Mohd Faiza Rizza Bin Mohd Ropi v Pendakwa Raya (CB-42JSKS-5-11/2021)

Ini adalah rayuan Perayu terhadap keputusan Hakim Mahkamah Sesyen yang telah mensabitkan dan menjatuhkan hukuman penjara 13 tahun dan 3 kali sebatan rotan serta perlu menjalani sesi kaunseling pemulihan sepanjang tempoh pemenjaraan di bawah seksyen 26 dan pengawasan polis selama 2 tahun di bawah seksyen 27 Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 bagi pertuduhan di bawah seksyen 14(a) Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017.

Perayu dipertuduhkan dengan pertuduhan seperti berikut: “Bahawa kamu pada bulan Jun 2019 lebih kurang jam 02.00 pagi bertempat di bilik warden asrama Pusat Tahfiz dan Anak Yatim ArRasyidin, Kampung Mempateh Lanchang di dalam daerah Temerloh di dalam Negeri Pahang didapati telah melakukan amang seksual fizikal dengan menyentuh bahagian badan seorang kanak-kanak bernama ….XYZ…., KPT No: ….123…., berumur ….00…. tahun bagi maksud seksual. Oleh yang demikian kamu telah melakukan satu kesalahan dibawah Seksyen 14(a) Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-Kanak 2017 dan boleh dihukum di bawah seksyen yang sama.”

Kes ini pada mulanya dikendalikan oleh Hakim Mahkamah Sesyen yang pertama mendengar keterangan SP1 iaitu pengadu dan SP2. Hakim Mahkamah Sesyen yang baharu telah menyambung mendengar keterangan SP3 hingga kes pendakwaan dan kes pembelaan. Nota keterangan tidak menunjukkan bahawa Hakim Mahkamah Sesyen telah mendengar semula kes tersebut daripada mula (de novo kes tersebut). Ini membawa maksud hakim meneruskan pendengaran saksi-saksi setakat yang telah didengar oleh hakim yang terdahulu. Penelitian kepada alasan penghakiman Hakim Mahkamah Sesyen juga menunjukkan bahawa beliau berpendapat bahawa tingkah laku saksi pendakwaan pertama dapat dilihat melalui rakaman sistem Court Recording Transcription (CRT). Oleh itu Hakim Mahkamah Sesyen memutuskan tidak perlu perbicaraan semula dijalankan dalam kes ini.

Pertuduhan kes ini adalah berkaitan dengan kesalahan di bawah seksyen 14 Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017. Seksyen 14 Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 memperuntukkan seperti berikut: “14 Amang seksual fizikal atas kanak-kanak Mana-mana orang yang, bagi maksud seksual—

menyentuh mana-mana bahagian badan seseorang kanak-kanak;

membuatkan seseorang kanak-kanak menyentuh mana-mana bahagian badan orang itu atau bahagian badan mana-mana orang lain;

membuatkan seseorang kanak-kanak menyentuh mana-mana bahagian badan kanak-kanak itu sendiri; atau

melakukan apa-apa perbuatan lain yang melibatkan kontak fizikal dengan seseorang kanak-kanak tanpa persetubuhan. melakukan suatu kesalahan dan hendaklah, apabila disabitkan, dihukum dengan pemenjaraan selama tempoh tidak melebihi dua puluh tahun dan boleh juga dihukum dengan hukuman sebat. Huraian 1— Perbuatan menyentuh boleh melibatkan perbuatan menyentuh dengan menggunakan mana-mana bahagian badan atau dengan suatu objek dan boleh dilakukan melalui apa-apa sahaja termasuk apa-apa sahaja yang dipakai oleh orang yang menyentuh atau kanak-kanak yang disentuh. Huraian 2— Dalam menentukan apakah yang menjadi maksud seksual, mahkamah boleh menimbangkan, antara lain, bahagian badan yang disentuh, sifat dan takat perbuatan menyentuh atau kontak fizikal dan semua hal keadaan lain yang berkenaan dengan perlakuan itu.” [5] Pemerhatian kepada seksyen 14 Akta tersebut telah memberikan empat keadaan yang boleh dikatakan kesalahan amang seksual terhadap kanak-kanak. Berdasarkan kepada pertuduhan dalam kes ini ia merujuk kepada kesalahan di bawah seksyen 14(a) iaitu menyentuh mana-mana bahagian badan seseorang kanak- kanak. Penelitian Akta tersebut didapati bahawa frasa amang seksual tidak ditakrifkan secara khusus namun ia memperihalkan keadaan-keadaan yang boleh tergolong di dalam amang seksual di bawah seksyen 14 Akta tersebut. Jika dirujuk maksud amang dalam Kamus Dewan Edisi Keempat 2021 adalah didapati amang membawa maksud seperti berikut: Amang II; mengamang, mengamang-amang, mengamangi menakuti (dgn mengacukan senjata), mengancam, menggugat: diambilnya kerisnya lalu diamanginya lawannya. [6] Bagi memahami konteks seksyen 14 Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 adalah wajar untuk mahkamah merujuk kepada Penyata Rasmi Parlimen bertarikh 03.04.2017 ketika Menteri di Jabatan Perdana Menteri Dato’ Azalina Dato’ Othman Said membentangkan Rang Undang-undang Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 di halaman 25 seperti berikut: “ Bahagian empat terdiri daripada fasal 15 memperuntukkan mengenai kesalahan amang seksual, sexual assault, dengan izin, secara fizikal terhadap kanak-kanak. Di bawah fasal ini, mana-mana orang yang bagi maksud seksual menyentuh mana-mana bahagian kanak-kanak, membuat kanak-kanak menyentuh mana-mana bahagian badan orang itu atau mana-mana orang lain atau membuatkan kanak-kanak menyentuh mana-mana bahagian badan kanak-kanak itu sendiri atau melakukan apa-apa perbuatan yang melibatkan sentuhan fizikal dengan kanak-kanak tanpa persetubuhan, melakukan sesuatu kesalahan dan boleh apabila disabitkan, dihukum dengan pemenjaraan tidak melebih 20 tahun dan hendaklah juga dihukum dengan hukuman sebat. Dapat dilihat perbuatan yang dirangkumi di bawah perbuatan amang seksual ini merupakan perbuatan yang melibatkan sentuhan.” [7] Jika diteliti Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 dalam versi Bahasa Inggeris, seksyen 14 adalah memperuntukkan seperti berikut: “14 Physical sexual assault on a child Any person who, for sexual purposes—

touches any part of the body of a child;

makes a child touch any part of the body of such person or of any other person;

makes a child touch any part of the child’s own body; or

does any other acts that involve physical contact with a child without sexual intercourse, commits an offence and shall, on conviction, be punished with imprisonment for a term not exceeding twenty years and shall also be liable to whipping. Explanation 1—The act of touching may involve the act of touching with any part of the body or with an object and may be done through anything including anything worn by the person touching or by the child touched. Explanation 2—In determining what constitutes sexual purposes, the court may take into consideration, among others, the part of the body that is touched, the nature and extent of the act of touching or the physical contact and all other circumstances surrounding the conduct.” [8] Jika diteliti kepada peruntukan di bawah Sexual Offences Act 2003 United Kingdom yang mempunyai peruntukan ‘sexual assault’ (amang seksual) telah ditakrifkan di bawah seksyen 3 seperti berikut: “3 Sexual assault

A person (A) commits an offence if—

he intentionally touches another person (B),

the touching is sexual,

B does not consent to the touching, and

A does not reasonably believe that B consents.

Whether a belief is reasonable is to be determined having regard to all the circumstances, including any steps A has taken to ascertain whether B consents.

Sections 75 and 76 apply to an offence under this section.

A person guilty of an offence under this section is liable—

on summary conviction, to imprisonment for a term not exceeding 6 months or a fine not exceeding the statutory maximum or both;

on conviction on indictment, to imprisonment for a term not exceeding 10 years.” [9] Sementara seksyen 7 memperuntukkan kesalahan bagi kegiatan ‘sexual assault of a child’ (amang seksual terhadap kanak-kanak) seperti berikut: “7 Sexual assault of a child under 13

A person commits an offence if—

he intentionally touches another person,

the touching is sexual, and

the other person is under 13.

A person guilty of an offence under this section is liable—

on summary conviction, to imprisonment for a term not exceeding 6 months or a fine not exceeding the statutory maximum or both;

on conviction on indictment, to imprisonment for a term not exceeding 14 years.” [10] Penelitian kepada Sexual Offences Act 2003 United Kingdom dan Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 didapati bahawa peruntukannya adalah “pari materia” melainkan di dalam seksyen 14 tiada perkataan “intentionally” iaitu dengan niat atau kasad. [11] Adalah menjadi prinsip undang-undang jenayah yang mantap bahawa dua perkara utama yang perlu ada bagi satu kesalahan jenayah ialah actus reus dan mens rea. Ini misalnya telah dinyatakan di dalam Glanville Williams Textbook of Criminal Law Third Edition Dennis J. Baker Sweet & Maxwell, Thomson Reuters 2012 di halaman 95 seperti berikut: “The mere commission of a criminal act (or bringing about the state of affairs that the law provides against) is not enough to constitute a crime, at any rate in the case of the more serious crimes. These generally require, in addition, some element of wrongful intent or other fault. Increasing insistence upon this fault element was the mark of advancing civilization.” [12] Begitu juga dalam Criminal Law In Malaysia and Singapore Revised 2nd Edition, Lexis Nexis 2015 oleh Stanley Yeo, Neil Morgan, Chan Wing Cheong di halaman 85 yang menyatakan seperti berikut: “While Macaulay and his co-framers of the Penal Code were critical of many aspects of the English criminal law, they nevertheless framed their Code according to certain general principles of criminal responsibility found in English law. One of the most important of these principles is the maxim actus non facit reum, nisi mens sit rea which means ‘an act does not make a man guilty of a crime, unless his mind is also guilty. This principle was strictly applied in the construction of both English common law and statutorily created offences in the 18th century and the third quarter of the 19th century. The term mens rea or ‘guilty mind’ is often described as comprising the ‘mental element’ of a crime which in turn connotes a subjective state of mind such as intention or knowledge.” [13] Hakim Wright dalam kes Sherras v De Rutzen [1895] Q.B. seperti berikut: “There is a presumption that mens rea, an evil intention, or a knowledge of the wrongfulness of the act, is an essential ingredient in every offence; but that presumption is liable to be displaced either by the words of the statute creating the offence or by the subject-matter with which it deals, and both must be considered: Nichols v. Hall.” [14] Seterusnya Mahkamah Pertuanan (House of Lords) di United Kingdom juga telah menjelaskan berkenaan anggapan bahawa mens rea diperlukan sekiranya terdapat undang-undang yang tidak menyatakan dengan jelas keperluan mens rea. Ini dinyatakan oleh Lord Reid dalam kes Sweet v Parsley [1970] A.C. 132 seperti berikut: “our first duty is to consider the words of the Act: if they show a clear intention to create an absolute offence that is an end of the matter. But such cases are very rare. Sometimes the words of the section which creates a particular offence make it clear that mens rea is required in one form or another. Such cases are quite frequent. But in a very large number of cases there is no clear indication either way. In such cases there has for centuries been a presumption that Parliament did not intend to make criminals of persons who were in no way blameworthy in what they did. That means that whenever a section is silent as to mens rea there is a presumption that, in order to give effect to the will of Parliament, we must read in words appropriate to require mens rea.” (Ditekankan oleh mahkamah ini) [15] Oleh yang demikian di dalam kes ini adakah bagi kesalahan di bawah seksyen 14 Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 memerlukan keterangan bahawa tindakan di bawah seksyen 14 (a), (b), (c) dan (d) Akta tersebut perlu menunjukkan bahawa terdapatnya mens rea atau adakah ketiadaan mens rea yang hanya dapat ditunjukkan adalah perbuatan di bawah seksyen 14 (a), (b), (c) dan (d) Akta tersebut sudah memadai bagi membuktikan kesalahan di bawah seksyen 14 Akta tersebut. Dalam hal ini terdapat perkembangan undang-undang jenayah di United Kingdom yang menarik berkenaan dengan keperluan mens rea di dalam satu kesalahan jenayah di mana Mahkamah Agong di United Kingdom telah membincangkan perkara ini dalam kes R v Lane and another [2019] 1 All ER 299 seperti berikut: “The presumption as to mens rea [8] The presumption on which the appellants rely is indeed well-established and has often been applied to the construction of statutes creating offences where the meaning is in doubt. The conventionally authoritative statement of the presumption is found in the speech of Lord Reid in Sweet v Parsley [1969] 1 All ER 347 at 349, 350, [1970] AC 132 at 148, 149: '… our first duty is to consider the words of the Act; if they show a clear intention to create an absolute offence, that is an end of the matter. But such cases are very rare. Sometimes the words of the section which creates a particular offence make it clear that mens rea is required in one form or another. Such cases are quite frequent. But in a very large number of cases there is no clear indication either way. In such cases there has for centuries been a presumption that Parliament did not intend to make criminals of persons who were in no way blameworthy in what they did. That means that, whenever a section is silent as to mens rea, there is a presumption that, in order to give effect to the will of Parliament, we must read in words appropriate to require mens rea. … it is firmly established by a host of authorities that mens rea is an essential ingredient of every offence unless some reason can be found for holding that that is not necessary. It is also firmly established that the fact that other sections of the Act expressly require mens rea, for example because they contain the word “knowingly”, is not in itself sufficient to justify a decision that a section which is silent as to mens rea creates an absolute offence. In the absence of a clear indication in the Act that an offence is intended to be an absolute offence, it is necessary to go outside the Act and examine all relevant circumstances in order to establish that this must have been the intention of Parliament. I say “must have been”, because it is a universal principle that if a penal provision is reasonably capable of two interpretations, that interpretation which is most favourable to the accused must be adopted.' This statement of the principle was described by Lord Nicholls in B (a minor) v DPP [2000] 1 All ER 833 at 836, [2000] 2 AC 428 at 460 as 'magisterial'. It has often been applied, and it is unnecessary to multiply examples. They include recent cases in this court, such as R v Brown [2013] UKSC 43, [2013] 4 All ER 860, [2013] NI 265, R v Hughes [2013] UKSC 56, [2013] 4 All ER 613, [2013] 1 WLR 2461, and R v Taylor [2016] UKSC 5, [2016] 4 All ER 617, [2016] 1 WLR 500. [9] Whilst the principle is not in doubt, and is of great importance in the approach to the construction of criminal statutes, it remains a principle of statutory construction. Its importance lies in ensuring that a need for mens rea is not inadvertently, silently, or ambiguously removed from the ingredients of a statutory offence. But it is not a power in the court to substitute for the plain words used by Parliament a different provision, on the grounds that it would, if itself drafting the definition of the offence, have done so differently by providing for an element, or a greater element, of mens rea. The principle of Parliamentary sovereignty demands no less. Lord Reid was at pains to observe that the presumption applies where the statute is silent as to mens rea, and that the first duty of the court is to consider the words of the statute. [10] Hughes and Taylor, mentioned above, concerned offences of causing death by driving. They were cases where the language of the statutes was ambiguous and the presumption assisted the court to reach the conclusion that they imported an element of fault (although not necessarily of subjective mens rea rather than of error of driving). The words used by Parliament were words of causation of death. This court construed those words as importing an element of fault, principally because there were ample unambiguous alternative expressions which could and would have been used if the intention had been to create an offence of homicide which could be committed simply by being present on the road to be run into by someone else. [11] By contrast, Brown was a case in which this court had no doubt that the statutory offence of unlawful carnal knowledge of a girl under 14 did not contain a requirement that the accused know that the girl was under age. This conclusion was mandated despite the fact that the offence-creating section was silent as to whether such knowledge was required or not. It was a conclusion compelled by the prior common law and statutory context, against which the offence had been created, by other provisions in the legislation, which had to be construed as a whole, and by the social mischief which the Act had been passed to meet. [12] Thus these three recent cases are good illustrations of the truism that the presumption on which the appellants here rely is a principle of statutory construction, which must give way to either the plain meaning of the words, or to other relevant pointers to meaning which clearly demonstrate what was intended. It follows that the Court of Appeal in the present case did not fall into the error suggested, of wrongly starting with the words of the Act. On the contrary, that is the inevitable first port of call for any issue of construction, as Lord Reid's statement of the principle in Sweet v Parsley expressly stated.” [16] Mahkamah ini juga berpeluang meneliti tafsiran seksyen 3 Sexual Offences Act 2003 di United Kingdom oleh Mahkamah Rayuan United Kingdom yang menyatakan bahawa mens rea tidak perlu dibuktikan bagi kesalahan di bawah seksyen 3 tersebut. Ini dinyatakan dalam kes Attorney General’s Reference (No 1 of 2020) [2021] 3 All ER 890 di mana Hakim Fulford VP menyatakan seperti berikut: “[40] It follows that although the former s 14 SOA 1956 and its successor, s 3 SOA 2003, are differently expressed, in this respect they bore distinct similarities in terms of the approach to be applied. For s 14 SOA 1956, if the assault was 'indecent in itself' or 'inherently indecent' the Crown did not have to prove a specific indecent intent on the part of the defendant. As with s 78 SOA 2003, the motive or purpose of the accused only became relevant when his actions were not necessarily indecent. In that situation, the jury would need to consider, bearing in mind why the defendant behaved in that way (along with other factors), whether the irresistible inference was that he intended to assault his victim in a manner which the jury, as right-minded persons, would clearly think was indecent. That would enable them to decide whether the defendant not only intended to commit an assault upon the woman, but an assault which had the objective quality of being indecent. [41] We are unpersuaded, therefore, that s 3 SOA 2003 brought about a significant change in the law as regards the mens rea of the offence of indecent/sexual assault. [42] Mr Mably has helpfully highlighted that the approach to the presumption of mens rea in the interpretation of criminal statutes was recently considered by the Supreme Court in R v Lane [2018] UKSC 36, [2019] 1 All ER 299, [2018] 1 WLR 3647(see in particular [9] and [12]). There is a presumption that mens rea is an essential ingredient of every offence unless some reason can be found for holding that that is not necessary. This is of great importance in relation to the approach to the construction of criminal statutes, but it remains a principle of construction. Mens rea should not be inadvertently, silently or ambiguously removed from the ingredients of a statutory offence, but it is not a power in the court to substitute for the plain words of Parliament a different provision, on the grounds that it would, if itself drafting the offence, have done so. The first duty of the court is therefore to consider the words of the statute. Finally, the presumption is a principle of construction which must give way to either the plain meaning of the words of the statute, or to other relevant pointers to meaning which clearly demonstrate what Parliament intended. [43] We acknowledge that, as a matter of principle, given the actus reus of the offence involves sexual touching without consent, it might be presumed that the actus reus would be accompanied by a culpable state of mind, namely intention, particularly bearing in mind the seriousness of this offence. If the Attorney General is correct, the result is that an accused could be guilty without intending the touching to be sexual or that he or she had no sexual purpose. [44] As against these considerations, the statutory ingredients do not contain the requirement that the accused intended the touching to be sexual. Furthermore, s 3 is not silent as to mens rea. As Mr Mably has rightly submitted, the required state of mind in respect of each ingredient has been expressly set out by Parliament. In our judgment, the legislature did not intend a further, unexpressed state of mind to be established, particularly given the relevance of the accused's sexual purpose for the purposes of s 78(b) (viz his state of mind/purpose as to the nature of the touching) was expressly set out. Under that provision touching is sexual if a reasonable person would consider that because of its nature it may be sexual, and because of its circumstances it is sexual, irrespective of the purpose or intention of the accused. [45] We gain support for this conclusion from the way in which this issue is dealt with elsewhere in the statute. The scheme of the Act, put broadly, is that whenever an offence is committed directly against a victim by sexual touching or sexual activity, proof of a sexual intention as part of the mens rea is not required, whilst for 'voyeuristic' offences, the Crown must establish that the accused acted 'for the purpose of obtaining sexual gratification' (eg ss 12, 15A and 19). [46] We agree with the submissions of Mr Atkinson and Mr Mably as regards R v Heard and R v H, namely that it is striking in the detailed assessment of the ingredients of the offence in both judgments that there is an absence of any mention of a requirement with a s 3 offence that the prosecution need to prove that the defendant intended the touching to be sexual.” [17] Adalah menjadi prinsip umum undang-undang jenayah bahawa mens rea atau niat adalah menjadi elemen utama dalam satu kesalahan jenayah. Pada kebiasaannya mens rea tidak dikehendaki dalam kes-kes yang melibatkan kesalahan tanggungan ketat (strict liability) yang akan dinyatakan di dalam undang-undang yang berkaitan. Namun demikian perkembangan undang-undang telah memberikan gambaran kepada mahkamah bahawa sekiranya semasa mentafsirkan undang-undang tersebut didapati bahawa peruntukan yang jelas yang mengkehendaki tiadanya mens rea mahkamah boleh menyatakan bahawa mens rea bukannya elemen penting bagi satu kesalahan jenayah seperti yang dinyatakan dalam kes Attorney General’s Reference (supra) dan R v Lane and another (supra). Namun demikian mahkamah harus berhati-hati dalam menerima pakai undang-undang dalam kes Attorney General’s Reference (supra) dan R v Lane and another (supra). Ini adalah disebabkan ianya diputuskan dalam konteks kerangka undang-undang Sexual Offences 2003 United Kingdom terutamanya kes Attorney General’s Reference (supra). Apakah ia sesuai digunakan dalam konteks seksyen 14 Akta kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017. [18] Oleh itu dalam kes ini mahkamah perlu melihat kepada peruntukan tersurat seksyen 14 tersebut yang dengan jelas tidak menyatakan diperlukan niat bagi kesalahan amang seksual seperti yang dinyatakan di dalam Sexsual Offences 2003 United Kingdom. Hatta di dalam peruntukan undang-undang yang secara tersurat menyatakan niat diperlukan mahkamah di United Kingdom masih berpandangan bahawa mens rea bukannya elemen kesalahan. Oleh itu berdasarkan kepada peruntukan tersurat seksyen 14 (a) itu tiada petanda yang menunjukkan bahawa mens rea adalah salah satu elemen di bawah kesalahan tersebut. Namun demikian mahkamah juga perlu mempertimbangkan hasrat penggubalan Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap kanak-kanak 2017 seperti yang dinyatakan dalam Penyata Rasmi Parlimen bertarikh 03.04.2017 di muka surat 21 yang menyatakan seperti berikut: “ Tuan Yang di-Pertua, secara amnya Rang Undang-undang Jenayah Seksual Kanak-kanak ini bertujuan untuk mengadakan peruntukan mengenai kesalahankesalahan seksual terhadap kanak-kanak yang tertentu dan hukumannya sebagai tambahan kepada kesalahan-kesalahan seksual terhadap kanak-kanak yang lain dan berhubung dengannya untuk mengadakan peruntukan mengenai pentadbiran keadilan bagi kanak-kanak dan perkara yang berkaitan. Skop akta baharu tersebut adalah secara amnya mengandungi peruntukan yang lebih spesifik dan memperincikan lagi kesalahan yang terdapat dalam undang-undang sedia ada berhubung dengan kesalahan seksual yang dilakukan terhadap kanak-kanak. Peruntukan kesalahan tersebut mengandungi elemen yang lebih terperinci berbanding undang-undang sedia ada yang bersifat am. Akta ini juga memperuntukkan mengenai hukuman yang bersesuaian dengan undang-undang yang diperincikan tersebut. Selain memperuntukkan mengenai kesalahan, aspek lain yang akan diambil kira dalam penggubalan akta tersebut termasuklah aspek penyiasatan, kebolehterimaan keterangan di mahkamah dan peruntukkan lain yang bertujuan untuk menambah baik sistem pentadbiran keadilan jenayah bagi kanak-kanak. Ini semua bagi memastikan agar akta yang digubal ini dapat memenuhi objektif dan mencapai hasrat kerajaan untuk menangani jenayah seksual kanak-kanak.” [19] Penelitian kepada Penyata Rasmi Parlimen tersebut dapat menyerlahkan hasrat penggubaan akta iaitu untuk memperkasakan perlindungan kanak-kanak daripada diperlakukan secara jenayah seksual. Ia adalah memperkukuhkan peruntukan berkenaan dengan undang-undang berkaitan seksual yang terdapat di dalam Kanun Keseksaan iaitu seksyen 375(g), 377A, 377CA, 376A, 377D dan 377E. Oleh yang demikian peruntukan-peruntukan kesalahan yang termasuk di bawah seksyen 14 digubal sedemikian rupa bagi membolehkan hak kanak-kanak terlindung daripada terjebak ke dalam kegiatan amang seksual oleh individu yang tidak bertanggungjawab. [20] Setelah memahami hasrat penggubalan tersebut maka pada hemat mahkamah seksyen 14 digubal sedemikain rupa dengan tidak meletakkan keperluan untuk mens rea dijadikan sebagai elemen kesalahan adalah sesuatu yang sejajar dengan matlamat penggubalan Akta tersebut. Namun demikian ia tidak akan menyebabkan Akta tersebut bercanggah atau tersasar dengan prinsip undang-undang jenayah yang termaklum. Ini adalah disebabkan terdapat huraian kedua di bawah seksyen 14 tersebut yang memerlukan mahkamah meneliti keterangan-keterangan mempertimbangkan keadaan yang boleh menjadikan tindakan di bawah seksyen 14 (a), (b), (c) dan (d) tersebut tergolong di dalam perbuatan yang bermaksud seksual. Ini adalah sebagai suatu jaminan kepada hak Tertuduh bagi mengelakkan kekeliruan yang mungkin timbul apabila telah dibuktikan terdapatnya perbuatan di bawah seksyen 14 (a), (b), (c) dan (d) mahkamah masih perlu melihat sama ada perbuatan-perbuatan tersebut mempunyai maksud seksual. Ia juga dapat mencadangkan bahawa seksyen 14 (a) ini bukannya suatu kesalahan liabiliti ketat ‘strict liability’. Elemen Pertuduhan Di Bawah Seksyen 14 Akta Kesalahan-kesalahan Jenayah Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 [21] Berdasarkan kepada penelitian peruntukan di bawah seksyen 14 (a) pada hemat mahkamah elemen kesalahan bagi seksyen 14

adalah seperti berikut:

mangsa adalah kanak-kanak;

tindakan-tindakan yang dilakukan oleh Tertuduh adalah seperti di bawah seksyen 14 (a), (b), (c) atau (d); dan

mahkamah harus meneliti keterangan atau perbuatan di bawah seksyen 14 (a), (b), (c) dan (d) tersebut berdasarkan kepada keadaan bahagian yang disentuh, takat perbuatan menyentuh, kontak fizikal serta keadaan yang berkaitan dengan perlakuan di bawah seksyen 14

(a), (b), (c) dan (d) tersebut bagi menentukan sama ada ianya bermaksud seksual. Kata kunci bagi kesalahan di bawah seksyen 14 ini ialah perbuatan-perbuatan di (a), (b), (c) dan (d) itu hendaklah bermaksud seksual. [22] Malahan penelitian kepada seksyen 14 Akta tersebut telah terdapat huraian berkenaan perbuatan seksual dalam huraian kedua di mana ia mencadangkan bahawa apabila terdapat keterangan yang menunjukkan perlakuan di bawah seksyen 14 (a), (b), (c) dan (d) Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017, ia masih tertakluk kepada sama ada perbuatan tersebut tergolong di dalam maksud seksual yang dinyatakan di dalam huraian kedua tersebut. Ini bermakna apabila keterangan menunjukkan bahawa misalnya berlaku sentuhan di bawah seksyen 14(a) mahkamah perlu meneliti keterangan bahagian fizikal yang disentuh tersebut dan keadaan di mana sentuhan itu dilakukan bagi memutuskan sama ada sentuhan tersebut adalah bermaksud seksual atau sebaliknya. Penelitian kepada peruntukan tersebut tidak menunjukkan bahawa perlunya ditunjukkan mens rea bagi kesalahan di bawah seksyen 14 tersebut. Dalam erti kata lain mens rea bukanlah elemen penting yang diperlukan dalam konteks seksyen 14 seperti dalam kesalahan jenayah lain yang lazimnya memerlukan mens rea. Pertuduhan [23] Peguam Perayu telah menyatakan bahawa pertuduhan yang dikemukakan terhadap Perayu adalah tidak memenuhi kehendak undang-undang. Ia adalah disebabkan di dalam pertuduhan tersebut tidak diperihalkan apakah perbuatan yang dilakukan oleh Perayu terhadap mangsa. Ini telah menyebabkan Perayu tidak mempunyai maklumat yang mencukupi bagi tujuan membuat pembelaan ke atas pertuduhan tersebut. Peguam juga berhujah bahawa berdasarkan keterangan yang diberi pengadu terdapat beberapa siri kejadian yang dikatakan telah dilakukan oleh Perayu terhadap pengadu. Insiden-insiden tersebut sepatutnya dikemukakan di dalam pertuduhan atau insiden-insiden tersebut akan berdiri dengan sendiri dan boleh menjadi asas kepada pertuduhan yang lebih daripada satu. [24] Sebaliknya, Timbalan Pendakwa Raya berhujah bahawa pertuduhan yang dikemukakan adalah memadai dan ia tidak menyalahi dengan mana-mana peruntukan undang-undang. Dalam hal ini mahkamah perlu mengambil perhatian bahawa tujuan pertuduhan ialah sebagai satu notis awal atau notis makluman kepada Tertuduh berkenaan dengan kesalahan yang dilakukannya. Ia telah dinyatakan di bawah seksyen 152 KPJ yang menyatakan apakah yang perlu ada dalam pertuduhan. Seksyen 152 KPJ menyatakan seperti berikut: “152 Form of charge

Every charge under this Code shall state the offence with which the accused is charged.

If the law which creates the offence gives it any specific name the offence may be described in the charge by that name only.

If the law which creates the offence does not give it any specific name so much of the definition of the offence must be stated as to give the accused notice of the matter with which he is charged.

The law and section of the law against which the offence is said to have been committed shall be mentioned in the charge.

The fact that the charge is made is equivalent to a statement that every legal condition required by law to constitute the offence charged was fulfilled in the particular case.

If the accused has been previously convicted of any offence, and it is intended to prove that previous conviction for the purpose of increasing the punishment which the Court is competent to award, the fact, date and place of the previous conviction shall be stated in the charge. If the statement is omitted the Court may add it at any time before sentence is passed. ILLUSTRATIONS

A is charged with the murder of B. This is equivalent to a statement that A's act fell within the definition of murder given in sections 299 and 300 of the Penal Code; that it did not fall within any of the general exceptions of the same Code and that it did not fall within any of the five exceptions to section 300, or that if it did fall within exception 1, one or other of the three provisos to that exception applied to it.

A is charged under section 326 of the Penal Code with voluntarily causing grievous hurt to B by means of an instrument for shooting. This is equivalent to a statement that the case was not provided for by section 335 of the Penal Code, and that the general exceptions did not apply to it.

A is accused of murder, cheating, theft, extortion, criminal intimidation, or using a false property-mark. The charge may state that A committed murder or cheating or theft or extortion or criminal intimidation or that he used a false property-mark without reference to the definitions of those crimes contained in the Penal Code; but the sections under which the offence is punishable must in each instance be referred to in the charge.

A is charged under section 184 of the Penal Code with intentionally obstructing a sale of property offered for sale by the lawful authority of a public servant. The charge should be in those words.” [25] Adalah memadai di peringkat ini mahkamah mengambil perhatian bahawa tujuan pertuduhan ialah untuk memberi maklumat atau notis kepada Tertuduh berkenaan kesalahan yang dilakukan olehnya bagi membolehkan peluang diberikan kepada Tertuduh untuk membuat pembelaan yang sewajarnya. Ia bukannya suatu keterangan yang perlu dimasukkan kesemua perlakuan-perlakuan yang dikatakan sebagai kesalahan yang dilakukan oleh Tertuduh. Panduan yang dinyatakan oelh Mahkamah Persekutuan dalam kes Krishnan & Anor v Public Prosecutor [1981] 2 MLJ 121 boleh dijadikan suluh panduan kepada mahkamah dalam isu ini. YA Hakim Salleh Abas menyatakan seperti berikut: “One of the rules relating to the framing of charges is that where the law does not give any specific name to the offence with which an accused person is charged, it will be sufficient for the prosecution to state in the charge so much of the definition of the offence as will give notice to the accused of the matter with which he is charged [section 152(111) of the Criminal Procedure Code]. It is not mandatory that a complete definition should be given in the charge. Looking at the charge we are not prepared to hold that the omission to make any reference to his knowledge that the first appellant had a pistol renders it defective. All that have to be stated in order to give notice to the second appellant so as to enable him to answer the charge were given. Moreover it was not shown that he was in any way prejudiced or misled by the omission.” [26] Selain daripada itu jumlah pertuduhan dan jenis kesalahan yang ingin dipertuduhkan di mahkamah adalah di dalam wewenang Pendakwa Raya. Ia adalah berdasarkan pertimbangan keterangan yang ada pada pihak Pendakwa Raya untuk mengemukakan pertuduhan-pertuduhan yang bersesuaian yang boleh dibuktikan di mahkamah. Bilangan insiden yang lebih daripada satu tidak semestinya mewajibkan pihak pendakwaan mengemukakan pertuduhan kepada setiap insiden tersebut. Ini adalah disebabkan hanya pihak pendakwaan yang mempunyai keterangan di dalam pertimbangan Pendakwa Raya untuk mewajarkan pertuduhan dikemukakan kepada mahkamah dan bukannya di dalam pengetahuan atau wewenang mahkamah ini. [27] Dalam kes ini mahkamah mendapati pihak pembelaan telah mengemukakan keterangan semasa perbicaraan kes ini yang jelas menunjukkan bahawa pertuduhan yang dikemukakan kepada dia tidak memprejudiskan haknya atau mengelirukan Tertuduh. Oleh itu hujahan yang menyatakan bahawa pertuduhan terhadap Perayu adalah cacat adalah ditolak. Dapatan Hakim Mahkamah Sesyen [28] Hakim Mahkamah Sesyen di akhir kes pendakwaan telah memutuskan bahawa keterangan SP1 setelah disokong oleh SP3 serta eksibit P2 di samping mempertimbangkan tingkah laku SP1 semasa memberi keterangan mempercayai bahawa kejadian yang diceritakan oleh SP1 adalah benar-benar berlaku dan dialami oleh SP1. SP1 juga telah dilihat memberi keterangan secara tulus. Hakim Mahkamah Sesyen berpendapat tidak mungkin SP1 dapat mengingati kejadian secara terperinci jika kejadian itu tidak berlaku kepadanya. Keterangan SP1 juga dikatakan konsisten semasa diperiksa balas oleh peguam. Oleh yang demikian Hakim Mahkamah Sesyen telah mendapati bahawa satu kes prima facie telah dikemukakan ke atas Tertuduh oleh pihak pendakwaan. [29] Kredibiliti seorang saksi tidak boleh diputuskan sebagai kredible semata-mata disebabkan saksi tersebut tidak berjaya dicabar keterangannya atau keterangannya tidak goyah. Prinsip ini sudah mantap di bawah undang-undang keterangan. Hal ini telah dinyatakan oleh Mahkamah Persekutuan dalam kes Muniandy & Ors v PP [1966] 1 MLJ 257. Hakim Ong Hock Thye menyatakan seperti berikut: “In the instant case, it is stated by the learned trial judge as the ground for his belief in the main prosecution witnesses, that they had been unshaken in cross-examination. In our view, being unshaken in cross-examination is not per se an all-sufficient acid test of credibility. The inherent probability or improbability of a fact in issue must be the prime consideration.” [30] Mahkamah juga dipandu oleh panduan yang amat berharga oleh Mahkamah Persekutuan dalam kes Tindok Besar Estate Sdn Bhd v Tinjar Co [1979] 2 MLJ 229 berkenaan bagaimanakah suatu keterangan boleh diterima secara kehakiman dan bagaimanakah ianya dilakukan seperti berikut: “Judicial reception of evidence requires that the oral evidence be critically tested against the whole of the other evidence and the circumstances of the case.” [31] Adalah menjadi prinsip undang-undang yang mantap bahawa penilaian kredibiliti saksi oleh hakim bicara adalah satu perkara yang perlu diberikan oleh hakim yang mendengar rayuan. Hakim yang mendengar rayuan tidak boleh sewenang-wenangnya mengenepikan dapatan hakim bicara terhadap kredibiliti seseorang saksi. Ini adalah disebabkan hakim bicara mempunyai peluang untuk melihat keterangan saksi-saksi tersebut. [32] Dalam kes ini didapati bahawa keterangan SP1 iaitu pengadu telah diberikan kepercayaan yang tinggi oleh Hakim Mahkamah Sesyen. Apa yang perlu diberi perhatian dalam kes ini ialah Hakim Mahkamah Sesyen yang mendengar kes ini tidak pernah mendengar keterangan SP1 secara langsung, sebaliknya berdasarkan kepada rakaman CRT di hadapan Hakim Mahkamah Sesyen yang terdahulu. Ini dapat dilihat di dalam alasan penghakiman halaman 32 Rekod Rayuan Jilid 1 di perenggan [32] seperti berikut: “[32] Walaupun pada peringkat awal kes ini keterangan SP1 telah didengar oleh Hakim sebelum ini iaitu Tuan Azuar bin Che Yusof pada 10/8/2020 namun saya dapat melihat dan mendengar semula keterangan SP1 ini melalui rakaman CRT yang terdapat di mahkamah ini secara audio-visual. Ianya adalah sebaik dan sebagus sepertimana SP1 memberi keterangan pada tarikh 10/8/20 tersebut. Mahkamah ini dapat melihat dengan jelas demenor SP1 semasa pemeriksaan utama yang bermula dari jam 11:32:55 a.m hingga 12:15:18 a.m. SP1 telah membuat demonstrasi dengan menggunakan dua patung yang dibekalkan oleh pendakwaan di dalam mahkamah yang mana patung perempuan mewakili OKT dan patung lelaki mewakili SP1 semasa perbicaraan kes. Dengan menggunakan patung lelaki dan patung perempuan tersebut SP1 menunjukkan bagaimana kedudukan SP1 berbaring setelah disuruh oleh OKT dan OKT dalam keadaan duduk naik ke atas badan SP1. SP1 juga menunjukkan menggunakan patung bagaimana kedudukan kaki OKT dan bagaimana OKT menarik kemaluan SP1 menghala ke dubur OKT. OKT juga telah melancap kemaluan SP1 sambil menghisap sehingga mengeluarkan air mani. Kesemua insiden yang berlaku tersebut di demo oleh SP1 dengan menggunakan patung lelaki dan patung perempuan tersebut mulai dari jam 11:55:22 a.m sehingga jam 11:58:24 a.m sepertimana masa yang tertera dalam rakaman CRT mahkamah semasa perbicaraan berjalan pada 10/8/20 tersebut.” [33] Hakim Mahkamah Sesyen setelah meneliti keterangan SP1 telah meletakkan sepenuhnya keterangan SP1 sebagai keterangan yang boleh dipercayai dan membuat dapatan bahawa SP1 adalah seorang saksi yang kredibel. Mahkamah mendapati bahawa Hakim Mahkamah Sesyen tidak meneliti keterangan SP1 ini bersama-sama dengan keterangan saksi-saksi lain bagi menguji kredibiliti SP1 tersebut. Ia hanyalah berdasarkan kepada keupayaan SP1 memperihalkan kejadian tersebut secara terperinci dan Hakim Mahkamah Sesyen berpendapat bahawa tiada alasan untuk SP1 merekapalsu keterangan. Mahkamah ini berpendapat pendekatan yang mudah tersebut tidak dapat dipertahankan berkenaan dengan kredibiliti SP1. Ianya bercanggah dengan prinsip undang-undang yang termaklum. Ini menyebabkan mahkamah ini tiada pilihan melainkan perlu campur terhadap dapatan Hakim Mahkamah Sesyen berkenaan dengan keterangan kredibiliti SP1. Tingkah Laku SP1 Semasa Memberikan Keterangan [34] Hakim Mahkamah Sesyen dalam alasan penghakimanya turut menyentuh berkenaan dengan tingkah laku SP1 semasa memberi keterangan. Hakim Mahkamah Sesyen menyatakan di perenggan [32] seperti berikut: “… Mahkamah ini dapat melihat dengan jelas demenor SP1 semasa pemeriksaan utama yang bermula dari jam 11:32:55 a.m sehingga 12:15:18 a.m.” [35] Tingkah laku atau demeanor telah diberikan takrifan di dalam Black’s Law Dictionary Seventh Edition seperti berikut: Demeanor. Outward appearance or behaviour, such as facial expressions, tone of voice, gestures, and the hesitation or readiness to answer questions. In evaluating a witness’s credibility, the jury may consider the witness’s demeanor. [36] Malahan di bawah seksyen 271 KPJ adalah peruntukan khusus berkenaan dengan tingkah laku saksi seperti berikut: “271 Remarks as to demeanour of witness A presiding Magistrate recording the evidence of a witness may, at the conclusion of the evidence and at the foot of the notes of it, record such remarks, if any, as he thinks material respecting the demeanour of the witness while under examination.” [37] Apa yang jelas daripada peruntukan di bawah seksyen 271 KPJ tersebut ialah hakim yang mendengar keterangan saksi dikehendaki mencatatkan dalam nota keterangannya tingkah laku saksi semasa memberikan keterangan. Tingkah laku saksi adalah perkara yang perlu dipertimbangkan oleh Mahkamah dalam memuruskan kredibiliti seorang saksi. Hal ini dinyatakan oleh YA Hakim Raja Azlan Shah dalam kes Tengku Mahmood v Public Prosecutor [1974] 1 MLJ 110 telah menjelaskan seperti berikut: “But the demeanour is not always the touch-stone of truth. It is only one ingredient in arriving at a finding of credibility. But so also is motive. Although in cases of this kind it is not easy to get satisfactory evidence, one must not also lose sight of the fact that at the same time it is indeed easy to 'fix' a man in the position of the appellant. A man who was not successful before the Public Services Commission may have hurt his pride and hurt pride is a ferocious beast. It is for this reason that a judge of fact should always test the complainant's evidence against the totality of his evidence and the probabilities of the case. Failure to do so does amount, in my view, to a misdirection, and if it can be demonstrated that the trial judge had failed to do that, his conclusion as to credibility, cannot, in justice, be regarded as impeachable, much less unimpeachable.” [38] Penelitian tingkah laku saksi tidak boleh dibuat semata-mata berdasarkan kepada pemerhatian melalui rakaman sistem Court Recording Transcription (CRT). Dalam hal ini Mahkamah merujuk kepada kes Mahkamah Rayuan berkenaan isu tingkah laku saksi dalam kes Bunya ak Jalong v Public Prosecutor [2015] 5 MLJ 72 seperti berikut: “[56] The finding of credibility of PW4 necessarily results from the audio visual advantage the trial judge had of the demeanour of PW4. The record contains no record as to the demeanour of the PW4. Section 271 of the Criminal Procedure Code provides:

Remarks as to demeanour of witness A presiding Magistrate recording the evidence of a witness may, at the conclusion of the evidence and at the foot of the notes of it, record such remarks, if any, as he thinks material respecting the demeanour of the witness while under examination. [57] In Tara Singh and others v Public Prosecutor [1949] 1 MLJ 88; [1948] 1 LNS, Spenser-Wilkinson J in the Court of Criminal Appeal, said: It has been laid down, however, that ‘an impression as to the demeanour of a witness ought not to be adopted by a trial judge without testing it against the whole of the evidence of the witness in question’ (See judgment of Lord Greene, MR in Yuill v Yuill [1945] 1 All ER 183). This was a civil case and the principle applies with even greater force to criminal cases, especially where, as usually happens in this country, the witness is a non-European giving evidence in his native tongue through interpretation. [58] This was followed by Yusof Abdul Rashid J, in Public Prosecutor v Ku Lip See [1981] 1 MLJ 258; [1980] 1 LNS

[59] The impression as to demeanour from the audio visual advantage is something not easily capable of being scrutinised directly not only on appeal, but such impression may be affected from any delay made in assessing and noting that demeanour. Hence, s 271 of the Criminal Procedure Code provides for it to be noted at the end of the notes as to that witness’s testimony. Without such a contemporaneous note at the end of the notes of a witness as to demeanour as a basis or reason, references to demeanour to support a decision suffers from the impression of likelihood it is more of excuse to support the decision. [60] In the circumstances, the finding as to credibility of PW4 based upon demeanour from the audio-visual advantage of the trial judge is flawed and unsafe.” [39] Dalam kes ini Mahkamah mendapati tiada sebarang catatan dibuat dalam nota keterangan berkenaan tingkah laku SP1 oleh Hakim Mahkamah Sesyen yang mendengar keterangan SP1 atau Hakim Mahkamah Sesyen yang meneruskan perbicaraan tersebut. Oleh itu Mahkamah berpendapat kehendak seksyen 271 KPJ tidak dilakukan bagi tujuan untuk mengambil kira tingkah laku SP1 yang menjurus kepada keputusan Hakim Mahkamah Sesyen berkenaan kredibiliti SP1. Adalah tidak memadai Hakim Mahkamah Sesyen yang meneruskan perbicaraan ini bergantung kepada rakaman CRT untuk menentukan tingkah laku SP1 dan memutuskan kredibiliti SP1. [40] Mahkamah mendapati dalam keterangan SP1 terdapat beberapa persoalan yang tidak dapat diperjelaskan berkenaan beberapa fakta yang berkaitan dengan kejadian ini. Ia meliputi fakta bahawa laptop Perayu telah rosak, bunyi video lucah tersebut tidak didengar oleh pelajar-pelajar lain sedangkan pelajar-pelajar lain itu berada berhampiran dengan tempat di mana kejadian itu dikatakan berlaku di antara pihak pengadu dan Perayu, SP1 menyatakan bahawa kejadian itu telah berlaku beberapa kali dan hanya memaklumkan kepada keluarga beliau sehingga laporan polis dibuat dalam sela masa yang panjang dan dibuat setelah SP1 keluar daripada pusat tahfiz tersebut. Adalah didapati Hakim Mahkamah Sesyen telah tidak mempertimbangkan percanggahan-percanggahan tersebut dengan sewajarnya dalam penghakiman beliau. Walaupun Mahkamah mengambil maklum bahawa percanggahan yang kecil tidak akan menyebabkan keterangan seseorang saksi tersebut tidak boleh diterima. [41] Mahkamah juga mendapati bahawa pada masa kejadian tersebut SP1 telah berumur 16 tahun 11 bulan. Dalam usia yang sedemikian SP1 boleh mengambil tindakan yang sewajarnya bagi menghalang kejadian itu daripada terus berulang kali dilakukan oleh Perayu. Fakta-fakta ini tidak dipertimbangkan dengan sewajarnya oleh Hakim Mahkamah Sesyen dalam memutuskan bahawa SP1 adalah seorang saksi yang kredibel. Mahkamah ini berpendapat sekiranya faktor tersebut diambil kira oleh Hakim Mahkamah Sesyen keterangan SP1 akan dipertimbangkan dengan lebih berhati-hati sehingga menyebabkan pertimbangan yang sewajarnya diberikan berkenaan dengan kredibiliti SP1 dalam kes ini. [42] Ini adalah penting disebabkan kes ini adalah berdasarkan kepada dakwaan SP1 kepada Perayu dan penafian oleh Perayu. Semasa kejadian tersebut hanya Perayu dan SP1 sahaja yang berada di tempat kejadian tersebut. Oleh itu kredibiliti SP1 perlu diteliti dengan sewajarnya bersama-sama dengan keterangan lain bagi meyokong dakwaan SP1 berkenaan kejadian yang dilakukan oleh Perayu dalam kes ini. Mahkamah berpendapat dapatan Hakim Mahkamah Sesyen berkenaan kredibiliti SP1 adalah tidak dapat dipertahankan. [43] Mahkamah ini berpendapat bahawa penelitian kepada CRT semata tidak mencukupi untuk menyatakan tingkah laku SP1 adalah konsisten dengan kredibiliti beliau. Ini adalah disebabkan peluang Hakim Mahkamah Sesyen untuk melihat sendiri SP1 memberikan keterangan secara fizikal adalah lebih jelas daripada penelitian kepada rakaman CRT. Ini adalah disebabkan jika diteliti kepada perenggan [32] tersebut Hakim Mahkamah Sesyen hanya melihat sela masa yang tertentu iaitu daripada 11:32:55 am hingga 12:15:18 am dan ketika SP1 memberikan demonstrasi kejadian tersebut. Mahkamah berpendapat tingkah laku seseorang saksi memberi keterangan itu bukan hanya dihadkan tempoh masa tertentu dan keterangan-keterangan tertentu yang diberikan. Sebaliknya tingkah laku perlu dilihat oleh hakim daripada awal saksi tersebut memberikan keterangan sehinggalah mengakhiri keterangan. Oleh itu adalah lebih wajar sekiranya Hakim Mahkamah Sesyen kedua meneliti atau melihat SP1 memberi keterangan secara fizikal dan tidak hanya semata-mata berdasarkan kepada rakaman CRT. [44] Penelitian kepada nota keterangan berkenaan keterangan SP1 lebih memerlukan kepada penelitian yang mendalam terhadap tingkah laku SP1. Ini adalah kerana terdapat beberapa keterangan SP1 yang perlu diberikan perhatian oleh mahkamah. SP1 dalam keterangannya di halaman 32 Rekod Rayuan Jilid 2 apabila SP 1 mendakwa bahawa Tertuduh telah memainkan movie dan cerita lucah dan bersetuju bahawa bunyi turut dipasang semasa kejadian tersebut dan di dalam bilik tersebut terdapat tiga orang penuntut lain yang tiada keterangan menunjukkan bahawa bunyi yang dikatakan daripada filem lucah tersebut dapat didengar oleh orang lain di dalam bilik tersebut. [45] Selain daripada itu keterangan SP 1 juga semasa pemeriksaan balas menyatakan bahawa pada masa kejadian tersebut laptop yang dikatakan untuk melihat filem lucah tersebut tidak ada gambar dan pada bulan Februari 2019. [46] SP1 bersetuju bahawa laptop Tertuduh telah rosak yang mana ia telah dirosakkan oleh SP1 dan rakannya. Walau bagaimanapun semasa pemeriksaan balas SP1 menyatakan bahawa pada masa kejadian tersebut iaitu pada bulan Jun 2019 Tertuduh telah menggunakan laptop yang lain kerana Tertuduh mempunyai dua buah laptop dan menyatakan bahawa pada masa Tertuduh menonton filem lucah itu bunyinya diperlahankan. [47] Peguam Perayu telah menyatakan bahawa dapatan Hakim Mahkamah Sesyen berdasarkan penilaian keterangan-keterangan adalah lebih menjurus kepada kesalahan di bawah seksyen 14 (d) Akta tersebut. Ini dapat dilihat melalui diskripsi kejadian yang diberikan oleh pihak SP1 yang diterima sebagai keterangan oleh Hakim Mahkamah Sesyen. Ia bukan hanya keterangan yang melibatkan sentuhan kepada badan SP1. Namun ia merupakan tindakan-tindakan berbentuk kontak fizikal tanpa persetubuhan. Ianya adalah lebih sesuai bagi pertuduhan di bawah seksyen 14 (d) akta tersebut. Oleh itu peguam berpandangan bahawa dapatan Hakim Mahkamah Sesyen adalah tersasar daripada pertuduhan yang dikemukakan. TPR berhujah dapatan tersebut adalah berdasarkan keterangan yang dikemukakan dan tidak telah tersasar daripada pertuduhan di bawah seksyen 14 (a) Akta tersebut. Ia tidak sepatutnya dijadikan alasan untuk menyatakan bahawa dapatan Hakim Mahkamah Sesyen adalah tersilap. [48] Peneliltian kepada seksyen 14 tersebut, terdapat empat keadaan di mana kesalahan yang boleh dikategorikan sebagai amang seksual itu telah diperincikan. Ia bergantung kepada tindakan menyentuh bahagian badan kanak-kanak, atau kanak-kanak itu diminta untuk menyentuh mana-mana bahagian Tertuduh atau bahagian mana-mana orang lain atau menyentuh mana-mana bahagian badan kanak-kanak itu sendiri atau melakukan kontak fizikal tanpa persetubuhan. Ini bermakna bagi pertuduhan di bawah seksyen 14 (a) ini ia merupakan sentuhan biasa yang tidak membawa lebih daripada sekadar sentuhan. Ini bermakna sekiranya perbuatan yang dilakukan oleh Tertuduh itu adalah satu yang tergolong dalam kontak fizikal dengan kanak-kanak tanpa bersetubuh ialah lebih sesuai di bawah seksyen 14 (d). Hakim Mahkamah Sesyen mempunyai budi bicara untuk meneliti keterangan-keterangan dan memberikan dapatan bahawa walaupun kesalahan yang dipertuduhkan di bawah seksyen 14 (a). Namun ia boleh setelah meneliti keterangan-keterangan berpendapat bahawa kesalahan sepatutnya di bawah seksyen 14 (d) adalah berkewajiban untuk meminda pertuduhan kepada seksyen 14 (d). Ini telah dinyatakan di bawah seksyen 173 KPJ seperti berikut: “(h) (i) If the Court finds that a prima facie case has been made out against the accused on the offence charged, the Court shall call upon the accused to enter on his defence.

(ii) If the Court finds that a prima facie case has been made out against the accused on an offence other than the offence charged which the Court is competent to try and which in the opinion of the Court it ought to try, the Court shall amend the charge.

(iii) For the purpose for subparagraphs (i) and (ii), a prima facie case is made out against the accused where the prosecution has adduced credible evidence proving each ingredient of the offence which if unrebutted or unexplained would warrant a conviction.” [49] Penelitan kepada nota keterangan mendapat tiada tindakan Hakim Mahkamah Sesyen meminda pertuduhan daripada seksyen 14 (a) kepada seksyen 14 (d) seperti yang dikehendaki di bawah seksyen 173 (h) (ii) KPJ tersebut. [50] Sekiranya berlaku pindaan tersebut maka pihak Perayu mempunyai hak untuk memanggil semula saksi-saksi yang berkenaan bagi pertuduhan pindaan tersebut seperti yang dinyatakan di bawah seksyen 162 KPJ. Prosedur yang mesti dilakukan selepas pindaan dibuat telah dinyatakan dalam kes Hj Maamor bin Hj Abdul Manap v Public Prosecutor [2002] 6 MLJ 668 seperti berikut: “Thus the procedure to be followed once an amendment is made to a charge after the commencement of a trial is first to comply with s 159 and thereafter with s 162. In this case, the learned sessions court judge read and explained the amended charges to the accused who claimed trial. However, he felt that the amendments did not require any further evidence and proceeded to find the accused guilty.” [51] Sekiranya Tertuduh tidak ingin memanggil saksi-saksi setelah pertuduhan pindaan dibacakan, maka tindakan hakim bicara ialah mengambil pengakuan salah dan ia tidak boleh dikemukakan bantahan kemudian bahawa Tertuduh tidak diberi peluang untuk memeriksa saksi-saksi yang ingin dipanggilnya. Ia dinyatakan oleh Mahkamah Rayuan dalam kes Mohd Taufik Peter Abdullah lwn. PP [2019] 3 CLJ 221 seperti berikut: “[56] Nota keterangan di muka surat yang sama juga jelas menunjukkan bahawa perayu telah diberi peluang oleh hakim bicara pertama yang bijaksana untuk memanggil semula saksi-saksi pendakwaan untuk disoal balas semula atau memanggil saksi-saksi baru sebaik sahaja hakim bicara pertama membenarkan pertuduhan alternatif tersebut dikemukakan bersesuaian dengan kehendak s. 162 KTJ - lihat juga Chiew Poh Kiong v. PP [2001] 7 CLJ 249; Yeow Fook Kuen v. PP [1964] 1 LNS 227; [1965] 2 MLJ 81. [57] Sehubungan dengannya, selepas mendapatkan arahan dari perayu, peguam bela yang bijaksana telah memaklumkan mahkamah seperti di ms. 310, jld 2B, RR, seperti berikut: YB Dato Naran: Saya tidak ingin panggil saksi-saksi kerana pihak pendakwaan kemukakan pertuduhan pindaan baru pada saat-saat terakhir selepas TPR tutup kes dan mendengar penghujahan-penghujahan saya. OKT telah diprajudis dalam keadaan sedemikian. Saya oleh yang demikian tidak ingin memanggil saksi-saksi baru. TPR: P117 adalah pertuduhan alternatif yang dalam kuasa budi bicara TPR. Kes belum selesai. Mahkamah: Terpulang kepada OKT dengan bantuan peguambela untuk tidak panggil mana-mana saksi selepas P117 dikemukakan. 16.10.2014 untuk keputusan. [58] Keterangan adalah nyata bahawa hanya selepas peguam bela memutuskan untuk tidak mahu memanggil semula saksi-saksi untuk disoal balas atau memanggil saksi-saksi baharu, barulah hakim bicara pertama yang bijaksana membuat keputusan bahawa pihak pendakwaan telah berjaya membuktikan kes di bawah pertuduhan alternatif (s. 3A Akta SA (PLB) seraya mengarahkan perayu supaya membela diri di bawah pertuduhan alternatif tersebut. [59] Dalam keadaan seperti diperincikan di atas, peguam bela yang bijaksana sekarang ini tidak boleh mengadu bahawa perayu mengalami prejudis kerana tidak dapat mencabar saksi-saksi pendakwaan semasa kes pendakwaan. Beliau telah diberi peluang yang secukupnya untuk memanggil semula saksi-saksi pendakwaan untuk disoal balas atau memanggil saksi-saksi baru, tetapi beliau enggan menggunakan serta memanfaatkan peluang yang telah diberikan tersebut. Pada hemat kami, apa yang dirungutkan oleh peguam bela yang bijaksana di hadapan kami sekarang tidak berasas langsung.” [52] Kegagalan berbuat sedemikian telah menyebabkan Perayu telah diperejudiskan haknya untuk membuat pembelaan di bawah seksyen 14 (d) dan masih terus membuat pembelaan di bawah seksyen 14 (a) dan ianya tidak sewajarnya berlaku dan menimbulkan ketidakadilan kepada pihak Perayu. Penelitian Pembelaan Oleh Hakim Mahkamah Sesyen [53] Mahkamah juga mendapati bahawa semasa pembelaan keterangan SD4 iaitu ibu kepada seorang kanak-kanak lain yang dikatakan telah diliwat oleh SP1. Ini disokong oleh laporan polis Lanchang Rpt. 619/19. Semasa pemeriksaan balas oleh Timbalan Pendakwa Raya, SD4 telah bersetuju bahawa anak beliau telah diliwat. Penelitian kepada laporan polis D2 telah menyatakan bahawa anak beliau telah diliwat oleh salah seorang daripadanya adalah SP1. Namun demikian Hakim Mahkamah Sesyen tidak mempertimbangkan keterangan tersebut dengan sewajarnya. Sebaliknya beliau menyatakan di dalam alasan penghakiman beliau dan menolak keterangan SD4 semata-mata disebabkan ia tidak ditimbulkan sebelum ini oleh pihak Perayu. Ini dapat dilihat di perenggan [92] alasan penghakiman seperti berikut: “[92] Keterangan SD4 yang merupakan ibu kepada Hakim yang dikatakan telah diliwat oleh SP1 tidak ada kena mengena di dalam kes ini kerana kes yang dibicarakan di hadapan saya adalah pertuduhan yang dihadapi oleh OKT dan bukan pertuduhan yang dihadapi oleh SP1. Keterangan SD4 tidak membawa sebarang pemberatan kerana ia bukanlah saksi yang boleh memberikan keterangan tentang apa yang berlaku pada bulan Jun 2019 sepertimana pertuduhan. Tambahan pula sekali lagi mahkamah ini membawa kepada isu yang berkenaan yang tidak pernah ditimbulkan semasa kes pendakwaan. Keterangan SD4 ini seolah-olah ingin menarik perhatian mahkamah ini kepada isu yang lain iaitu tuduhan terhadap SP1 dan bukannya pertuduhan terhadap OKT di dalam kes ini. Oleh itu mahkamah mendapati keterangan SD4 ini tidak berupaya menimbulkan sebarang keraguan kepada kes pendakwaan.” [54] Sementara itu semasa meneliti keterangan Perayu, SD2 dan SD3, Hakim Mahkamah Sesyen berpandangan bahawa kesemua saksi tersebut mempunyai kepentingan dan tidak jujur dalam keterangannya. Adalah menjadi prinsip undang-undang yang penting untuk mahkamah meneliti pembelaan yang dikemukakan oleh Tertuduh dalam satu perbicaraan jenayah dan ia tidak sekali-kali akan melunaskan tanggungjawab pihak pendakwaan untuk membuktikan kes melebihi keraguan yang munasabah. Hal ini telah dinyatakan oleh Mahkamah Persekutuan dalam kes Alcontara a/l Ambross Anthony v Public Prosecutor [1996] 1 MLJ 209 seperti berikut: “Speaking generally, in a criminal trial, the whole point and purpose of the defence having to put its case to such of the prosecution witnesses as might be in a position to admit or deny it, is to enable the prosecution to check on whether an accused's version of the facts is true or false, and thus avoid the adverse comment, that the defence is a recent invention — in other words, 'kept up its sleeve', as it were — and revealed for the first time when the accused makes his defence from the witness box or the dock, thus detracting from the weight to be accorded to the defence. However, failure on the part of the defence to put its case, as aforesaid, can never, by itself, relieve the prosecution of its duty of establishing the charge against the accused beyond any reasonable doubt.” [55] Ini bermakna mahkamah hendaklah menimbangkan keterangan-keterangan pembelaan dengan sewajarnya dan tidak menolak keterangan tersebut semata-mata disebabkan saksi-saksi yang memberikan keterangan bagi pihak pembelaan mempunyai kaitan langsung dengan Tertuduh. Sebaliknya Mahkamah perlu meneliti sama ada keterangan-keterangan tersebut telah menimbulkan keraguan yang munasabah kepada kes pendakwaan. Ini telah dinyatakan dalam kes Rosli bin Yusof v Public Prosecutor [2021] 4 MLJ 479 seperti berikut: “[45] It is trite law that it is not the duty of the appellant to prove his innocence or to call a particular witness to support his defence (see Tan Foo Su v Public Prosecutor [1967] 2 MLJ 19; Sandra Margaret Birch v Public Prosecutor [1978] 1 MLJ 72). The law places upon the prosecution the burden to prove guilt of the appellant beyond reasonable doubt and not on the appellant to prove his innocence. Well-entrenched in jurisprudence is the rule that the conviction of the appellant must rest not on the weakness of the defence but on the strength of the prosecution. This principle is the corner stone of our criminal law.” [56] Adalah menjadi prinsip undang-undang yang jelas bahawa Mahkamah Rayuan tidak sewajarnya mengenepikan dapatan Hakim Mahkamah Sesyen melainkan terdapat keadaan di mana Hakim Mahkamah Sesyen tidak menggunakan keistimewaannya untuk melihat saksi-saksi telah membuat dapatan yang bercanggah dengan prinsip undang-undang. Dalam kes ini Mahkamah berpendapat bahawa sabitan oleh Hakim Mahkamah Sesyen adalah tidak selamat atas alasan berikut:

Penilaian SP1 sebagai seorang saksi yang kredible telah tidak dilakukan dengan sewajarnya berdasarkan prinsip yang telah digariskan oleh keputusan-keputusan Mahkamah Atasan.

Hakim Mahkamah Sesyen telah membuat penilaian tingkah laku SP1 hanya berdasarkan kepada rakaman CRT dan tidak mematuhi seksyen 271 KPJ.

Dapatan Hakim Mahkamah Sesyen berkenaan kesalahan Perayu adalah merujuk kepada kesalahan lain dan tidak kesalahan di bawah seksyen 14 (a) seperti yang dipertuduhkan kepada Perayu.

Hakim Mahkamah Sesyen telah tidak mempertimbangkan keterangan saksi-saksi pembelaan dengan sewajarnya sebaliknya menolak keterangan mereka disebabkan keterangan mereka tidak relevan dan saksi-saksi itu mempunyai kepentingan kerana mempunyai perhubungan kekeluargaan dengan Perayu. [57] Oleh itu Mahkamah berpendapat sabitan dan hukuman oleh Hakim Mahkamah Sesyen diketepikan. [58] Sesungguhnya pengendalian sesuatu perbicaraan adalah satu amanah yang besar. Hakim harus memastikan bahawa perbicaraan tersebut dilaksanakan mengikut prinsip undang-undang jenayah, undang-undang keterangan dan prosedur yang telah ditetapkan. Para peguam dan Timbalan Pendakwa Raya bertanggung jawab untuk membantu Mahkamah bagi memastikan perjalanan perbicaraan tersebut adalah teratur. Pematuhan kepada prinsip undang-undang yang telah digariskan oleh Mahkamah Atasan yang telah menjadi khazanah dalam perbendaharaan undang-undang perlu diberikan perhatian. Penekunan kepada keputusan-keputusan dan prinsip-prinsip tersebut oleh semua pihak akan dapat memastikan keadilan dapat ditegakkan kepada Tertuduh dan masyarakat keseluruhanya. Sebarang kealpaan dalam mematuhi prinsip undang-undang tersebut akan menghasilkan kekecewaan di dalam pelaksanaan keadilan jenayah. [59] Kejernihan minda dan pemikiran serta penelitian yang mendalam kepada keputusan-keputusan Mahkamah Atasan serta pematuhan prosedur perbicaraan di bawah Kanun Prosedur Jenayah dan pemakaian Akta Keterangan serta undang-undang yang berkaitan adalah menjadi tonggak utama dalam memastikan perbicaraan dilakukan dengan adil kepada Tertuduh dan mangsa jenayah. Tiada jalan pintas untuk melakukannya. Namun ia perlu dilakukan bagi menjamin kelestarian sistem pentadbiran keadilan jenayah. Sebarang tindakan yang gagal mengambil kira perkara-perkara di atas akan menyebabkan matlamat untuk menjadikan sistem pentadbiran keadilan jenayah mencapai tahap mutu yang tinggi akan mengalami kekecewaan. Ia akan menggugat kepercayaan dan keyakinan kepada sistem pentadbiran keadilan jenayah. Ini perlu dielakkan. Komitmen dan sikap yang professional di kalangan hakim, pendakwa raya dan para peguam adalah mercu tanda utama ke arah memartabatkan mutu sistem pentadbiran keadilan jenayah. Bertarikh: 26hb. Jun 2023 (ROSLAN MAT NOR) HAKIM MAHKAMAH TINGGI MALAYA TEMERLOH, PAHANG DARUL MAKMUR PIHAK-PIHAK: Bagi Pihak Perayu Harshaan Muhammad Zamani Tetuan Karpal Singh & Co Kuala Lumpur Bagi Pihak Responden Nurul Balkis Zunaidi Timbalan Pendakwa Raya Temerloh, Pahang Darul Makmur