MOHD AZMI BIN YASERI v Pendakwa Raya (CB-42JSKS-2-10/2024)

Ini adalah rayuan terhadap hukuman dan sabitan yang diputuskan oleh Hakim Mahkamah Sesyen pada 04.10.2024. Perayu telah dijatuhi hukuman penjara 7 tahun dari tarikh sabitan 04.10.2024.

Perayu telah dituduh dengan pertuduhan seperti berikut: “Bahawa kamu pada bulan 16.04.2022, jam lebih kurang 0400 hrs bertempat di alamat bilik Nombor 5, atas kedai Kek Fun, P15-2, Jalan Dato Foo Yew Choy, di dalam Daerah Bentong, di dalam Negeri Pahang, telah merogol …xxx… No KPT: …xxx… yang pada waktu itu berumur 14 tahun 8 bulan. Oleh yang demikian kamu telah melakukan kesalahan di bawah Seksyen 375 Kanun Keseksaan yang boleh dihukum di bawah Seksyen 376 (1) Kanun Keseksaan.”

Perayu di dalam petisyen rayuan menyatakan bahawa Hakim Mahkamah Sesyen telah khilaf apabila gagal meneliti tingkah laku SP 9 (pengadu/mangsa) semasa memberikan keterangan.

Hakim Mahkamah Sesyen juga terkhilaf apabila menerima kenyataan di bawah seksyen 112 ibu pengadu. Di samping itu Hakim Mahkamah Sesyen terkhilaf apabila menyatakan selimut mempunyai DNA mangsa dan Perayu adalah bukti kukuh bahawa Perayu telah melakukan kejadian tersebut kepada SP 9.

Perayu juga menyatakan dalam petisyen rayuan bahawa Hakim Mahkamah Sesyen telah terkhilaf apabila menerima keterangan SP 9 walaupun terdapat percanggahan keterangan oleh SP 9 apabila memberikan keterangan.

Hakim Mahkamah Sesyen juga telah gagal mempertimbangkan pembelaan yang dikemukakan oleh pihak Perayu dalam pembelaannya.

Penelitian kepada alasan penghakiman oleh Hakim Mahkamah Sesyen berkenaan dengan dapatan kebolehterimaan dan kredibiliti SP 9 dapat dilihat di perenggan [50] hingga [54] seperti yang berikut: “[50] Berkenaan dengan keterangan SP9 ini, mahkamah ini mempunyai peluang untuk mengamati dan menilai demenour saksi secara terus semasa menjawab soalan-soalan yang dikemukakan oleh pihak pendakwaan dan pembelaan. Pada penilaian mahkamah, SP9 dapat menjawab setiap soalan yang diberikan dengan baik. SP9 juga konsisten menceritakan mengenai apa yang telah dilakukan oleh OKT dan walaupun SP9 telah diasak, dicabar dan cuba dikelirukan oleh peguambela dengan soalan demi soalan, namun SP9 masih mengekalkan jawapannya bahawa OKT telah melakukan perbuatan tersebut.

Selain itu, mahkamah berpendapat sekiranya SP9 tidak mengalami sendiri perkara tersebut, pasti SP9 tidak akan mampu menceritakan perihal kejadian itu dengan terperinci. Mahkamah telah mengamati dan menilai dan mendapati SP9 di dalam keterangannya dapat menjelaskan perlakuan OKT terhadap dirinya dari mula kejadian sehingga ke akhirnya. SP9 juga dapat menceritakan langkah demi langkah yang dilakukan oleh OKT dengan terperinci dan setiap jawapannya adalah menyakinkan dan diberikan tanpa ragu ragu.

SP9 ketika memberikan keterangan telah secara panjang lebar di peringkat pemeriksaan utama dan pemeriksaan balas menyatakan bahawa OKT telah merogol beliau secara jelas apabila SP9 memberi keterangan di Mahkamah berkenaan bentuk, saiz dan warna kemaluan OKT. SP9 turut menjelaskan beliau tidak merasa sakit namun terkejut dan tarik nafas semasa OKT memasukkan kemaluannya ke dalam kemaluan SP9. Walaupun pihak pembelaan dengan secara jelasnya mencabar kesahihan versi SP9 ini dengan mencadangkan bahawa kemaluan OKT tidak dapat dilihat kerana lampu telah ditutup.

Pada hemat mahkamah keterangan SP9 adalah keterangan yang kredible. Namun jikapun keterangan SP9 bukanlah luar biasa meyakinkan ianya masih lagi meyakinkan kerana terdapat keterangan sokongan dari saksi-saksi pendakwaan yang lain bagi menyokong keterangan SP9 ini.”

Pada masa yang sama adalah didapati bahawa Hakim Mahkamah Sesyen juga telah mengambil kira keterangan penceritaan SP 9 berkenaan dengan kejadian rogol tersebut kepada ibu SP 9 dan juga bapanya iaitu SP 8. Ini dapat dilihat menurut Hakim Mahkamah Sesyen di P4, laporan polis.

Mahkamah juga telah meneliti pemeriksaan balas yang dilakukan oleh peguam Tertuduh semasa perbicaraan terhadap SP 9 yang pada pandangan Hakim Mahkamah Sesyen ia dilakukan secara panjang lebar. Namun ia tidak dapat menyanggah keterangan SP 9 berkenaan dengan kejadian rogol tersebut. Dalam hal ini Mahkamah perlu berhati-hati bahawa fakta seseorang saksi itu tidak bergoyah keterangannya ketika memberikan keterangan tidak semestinya menjadikan dia seorang saksi yang kredibel, Muniandy & Ors v Public Prosecutor [1966] 1 MLJ 257. Hakim Tomson menyatakan seperti yang berikut: “In the instant case, it is stated by the learned trial judge as the ground for his belief in the main prosecution witnesses, that they had been unshaken in cross-examination. In our view, being unshaken in cross-examination is not per se an all-sufficient acid test of credibility. The inherent probability or improbability of a fact in issue must be the prime consideration. The fact that the trial judge believed implicitly in the truthfulness of Nagarachnam and Ramasamy does not preclude closer scrutiny of their evidence and this we have done.”

Dalam kes ini Mahkamah juga mendapati bahawa Hakim Mahkamah Sesyen telah menyatakan dalam alasan penghakiman bahawa Hakim Mahkamah Sesyen telah melihat tingkah laku SP 9 semasa memberikan keterangan dengan menyatakan di perenggan [64] alasan penghakiman antara lain seperti yang berikut: “[64] Peguambela tertuduh telah membawa perhatian mahkamah kepada beberapa percanggahan dalam keterangan SP9 sepanjang hujahannya. Saya telah dengan penuh hati-hati melihat demenour sepanjang perbicaraan mendapati SP9 adalah seorang saksi yang kredible dan matang untuk mengetahui apakah maksud dan perbuatan rogol tersebut. ….”

Mahkamah ini merujuk kepada kes Tan Cheng Hock v Chan Thean Soo [1987] 2 MLJ 479 untuk melihat hubung kait di antara tingkah laku saksi semasa memberi keterangan dengan kredibiliti sebagai seorang saksi. Apakah yang sewajarnya dilakukan oleh hakim bicara dalam menghubungkaitkan tingkah laku saksi semasa memberi keterangan dengan kredibilitinya. YA Hakim Edgar Joseph Jr. menyatakan seperti berikut: “A review of the circumstances of this case, which I shall presently undertake, will make it clear beyond argument, that my decision must depend upon the credibility of the parties and that my assessment of their credibility will be the decisive consideration. In arriving at my finding as to credibility, I did not rely solely on 7 demeanour for that has to be balanced against the rest of the evidence and the probabilities of the case. It may be well to also remember what was said by Lord Wright and often quoted from his judgment in Powell & Wife v Streatham Manor Nursing Home [1935] AC 243 267, of the possibility of judges being deceived by adroit or plausible knaves or by apparent innocence. Much to the same effect, though in more illustrative terms, is what Lord Devlin, quoting from MacKenna J. said in his book “The Judge” (1969) at page 63 and which I now reproduce: “The great virtue of the English trial is usually said to be the opportunity it gives to the judge to tell from the demeanour of the witness whether or not he is telling the truth. I think that this is over-rated …. I would adopt in their entirety (this being the highest form of judicial concurrence) the words of Mr. Justice MacKenna: ‘I question whether the respect given to our findings of fact based on the demeanour of the witness is always deserved. I doubt my own ability and sometimes that of other judges, to discern from a witness's demeanour, or the tone of his voice, whether he is telling the truth. He speaks hesitantly. Is that the mark of a cautious man, whose statements are for that reason to be respected or is he taking time to fabricate? Is the emphatic witness putting on an act to deceive me, or is he speaking from the fullness of his heart, knowing that he is right? Is he likely to be more truthful if he 8 looks me straight in the face than if he casts his eyes on the ground perhaps from shyness or a natural timidity? For my part I rely on these considerations as little as I can help.”

Sementara itu dalam kes Tara Singh and Others v PP [1949] 1 MLJ 88, Spenser Wilkinson memutuskan sebagai Hakim Mahkamah Rayuan menjelaskan berkenaan dengan keperluan untuk tingkah laku seseorang saksi itu dinilai bersama-sama dengan keseluruhan keterangan dengan menyatakan seperti yang berikut: “The whole case against the appellants thus rested upon the uncorroborated testimony of Mohan Lal. It is beyond dispute that a conviction upon such evidence is legal and, in appropriate circumstances, proper. The learned trial judge, in his grounds of judgment, states that after careful consideration of the way in which Mohan Lal gave his evidence and of his demeanour in the witness-box he was satisfied that he was telling the truth. It has been laid down, however, that “an impression as to the demeanour of a witness ought not to be adopted by a trial judge without testing it against the whole of the evidence of the witness in question’ [see judgment of Lord Greene, M. R. in Yuill v Yuill (1945) 1 AER 183. That was a civil case and the principle applies with even greater force to criminal cases, especially where, as usually happens in this country, the witness is a non-European giving evidence in his native tongue through interpretation.”

Dalam kes Khoon Chye Hin v PP [1961] 1 MLJ 105 Mahkamah Rayuan dalam kes tersebut telah menjelaskan berkenaan dengan adakah percanggahan keterangan-keterangan saksi boleh menyebabkan sesuatu keterangan tersebut ditolak. Thomson CJ menyatakan seperti yang berikut: “In our view this is wrong and calculated to mislead a jury. If a witness demonstrably tells lies on one or two points then it is clear that he is not a reliable witness and as a matter of prudence the rest of his evidence must be scrutinised with great care and indeed with suspicion. To say, however, that because a witness has been proved a liar on one or two points then the whole of his evidence “must in law be rejected” is to go too far and is wrong.”

Namun dalam kes tersebut perlu diberi perhatian bahawa ia adalah berkaitan dengan kesilapan hakim bicara semasa memberikan arahan kepada juri dalam satu perbicaraan dengan juri. Oleh itu Mahkamah Rayuan telah mengarahkan kes tersebut dibicarakan semula. Kesilapan hakim bicara dalam kes tersebut dapat dilihat seperti yang berikut: “As regards the discrepancies between the two witnesses, the trial Judge did not apparently consider these to be of very great importance. As regards the contradictions in the brother's evidence, however, he dealt with the matter as follows:— “I must, however, in connection with the brother's evidence point out to you that if a witness makes contradictory statements either in one lot of evidence or on two separate occasions on matters upon which his testimony is liable to contradiction then his credit is impeached and the whole of his evidence must be rejected. There can be no doubt that on at least two occasions that witness did contradict himself … If, Gentlemen, you consider that they were two deliberate contradictions, then you reject the whole of the evidence of that witness. On the other hand, if you think he was nervous and made a genuine mistake, then his credit still stands. It is entirely a matter for you and puts you back as I see the position to the original proposition I put to you in connection with witnesses: was he telling the truth, or, has he by his contradiction established himself as a liar? If it be the latter, then his evidence must in law be rejected.” Prinsip tersebut juga telah dinyatakan dan diterima pakai dalam kes De Silva v PP [1964] 1 MLJ 81.

Persoalan dalam kes ini ialah, adakah disebabkan terdapat percanggahan-percanggahan semasa SP 9 memberikan keterangan mewajarkan SP 9 diputuskan sebagai saksi kredibel oleh Hakim Mahkamah Sesyen. Jika jawapannya negatif maka Mahkamah ini perlu campur tangan dalam dapatan Hakim Mahkamah Sesyen berkenaan dengan dengan kredibiliti SP 9. Penelitian kepada alasan penghakiman juga menunjukkan bahawa Hakim Mahkamah Sesyen juga telah 11 meneliti keterangan-keterangan saksi lain iaitu SP 7, SP 8 dan SP 10 bagi memutuskan sama ada SP 9 adalah seorang saksi yang kredibel. Namun perlu diambil perhatian bahawa Hakim Mahkamah Sesyen yang memutuskan kes ini hanya mendengar keterangan SP 8, SP 9 dan SP 10 bermula daripada 27.11.2023. Sebelum ini keterangan saksi SP 1 hingga SP 7 didengar oleh Hakim Mahkamah Sesyen terdahulu. Hal ini perlu diberikan perhatian bagi melihat sama ada Hakim Mahkamah Sesyen telah menimbangkan tingkah laku keterangan saksi-saksi semasa meneliti keterangan mereka disebabkan Hakim Mahkamah Sesyen kedua ini tidak dapat melihat SP 1 hingga SP 7 semasa memberikan keterangan.

Dalam hal ini Mahkamah mendapati Hakim Mahkamah Sesyen telah menyatakan di perenggan [3], [4] dan [5] alasan penghakiman seperti yang berikut: “[3] Sepanjang tempoh tersebut, HMS terdahulu telah mendengar keterangan tujuh (7) orang saksi pendakwaan iaitu SP1 hingga SP7. Saya telah diarahkan untuk menyambung perbicaraan bermula pada bulan Oktober 2023 dan telah menyambung dengar keterangan SP8, SP9, dan SP 10 dan seterusnya SD1.

Dalam hal ini, rujukan kepada Seksyen 261 Kanun Tatacara Jenayah memperuntukkan seperti yang berikut: “Whenever any Magistrate after having heard and recorded the whole or any part of the evidence in a trial ceases to 12 exercise jurisdiction in it and is succeeded by another 10 Magistrate who has and who exercises such jurisdiction, the Magistrate so succeeding may act on the evidence so recorded by his predecessor, or partly recorded by his predecessor and partly recorded by himself, or he may resummon the witnesses and recommence the inquiry or trial.”

Merujuk kepada peruntukan di atas, saya telah melihat dan mendengar rakaman CRT semua saksi yang telah memberikan keterangan di hadapan HMS terdahulu serta meneliti nota-nota keterangan yang dicatat oleh HMS terdahulu. Saya berpuas hati bahawa saya boleh memahami keterangan-keterangan yang direkodkan. Oleh yang demikian, setelah berpuas hati dan dengan persetujuan pihak-pihak meneruskan perbicaraan tanpa memanggil semula saksi-saksi pendakwaan yang telah memberi keterangan sebelum ini di hadapan HMS terdahulu.”

Penelitian rakaman CRT seperti yang dilakukan oleh Hakim Mahkamah Sesyen tersebut adalah mencukupi selain daripada meneliti keterangan saksi-saksi daripada nota prosiding. Ini telah dinyatakan oleh Mahkamah Rayuan dalam kes Pendakwa Raya lwn Mohd Faiza Rizza bin Mohd Ropi [2024] MLJU 2868 seperti yang berikut: “[23] PERTAMA, mengenai isu Hakim Mahkamah Sesyen membuat penilaian serta pemerhatiannya mengenai tingkah laku saksi SP1 melalui rakaman CRT sahaja, kami mendapati langkah 13 yang diambil tersebut adalah sebagai suatu usaha tambahan kepada keterangan SP1 yang telah pun dirakamkan melalui nota prosiding.

Wajar ditekankan bahawa ketiadaan sebarang catatan yang dibuat di dalam nota prosiding berkenaan tingkah laku SP1 oleh Hakim Mahkamah Sesyen asal yang mendengar keterangan SP1 tidak menjejaskan sama sekali dapatan oleh Hakim Mahkamah Sesyen kedua ini untuk membuat penilaian mengenai kredibiliti SP1 melalui rakaman CRT. Meski pun tidak dapat dinafikan bahawa Hakim Mahkamah Sesyen kedua ini tidak melihat SP1 memberi keterangan secara fizikal namun dapatan yang buat olehnya terhadap kredibiliti SP1 ini bukan hanya terhad semata-mata kepada rakaman CRT tetapi juga kepada penilaian menyeluruh keterangan yang diberikan oleh saksi-saksi pendakwaan yang lain yang nyata menyokong dan memperteguhkan lagi keterangan dan kredibiliti SP1.”

Oleh yang demikian adakah dapatan Hakim Mahkamah Sesyen mengenai kredibiliti SP 9 wajar diganggu oleh Mahkamah ini? Adakah dapatan tersebut adalah sesuatu yang jelas tersilap oleh Hakim Mahkamah Sesyen atau Hakim Mahkamah Sesyen gagal mempertimbangkan keterangan-keterangan tersebut dengan sewajarnya? Mahkamah ini berpendapat kredibiliti SP 9 yang diputuskan sebagai saksi kredibel tidak wajar diganggu oleh Mahkamah ini. Ia disebabkan Hakim Mahkamah Sesyen telah memperhalusi keterangan SP 9, mengenalpasti percanggahan keterangan dan 14 mengambil kira keterangan-keterangan saksi lain sehingga Hakim Mahkamah Sesyen memutuskan bahawa saksi SP 9 adalah saksi yang kredibel.

Pada masa yang sama Mahkamah juga perlu mempertimbangkan hujahan Perayu yang menyatakan bahawa Hakim Mahkamah Sesyen telah terkhilaf apabila mengambil kira tindakan Perayu membawa SP 9 dari Slim River ke Bentong dan tinggal bersama Perayu selama 9 hari adalah keterangan yang menunjukkan bahawa Perayu mempunyai peluang untuk melakukan kesalahan tersebut. Hakim Mahkamah Sesyen menyatakan seperti yang berikut: “[61] Selanjutnya keterangan SP3 dan SP4 turut mengesahkan permohonan cuti oleh OKT yang memaklumkan ingin mengambil SP9 yang dikatakan kepada mereka sebagai anaknya sebelum kejadian berlaku. SP3 dan SP4 turut melihat keberadaan SP9 bersama-sama OKT di tempat kerja selepas kejadian dapat mengukuhkan lagi keterangan SP9 yang memaklumkan bahawa selepas dijemput oleh OKT, SP9 dan OKT tinggal bersama di bilik sewa milik OKT dan ini lantas menunjukkan bahawa OKT mempunyai peluang untuk melakukan perbuatan rogol tersebut.

Mahkamah juga berpendapat dan mengambil kira tempoh waktu ini sebagai keterangan sokongan berkenaan peluang OKT untuk melakukan kesalahan tersebut. Rujukan kepada kes Norhalis Mohd Zaid v. PP [2019] 1 LNS 1686 berkaitan keterangan yang menunjukkan bahawa terdapat peluang untuk seseorang melakukan kesalahan adalah merupakan satu keterangan sokongan.”

Pada hemat Mahkamah ini keterangan berkenaan dengan peluang perlu difahami dengan meneliti kepada seksyen 7 Akta Keterangan 1950 yang memperuntukkan seperti yang berikut: “7 Facts which are the occasion, cause or effect of facts in issue Facts which are the occasion, cause or effect, immediate or otherwise, of relevant facts or facts in issue, or which constitute the state of things under which they happened or which afforded an opportunity of their occurrence or transaction, are relevant. ILLUSTRATIONS

The question is whether A robbed B. The facts that shortly before the robbery B went to a fair with money in his possession and that he showed or mentioned the fact that he had it to third persons are relevant.

The question is whether A murdered B. Marks on the ground produced by a struggle at or near the place where the murder was committed are relevant facts.

The question is whether A poisoned B. The state of B's health before the symptoms ascribed to poison and habits of B known to A, which afforded an opportunity for the administration of poison, are relevant facts.” [21] Keterangan-keterangan seperti yang dinyatakan di bawah seksyen 7 Ilustrasi (c) Akta Keterangan 1950 di atas adalah relevan untuk dipertimbangkan oleh Mahkamah. Ia bukannya suatu keterangan sokongan bagi menunjukkan Perayu mempunyai peluang untuk melakukan kesalahan. Pemakaian seksyen 7 Akta Keterangan 1950 ini dapat dilihat dalam keputusan Mahkamah Persekutuan dalam kes

Thavanathan Balasubramaniam v Public Prosecutor [1997] 3 CLJ Ia diperjelaskan oleh Mahkamah Persekutuan dalam kes Ahmad Najib bin Aris v Public Prosecutor [2009] 2 MLJ 613 seperti yang berikut: “EVIDENCE OF EXISTENCE OF THE OPPORTUNITY TO COMMIT THE CRIME It must also be noted that the appellant had the opportunity to have committed the crime, (see s 7 and illustration (c) of the Evidence Act 1950]. The evidence of opportunity in this case has been supplemented by proof of circumstances of such a nature as to lead to the inference that it was probable that advantage would be taken by the appellant of the opportunity (see Aziz bin Muhamad Din v Public Prosecutor [1966] 5 MLJ 473). The evidence adduced by the prosecution showed that the appellant was seen together with the deceased by the prosecution witnesses, PW4, PW5 and PW12 through the sequence of events taking place at the various locations.” [22] Dalam Sarkar Law of Evidence In India, Pakistan, Bangladesh, Burma, Ceylon, Malaysia & Singapore, 20th Edition Vol. 1, LexisNexis, Reprint 2022 menyatakan seperti yang berikut: “Opportunity must always be relevant: for no circumstance can be more infirmative of a charge than that the accused had no opportunity of committing the crime. ... There can be no crime without the opportunity, but there is a wide gulf between opportunity and commission.” [23] Apa yang jelas ialah seksyen 7 Ilustrasi (c) Akta Keterangan 1950 itu memperuntukkan berkenaan dengan fakta yang relevan. Salah satunya ialah peluang melakukan suatu tindakan. Mahkamah ini berpendapat ia tidak merupakan suatu keterangan sokongan seperti yang diutarakan oleh Hakim Mahkamah Sesyen dalam alasan penghakiman kes ini. Malahan jika ditinjau kepada kes Norhalis Mohd Zaid v. PP [2019] 1 LNS 1686 di perenggan [23] Mahkamah Rayuan Rayuan telah memperincikan keterangan-keterangan ikut keadaan yang diputuskan oleh Hakim Mahkamah Tinggi sehingga Mahkamah Tinggi berpendapat semua keterangan tersebut menunjukkan OKT berpeluang melakukan kesalahan disebabkan dia ada bersama dengan simati pada setiap masa. Mahkamah mendapati dalam kes Norhalis Mohd Zaid (supra) tidak dinyatakan keterangan tersebut adalah keterangan sokongan tetapi fakta-fakta yang relevan bagi membuat satu kesimpulan bahawa OKT dalam kes tersebut berpeluang melakukan kesalahan. Oleh itu keputusan Hakim Mahkamah Sesyen bahawa peluang OKT melakukan kesalahan satu keterangan sokongan adalah tidak tepat dengan kehendak seksyen 7 Akta Keterangan 1950. Malahan tidak selari dengan keputusan Norhalis Mohd Zaid (supra) itu sendiri. [24] Dalam konteks ini Mahkamah juga merujuk kepada keputusan dalam kes Aziz bin Muhamad Din v Public Prosecutor [1996] 5 MLJ 473 bagi lebih memahami bagaimana pemakaian seksyen 7 Ilustrasi (c) Akta Keterangan 1950. Pada masa yang sama Mahkamah juga wajar merujuk kepada kes Ridley v Whipp [1916] 22 CLR 381 yang telah dirujuk oleh Pesuruhjaya Kehakiman dalam kes Aziz bin Muhammad Din (supra) di atas. Penelitian kepada kes Ridley (supra) keterangan menunjukkan seperti yang berikut melalui penghakiman oleh Griffith CJ. Namun begitu Mahkamah perlu berhati-hati dan mengambil perhatian bahawa dalam kes Ridley (supra) ini melibatkan tuntutan di bawah Infant Protection Act dan bukannya satu kes jenayah. “The only evidence relied upon by way of corroboration is that of a witness who deposed that about the relevant time he, together with the complainant and the appellant were sitting together in the evening in the kitchen of her father's house, in which room there was a couch, that about 9.30 pm he went to bed, and that although he slept in the next room to the appellant he did not hear him come to bed. … In my opinion, when reliance is placed upon proof of opportunity, that proof must be supplemented by proof of circumstances of such a nature as to lead to the inference that it was probable that advantage would be taken of the opportunity. It is impossible to define in advance what circumstantial evidence would be sufficient for that purpose. In the present case the proof stops short at proof of opportunity, which is insufficient.” [25] Mahkamah juga merujuk kes Cracknell v Smith [1960] 1 WLR 1239 bagi meneliti bagaimanakah keterangan berkenaan dengan peluang dikendalikan. Dalam kes tersebut fakta yang dinyatakan adalah seperti yang berikut: “Before the justices the complainant testified that she had met the defendant in December, 1957; that thereafter she went out with him frequently in the evenings and had had sexual intercourse with him on four occasions in January and February, 1958, and on a further occasion in March, 1958, and that no contraceptives were used. She had an abnormal period in March and no period at all in April, 1958. On two occasions in April, 1958, she told the defendant that she believed she was pregnant but he would not believe her. Early in May she went for a walk with him to discuss the question of maintenance for the child. After the birth of the child she wrote to the defendant about the child but received no reply from him. In January she took the child to the defendant's house and asked him what he was going to do about it but he merely said that she had been out with somebody else the Friday before. The complainant admitted that she had had sexual intercourse with the defendant's brother, Byron Cracknell, on two occasions, the latter being on February 14, 1958, but that at the end of that month her period had been normal. She said that she had not had sexual intercourse with any man apart from the defendant and Byron Cracknell except on one occasion with another man some 12 months before she met the defendant. She further stated that she had not had sexual intercourse with Byron Cracknell in March, 1958, or subsequently; that she had been out with him only twice and had never told him that she had had sexual intercourse with another brother, Tony Cracknell. She identified the defendant and also identified one Neville Dean as being the man she knew as Byron Cracknell. The complainant's mother testified that the defendant had on three occasions visited her house where the complainant also lived about January and February, 1958, and that he had seen the complainant there; that at that time the complainant and the defendant went out together from time to time, and that sometimes the complainant would go to meet the defendant at the corner of the street. The defendant gave no evidence. Neville Dean testified that he was the defendant's brother and used to be known as Byron Cracknell; that he had first met the complainant in May, 1958, or earlier, but not at Christmas, 1957, and had had sexual intercourse with her about eight or nine times in the course of one month; that the complainant had told him that she had been out with Tony Cracknell (a brother of his and of the defendant) on numerous occasions and had had sexual intercourse with him. He later said that he had first had sexual intercourse with the complainant in March, 1958, and not in December, 1957, and February, 1958, and that the complainant had never told him that she had had sexual intercourse with the defendant or that she was pregnant. He also said that he did not know how old the complainant's child was or when it was born, and that it was nothing to do with him.” Lord Parker CJ telah menyatakan berkenaan dengan keterangan peluang seperti berikut: “Mere evidence of opportunity and nothing more can be no corroboration. There are, of course, cases, of which Moore v. Hewitt is an example, and also Harvey v. Anning, in both of which there was something more than mere opportunity. In both cases, unlike the present case, there was evidence that the complainant was not being intimate with or associating with anybody else. Secondly, in Harvey v. Anning there was, as an additional factor, the great difference in the social position of the parties, and in both cases there was real evidence of courtship and association together, and not the very vague association spoken to by the mother in the present case. It is then said, and this has been put forward as the main ground in this court, that the failure of the defendant to go into the witness-box, coupled with the fact that he called as a witness his brother who, as it turned out, was thought to be a liar, was of itself corroboration. For my part, I am perfectly clear that a defendant to a complaint of this sort is fully entitled not to go into the witness-box. Of course, if there is evidence against him, and some corroborative evidence, it may be that the justices are entitled to take into consideration the fact that he gave no evidence in considering the weight to be attached to the corroboration. But here, if I am right, there was no corroboration at all, and, in those circumstances, I am quite clear that the failure of the defendant to go into the witness-box cannot of itself afford corroboration; nor, in my view, does the fact that he called his brother to give untrue evidence that this girl had been carrying on with him, the brother, and, indeed, with yet another brother at the material time. I do not think that that, again, can possibly amount to corroboration.” [26] Seterusnya dalam kes Aziz bin Muhmmad Din (supra) keterangan yang dikemukakan berkenaan dengan peluang melakukan kesalahan adalah seperti yang berikut: “SP6 said in his evidence that on 31 January 1995 the accused came to his house at 8pm to spend the night there. He then added: Dia duduk dengan kawan dia. Saya tidak tahu nama – SP2 dicamkan. Under cross-examination he said: Kedua mereka ada minum di rumah saya pada waktu pagi. In this regard SP2 said in her evidence: Saya ada masuk ke rumah. Suhaimi keluar selepas lebih kurang 30 minit kami masuk. Dia balik pada 1 Februari 1995 pagi. Masa Suhaimi balik kami sudah bangun. Bila Suhaimi balik, kami pun balik. From the evidence adduced it is clear that SP6 allowed the accused to spend the night in his house on 31 January 1995. He saw SP2 there on that night and the following morning. The question for deliberation is whether this evidence is sufficient to corroborate the testimony of SP2 that the accused raped her in SP6's house. Although it constitutes evidence of opportunity it is settled law that evidence of mere opportunity, without more, cannot amount to corroboration.” Hakim berpendapat berkenaan dengan keterangan tersebut seperti yang berikut: “It is my view that in the appeal before me the evidence adduced stops short at proof of opportunity. The evidence of opportunity should be supplemented by proof of circumstances of such a nature as to lead to the inference that it was probable that advantage would be taken of the opportunity. In my opinion admissible medical evidence which corroborates the evidence of the complainant would have constituted such supplementary evidence. In the circumstances the only available evidence is that of mere opportunity which cannot amount to corroboration of the evidence of SP2.” [27] Penelitian kepada kes-kes di atas berkaitan dengan keterangan peluang melakukan kesalahan adalah jelas dan nyata ia adalah tergolong dalam fakta yang relevan. Fakta yang relevan itu hendaklah ditambah atau dilengkapkan (supplementary evidence) oleh keterangan-keterangan lain atau keadaan yang boleh menunjukkan fakta relevan tersebut yang boleh menjadi asas untuk dipertimbangkan oleh Mahkamah. [28] Adalah penting untuk membezakan di antara keterangan sokongan dengan fakta relevan. Keterangan seseorang itu mempunyai peluang tidak semestinya satu keterangan sokongan. Pihak pendakwaan hendaklah menunjukkan elemen kesalahan seperti yang dipertuduhkan. Pihak pendakwaan tidak boleh bergantung semata-mata dengan keterangan peluang Perayu untuk melakukan kesalahan tersebut terhadap SP 9. [29] Keterangan berkenaan dengan kebersamaan SP 9 dan Perayu dalam sela masa kejadian tersebut telah tidak dapat disanggah. Tempoh masa kebersamaan mereka juga telah menyebabkan Hakim Mahkamah Sesyen berpendapat Perayu mempunyai peluang untuk melakukan perbuatan rogol terhadap SP 9. Mahkamah ini berpendapat dapatan tersebut bukanlah merupakan asas utama pada dapatan Hakim Mahkamah Sesyen. Ini adalah disebabkan Mahkamah bicara perlu memastikan elemen-elemen kesalahan telah ditunjukkan oleh pihak pendakwaan. Ini telah dilakukan oleh Hakim Mahkamah Sesyen. Malahan keterangan peluang Perayu melakukan kesalahan bukanlah merupakan keterangan utama yang menjadi asas kepada keputusan Hakim Mahkamah Sesyen tersebut. Mahkamah ini berpendapat ia tidak menjejaskan dapatan Hakim Mahkamah Sesyen dalam kes ini. [30] Di samping itu Mahkamah juga perlu menimbangkan keterangan bahawa Perayu telah menghubungi keluarga SP 9 iaitu ibunya dan menghantar lokasi untuk mengambil SP 9. Perayu, SP 9 dan ibu bapa SP 9 telah pergi ke rumah keluarga Perayu. Ini menunjukkan ketidakbersalahan Perayu dalam kejadian tersebut. Inilah yang dihujahkan oleh peguam Perayu. Apakah fakta bahawa Perayu telah menghubungi keluarga SP 9 menunjukkan bahawa kesalahan tersebut tidak dilakukan? Pada hemat Mahkamah keterangan-keterangan tersebut masih tidak dapat diutamakan berbanding dengan keterangan-keterangan yang dikemukakan oleh saksi-saksi lain. Oleh itu keterangan sama ada Perayu telah membawa SP 9 ke Bentong dan keterangan Perayu menghubungi keluarga SP 9 tidak boleh menjadi asas utama sama ada pihak pendakwaan telah membuktikan kesnya. Ia hanyalah merupakan keterangan sampingan yang tidak boleh dijadikan asas kepada sabitan atau pembebasan Perayu dalam kes ini. [31] Mahkamah ini mendapati Hakim Mahkamah Sesyen telah mempertimbangkan segala keterangan-keterangan. Apa yang jelas Hakim Mahkamah Sesyen berdasarkan kepada keterangan SP 9, SP 8 dan SP 7 dan berpuas hati pada akhir pendakwaan pihak pendakwaan telah membuktikan satu kes prima facie. Adakah Mahkamah ini perlu campur tangan dalam dapatan tersebut? Mahkamah berpendapat ini bukanlah keadaan yang membolehkan campur tangan Mahkamah ini dalam dapatan Hakim Mahkamah Sesyen tersebut. Pembelaan [32] Penelitian kepada alasan penghakiman menunjukkan bahawa Hakim Mahkamah Sesyen telah meneliti kes pembelaan dan telah menolak pembelaan alibi dan menolak dakwaan bahawa penyiasatan SP 10 adalah tidak teratur, berat sebelah serta pembelaan Perayu adalah merupakan pemikiran terkemudian. Apa yang jelas ialah dalam satu perbicaraan jenayah bukannya tanggungjawab pembelaan untuk membuktikan ketidakbersalahan tuduhan tersebut. Ini dinyatakan dalam kes Rosli bin Yusof v PP [2021] 4 MLJ 479 seperti yang berikut: “[45] It is trite law that it is not the duty of the appellant to prove his innocence or to call a particular witness to support his defence (see Tan Foo Su v Public Prosecutor [1967] 2 MLJ 19; Sandra Margaret Birch v Public Prosecutor [1978] 1 MLJ 72). The law places upon the prosecution the burden to prove guilt of the appellant beyond reasonable doubt and not on the appellant to prove his innocence. Well-entrenched in jurisprudence is the rule that the conviction of the appellant must rest not on the weakness of the defence but on the strength of the prosecution. This principle is the corner stone of our criminal law. [46] Before parting, we consider it apposite to emphasise that a person’s right to defend himself or herself against a criminal charge includes the right to obtain and adduce other evidence in support of his or her defence. It is desirable in the interest of justice for the defence to obtain the fullest possible access to the facts relevant to the issue in the case. In this regard, the prosecution has a duty to make available to the defence witnesses who had been investigated by the police and from whom the statements have been recorded. This is, as we alluded to earlier, an important or vital corollary or element of an accused’s right to a fair trial.” [33] Oleh itu kegagalan pihak pembelaan mengemukakan sebarang keterangan untuk pembelaan tidak boleh dianggap sebagai kegagalan untuk mengemukakan suatu pembelaan. Ini disebabkan ia adalah tanggungjawab pihak pendakwaan untuk membuktikan kesnya pada tahap melebihi keraguan munasabah dalam satu kes jenayah. Ia bukannya tanggungjawab Tertuduh. [34] Ini bermakna Hakim Mahkamah Sesyen perlu meneliti pembelaan yang dikemukakan oleh pihak pembelaan dan keterangan-keterangan yang telah dikemukakan bagi memutuskan sama ada terdapatnya satu kes sama ada pihak pendakwaan telah membuktikan kes terhadap Perayu. Ini sudah jelas dan terang dinyatakan dalam seksyen 173 (m) KPJ seperti yang berikut: “(m) (i) At the conclusion of the trial, the Court shall consider all the evidence adduced before it and shall decide whether the prosecution has proved its case beyond reasonable doubt.

(ii) If the Court finds that the prosecution has proved its case beyond reasonable doubt, the Court shall find the accused guilty and he may be convicted on it and the Court shall pass sentence according to law: Provided that before the Court passes sentence, the Court shall, upon the request of the victim of the offence or the victim's family, call upon the victim or a member of the victim's family to make a statement on the impact of the offence on the victim or his family; and where the victim or a member of the victim's family is for any reason unable to attend the proceedings after being called by the Court, the Court may at its discretion admit a written statement of the victim or a member of the victim's family.

(iii) If the Court finds that the prosecution has not proved its case beyond reasonable doubt, the Court shall record an order of acquittal.” [35] Penelitian kepada nota prosiding, alasan penghakiman Hakim Mahkamah Sesyen dan prinsip undang-undang yang dinyatakan di atas Mahkamah ini berpendapat tiada alasan untuk Mahkamah ini campur tangan dalam dapatan dan hukuman yang telah diputuskan oleh Hakim Mahkamah Sesyen. Hakim Mahkamah Sesyen telah mempertimbangkan keterangan-keterangan yang dikemukakan semasa perbicaraan. Hakim Mahkamah Sesyen juga telah menganalisa keterangan-keterangan saksi-saksi yang tiada sebarang petanda terdapatnya kesilapan di dalam penganalisaan tersebut. Hakim Mahkamah Sesyen juga telah memutuskan kebolehterimaan dan kebolehpercayaan saksi-saksi tersebut. Hakim Mahkamah Sesyen juga telah berpuas hati bahawa SP 9 telah dapat menjelaskan secara terperinci kejadian yang melibatkan tindakan Perayu melakukan perbuatan rogol ke atas beliau. Hakim Mahkamah Sesyen juga telah berpuas hati bahawa pengecaman Perayu oleh SP 9 telah dilakukan dengan sewajarnya. Gabungan tindakan-tindakan dan dapatan serta penganalisaan oleh Hakim Mahkamah Sesyen tersebut tidak membuka ruang untuk Mahkamah ini perlu campur tangan dalam dapatan Hakim Mahkamah Sesyen. [36] Begitu juga Hakim Mahkamah Sesyen juga telah mempertimbangkan faktor-faktor pemberatan, peringanan dan prinsip-prinsip penghukuman dalam memutuskan hukuman yang dikenakan terhadap Perayu. Mahkamah juga berpendapat tiada alasan untuk campur tangan dalam hukuman yang dijatuhkan oleh Hakim Mahkamah Sesyen. [37] Akhirnya, Mahkamah ini berpendapat sabitan dan hukuman oleh Hakim Mahkamah Sesyen yang dijatuhkan adalah disahkan. Rayuan Perayu ditolak. Bertarikh: 25 hb. Mac 2025 (ROSLAN BIN MAT NOR) HAKIM MAHKAMAH TINGGI MALAYA TEMERLOH, PAHANG DARUL MAKMUR PIHAK-PIHAK: Bagi Pihak Perayu Muhammad Amirul Mukminin bin Mohd Sufian Tetuan Suraj Singh & Co Petaling Jaya, Selangor Bagi Pihak Responden TPR Nur Syafikah binti Noorinda Pejabat Penasihat Undang-undang Negeri Pahang Temerloh, Pahang Darul Makmur