fakta dan perkara yang disandarkan apabila mendakwa bahawa perkataan yang diadu digunakan dalam makna fitnah selain daripada makna biasanya. Aturan 78 kaedah 3(1) KKM 2012 yang berbunyi - “Where in an action for libel or sander the plaintiff alleges that the words or matters complained of were used in a defamatory sense other than their ordinary meaning, he must give particulars of the facts and matters on which he relies in respect of such sense”. [Penekanan ditambah]

Dalam kes ini, Mahkamah mendapati bahawa walaupun Plaintif merujuk kepada ‘innuendo’, Plaintif tidak memperincikan dengan jelas fakta-fakta luar yang dikatakan diketahui oleh pembaca sehingga membolehkan mereka memahami posting tersebut dalam makna tersirat yang didakwa. Plaintif juga tidak menunjukkan dengan jelas bahagian mana daripada perkataan yang dipersoalkan yang membawa makna ‘innuendo’ tersebut.

Kegagalan ini bukan suatu kecacatan teknikal semata-mata. Ia menyentuh asas tuntutan. Dalam tindakan fitnah, Defendan berhak mengetahui dengan tepat makna fitnah yang didakwa supaya Defendan boleh menjawab kes tersebut secara adil.

Dalam kes Restoran Nasi Kandar Irfanah Sdn Bhd v The New Straits Times Press (Malaysia) Bhd and another appeal [2021] MLJU 1946, Mahkamah Rayuan menegaskan kepentingan memplidkan makna fitnah dengan jelas. Prinsip yang sama juga dapat dilihat dalam kes Credit Guarantee Corporation Malaysia Bhd v SSN Medical Products Sdn Bhd [2017] 6 CLJ 129 dan Dato’ Kanalingam v David Samuels & Ors [2006] 3 CLJ 909, bahawa Mahkamah tidak harus mencari atau membina sendiri makna fitnah bagi pihak Plaintif.

Mahkamah ini turut mengambil kira bahawa Plaintif tidak memanggil mana-mana saksi bebas daripada kalangan ahli kumpulan ‘Facebook’ tersebut untuk menyatakan bahawa mereka memahami posting itu sebagai membawa makna fitnah yang didakwa. Walaupun ketiadaan saksi sedemikian tidak semestinya memudaratkan bagi elemen rujukan, ia tetap relevan apabila Plaintif bergantung kepada makna tersirat atau pemahaman khusus pembaca.

Keterangan SP1 pula, dalam aspek makna, banyak mencerminkan persepsi dan tafsiran beliau sendiri sebagai pihak yang merasakan reputasinya terjejas. Namun ujian undang-undang bukanlah bagaimana Plaintif secara subjektif memahami perkataan tersebut, tetapi bagaimana seorang pembaca biasa yang munasabah akan memahaminya.

Sehubungan itu, Mahkamah ini tidak perlu membuat dapatan bahawa SP1 secara keseluruhannya tidak boleh dipercayai. Cukup untuk Mahkamah menyatakan bahawa keterangan SP1, dalam aspek makna fitnah, tidak memadai untuk membuktikan bahawa pembaca biasa yang munasabah akan memahami posting tersebut dalam makna fitnah sebagaimana yang didakwa.

Berdasarkan keseluruhan analisis di atas, Mahkamah ini mendapati bahawa Plaintif telah membuktikan elemen penerbitan dan rujukan kepada Plaintif. Walau bagaimanapun, Plaintif gagal membuktikan bahawa perkataan yang diterbitkan membawa makna fitnah sebagaimana yang diplid.

Mahkamah ini juga mendapati bahawa Plaintif gagal memplidkan dan membuktikan ‘innuendo’ dengan sempurna sebagaimana dikehendaki oleh Aturan 78 Kaedah 3(1) Kaedah-Kaedah Mahkamah 2012. Oleh kerana makna fitnah merupakan elemen asas dalam tort fitnah, kegagalan membuktikan elemen ini adalah memudaratkan tuntutan Plaintif. Maka isu pertama diputuskan memihak kepada Defendan. Isu (ii) : Sama ada Defendan berjaya menegakkan pembelaan yang sah 53. Dapatan Mahkamah terhadap Isu (i) adalah mencukupi untuk menolak tuntutan Plaintif. Walau bagaimanapun, bagi maksud kelengkapan alasan penghakiman ini, Mahkamah seterusnya menilai pembelaan-pembelaan yang dibangkitkan oleh Defendan secara alternatif.

Defendan bergantung kepada pembelaan justifikasi, komen berpatutan dan perlindungan bersyarat. Defendan turut menegaskan bahawa tiada niat jahat dibuktikan terhadap beliau.

Berhubung pembelaan justifikasi, prinsipnya jelas. Defendan yang bergantung kepada pembelaan justifikasi hendaklah membuktikan bahawa ‘sting’ atau inti utama kenyataan yang dipersoalkan adalah benar atau sebahagian besarnya benar. Pembelaan ini memerlukan bukti terhadap kebenaran fakta yang menjadi asas tuduhan.

Dalam kes ini, Mahkamah mendapati bahawa pembelaan justifikasi tidak dibuktikan dengan kukuh. Defendan bukan penulis asal posting tersebut. Defendan tidak mengenali Plaintif, tidak pernah menjadi pesakit Plaintif dan tidak mempunyai pengetahuan langsung tentang rawatan yang dirujuk dalam posting asal.

Keterangan Defendan hanya menunjukkan bahawa beliau membaca posting yang dibuat oleh pihak ketiga dan mendapati kandungannya memeranjatkan. Kepercayaan bahawa sesuatu posting itu wajar dikongsi tidak sama dengan pembuktian bahawa kandungan faktual posting tersebut adalah benar. Oleh itu, Mahkamah ini tidak berpuas hati bahawa Defendan telah membuktikan pembelaan justifikasi.

Mahkamah seterusnya meneliti pembelaan komen berpatutan. Pembelaan ini berasaskan prinsip bahawa seseorang berhak membuat komen yang jujur berhubung perkara yang mempunyai kepentingan awam, selagi komen tersebut dibuat berdasarkan fakta yang mencukupi dan tidak didorong oleh niat jahat.

Prinsip komen berpatutan telah dihuraikan dalam kes Ratus Mesra Sdn Bhd v Shaikh Osman Majid & Ors [1999] 8 CLJ 499, Hussin Mohd Ali v Ho Kay Tat & Anor [2004] 3 MLJ 140, Mohamed Hafiz Mohamed Nordin v Eric Paulsen & Anor [2019] 1 MLJ dan Dato’ Seri Mohammad Nizar bin Jamaluddin v Sistem Televisyen Malaysia Bhd & Anor [2014] 4 MLJ 242. Autoriti-autoriti tersebut menekankan bahawa komen jujur terhadap perkara berkepentingan awam tidak semestinya hilang perlindungan hanya kerana ia keras, pedas atau tidak menyenangkan.

Seksyen 9 Akta Fitnah 1957 juga mengiktiraf pembelaan komen berpatutan berhubung perkara kepentingan awam, tertakluk kepada ketiadaan niat jahat.

Dalam menilai sama ada pembelaan komen berpatutan tersedia, Mahkamah perlu meneliti sifat kenyataan, konteks penerbitan, perkara yang disentuh, fakta yang menjadi asas kepada komen dan sama ada komen itu merupakan komen yang boleh dibuat secara jujur oleh seseorang yang berfikiran adil.

Dalam kes ini, Mahkamah menerima bahawa kandungan asal posting mengandungi unsur faktual mengenai caj rawatan, X-ray dan pengalaman pesakit. Walau bagaimanapun, tindakan Defendan sebagai orang yang berkongsi semula posting tersebut perlu dinilai dalam konteksnya yang sebenar.

Defendan bukan pencipta kandungan asal. Defendan tidak menambah tuduhan baharu. Defendan tidak menulis ulasan sendiri yang memperhebatkan tuduhan terhadap Plaintif. Tindakan Defendan adalah berkongsi semula posting pihak ketiga dalam satu komuniti yang memang membincangkan isu rawatan pergigian.

Mahkamah menerima keterangan Defendan bahawa beliau berkongsi posting itu kerana ia memeranjatkannya dan beliau berpendapat ahli kumpulan tersebut wajar mengetahui perkara tersebut. Dalam konteks itu, perkongsian tersebut mempunyai sifat reaksi atau komen terhadap maklumat yang dibaca, dan bukan serangan peribadi yang dirancang terhadap Plaintif.

Berhubung elemen kepentingan awam, Mahkamah ini menerima bahawa isu caj rawatan pergigian, keperluan X-ray, ketelusan harga dan pengalaman pesakit adalah perkara yang mempunyai kepentingan kepada komuniti pengguna atau pesakit yang berkaitan. Kepentingan awam tidak terhad kepada isu politik atau pentadbiran negara. Ia juga boleh merangkumi isu pengguna, kesihatan dan perkhidmatan profesional yang memberi kesan kepada masyarakat atau komuniti tertentu.

Dalam konteks kumpulan Facebook “Bantu Ikat Gigi”, ahli-ahlinya mempunyai kepentingan bersama untuk berkongsi pengalaman dan maklumat mengenai rawatan pergigian. Oleh itu, Mahkamah ini mendapati bahawa perkara yang disentuh dalam posting tersebut mempunyai elemen kepentingan awam atau sekurang-kurangnya kepentingan komuniti yang sah.

Mahkamah juga mendapati bahawa Defendan bertindak sebagai penerbit kedua (‘secondary publisher’). Hakikat ini tidak melepaskan Defendan secara automatik daripada liabiliti. Namun, ia relevan dalam menilai niat, konteks dan sifat tindakannya. Seorang penerbit kedua yang berkongsi semula maklumat dalam satu komuniti berkepentingan bersama berada dalam kedudukan yang berbeza daripada penulis asal yang mencipta tuduhan tersebut.

Seterusnya, Mahkamah menilai isu niat jahat. Plaintif mendakwa bahawa Defendan bertindak dengan niat jahat kerana tidak mengesahkan kebenaran posting sebelum berkongsi. Namun, niat jahat tidak boleh disamakan secara automatik dengan ketidakberhati-hatian atau kegagalan membuat semakan lanjut. Plaintif perlu membuktikan bahawa Defendan didorong oleh motif yang tidak jujur.

Dalam kes ini, tiada bukti bahawa Defendan mempunyai sebarang permusuhan, dendam, persaingan atau konflik terdahulu dengan Plaintif. Defendan tidak mengenali Plaintif, bukan pesakit Plaintif dan tidak mempunyai hubungan peribadi dengan Plaintif.

Tambahan pula, Defendan memadamkan posting tersebut pada hari yang sama selepas menerima maklum balas bahawa perkongsian tersebut tidak wajar. Tindakan ini tidak konsisten dengan seseorang yang berniat untuk terus merosakkan reputasi Plaintif.

Mahkamah juga mengambil kira Aturan 78 Kaedah 3(3) Kaedah-Kaedah Mahkamah 2012. Apabila Defendan membangkitkan pembelaan komen berpatutan atau perlindungan bersyarat dan Plaintif hendak mendakwa niat jahat yang nyata (‘express malice’), plaintif hendaklah menyampaikan jawapan yang memberikan butir-butir fakta dan perkara yang menjadi asas kepada kesimpulan bahawa Defendan bertindak dengan niat jahat yang nyata.

Dalam kes ini, Mahkamah mendapati bahawa Plaintif gagal memberikan butir-butir yang mencukupi bagi membuktikan niat jahat yang nyata. Prinsip dalam kes Ratus Mesra Sdn Bhd (supra) menyokong kedudukan bahawa kegagalan memplidkan dan membuktikan niat jahat dengan sewajarnya akan menyebabkan pembelaan komen berpatutan kekal tidak dipatahkan.

Berdasarkan keseluruhan keadaan, Mahkamah ini berpuas hati bahawa, secara alternatif kepada dapatan di bawah Isu (i), Defendan telah berjaya menegakkan pembelaan komen berpatutan. Defendan telah berkongsi posting tersebut dalam konteks komuniti yang mempunyai kepentingan bersama, berhubung perkara yang menyentuh kepentingan pengguna dan kesihatan pergigian, tanpa bukti niat jahat.

Mahkamah tidak perlu membuat dapatan muktamad terhadap pembelaan perlindungan bersyarat. Walau bagaimanapun, konteks kumpulan Facebook tersebut sebagai satu komuniti berkepentingan bersama mengukuhkan lagi dapatan bahawa penerbitan tersebut bukan satu serangan peribadi yang disengajakan terhadap Plaintif.

Dengan itu, sekiranya Mahkamah tersilap dalam dapatan terhadap Isu (i), tuntutan Plaintif tetap gagal kerana Defendan berjaya menegakkan pembelaan komen berpatutan. Isu (ii) diputuskan memihak kepada Defendan. Isu (iii) : Sama ada Plaintif berhak kepada relif yang dituntut, termasuk tort kepalsuan yang dilakukan dengan niat jahat (‘malicious falsehood’)

Isu ini melibatkan relif yang dituntut oleh Plaintif. Memandangkan Mahkamah telah mendapati bahawa tort fitnah tidak terbukti dan, secara alternatif, Defendan berjaya menegakkan pembelaan komen berpatutan, Plaintif pada prinsipnya tidak berhak kepada relif yang dituntut.

Walau bagaimanapun, Mahkamah ini tetap meneliti isu relif dan tuntutan alternatif berasaskan tort kepalsuan yang dilakukan dengan niat jahat (‘malicious falsehood’) bagi memastikan bahawa kesemua kausa tindakan yang dibangkitkan dalam pliding diputuskan secara jelas dan menyeluruh.

Bagi tuntutan fitnah, Plaintif menuntut gantirugi am, gantirugi teruk, gantirugi teladan dan injunksi. Plaintif menegaskan bahawa sebagai seorang doktor pergigian yang berpengalaman, reputasinya telah terjejas akibat posting tersebut.

Mahkamah menerima bahawa reputasi profesional ialah perkara yang penting. Walau bagaimanapun, kepentingan reputasi tidak mengurangkan beban undang-undang yang mesti dipenuhi oleh Plaintif. Plaintif tetap perlu membuktikan bahawa kenyataan yang dipersoalkan membawa makna fitnah dan bahawa beliau berhak kepada relif.

Dalam kes ini, Plaintif tidak memanggil mana-mana saksi bebas seperti pesakit, rakan profesional atau ahli komuniti pergigian untuk memberikan keterangan bahawa mereka telah membaca posting tersebut dan membentuk persepsi negatif terhadap Plaintif.

Tiada bukti konkrit bahawa Plaintif kehilangan pesakit, mengalami penurunan pendapatan, dikenakan tindakan disiplin atau mengalami kerosakan reputasi yang dapat dikenal pasti akibat posting tersebut. Walaupun dalam libel kerugian reputasi boleh diandaikan dalam keadaan tertentu, Mahkamah tetap berhak menilai konteks, skop penerbitan dan keseriusan kesan yang didakwa.

Dalam kes ini, penerbitan adalah terhad kepada satu kumpulan ‘Facebook’ dan posting tersebut dipadam pada hari yang sama. Tiada bukti bahawa posting itu menjadi tular secara meluas atau terus beredar dalam tempoh panjang.

Dalam konteks tersebut, Mahkamah ini tidak berpuas hati bahawa Plaintif telah membuktikan kerugian reputasi yang signifikan yang mewajarkan pemberian gantirugi am, apatah lagi ganti rugi teruk atau teladan.

Gantirugi teruk dan teladan memerlukan keadaan yang lebih serius, termasuk kelakuan yang keterlaluan, niat jahat, penindasan atau tindakan yang menunjukkan penghinaan terhadap hak pihak lain. Keterangan dalam kes ini tidak menunjukkan keadaan sedemikian. Sebaliknya, Defendan memadamkan posting pada hari yang sama dan tiada bukti bahawa beliau bertindak dengan niat jahat.

Relif injunksi juga tidak wajar diberikan. Posting tersebut telah dipadamkan dan tiada bukti bahawa Defendan mengancam untuk mengulangi penerbitan yang sama. Dalam keadaan itu, injunksi yang dipohon adalah bersifat akademik dan tidak mempunyai asas praktikal.

Mahkamah seterusnya menilai tuntutan alternatif ‘malicious falsehood’. Secara prinsip, ‘malicious falsehood’ memerlukan pembuktian bahawa kenyataan palsu diterbitkan secara niat jahat dan menyebabkan kerugian yang boleh dipulihkan di sisi undang-undang, lazimnya dalam bentuk kerugian khas, tertakluk kepada pengecualian yang terhad.

Dalam kes ini, tuntutan ‘malicious falsehood’ gagal atas beberapa alasan. Pertama, Plaintif gagal membuktikan secara memuaskan bahawa kenyataan yang dikongsi oleh Defendan adalah palsu dalam erti yang diperlukan bagi tort ‘malicious falsehood’. Defendan bukan penulis asal dan keterangan tidak membuktikan dengan jelas bahawa inti pati dakwaan yang terkandung dalam posting tersebut adalah palsu.

Kedua, Plaintif gagal membuktikan niat jahat. Seperti yang telah dihuraikan di bawah Isu (ii), tiada bukti bahawa Defendan bertindak dengan motif yang tidak jujur atau dengan tujuan untuk merosakkan Plaintif. Ketiadaan hubungan terdahulu antara Plaintif dan Defendan, ketiadaan konflik peribadi, serta tindakan Defendan memadamkan posting pada hari yang sama semuanya menolak inferens niat jahat.

Ketiga, Plaintif gagal membuktikan kerugian khas. Tiada bukti kehilangan pesakit, kehilangan pendapatan, kerugian perniagaan atau kerosakan kewangan tertentu akibat penerbitan tersebut. Oleh itu, tuntutan alternatif ‘malicious falsehood’ juga gagal.

Berdasarkan keseluruhan analisis terhadap Isu (iii), Mahkamah mendapati bahawa Plaintif tidak berhak kepada mana-mana relif yang dituntut dalam Pernyataan Tuntutan.

Kes ini memperlihatkan perbezaan penting antara kritikan atau aduan pengguna dengan fitnah yang boleh dikenakan tindakan di sisi undang-undang. Tidak setiap kenyataan yang menyinggung perasaan, memalukan atau menimbulkan ketidakselesaan profesional akan menjadi fitnah. Undang-undang hanya campur tangan apabila perkataan yang dipersoalkan, dinilai secara objektif, membawa makna fitnah yang diiktiraf oleh undang-undang dan elemen-elemen tort tersebut dibuktikan.

Dalam kes ini, Mahkamah menerima bahawa posting tersebut telah diterbitkan dan merujuk kepada Plaintif. Namun, Mahkamah tidak berpuas hati bahawa posting itu membawa makna fitnah sebagaimana yang diplid oleh Plaintif. Mahkamah juga mendapati bahawa dakwaan innuendo tidak diplid dan dibuktikan dengan sempurna.

Selanjutnya dan secara alternatif, Mahkamah mendapati bahawa Defendan berjaya menegakkan pembelaan komen berpatutan. Isu yang disentuh dalam posting tersebut berkaitan pengalaman pengguna dan caj rawatan pergigian dalam satu komuniti ‘Facebook’ yang mempunyai kepentingan bersama. Plaintif pula gagal membuktikan niat jahat.

Akhirnya, tuntutan ‘malicious falsehood’ juga gagal kerana Plaintif gagal membuktikan kepalsuan, niat jahat dan kerugian khusus yang diperlukan bagi kausa tindakan tersebut.

Berdasarkan keseluruhan dapatan Mahkamah ini terhadap Isu

(i), Isu (ii) dan Isu (iii), Mahkamah ini mendapati bahawa Plaintif telah gagal membuktikan kesnya atas imbangan kebarangkalian.

Mahkamah ini mendapati bahawa walaupun penerbitan dan rujukan kepada Plaintif telah dibuktikan, Plaintif gagal membuktikan bahawa penerbitan yang dipersoalkan membawa makna fitnah sebagaimana yang diplid. Plaintif juga gagal membuktikan makna ‘innuendo’ yang didakwa.

Mahkamah ini selanjutnya mendapati bahawa, walaupun sekiranya Mahkamah tersilap dalam dapatan berhubung Isu (i), Defendan tetap berjaya menegakkan pembelaan komen berpatutan dan Plaintif gagal membuktikan kewujudan niat

Mahkamah ini juga mendapati bahawa tuntutan alternatif Plaintif berasaskan ‘malicious falsehood’ gagal kerana unsur kepalsuan, niat jahat dan kerugian khas tidak dibuktikan.

Sehubungan itu, tuntutan Plaintif adalah tidak berasas dan tidak dapat dipertahankan. Oleh yang demikian, Mahkamah ini dengan ini memerintahkan seperti berikut:

Tuntutan Plaintif terhadap Defendan adalah dengan ini ditolak sepenuhnya;

Semua relif yang dituntut oleh Plaintif dalam Pernyataan Tuntutan adalah dengan ini ditolak;

Plaintif hendaklah membayar kos sebanyak RM70,000.00 kepada Defendan;

Faedah ke atas kos tersebut pada kadar 5% setahun dikira dari tarikh perintah ini sehingga tarikh penyelesaian penuh.

Dalam menentukan jumlah kos, Mahkamah ini telah mengambil kira keseluruhan keadaan kes, termasuk tempoh perbicaraan yang melibatkan beberapa hari keterangan saksi dan hujahan, jumlah dokumen yang banyak merangkumi pliding, penyata saksi, nota keterangan, hujahan bertulis dan ikatan otoriti pihak-pihak, kerumitan isu undang-undang yang melibatkan tort fitnah, makna fitnah, ‘innuendo’, ‘malicious falsehood’ serta pembelaan justifikasi, komen berpatutan dan perlindungan bersyarat.

Mahkamah ini turut mengambil kira bahawa kes ini melibatkan kepentingan reputasi profesional serta tahap persediaan dan usaha yang diperlukan oleh peguamcara kedua-dua pihak dalam mengendalikan tindakan ini sehingga selesai perbicaraan penuh.

Setelah mempertimbangkan faktor-faktor tersebut secara keseluruhannya, Mahkamah ini berpuas hati bahawa kos sebanyak RM70,000.00 adalah munasabah, seimbang dan wajar dalam keadaan kes ini.

Dengan dapatan tersebut, tindakan Plaintif adalah dengan ini ditolak dengan kos dan faedah sebagaimana yang diperintahkan. BERTARIKH 4 JUN 2026 t.t MANIRA BINTI MOHD NOR PESURUHJAYA KEHAKIMAN MAHKAMAH TINGGI SIVIL 4 JOHOR BAHRU Peguam Bagi Pihak Plaintif Yap Chee Khai Tetuan C.K Yap & Partners Johor Bahru Peguam Bagi Pihak Responden