Lai Yih Jing v Precast Prosperous Sdn Bhd (WA-A52NCvC-699-09/2022)

Plaintif, Lai Yih Jing yang berniaga sebagai pemilikan tunggal dengan nama “Bright Skill Machinery Work”, memfailkan tindakan guaman sivil ini terhadap Defendan, Precast Prosperous Sdn Bhd, berhubung tuntutan baki bayaran bagi perkhidmatan pembaikan mesin yang didakwa telah dilaksanakan oleh Plaintif di tapak kerja Defendan dalam tempoh material antara 3.5.2019 hingga 17.3.2020. 03/07/2026 15:36:09

Plaintif mendakwa bahawa perkhidmatan pembaikan mesin tersebut telah diminta dan diarahkan oleh Defendan melalui pengarahnya, Quek Eng Hwee (“SD1” atau “Quek”), dan juga melalui penyelia tapak Defendan. Hubungan urus niaga pihak-pihak bukanlah berasaskan kontrak bertulis formal, tetapi berasaskan perjanjian lisan, arahan kerja melalui telefon dan komunikasi WhatsApp.

Plaintif seterusnya mendakwa bahawa selepas kerja-kerja tersebut dilaksanakan dan disempurnakan, Plaintif telah mengeluarkan penyata akaun dan invois-invois berkaitan kepada Defendan. Plaintif mendakwa Defendan hanya membuat bayaran sebahagian sebanyak RM3,000.00 pada 29.1.2022, dan baki jumlah tertunggak yang masih terhutang ialah RM170,415.80.

Defendan menafikan tuntutan tersebut. Secara ringkas, pembelaan Defendan adalah bahawa tiada pesanan pembelian rasmi, tiada cop syarikat Defendan pada invois, tandatangan pada invois tidak dibuktikan sebagai tandatangan pihak yang berkuasa, tiada bukti Defendan bersetuju kepada jumlah RM170,415.80, bayaran RM3,000.00 hanyalah bayaran bagi kerja tertentu, dan Defendan tidak menerima surat tuntutan bertarikh 25.7.2022.

Perbicaraan penuh tindakan ini telah berjalan di hadapan Mahkamah ini pada 30.10.2025 dan 31.10.2025. Plaintif memanggil seorang saksi iaitu Lai Yih Jing (“SP1”). Defendan pula memanggil seorang saksi iaitu Quek Eng Hwee (“SD1”), pengarah Defendan.

Setelah meneliti dan menilai keseluruhan kertas kausa pliding, pernyataan saksi, nota keterangan, ikatan dokumen-dokumen yang diterima sebagai Bahagian B, dokumen-dokumen yang dieksibitkan, hujahan bertulis dan hujahan balasan pihak-pihak serta otoriti yang dirujuk, Mahkamah ini telah memutuskan bahawa Plaintif berjaya membuktikan tuntutannya atas imbangan kebarangkalian. Tuntutan Plaintif dibenarkan dengan kos.

Mahkamah ini telah mengambil kira dan menimbang kertas-kertas kausa serta dokumen-dokumen yang telah dikemukakan di dalam tindakn ini dalam membuat dapatan terhadap tuntutan Plaintif.

Secara khusus keterangan dokumentar utama yang menyokong dapatan bagi setiap isu, seperti berikut:

Ikatan C, muka surat 3–80 – perbualan WhatsApp lengkap antara SP1 dan SD1 berserta terjemahan (Bahagian B), yang membuktikan Isu 1, Isu 5 dan Isu 6;

(ii) Ikatan C, muka surat 24–27 – WhatsApp arahan kerja “Two installed. Cannot be used”, membuktikan Isu 1 dan Isu 2;

(iii) Ikatan C, muka surat 28–31 – WhatsApp arahan SD1 supaya Sasi menandatangani bil, membuktikan Isu 4;

(iv) Ikatan C, muka surat 65–69 – mesej suara dan bukti pembayaran RM3,000.00, membuktikan Isu 6;

Ikatan C, muka surat 81–119 (Ekshibit P1) – penyata akaun dan invois-invois, membuktikan Isu 2 dan Isu 4;

(vi) Ikatan C, muka surat 114 – Invois No. 2565 yang mengandungi tandatangan yang dipertikaikan sebagai tandatangan Sasi, membuktikan Isu 4;

(vii) Ikatan C, muka surat 120–123 (Ekshibit P2A–P2D) – Surat Tuntutan bertarikh 25.7.2022, membuktikan Isu 7;

(viii) Ikatan C, muka surat 124–125 – carian SSM Bright Skill Machinery Work;

(ix) Ikatan D, muka surat 3 – tangkapan skrin Touch ’n Go eWallet (Ekshibit P3), membuktikan identiti SD1 sebagai pengguna nombor 013-4560818; dan

Ikatan B, muka surat 36–42 – penyata akaun bertarikh 24.1.2022 dan carian SSM Defendan yang menunjukkan alamat berdaftar dan alamat perniagaan Defendan, membuktikan Isu 7. C. RINGKASAN TUNTUTAN PLAINTIF

Plaintif ialah pemilik tunggal perniagaan Bright Skill Machinery Work yang menjalankan perniagaan pembaikan mesin pembinaan serta membekalkan alat ganti dan komponen berkaitan.

Plaintif memplidkan bahawa Defendan melalui pengarahnya dan/atau penyelia tapaknya telah meminta Plaintif membekalkan perkhidmatan pembaikan mesin di tapak kerja Defendan. Perkhidmatan tersebut dilaksanakan berdasarkan arahan lisan, arahan telefon dan mesej WhatsApp. Setelah kerja disiapkan, Plaintif mengeluarkan invois dan penyata akaun kepada Defendan.

Plaintif mendakwa amalan urus niaga antara pihak-pihak adalah mudah dan tidak formal. Kerja-kerja pembaikan mesin dilaksanakan apabila mesin Defendan rosak dan apabila Defendan atau penyelianya meminta bantuan. Selepas kerja selesai, invois ditandatangani oleh penyelia tapak sebagai tanda kerja telah dibuat atau diterima.

Plaintif menuntut sejumlah RM170,415.80 sebagai baki hutang tertunggak selepas mengambil kira bayaran sebahagian RM3,000.00 yang dibuat oleh Defendan pada 29.1.2022. Plaintif juga menuntut faedah pada kadar 5% setahun dari tarikh Writ Saman difailkan sehingga penyelesaian penuh, kos dan relif lain yang dianggap wajar oleh Mahkamah.

D. RINGKASAN PEMBELAAN DEFENDAN Defendan menafikan bahawa ia berhutang RM170,415.80 kepada Plaintif. Defendan melalui SD1 mengesahkan bahawa beliau mengenali Plaintif dan pernah meminta perkhidmatan Plaintif bagi pembaikan mesin, tetapi menafikan jumlah tuntutan Plaintif serta menafikan bahawa keseluruhan invois dalam Ekshibit P1 adalah liabiliti Defendan.

Defendan menegaskan bahawa sebarang pesanan kerja atau pembelian yang sah hendaklah disokong dengan pesanan pembelian rasmi atau Purchase Order (“PO”). Oleh kerana Plaintif tidak mengemukakan PO, Defendan menghujahkan bahawa tuntutan Plaintif tidak dibuktikan.

Defendan juga mempertikaikan invois-invois Plaintif atas alasan tiada cop syarikat Defendan, tandatangan pada invois tidak diakui oleh Defendan, tiada Delivery Order disertakan, dan individu bernama Sasi tidak dipanggil sebagai saksi oleh Plaintif. Defendan menegaskan bahawa komunikasi WhatsApp tidak menunjukkan pengakuan hutang khusus sebanyak RM170,415.80.

Berkenaan bayaran RM3,000.00, Defendan menegaskan bahawa bayaran tersebut bukanlah pengakuan baki hutang RM170,415.80 tetapi bayaran bagi kerja tertentu atau bayaran kecil secara berasingan. Defendan juga menafikan penerimaan Surat Tuntutan bertarikh 25.7.2022.

E. ISU-ISU UNTUK DIBICARAKAN Berdasarkan pliding, keterangan dan hujahan pihak-pihak, isu-isu utama yang memerlukan penentuan Mahkamah adalah seperti berikut:

sama ada terdapat kontrak lisan dan/atau perjanjian melalui perlakuan antara Plaintif dan Defendan bagi pembekalan perkhidmatan pembaikan mesin;

(ii) sama ada Plaintif telah melaksanakan, menyempurnakan dan menyiapkan perkhidmatan pembaikan mesin di tapak kerja Defendan atas permintaan Defendan;

(iii) sama ada Defendan telah menerima dan/atau mendapat manfaat daripada perkhidmatan tersebut;

(iv) sama ada invois-invois dan penyata akaun Plaintif, khususnya Ekshibit P1, membuktikan jumlah tertunggak RM170,415.80;

sama ada komunikasi WhatsApp antara Plaintif dan Quek Eng Hwee merupakan bukti permintaan kerja, penerimaan penyata akaun, pengakuan atau jaminan pembayaran;

(vi) sama ada ketiadaan PO, ketiadaan cop syarikat dan ketiadaan Delivery Order menggagalkan tuntutan Plaintif;

(vii) sama ada bayaran RM3,000.00 pada 29.1.2022 merupakan bayaran sebahagian terhadap hutang tertunggak; dan

(viii) sama ada Defendan telah gagal, enggan atau cuai membayar baki tuntutan Plaintif.

F. PRINSIP UNDANG-UNDANG Prinsip asas beban pembuktian dalam tindakan sivil diperuntukkan di bawah Seksyen 101, 102 dan 103 Akta Keterangan 1950. Seksyen 101 Akta Keterangan 1950 memperuntukkan seperti berikut: “101. (1) Whoever desires any court to give judgment as to any legal right or liability, dependent on the existence of facts which he asserts, must prove that those facts exist.

When a person is bound to prove the existence of any fact, it is said that the burden of proof lies on that person.”

Seksyen 102 Akta Keterangan 1950 pula memperuntukkan bahawa beban pembuktian dalam sesuatu guaman terletak pada pihak yang akan gagal sekiranya tiada langsung keterangan diberikan oleh mana-mana pihak. Seksyen 103 pula memperuntukkan bahawa beban membuktikan sesuatu fakta tertentu terletak pada pihak yang mahu Mahkamah mempercayai kewujudan fakta tersebut.

Dalam konteks tindakan sivil, standard pembuktian ialah imbangan kebarangkalian. Mahkamah ini mengambil panduan daripada keputusan Mahkamah Persekutuan dalam Dr Shanmuganathan v Periasamy s/o Sithambaram Pillai [1997] 2 CLJ 153; [1997] 3 MLJ 61 dan Letchumanan Chettiar Alagappan v Secure Plantation Sdn Bhd [2017] 5 CLJ 418. Dalam Letchumanan, prinsip bahawa “a plaintiff’s case must stand or fall upon the evidence adduced by him” ditegaskan. Plaintif tidak boleh berjaya semata-mata kerana kelemahan pembelaan; tetapi apabila Plaintif telah mengemukakan bukti prima facie yang mencukupi, beban evidential akan beralih kepada Defendan untuk menjawab kes tersebut.

Mahkamah Persekutuan dalam Letchumanan turut menjelaskan ujian bagi menentukan siapa yang memikul beban pembuktian, iaitu ujian yang dikodkan di bawah Seksyen 102 Akta Keterangan 1950: “The best tests for ascertaining on whom the burden of proof lies, are to ascertain first which party would succeed if no evidence were given on either side; and secondly, what would be the effect of striking out of the record the allegation to be proved. The onus lies on whichever party would fail, if either of these steps were pursued.”

Mahkamah Persekutuan dalam kes yang sama turut menegaskan bahawa beban bukti (“burden of proof”) yang dimaksudkan dalam Seksyen 101 adalah beban yang kekal (“legal burden”) dan tidak berpindah sepanjang perbicaraan, berbeza dengan onus pembuktian evidential yang sentiasa berpindah bergantung kepada keterangan yang dikemukakan oleh setiap pihak dari semasa ke semasa.

Mahkamah ini mengaplikasikan prinsip ini dengan mendapati Plaintif dalam tuntutan guaman sivil ini memikul beban kekal untuk membuktikan kewujudan kontrak dan jumlah hutang, dan beban tersebut telah dilepaskan melalui keterangan SP1 yang disokong oleh keterangan dokumen, beban evidential kemudiannya beralih kepada Defendan, yang gagal menjawabnya secara memuaskan.

Prinsip yang sama turut dijelaskan dalam Hong Yik Trading v Liziz Plantation Sdn Bhd [2017] 8 CLJ 491; [2017] 5 MLJ 398, bahawa beban pembuktian terletak sepanjang perbicaraan pada pihak yang menegaskan kewujudan fakta. Apabila beban tersebut telah dilepaskan, beban evidential beralih kepada pihak lawan. Sekiranya pihak yang memikul beban bukti gagal melepaskannya, pihak lawan tidak perlu memanggil sebarang keterangan.

Mahkamah ini juga mengambil ingatan bahawa sesuatu kontrak tidak semestinya wujud hanya dalam bentuk bertulis. Seksyen 2(a), 2(b), 2(d), 2(h) dan Seksyen 10 Akta Kontrak 1950 mengiktiraf pembentukan kontrak melalui cadangan, penerimaan, balasan dan niat untuk mewujudkan hubungan yang boleh dikuatkuasakan di sisi undang-undang. Seksyen 10(1) memperuntukkan bahawa semua perjanjian adalah kontrak jika dibuat dengan persetujuan bebas pihak yang kompeten, untuk balasan yang sah dan objek yang sah, serta tidak diisytiharkan batal. Seksyen 10(2) memperjelas bahawa peruntukan tersebut tidak menjejaskan undang-undang tertentu yang mensyaratkan sesuatu kontrak dibuat secara bertulis. Dalam kes pembekalan perkhidmatan pembaikan mesin seperti kes ini, tiada keperluan undang-undang bahawa kontrak mestilah dibuat secara bertulis.

Mahkamah ini seterusnya menerima bahawa komunikasi elektronik, termasuk SMS dan WhatsApp, boleh menjadi keterangan relevan bagi membuktikan permintaan kerja, penerimaan, pengetahuan, pengakuan dan perlakuan pihak-pihak. Dalam Yam Kong Seng & Anor v Yee Weng Kai [2014] 4 MLJ 478, Mahkamah Persekutuan menerima SMS sebagai komunikasi yang boleh menggambarkan niat pihak-pihak secara jelas. Diputuskan antara lain: “The SMS though short, reflected the intention of the parties clearly and unambiguously. There was no difficulty in putting into effect what they had bargained for on reading the words of the SMS ... If the language is clear and unambiguous and applies accurately to existing facts, it shall accept the ordinary meaning ...”

Dalam Yam Kong Seng, Mahkamah Persekutuan juga memutuskan bahawa peranti telefon bimbit boleh menggantikan kertas konvensional bagi tujuan memelihara mesej, dan nombor telefon boleh mewakili identiti penghantar. Petikan penting adalah seperti berikut: “Analogically we hold the view that the conventional paper is substituted by the mobile phone, which holds features that can preserve information or transmissions in the like of the SMS, with the telephone number representing the caller or the sender of some message ... The fact that the respondent admitted sending the SMS sealed his liability.”

Mahkamah Persekutuan dalam Yam Kong Seng turut menjelaskan bahawa undang-undang keterangan mesti berkembang seiring kemajuan teknologi, dan suatu pengakuan hutang tidak semestinya dalam bentuk konvensional: “Currently acknowledgment, documentary or otherwise, may come in the form of an affirmation by thumb prints ..., identifiable voice evidence from tape recorders, CCTV, video-conferencing ... and the like. Malaysia is no more the laggard in this technologically fast moving world ... Despite the acceptance of modern construction and purposive approach in cases or statutes, before an acknowledgment is accepted by courts, it still must be proved by admissible evidence. It may be proved like any other fact.”

Mahkamah ini mendapati prinsip ini terpakai secara langsung kepada fakta kes semasa, di mana pengakuan dan jaminan pembayaran SD1 direkodkan bukan dalam bentuk dokumen bertulis konvensional yang ditandatangani, tetapi melalui teks WhatsApp dan mesej suara yang diterjemahkan dan dikemukakan sebagai keterangan yang boleh diterima serta tidak dipertikaikan ketulenannya oleh Defendan semasa perbicaraan.

Di Malaysia, kesahihan kontrak melalui aplikasi seperti WhatsApp atau SMS disokong oleh Akta Keterangan 1950 dan Akta Transaksi Elektronik 2006 (ETA 2006). Seksyen 90A Akta Keterangan 1950; Dokumen elektronik, termasuk mesej WhatsApp, boleh diterima sebagai keterangan di mahkamah (dengan syarat-syarat teknikal seperti sijil di bawah Seksyen 90A). ETA 2006; Akta ini menyatakan bahawa maklumat elektronik tidak boleh dinafikan kesan undang-undangnya hanya kerana ia dalam bentuk elektronik. Oleh itu, kontrak yang dibuat melalui WhatsApp adalah sah sama seperti kontrak bertulis di atas kertas.

Mahkamah ini juga mengambil kira Seksyen 17 Akta Keterangan 1950 yang memperuntukkan bahawa suatu pengakuan ialah pernyataan, sama ada lisan atau dokumentari, yang mencadangkan apa-apa inferens terhadap fakta isu atau fakta relevan, yang dibuat oleh seseorang dalam keadaan-keadaan yang diperuntukkan oleh Akta tersebut. Oleh itu, apabila seseorang pengarah syarikat menerima penyata akaun dan memberi maklum balas berkaitan bayaran tanpa bantahan munasabah, komunikasi tersebut boleh dinilai sebagai pengakuan atau sekurang-kurangnya keterangan kuat tentang pengetahuan terhadap tuntutan itu.

Bagi dokumen kontemporari, Mahkamah mengambil panduan daripada prinsip dalam Tindok Bersatu Sdn Bhd v Jurukur Premier Sdn Bhd [1997] 4 CLJ 738 bahawa dokumen kontemporari lazimnya mempunyai nilai pembuktian yang lebih tinggi berbanding keterangan lisan yang diberikan kemudian selepas pertikaian timbul. Prinsip utama dalam Tindok Bersatu Sdn Bhd v Jurukur Premier Sdn Bhd [1997] 4 CLJ 738 ialah prinsip parol evidence rule di bawah seksyen 91 dan 92 Akta Keterangan 1950 secara ringkasnya menggariskan yang berikut; a) Apabila terma sesuatu kontrak telah direkodkan secara bertulis, pihak-pihak pada lazimnya tidak boleh membawa keterangan lisan untuk mempertikaikan, mengubah, menambah atau mengurangkan terma-terma bertulis tersebut. b) Prinsip ini selaras dengan seksyen 91 Akta Keterangan 1950, iaitu apabila terma sesuatu kontrak telah dijadikan dalam bentuk dokumen, maka dokumen itu sendiri menjadi bukti utama terma kontrak tersebut. c) Prinsip ini juga selaras dengan seksyen 92 Akta Keterangan 1950, iaitu setelah terma kontrak bertulis dibuktikan, keterangan lisan mengenai apa-apa perjanjian atau pernyataan lisan tidak boleh diterima bagi maksud mengubah, menambah, mengurangkan atau bercanggah dengan terma bertulis tersebut. d) Walau bagaimanapun, terdapat pengecualian penting. Di bawah proviso kepada seksyen 92, keterangan lisan masih boleh diterima untuk membuktikan perkara seperti fraud, intimidation, illegality, want of due execution, failure of consideration, mistake of fact or law, atau apa-apa fakta yang boleh membatalkan dokumen atau memberi hak kepada pihak untuk mendapatkan relif terhadap dokumen tersebut. e) Dalam kes ini, WhatsApp, penyata akaun, invois dan bukti bayaran RM3,000.00 adalah dokumen kontemporari yang perlu diberi penilaian dan pertimbangan sewajarnya oleh Mahkamah ini. Fakta kes ini tidak membawa kepada pengecualian di bawah proviso seksyen 92 Akta disebabkan keterangan yang telah dibuktikan tidak pada mana-mana keterangan mengandungi keterangan berbentuk dan/atau berunsur fraud, intimidation, illegality, want of due execution, failure of consideration, mistake of fact or law, atau apa-apa fakta yang boleh membatalkan dokumen atau memberi hak kepada pihak untuk mendapatkan relif terhadap dokumen tersebut.

Berhubung inferens negatif, Seksyen 114(g) Akta Keterangan 1950 membenarkan Mahkamah membuat anggapan bahawa keterangan yang boleh tetapi tidak dikemukakan, jika dikemukakan, mungkin tidak akan memihak kepada pihak yang menahannya. Dalam Munusamy v Public Prosecutor [1987] 1 MLJ 492, Mahkamah Persekutuan menjelaskan bahawa adverse inference boleh dibuat apabila keterangan material yang sepatutnya dikemukakan tidak dipanggil atau ditahan tanpa penjelasan munasabah sebagaimana yang dinyatakan seperti berikut: “An adverse inference can only be drawn if there is withholding or suppression of evidence and not merely on account of failure to obtain evidence.”

Walau bagaimanapun, Mahkamah ini sedar bahawa Seksyen 114(g) bukanlah mekanisme automatik. Ia bergantung kepada fakta kes, siapa yang mempunyai kawalan lebih baik terhadap saksi atau dokumen tersebut, dan sama ada kegagalan memanggil saksi tersebut menjejaskan kebenaran substantif. Dalam kes ini, isu Sasi perlu dinilai bersama keseluruhan WhatsApp, pengakuan SD1 bahawa Sasi adalah penyelia Defendan, serta arahan SD1 supaya bil ditandatangani oleh Sasi. Rujuk Ikatan Dokumen Bahagian C di muka surat 31 (yang mana rekod Whatsapp telah dipersetujui oleh pihak-pihak untuk ditandakan B) salinan terjemahan mengandungi kenyataan dari SD1 (sebelah kiri) seperti berikut:

Keratan terjemahan Whatsapp di atas jelas menunjukkan SD1 menyatakan; “Please let Sasi sign all the bills, let Sasi sign.” Ini mengukuhkan dapatan mahkamah ini bahawa SD1 sememangnya meminta SP1 berurusan dengan Sasi bagi transaksi tersebut. Sasi yang merupakan pekerja SD1 gagal dipanggil sebagai saksi pihak Defendan untuk menafikan urusan tersebut dan mungkin sekiranya SD1 memanggil Sasi, keterangan Sasi kelak akan tidak menyebelahi SD1, maka SD1 memilih untuk menyembunyikan fakta dan memutuskan tidak membawa Sasi sebagai saksi dalam pembuktian dan penafian keterangaannya.

Mahkamah ini turut mengambil panduan daripada Syarikat Kemajuan Timbermine Sdn Bhd v Kerajaan Negeri Kelantan Darul Naim [2015] 2 AMR 124, di mana Mahkamah Persekutuan (per Azahar Mohamed FCJ) memutuskan bahawa adverse inference di bawah Seksyen 114(g) tidak sepatutnya dibuat sekiranya Mahkamah tidak dapat mengesan sebarang motif pihak yang berkenaan untuk tidak memanggil saksi tersebut. Prinsip ini bersifat dua hala: dalam kes semasa, Mahkamah ini mendapati Defendanlah dan bukan Plaintif yang mempunyai kawalan dan motif yang lebih jelas untuk memanggil Sasi (pekerja/penyelia Defendan sendiri) bagi menyangkal tandatangannya pada invois, namun Defendan gagal berbuat demikian tanpa penjelasan munasabah. Oleh itu, adverse inference di bawah Seksyen 114(g) lebih wajar dibuat terhadap Defendan berhubung isu tandatangan Sasi berbanding terhadap Plaintif.

Berhubung pertikaian ketulenan tandatangan Sasi pada invois, ianya merupakan suatu pertikaian yang menyerupai dakwaan pemalsuan (“forgery-type dispute”). Mahkamah ini turut mengambil panduan daripada Sinnaiyah & Sons Sdn Bhd v Damai Setia Sdn Bhd [2015] 5 MLJ 1, yang memutuskan bahawa standard pembuktian bagi pertikaian sedemikian dalam tindakan sivil adalah atas imbangan kebarangkalian dan bukan melampaui keraguan munasabah: “... in a civil claim even when fraud is alleged the civil standard of proof, that is, on the balance of probabilities, should apply ... in the absence of a statutory provision to the contrary, proof in civil proceedings of facts amounting to the commission of a crime need only be on a balance of probabilities ...”

Mahkamah dengan itu menilai pertikaian tandatangan Sasi atas imbangan kebarangkalian sahaja, dan tidak mensyaratkan Plaintif membuktikan ketulenan tandatangan tersebut kepada standard yang lebih tinggi.

G. PENILAIAN KETERANGAN SAKSI PLAINTIF (SP1) SP1, Lai Yih Jing, memberi keterangan bahawa beliau ialah pemilik tunggal Bright Skill Machinery Work. Perniagaan beliau adalah dalam bidang pembaikan mesin pembinaan dan pembekalan alat ganti serta komponen berkaitan.

SP1 mengesahkan bahawa beliau telah menyediakan dan mengemukakan salinan penyata akaun serta invois-invois yang terkandung dalam Ikatan C muka surat 81 hingga 119. Dokumen-dokumen tersebut telah ditandakan sebagai Ekshibit P1. Beliau menjelaskan bahawa dokumen tersebut disediakan olehnya sendiri dan dihantar kepada Defendan melalui WhatsApp.

Dalam keterangan utama dan pemeriksaan balas, SP1 menyatakan bahawa invois-invois berkenaan ditandatangani sama ada oleh penyelia terdahulu atau oleh penyelia baharu Defendan yang dikenali sebagai Sasi. Pindaan kepada Penyata Saksi SP1 direkodkan semasa perbicaraan bahawa ayat yang betul ialah: “Semua invois tersebut adalah ditandatangani sama ada oleh penyelia sebelum ini dan/atau oleh Sasi, penyelia.”

Dalam pemeriksaan balas, SP1 menerima bahawa tiada PO dikeluarkan untuk kerja-kerja tersebut. Walau bagaimanapun, penjelasan SP1 adalah konsisten bahawa amalan pihak-pihak ialah kerja dipanggil melalui telefon atau WhatsApp sahaja. Beliau memberi keterangan: “Yang supervisor di site telefon kalau mesin rosak.” “Tidak. Tapi semua pakai telefon saja.” “Pasal site sana dia orang tak ada cop.”

Petikan penuh pemeriksaan balas berkaitan berdasarkan Nota Keterangan bertarikh 30.10.2025, di muka surat 13 (Lampiran 41), adalah seperti berikut: “RS: Sila lihat kepada Bundle C, muka surat 82 sampai 119. Now Mr Lai, sila sahkan jika pihak Defendan telah keluarkan purchase order kepada Mr Lai untuk kerja-kerja? LAI: Ya. Biasa kerja-kerja – RS: Mr Lai, soalan, ok, jawab. LAI: Yang supervisor di site telefon kalau mesin rosak. RS: Mr Lai, soalan saya adalah senang saja. Adakah pihak Defendan keluarkan purchase order kepada pihak Plaintif untuk kerja-kerja? Adakah tidak?”

Dalam pemeriksaan semula, SP1 memberi penjelasan lebih jelas mengenai ketiadaan PO. Keterangan beliau adalah seperti berikut: “Puan Hakim, semua job yang dipanggil ialah melalui handphone atau WhatsApp saja. Tiada purchase order dikeluarkan oleh customer. Satu pun tak ada. Semua pakai WhatsApp or handphone only.”

Selanjutnya di Nota Keterangan, muka surat 32, baris 1–8 (Lampiran 41). Soalan penuh peguam Plaintif dan jawapan SP1 adalah seperti berikut: “MARCUS: Ok. Tadi kamu ditanya sahkan, kamu sahkan jika ada purchase order untuk kerja-kerja ini. Kamu kata tidak, sekali lagi. Ok. Boleh jelaskan kepada Mahkamah kenapa kamu kata tidak? Kenapa tiada purchase order? Sila jelaskan. LAI: Puan Hakim, semua job yang dipanggil ialah melalui handphone atau WhatsApp saja. Tiada purchase order dikeluarkan oleh customer. Satu pun tak ada. Semua pakai WhatsApp or handphone only.”

Mahkamah ini mendapati keterangan SP1 mengenai amalan urus niaga pihak-pihak adalah konsisten dengan bukti WhatsApp dan juga sebahagian pengakuan SD1 bahawa dalam kes tertentu yang disebut semasa pemeriksaan balas, tiada PO dikeluarkan kerana kes tersebut bersifat urgent dan memerlukan kesegeraan pembaikan oleh Plaintif.

Berhubung jumlah hutang, SP1 menyatakan bahawa jumlah RM170,415.80 adalah baki tertunggak yang terkumpul daripada bil-bil kerja yang belum diselesaikan selepas mengambil kira bayaran sebahagian. Dalam pemeriksaan semula, apabila diminta menjelaskan mengapa Defendan masih berhutang RM170,415.80, beliau menyatakan bahawa jumlah itu ialah tunggakan bil yang terkumpul daripada beberapa kerja pembaikan.

Mahkamah ini mengambil kira bahawa SP1 semasa pemeriksaan balas tidak menyatakan bahawa Quek pernah menulis secara literal ayat “I owe you RM170,415.80”. Namun, perkara material bukanlah sama ada perkataan itu wujud secara literal, sebaliknya sama ada keseluruhan komunikasi WhatsApp, penyata akaun, invois dan bayaran sebahagian membuktikan hutang tersebut atas imbangan kebarangkalian.

H. PENILAIAN KETERANGAN SAKSI DEFENDAN (SD1) SD1, Quek Eng Hwee, ialah pengarah dan pemegang saham Defendan. Dalam Penyata Saksi Defendan, SD1 mengakui bahawa beliau mengenali Plaintif dan bahawa beliau pernah meminta perkhidmatan Plaintif untuk membaiki mesin serta telah membayar bagi perkhidmatan tersebut. Namun, beliau menafikan tuntutan Plaintif bagi jumlah RM170,415.80. Dalam Penyata Saksi Defendan, SD1 secara berulang kali menafikan hampir setiap invois dalam Ikatan C muka surat 82 hingga 119 dengan jawapan bahawa Defendan tidak meminta kerja tersebut, tiada pengakuan Defendan pada invois, tandatangan bukan tandatangan syarikat, dan tiada Delivery Order. Bagi invois-invois yang berkaitan Sasi, SD1 tidak menafikan dan mengakui bahawa SD1 mempunyai seorang pekerja bernama Sasi dan mengenali tandatangannya, tetapi mendakwa tandatangan pada invois bukan tandatangan Sasi.

Walau bagaimanapun, semasa pemeriksaan balas, SD1 membuat beberapa pengakuan material yang melemahkan pembelaan Defendan. Pertama, beliau mengakui bahawa nombor telefon 013-4560818 ialah nombor telefonnya. Perkara ini diperkukuh melalui Ekshibit P3 iaitu tangkapan skrin Touch ’n Go eWallet yang menunjukkan nombor tersebut di bawah nama Quek.

Kedua, SD1 mengakui bahawa WhatsApp tertentu adalah perbualan beliau dengan Plaintif. Dalam pemeriksaan balas, beliau menerima bahawa beliau telah menunggu Plaintif di tapak pada jam 9 pagi, menerima gambar dan maklumat kerja top overhaul, serta menjawab dengan emoji “Ok”. Beliau juga menerima bahawa terdapat mesej suara beliau yang diterjemahkan sebagai “Hurry up and install, and I will pay you money.” Apabila ditanya sama ada beliau mengarahkan Plaintif untuk memasang, jawapan beliau ialah “Yes.”

Merujukan kepada Nota Keterangan, muka surat 16, baris 1– 17, dokumen tersebut merekodkan bahawa selepas SD1 mengakui mengarahkan pemasangan, beliau turut disoal berhubung permintaan bantuan melalui Sasi: “VIVIAN: And Mr Lai reply, ‘I arrange someone to talk to Sasi, your supervisor.’ Do you agree? VIVIAN: And again, you reply, ‘Please help. Please help.’ Do you agree? VIVIAN: So, I put it to you that this clearly show that you requested the Plaintiff for the service. Agree? QUEK: Yes. For the particular case.”

Ketiga, SD1 mengakui mesej WhatsApp pada Ikatan C muka surat 24 hingga 27 yang menunjukkan beliau menghantar gambar mesin kepada Plaintif dan mengatakan “Two installed. Cannot be used. Cannot be used.” Apabila dicadangkan bahawa WhatsApp itu menunjukkan beliau meminta perkhidmatan Plaintif, jawapan beliau ialah “Yes. For the particular case.”

Keempat, SD1 mengakui bahawa Sasi ialah penyelia tapak Defendan. Pemeriksaan balas menunjukkan perkara berikut: “VIVIAN: Ok. Mr Quek, do you agree that Sasi is your site supervisor? VIVIAN: Ok. Mr Quek, what is Sasi’s full name? QUEK: We call him Sasi.”

Merujuk Nota Keterangan, di muka surat 13 (Lampiran 41), susulan pengakuan di atas, peguam Plaintif meneruskan seperti berikut: “VIVIAN: You call him Sasi? Ok. VIVIAN: So, Mr. Quek, do you agree that you instructed our client to let your supervisor, Sasi, to sign the invoices. Do you agree?

Kelima, SD1 mengakui bahawa beliau telah memberi arahan supaya Sasi menandatangani bil tersebut. Pemeriksaan balas merekodkan cadangan berdasarkan terjemahan WhatsApp pada Ikatan C muka surat 28 hingga 31: “Please let Sasi sign all the bill. Let Sasi sign.” Apabila ditanya sama ada beliau bersetuju, jawapan SD1 ialah “Yes.”

Selanjutnya, apabila peguam Plaintif merujuk SD1 kepada Ikatan C muka surat 114 iaitu invois yang mengandungi tandatangan yang dipertikaikan, keterangan berikut direkodkan (rujuk Nota Keterangan, muka surat 47): “VIVIAN: So, your instruction is based on page 31, the translate of page 28. ‘Please let Sasi sign all the bill. Let Sasi sign.’ Do you agree? VIVIAN: So, if I refer you to page 114 of Ikatan C. So, do you see Sasi’s signature at the bottom, page 114? QUEK: That is not Sasi’s signature.”

Keenam, berhubung ketiadaan PO, SD1 akhirnya mengakui bahawa bagi kes tertentu yang dirujuk berdasarkan WhatsApp, tiada PO. Apabila Mahkamah memperjelas soalan, SD1 menjawab: “For this two case, yes.” Dalam satu lagi pemeriksaan balas, apabila ditanya sama ada terdapat PO bagi bayaran RM3,000.00, jawapan SD1 ialah “No.” Apabila ditanya sama ada beliau mempunyai PO di Mahkamah ini untuk membuktikan pembelaannya, jawapan SD1 ialah “For this case, no.”

Merujuk kepada soal jawab berkaitan keperluan PO bagi kes “urgent”, sebagaimana direkodkan dalam Nota Keterangan, di muka surat 16, baris 15–25: “VIVIAN: So, is there any PO enclosed? QUEK: It’s urgent case. No. VIVIAN: So, when there’s urgent case, there’s no PO. You agree? QUEK: He’s supposed to fill in a form. VIVIAN: Mr Quek – QUEK: He is supposed to pass a form to me before the PO.”

Mahkamah ini mendapati jawapan SD1 pada perenggan di atas menunjukkan SD1 sendiri mengakui wujudnya keadaan di mana kerja dilaksanakan tanpa PO terlebih dahulu (“urgent case”), sekali gus menyokong keterangan SP1 bahawa amalan sebenar pihak-pihak tidak menjadikan PO sebagai syarat mutlak sebelum kerja dimulakan.

Ketujuh, SD1 mengakui bahawa Defendan telah membayar RM3,000.00 kepada Plaintif pada 29.1.2022. Beliau cuba menafikan bahawa bayaran itu berkaitan jumlah tertunggak RM170,415.80, tetapi selepas dirujuk kepada mesej suara pada Ikatan C muka surat 65 hingga 68, beliau menerima bahawa ayat “I will definitely repay the money I owe” adalah kenyataannya, walaupun beliau menambah bahawa ia tidak merujuk kepada jumlah RM170,415.80. Merujuk kepada pemeriksaan balas berkaitan bayaran sebahagian, sebagaimana direkodkan dalam Nota Keterangan, muka surat 58–59 dan 23 (Lampiran 41): “VIVIAN: Mr. Quek, do you agree that after your part payment of RM3,000, there’s still outstanding sum of RM170,415.80. Do you agree? QUEK: No. VIVIAN: You does not agree. So, you mean there’s no outstanding sum after the RM3,000? … JUDGE: Your answer is no? QUEK: For this case, no. VIVIAN: Mr Quek, again, I refer you to Bundle B, page 36. I put it to you that the RM3,000 is a part payment towards the outstanding sum of RM173,415.80. Do you agree?

Peguam Plaintif kemudiannya merujuk SD1 kepada bukti pembayaran itu sendiri di Ikatan C muka surat 65–66, dan SD1 mengesahkan bukti pembayaran tersebut adalah miliknya: “VIVIAN: If I may refer you to Bundle C. VIVIAN: Page 65. VIVIAN: You have sent the RM3,000 proof of payment to the Plaintiff. Do you agree? QUEK: What is the amount? I can’t see. VIVIAN: It’s enclosed in page 66. QUEK: Yes. It should be because this is my payment slip. Yes.

Mahkamah ini mendapati keterangan SD1 bercanggah pada beberapa bahagian penting. Dalam Penyata Saksi, SD1 mengambil pendirian luas bahawa mesej-mesej WhatsApp tidak menunjukkan siapa penghantar dan penerima. Namun, dalam pemeriksaan balas, beliau mengakui nombor telefon, mengakui beberapa WhatsApp adalah perbualan beliau dengan Plaintif, dan mengakui beberapa arahan kerja yang diberi melalui WhatsApp.

Keterangan SD1 bahawa penyata akaun tidak boleh dirujuk melalui WhatsApp juga tidak memadai untuk menolak tuntutan Plaintif. Dalam dunia perniagaan harian pihak-pihak ini, bukti menunjukkan komunikasi sebenar berlaku melalui WhatsApp dan telefon. Sekiranya Defendan sebagai syarikat benar-benar mempunyai prosedur formal mutlak yang mensyaratkan PO, cop syarikat, Delivery Order dan penyata akaun fizikal, Defendan sepatutnya mengemukakan dokumen polisi, rekod pejabat atau saksi akaun. Tiada bukti sedemikian dikemukakan.

Mahkamah ini turut mengambil kira bahawa apabila dirujuk kepada penyata akaun bertarikh 05.10.2020 (berdasarkan rekod Nota Keterangan, muka surat 16, baris 27–37), SD1 mengakui dengan membalas “Ok” kepada penyata akaun tersebut, walaupun kemudian cuba mengehadkan maksud jawapannya: “VIVIAN: I refer you to page 35. VIVIAN: Our client sent you a statement of account on 05/10/2020. QUEK: Sorry? VIVIAN: And this is your reply. Agree? ‘Ok.’ QUEK: I don’t refer to the to the statement. So-called statement.”

KEWUJUDAN KONTRAK LISAN DAN PERMINTAAN KERJA Mahkamah ini mendapati bahawa Plaintif telah berjaya membuktikan kewujudan hubungan kontraktual melalui perjanjian lisan, perlakuan pihak-pihak dan komunikasi WhatsApp. Dalam kes ini, kewujudan kontrak tidak bergantung kepada dokumen bertulis formal. Apa yang perlu dibuktikan ialah terdapat tawaran atau permintaan kerja oleh Defendan, penerimaan oleh Plaintif telah ditunjukkan melalui pelaksanaan kerja, memberikan balasan dalam bentuk bayaran atau janji bayaran, dan niat pihak-pihak untuk terikat dalam hubungan komersial.

WhatsApp antara Plaintif dan SD1 menunjukkan wujudnya permintaan kerja secara langsung. Antara pengakuan yang signifikan ialah:

SD1 menunggu Plaintif di tapak kerja;

(ii) SD1 menerima maklumat kerja top overhaul;

(iii) SD1 memberi arahan “Hurry up and install, and I will pay you money”;

(iv) SD1 menghantar gambar mesin; dan

SD1 meminta Plaintif membantu pemasangan.

Dalam konteks perniagaan pembaikan mesin, arahan seperti “Hurry up and install, and I will pay you money” adalah lebih daripada sekadar perbualan sosial. Ia merupakan arahan komersial dan janji bayaran. Mahkamah ini menerima bahawa arahan ini menunjukkan Defendan, melalui pengarahnya, telah meminta dan hendak mendapatkan perkhidmatan Plaintif.

Defendan cuba mengehadkan pengakuan SD1 dengan menyatakan bahawa jawapan “Yes” hanya untuk “particular case”. Namun, “particular case” tersebut tetap sebahagian daripada tuntutan ini. Lebih penting, corak berulang WhatsApp menunjukkan bahawa perhubungan pihak-pihak bukanlah terpencil, tetapi merupakan urusan berterusan.

Mahkamah ini mendapati keterangan pada perenggan yang telah dinyatakan di atas, di mana SD1 mengakui meminta Plaintif “arrange someone to talk to Sasi” dan membalas “Please help. Please help” adalah antara keterangan-keterangan dokumentar kontemporari tambahan yang mengukuhkan dapatan bahawa Defendan secara aktif memohon dan meinta perkhidmatan Plaintif, dan ianya amatlah jelas bukan sekadar menerima perkhidmatan secara pasif.

Oleh itu, Mahkamah ini mendapati isu pertama hendaklah dijawab memihak kepada Plaintif. Terdapat dan wujudnya kontrak lisan dan/atau perjanjian melalui perlakuan antara Plaintif dan Defendan bagi pembekalan perkhidmatan pembaikan mesin.

PELAKSANAAN DAN PENERIMAAN PERKHIDMATAN Ekshibit P1 iaitu penyata akaun dan invois-invois dari Ikatan C muka surat 81 hingga 119 merekodkan butiran kerja, tarikh invois, nombor invois dan jumlah yang dituntut. Invois-invois tersebut meliputi invois nombor 2499 sehingga 2579. SD1 semasa pemeriksaan balas menerima bahawa nombor-nombor invois tersebut sepadan dengan invois yang terdapat pada muka surat 82 hingga 119.

SP1 memberi keterangan bahawa kerja-kerja dalam invois telah disiapkan. SP1 juga menjelaskan bahawa invois ditandatangani oleh penyelia tapak Defendan selepas kerja dibuat. Pendirian ini disokong oleh rekod perbualan WhatsApp di mana SD1 mengarahkan supaya Sasi menandatangani bil. Dengan kata lain, Defendan sendiri melalui SD1 mengiktiraf Sasi sebagai orang tapak yang terlibat dalam proses pengesahan bil.

Defendan berhujah bahawa tiada Delivery Order. Mahkamah ini tidak menerima hujahan ini sebagai fatal kepada tuntutan Plaintif. Ini bukan kes pembekalan barang semata-mata di mana Delivery Order menjadi dokumen utama. Kes ini berkisar kepada perkhidmatan pembaikan mesin di tapak. Dalam keadaan tersebut, invois yang ditandatangani oleh penyelia tapak, komunikasi WhatsApp tentang kerja, penyata akaun dan bayaran sebahagian adalah keterangan yang relevan dan memadai untuk dinilai secara keseluruhan.

Mahkamah ini mendapati tiada bukti bahawa Defendan pernah menghantar bantahan bertulis pada masa material yang menyatakan kerja-kerja tersebut tidak dilaksanakan, tidak memuaskan atau tidak diterima. Defendan juga tidak mengemukakan rekod tapak, buku log, laporan mesin, rekod akaun atau mana-mana saksi akaun/tapak untuk menyangkal kerja-kerja tersebut.

Atas imbangan kebarangkalian, Mahkamah ini mendapati Plaintif telah melaksanakan perkhidmatan pembaikan mesin dan Defendan telah menerima manfaat perkhidmatan tersebut.

KETIADAAN PO DAN KESAN UNDANG-UNDANGNYA Pembelaan utama Defendan ialah ketiadaan PO. Mahkamah menolak hujahan bahawa ketiadaan PO secara automatik menggagalkan tuntutan Plaintif. Pertama, Defendan gagal mengemukakan apa-apa dokumen polisi dalaman yang menyatakan bahawa Defendan hanya boleh terikat melalui PO. Kedua, SD1 sendiri mengakui bahawa bagi kes tertentu yang urgent, tiada PO. Ketiga, SP1 memberi keterangan konsisten bahawa semua kerja dipanggil melalui telefon atau WhatsApp.

Sekiranya PO benar-benar syarat mutlak untuk mengikat Defendan, Mahkamah menjangkakan Defendan akan memanggil pegawai akaun, pegawai pembelian, penyelia tapak atau mengemukakan rekod sistem pembelian rasmi. Tiada keterangan sedemikian dikemukakan. Pendirian Defendan hanya bersifat penafian umum.

Dalam undang-undang kontrak, sesuatu kontrak boleh terbentuk melalui perlakuan pihak-pihak. Perlakuan Defendan yang meminta kerja, menerima kerja, membenarkan penyelia menandatangani invois, menerima penyata akaun melalui WhatsApp dan membuat bayaran sebahagian adalah perlakuan yang lebih konsisten dengan kewujudan hubungan kontraktual berbanding pembelaan bahawa tiada hubungan wujud kerana tiada PO.

Mahkamah ini mendapati bahawa PO bukan syarat pembentukan kontrak dalam transaksi pihak-pihak ini. Ketiadaan PO tidak menafikan liabiliti Defendan apabila bukti lain secara kolektif membuktikan permintaan, pelaksanaan kerja, penerimaan dan janji bayaran.

Mahkamah ini selanjutnya mendapati keterangan SD1 sendiri telah mengakui “It’s urgent case. No” apabila disoal sama ada terdapat PO bagi kerja tertentu. Ini adalah pengakuan lisan secara langsung (direct admission) yang menyokong dapatan bahawa amalan sebenar pihak-pihak membenarkan kerja dilaksanakan tanpa PO terlebih dahulu dalam keadaan tertentu, bertentangan dengan pembelaan rasmi Defendan bahawa PO adalah prasyarat mutlak bagi setiap pesanan kerja.

INVOIS, TANDATANGAN SASI DAN COP SYARIKAT Defendan mempertikaikan invois Plaintif kerana tiada cop syarikat Defendan dan tandatangan Sasi tidak dibuktikan. Mahkamah menilai isu ini secara praktikal berdasarkan amalan dan perlakuan urus niaga sebenar di antara pihak-pihak.

SP1 menjelaskan bahawa di tapak kerja tidak mempunyai cop syarikat. Keterangan beliau bahawa “site sana dia orang tak ada cop” adalah munasabah dalam konteks kerja pembaikan mesin di tapak. Mahkamah ini menerima bahawa tiada keperluan undang-undang bahawa invois perkhidmatan mesti mempunyai cop syarikat Defendan untuk membuktikan penerimaan kerja.

Lebih penting, rekod komunikasi di WhatsApp menunjukkan SD1 sendiri mengarahkan Plaintif supaya mendapatkan tandatangan Sasi pada bil. Apabila ditanya tentang Sasi, SD1 mengakui bahawa Sasi ialah penyelia tapak Defendan dan beliau hanya mengenalinya sebagai “Sasi”. Oleh itu, hujahan Defendan bahawa Plaintif tidak mengetahui nama penuh Sasi tidak membantu Defendan. Defendan sendiri sebagai majikan atau prinsipal tapak lebih mengetahui identiti penuh pekerja atau penyelia tersebut.

SD1 mendakwa tandatangan pada invois bukan tandatangan Sasi. Namun, apabila ditanya sama ada beliau mempunyai dokumen di Mahkamah untuk membuktikan tandatangan sebenar Sasi, jawapan beliau ialah tiada. Defendan juga tidak memanggil Sasi, Murthy atau mana-mana penyelia tapak yang dikatakan boleh menyangkal tandatangan tersebut.

Penafian SD1 (rujuk Nota Keterangan, muka surat 47, baris 33–37) secara langsung jelas menunjukkan bahawa penafian tersebut adalah semata-mata penegasan lisan tanpa apa-apa keterangan sokongan objektif: “That is not Sasi’s signature.” Mahkamah ini mendapati penafian ini, tanpa lebih, tidak mencukupi untuk menjatuhkan nilai pembuktian Ekshibit P1, khususnya apabila SD1 sendiri yang mengarahkan supaya Sasi menandatangani bil tersebut dan SD1 gagal memanggil Sasi bagi menyangkal tandatangannya. Mengaplikasikan prinsip dalam Munusamy v Public Prosecutor [1987] 1 MLJ 492 dan Syarikat Kemajuan Timbermine Sdn Bhd v Kerajaan Negeri Kelantan Darul Naim [2015] 2 AMR 124, Mahkamah ini mendapati Defendan mempunyai kawalan dan motif yang jelas untuk memanggil Sasi bagi menyangkal tandatangannya, namun gagal berbuat demikian tanpa penjelasan yang munasabah. Adverse inference di bawah Seksyen 114(g) Akta Keterangan 1950 oleh itu dibuat terhadap Defendan berhubung isu ini.

Dalam keadaan ini, Mahkamah ini tidak menerima penafian SD1 berhubung tandatangan sebagai mencukupi untuk menolak Ekshibit P1. Penafian tersebut tidak dapat disahkan dan tidak disokong oleh sebarang bukti tandatangan spesimen, rekod pekerja, rekod tapak, atau keterangan saksi yang lebih tepat. Mahkamah ini mendapati penafian tersebut bersifat afterthought dan tidak menimbulkan keraguan yang memadai terhadap tuntutan sivil Plaintif di dalam kes ini.

Mahkamah ini selanjutnya mendapati bayaran RM3,000.00 oleh Defendan terhadap urusan yang sama adalah tidak konsisten dengan hujahan Defendan bahawa semua invois tanpa cop adalah tidak sah. Sekiranya Defendan benar-benar menolak keseluruhan invois dan tidak pernah menerima kerja, tiada alasan munasabah bagi Defendan untuk membuat bayaran RM3,000.00 tersebut kepada Plaintif pada 29.1.2022.

WHATSAPP, PENYATA AKAUN DAN PENGAKUAN BAYARAN Mahkamah ini memberi perhatian khusus kepada komunikasi WhatsApp kerana dokumen tersebut adalah komunikasi kontemporari antara pihak-pihak. Prinsip dalam Yam Kong Seng terpakai secara munasabah. Mesej elektronik, jika identiti penghantar dibuktikan dan kandungan mesej jelas, boleh menjadi keterangan yang kuat terhadap pihak yang menghantarnya.

Dalam kes ini, identiti SD1 sebagai pengguna nombor 013- 4560818 telah dibuktikan melalui pengakuan SD1 dan Ekshibit P3. SD1 juga mengakui beberapa WhatsApp yang dirujuk semasa pemeriksaan balas ialah perbualan beliau dengan Plaintif. Oleh itu, Mahkamah ini berpuashati dan menerima kebolehterimaan dan kerelevanan kandungan WhatsApp tersebut sebagai pembuktian dokumentar di dalam kes ini.

WhatsApp tersebut menunjukkan beberapa penyata akaun telah dihantar oleh Plaintif kepada SD1. Terdapat balasan dari SD1 yang direkodkan seperti; “Ok”, “Preparing. Preparing”, “Will try. Waiting for payment”, “I will slowly pay you back”, “See collection”, “Still looking for money. Wait a bit”, serta selepas bayaran RM3,000.00, yang mana dengan jelas kenyataan-kenyatan tersebut menunjukkan bahawa beliau berharap ia dapat diselesaikan dan SD1 akan membayar balik wang yang beliau berhutang.

Mahkamah ini turut merujuk kepada pengakuan SD1 mengenai penyata akaun bertarikh 05.10.2020, di mana SD1 mengesahkan membalas “Ok” kepada penyata akaun tersebut. Balasan ringkas sedemikian, dibaca bersama corak balasan berkaitan bayaran yang lain dalam WhatsApp, adalah konsisten dengan penerimaan kandungan penyata akaun dan bukan penafian terhadapnya.

Mahkamah ini menerima bahawa perkataan-perkataan tersebut perlu dibaca dalam konteks. Ia tidak boleh dibaca secara terpisah daripada penyata akaun yang dihantar, invois-invois yang menjadi asas penyata akaun, dan bayaran sebahagian yang dibuat. Dalam konteks itu, balasan SD1 tersebut tidak pernah langsung menunjukkan penafian hutang. Sebaliknya, ia menunjukkan SD1 mempunyai pengetahuan tentang tuntutan bayaran dan SD1 secar tidak langsung telah janji untuk membayar apabila wang diperoleh kelak.

Mahkamah ini tidak menerima penjelasan SD1 bahawa balasan tersebut hanya merujuk kepada kerja tertentu yang tidak berkaitan dengan penyata akaun. Jika benar beliau tidak bersetuju atau tidak menerima penyata akaun, tindak balas yang dijangkakan ialah bantahan, penolakan, permintaan butiran lanjut atau arahan agar semua dokumen dihantar kepada akaun syarikat. Sebaliknya, beliau berulang kali memberi respons berkaitan pembayaran.

Mahkamah ini mendapati bahawa walaupun tiada WhatsApp yang menyebut secara literal “I owe RM170,415.80”, keseluruhan rantaian kelakuan komunikasi membuktikan bahawa Defendan mengetahui penyata akaun Plaintif, tidak membantah secara material pada masa itu, dan memberi jaminan pembayaran. Dalam kes sivil, Mahkamah ini menilai keseluruhan matriks fakta dan bukan mencari satu ayat tunggal yang mengandungi dan/atau mengakui secara literal jumlah tuntutan yang terhutang.

BAYARAN SEBAHAGIAN RM3,000.00 Bayaran RM3,000.00 pada 29.1.2022 adalah fakta penting dan sangat material dalam transaksi kronologi kes ini. SD1 telah mengakui bayaran tersebut dibuat kepada Plaintif. Bayaran tersebut dibuat selepas penyata akaun yang menunjukkan jumlah tertunggak dihantar kepada SD1 pada 24.1.2022.

Defendan telah berhujah bahawa bayaran RM3,000.00 bukan pengakuan keseluruhan hutang. Mahkamah ini menerima bahawa bayaran sebahagian tidak semestinya secara automatik membuktikan jumlah keseluruhan yang dituntut. Namun, dalam kes ini bayaran RM3,000.00 perlu dibaca bersama perlakuan dan bentuk komunikasi selepas bayaran tersebut di mana SD1 menyatakan bahawa beliau akan membayar balik wang yang beliau berhutang.

Semasa pemeriksaan balas berkaitan bayaran sebahagian ini di Nota Keterangan, muka surat 23 dan 58–59, Lampiran 41, Mahkamah ini mendapati corak jawapan SD1 pada mulanya menafikan wujudnya baki tertunggak, kemudian mengesahkan bukti pembayarannya sendiri apabila dirujuk kepada dokumen di Ikatan C muka surat 65 dan 66, yang mana ianya adalah tidak konsisten dan mengurangkan kredibiliti pembelaan Defendan bahawa RM3,000.00 adalah pelunasan penuh hutang tertunggak.

Pemeriksaan balas SD1 merekodkan bahawa selepas bayaran RM3,000.00, apabila dirujuk kepada terjemahan mesej suara di Ikatan C muka surat 68, SD1 mengakui bahawa kenyataan “I will definitely repay the money I owe” adalah kenyataannya. Walaupun beliau cuba mengehadkan maksudnya, Mahkamah ini mendapati kenyataan itu bercanggah dengan pendiriannya bahawa tiada baki hutang selepas bayaran RM3,000.00.

Mahkamah ini mendapati bayaran RM3,000.00 ialah bayaran sebahagian terhadap hubungan hutang-piutang yang sedang berjalan antara pihak-pihak. Bayaran itu bukan pelunasan penuh. Jika bayaran RM3,000.00 adalah pelunasan penuh, Defendan sepatutnya mengemukakan resit, pelepasan hutang, WhatsApp yang menyatakan “full settlement”, atau rekod akaun yang menunjukkan akaun Plaintif telah ditutup. Tiada bukti sedemikian dikemukakan.

Oleh itu, Mahkamah ini mendapati bayaran RM3,000.00 mengukuhkan dapatan bahawa terdapat baki hutang yang masih tertunggak, dan jumlah baki tersebut dibuktikan melalui Ekshibit P1 sebagai RM170,415.80.

SURAT TUNTUTAN BERTARIKH 25.7.2022 Ekshibit P2A hingga P2D ialah Surat Tuntutan bertarikh 25.7.2022 dan lampiran berkaitan, telah dihantar ke alamat berdaftar dan alamat perniagaan Defendan sebagaimana carian SSM. Semasa pemeriksaan balas, SD1 mengakui alamat berdaftar dan alamat perniagaan Defendan yang dinyatakan dalam surat tuntutan adalah alamat Defendan. Beliau juga mengakui melihat kandungan surat yang menyatakan jumlah tertunggak RM170,415.80.

Mahkamah ini merujuk kepada Ikatan B, muka surat 37–42, iaitu carian Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM) terhadap Defendan yang mengesahkan alamat berdaftar dan alamat perniagaan Defendan. Plaintif mengesahkan bahawa satu salinan Surat Tuntutan telah ditinggalkan di premis berkenaan kerana tiada wakil atau kakitangan Defendan berada di premis tersebut pada masa penyerahan.

Defendan menafikan penerimaan Surat Tuntutan tersebut atas alasan tiada cop terima. Mahkamah ini mendapati bahawa ketiadaan cop terima adalah faktor yang boleh dipertimbangkan. Namun, kegagalan membuktikan penerimaan surat tuntutan tidak semestinya menggagalkan tuntutan asal jika liabiliti dibuktikan melalui keterangan lain.

Mahkamah ini selanjutnya mendapati di dalam kes ini, isu Surat Tuntutan bukan isu penentu. Keterangan utama yang membuktikan liabiliti ialah dari keterangan dokumentar dan rekod-rekod di WhatsApp, invois, penyata akaun, bayaran RM3,000.00 dan pengakuan material SD1 semasa pemeriksaan balas. Sekalipun Defendan mempertikaikan penerimaan Surat Tuntutan, pertikaian itu tidak menjejaskan dapatan bahawa tuntutan substantif Plaintif telah dibuktikan.

P. PENILAIAN KREDIBILITI SAKSI-SAKSI Mahkamah ini mendapati SP1 adalah saksi yang pada keseluruhannya konsisten berhubung isu material. Beliau menerima kelemahan tertentu seperti ketiadaan PO, ketiadaan cop dan ketiadaan ayat literal dalam WhatsApp yang menyatakan jumlah RM170,415.80. Namun, beliau telah memberikan penjelasan yang konsisten bahawa hubungan urus niaga pihak-pihak berlangsung melalui telefon menggunakan aplikasi komunikasi WhatsApp, kerja dilaksanakan di tapak, bil ditandatangani penyelia, dan jumlah tertunggak terkumpul daripada invois-invois.

Sebaliknya, SD1 memberikan keterangan yang banyak bersifat penafian umum. Dalam Penyata Saksi, beliau menafikan hampir semua invois dan menyatakan tiada pengakuan. Namun, dalam pemeriksaan balas beliau mengakui nombor telefon, beberapa WhatsApp, arahan kerja tertentu, status Sasi sebagai penyelia, arahan supaya Sasi menandatangani bil, ketiadaan PO bagi kes tertentu, bayaran RM3,000.00, dan mesej bahawa beliau akan membayar balik wang yang beliau berhutang.

Mahkamah ini mendapati penjelasan SD1 bahawa beliau hanya menjawab “pay later” tanpa melihat penyata akaun adalah tidak meyakinkan. Sebagai pengarah syarikat yang berkomunikasi terus dengan pembekal perkhidmatan, apabila penyata akaun dihantar berulang kali dan tuntutan bayaran dibuat, adalah tidak munasabah untuk mengatakan beliau langsung tidak memberi perhatian kepada kandungannya tetapi pada masa yang sama berkali-kali memberi respons berkaitan bayaran.

Mahkamah ini juga menilai dan mengambil kira tingkah laku SD1 semasa pemeriksaan balas yang beberapa kali cuba mengelak jawapan langsung sehingga Mahkamah perlu mengarahkan beliau menjawab soalan. Demeanour atau tindak tanduk SD1 semasa memberikan keterangan lisan di Mahkamah ini memberi impak kepada gaya jawapan yang boleh menjejaskan credibilitynya sendiri. Perkara ini tidak menjadi asas tunggal keputusan, tetapi ia memainkan peranan dan perlu diambil kira dalam menilai kebolehpercayaan keterangan saksi tersebut.

Contoh ketara tingkah laku ini dapat dilihat dari rekod nota keterangan di mukasurat 57 semasa SD1 pada mulanya menafikan wujudnya baki tertunggak selepas bayaran RM3,000.00 dan ketiadaan invois bagi bayaran RM3,000.00 tersebut, tetapi apabila Mahkamah sendiri campur tangan dan meminta jawapan langsung (“JUDGE: Your answer is no?”), SD1 hanya membalas “For this case, no” tanpa penjelasan substantif lanjut. SD1 juga menjawab dengan tidak jelas semasa di soal balas sehingga Mahkamah ini perlu campur tangan sebagai mana rekod di nota keterangan di muka surat 59: “VIVIAN: So, just now you have just said there's no outstanding sum. You have 22 just said, but right after you have said that you mentioned “I will clearly 23 repay the money I owe.” JUDGE: Can you put your microphone near you?”

Atas keseluruhan keterangan, Mahkamah ini lebih mendapati dan seterusnya menerima keterangan SP1 yang kredible dan keterangann telah disokong oleh dokumen-dokumen kontemporari berbanding penafian SD1 yang tidak disokong oleh sebarang dokumen balas yang meyakinkan.

Q. DAPATAN MAHKAMAH TERHADAP SETIAP ISU Bagi isu kewujudan kontrak, Mahkamah ini mendapati terdapat perjanjian lisan dan/atau kontrak melalui perlakuan antara Plaintif dan Defendan. Permintaan kerja dan arahan Defendan dibuktikan melalui WhatsApp dan pengakuan SD1. Bagi isu pelaksanaan kerja, Mahkamah mendapati Plaintif telah membuktikan bahawa perkhidmatan pembaikan mesin dilaksanakan dan diterima oleh Defendan. Ekshibit P1, WhatsApp dan keterangan SP1 menyokong perkara ini.

Bagi isu ketiadaan PO, Mahkamah ini mendapati ketiadaan PO tidak menggagalkan tuntutan Plaintif. Amalan pihak-pihak adalah jelas dan disahkan oleh pihak-pihak yang mereka berurusan melalui telefon dan WhatsApp, dan Defendan gagal membuktikan PO ialah syarat mutlak untuk liabiliti.

Bagi isu invois dan cop syarikat, Mahkamah ini mendapati ketiadaan cop syarikat bukan isu fatal. Dalam konteks kerja tapak, tandatangan penyelia dan komunikasi WhatsApp adalah keterangan yang relevan. Defendan sendiri mengakui Sasi ialah penyelia dan mengakui arahan supaya Sasi menandatangani bil.

Bagi isu pengakuan hutang, Mahkamah ini mendapati keseluruhan WhatsApp, bukan satu mesej tunggal, membuktikan pengetahuan, penerimaan dan jaminan pembayaran oleh Defendan. Balasan seperti “Ok”, “Preparing payment”, “Will try. Waiting for payment”, “I will slowly pay you back” dan “I will definitely repay the money I owe” adalah tidak konsisten dengan pembelaan Defendan bahawa tiada baki hutang wujud dan tiada penyelesaian penuh bayaran telah dilangsaikan oleh Defendan ke atas kerja-kerja yang telah diselesaikan oleh Plaintif.

Bagi isu jumlah tuntutan Plaintif yang merupakan jumlah baki terhutang yang menjadi tuntutan utama terhadap Defendan, Mahkamah ini menerima Ekshibit P1 sebagai bukti jumlah tuntutan tersebut yang menyokong tuntutan penuh Plaintif. Penyata akaun menunjukkan jumlah yang perlu dibayar dan, selepas bayaran RM3,000.00, baki jumlah terhutang ialah RM170,415.80. Defendan telah gagal dalam penafian dan gagal mengemukakan sebarang dokumen berbentuk kiraan alternatif, ledger akaun, bukti pembayaran lain atau apa-apa bukti lain bahawa mana-mana kerja tidak dibuat oleh Plaintif sedangkan Defendan telah menikmati hasil atas kerja yang telah diselesaikan Plaintif.

Bagi isu Surat Tuntutan, Mahkamah ini mendapati walaupun Defendan menafikan penerimaan, perkara tersebut tidak menjejaskan tuntutan substantif Plaintif kerana bukti liabiliti telah dibuktikan melalui keterangan lain. Tambahan pula, surat tersebut dialamatkan kepada alamat berdaftar dan perniagaan Defendan sebagaimana rekod SSM. Alamat-alamat tersbut telah diakui dan disahkan sendiri oleh SD1 dalam keterangan lisannya semasa di soal balas.

Mahkamah ini seterusnya mendapati pembelaan Defendan sebahagian besarnya merupakan penafian kosong, pemikiran terkemudian (afterthought) dan tidak disokong oleh apa-apa dokumen kontemporari yang mencukupi. Sebaliknya, kes Plaintif disokong oleh WhatsApp, invois, penyata akaun, bukti bayaran sebahagian dan pengakuan semasa pemeriksaan balas.

R. KESIMPULAN Berdasarkan keseluruhan alasan di atas, Mahkamah ini berpuas hati bahawa Plaintif telah membuktikan tuntutannya terhadap Defendan atas imbangan kebarangkalian. Mahkamah ini mendapati Defendan telah meminta dan menerima perkhidmatan pembaikan mesin daripada Plaintif, bahawa invois dan penyata akaun Plaintif adalah bukti kontemporari yang boleh dipercayai, dan bahawa baki RM170,415.80 masih tertunggak selepas bayaran sebahagian RM3,000.00 yang dibayara oleh SD1 kepada Plaintif.

Mahkamah dengan ini menolak pembelaan Defendan bahawa ketiadaan PO, ketiadaan cop syarikat dan ketiadaan Delivery Order telah menggagalkan tuntutan Plaintif. Dalam konteks fakta kes ini, dokumen dan perlakuan pihak-pihak membuktikan bahawa hubungan urus niaga sebenar berlaku secara tidak formal melalui WhatsApp dan telefon, dan Defendan tidak boleh mengelak liabiliti dengan membangkitkan prosedur formal yang tidak dibuktikan sebagai syarat mutlak dalam transaksi pihak-pihak.

Mahkamah ini juga mendapati bahawa komunikasi WhatsApp oleh SD1, selaku pengarah Defendan, adalah bukti yang relevan dan kuat terhadap Defendan. Prinsip dalam Yam Kong Seng menyokong penerimaan mesej elektronik sebagai keterangan bagi menentukan niat dan pengakuan pihak-pihak.

S. PERINTAH MAHKAMAH Oleh yang demikian, berdasarkan ulasan dan huraian yang telah dibincangkan di atas, Mahkamah ini memutuskan dan memerintahkan seperti berikut: a. Tuntutan Plaintif terhadap Defendan dibenarkan; b. Defendan hendaklah membayar kepada Plaintif jumlah RM170,415.80 sebagai hutang tertunggak bagi perkhidmatan pembaikan mesin yang telah dilaksanakan oleh Plaintif; c. Defendan hendaklah membayar faedah ke atas jumlah RM170,415.80 pada kadar 5% setahun dari tarikh pemfailan Writ Saman iaitu 14.9.2022 sehingga tarikh penyelesaian penuh; d. Defendan hendaklah membayar kos tindakan ini kepada Plaintif sebanyak RM10,000.00 tertakluk kepada bayaran fi alokatur; dan Bertarikh: 29 Jun 2026 ............... Fatimah .............. (SITI FATIMAH BINTI TALIB) Hakim Mahkamah Sesyen Sivil 11 Kuala Lumpur KAUNSEL: Bagi pihak Plaintif: Vivian Tham Onn Yee dan Marcus Tan, Tetuan Ricky Tan & Co. Bagi pihak Defendan: Rajindar Singh dan Clinton Nicholas Gomez Tetuan Rajindar Singh Veriah & Co.

Dr Shanmuganathan v Periasamy s/o Sithambaram Pillai [1997] 2 CLJ 153; [1997] 3 MLJ 61.

Hong Yik Trading v Liziz Plantation Sdn Bhd [2017] 8 CLJ 491; [2017] 5 MLJ 398.

Letchumanan Chettiar Alagappan @ L Allagappan & Anor v

501.

Munusamy v Public Prosecutor [1987] 1 MLJ 492, [1986] 1

Sinnaiyah & Sons Sdn Bhd v Damai Setia Sdn Bhd [2015] 5 MLJ 1; [2015] 5 MLRA 191.

Syarikat Kemajuan Timbermine Sdn Bhd v Kerajaan Negeri Kelantan Darul Naim [2015] 2 AMR 124; [2015] 2 MLRA 205.

Tindok Bersatu Sdn Bhd v Jurukur Premier Sdn Bhd [1997] 4

Yam Kong Seng & Anor v Yee Weng Kai [2014] 4 MLJ 478.

SENARAI PERUNTUKAN UNDANG-UNDANG YANG DIRUJUK Akta Kontrak 1950: Seksyen 2(a), 2(b), 2(d), 2(h) dan Seksyen 10(1), 10(2).

Akta Keterangan 1950: Seksyen 17, 101, 102, 103 dan 114(g).