Mohd Ismail Bin Ishak (JA-82JS-1-08/2023)

(i) When the case for the prosecution is concluded the Court shall consider whether the prosecution has made out a prima facie case against the accused.

(ii) If the Court finds that the prosecution has not made out a prima facie case against the accused, the Court shall record an order of acquittal. [4] Mahkamah ini juga mengambil iktibar daripada kes PP v Mohd Radzi bin Abu Bakar [2006] 1 CLJ 457 di mana Mahkamah Persekutuan telah memberikan panduan secara terperinci mengenai langkah-langkah yang perlu diikuti oleh Mahkamah Perbicaraan di akhir kes pendakwaan seperti berikut: [15] For the guidance of the courts below, we summarise as follows the steps that should be taken by a trial court at the close of the prosecution's case:-

the close of the prosecution's case, subject the evidence led by the prosecution in its totality to a maximum evaluation. Carefully scrutinise the credibility of each of the prosecution's witnesses. Take into account all reasonable inferences that may be drawn from that evidence. If the evidence admits of two or more inferences, then draw the inference that is most favourable to the accused;

(ii) ask yourself the question: If I now call upon the accused to make his defence and he elects to remain silent am I prepared to convict him on the evidence now before me? If the answer to that question is "Yes", then a prima facie case has been made out and the defence should be called. If the answer is "No" then, a prima facie case has not been made out and the accused should be acquitted;

(iii) after the defence is called, the accused elects to remain silent, then convict;

(iv) after defence is called, the accused elects to give evidence, then go through the steps set out in Mat v. Public Prosecutor [1963] CLJU 82; [1963] 1 LNS 82; [1963] MLJ 263. [5] Elemen-elemen kesalahan yang perlu dibuktikan oleh pihak pendakwaan bagi pertuduhan di bawah seksyen 354 Kanun Keseksaan telah dinyatakan oleh Yang Arif Ahmad Bin Bache di dalam kes PP v Mohd Pauzi Bin Hassan [2018] 1 CLJU 1489 seperti berikut: [12] Mengenai intipati pertuduhan, ada 3 elemen yang perlu dibuktikan iaitu: i. Kekerasan jenayah dilakukan terhadap seorang lelaki atau perempuan. ii. Terdapat kekerasan jenayah dilakukan terhadap mangsa. iii. Terdapat niat untuk mencabul kehormatan mangsa atau dengan mengetahui mungkin bahawa ia akan dengan jalan demikian itu mencabul kehormatan mangsa. Penganalisisan Keterangan Saksi-Saksi Pendakwaan [6] Berdasarkan keterangan yang telah dikemukakan semasa kes pendakwaan, kejadian berlaku di ruangan pejabat di sebuah pejabat kerajaan iaitu Bahagian Perkhidmatan Farmasi, Jabatan Kesihatan Negeri Johor. [7]

10.1.2023 Peguam: Boleh Puan maklumkan kepada Mahkamah, berapa lama tempoh daripada tarikh kejadian hingga report ini dibuat? Lebih kurang 3 tahun Peguam: Ada atau tidak sebarang siasatan Puan buat berkenaan dengan mengapa report ini dibuat selepas 3 tahun? Saya tak ingat Peguam: Ada atau tidak sebarang keterangan oleh pengadu memaklumkan kepada Puan mengapa selepas 3 tahun baru beliau datang buat report? Saya tak ingat Peguam: Puan ada maklumat atau pengetahuan berkenaan dengan terdapatnya satu laporan polis oleh OKT bagi menafikan pertuduhan terhadap beliau? Tak ingat Peguam: Setuju dengan saya, terdapatnya jadual penggiliran tugas? Setuju Peguam: Puan ada maklumat siapa yang sediakan jadual ini? Tiada Peguam: Adakah Puan ada cuba untuk dapatkan jadual tersebut? Tidak ada [15] Pegawai Penyiasat (SP7) di dalam kes ini telah buat pertama kalinya memberikan keterangan pada 14.2.2025. SP7 telah selesai memberikan keterangan pada hari yang sama namun pihak pendakwaan kemudiannya telah membuat permohonan kepada Mahkamah ini di bawah seksyen 425 Kanun Prosedur Jenayah untuk memanggil semula SP7. [16] Permohonan pihak pendakwaan ini telah dibantah sekeras-kerasnya oleh peguam OKT atas alasan ia merupakan “a second bite of the cherry”. Setelah meneliti hujahan bertulis kedua-dua pihak, Mahkamah ini telah membenarkan permohonan pihak pendakwaan untuk memanggil semula SP7 untuk mencapai satu perbicaraan yang adil. [17] Apa yang lebih membimbangkan adalah keterangan Pegawai Penyiasat (SP7) semasa pemeriksaan utama pada 13.3.2025 selepas permohonan pihak pendakwaan untuk memanggil semula SP7 ini dibenarkan oleh Mahkamah yang menyatakan seperti berikut: Pada tarikh yang lepas, telah ditanya oleh pihak peguam telah dicadangkan beberapa soalan kepada Puan dan Puan telah jawab tidak pasti. Jadi, sekiranya pada hari ini saya rujuk Puan kepada ID siasatan yang Puan sediakan boleh tak ID siasatan ini membantu Puan untuk memberi keterangan pada hari ini? Mohon izin untuk lihat ID siasatan terlebih dahulu. Peguam ada tanya kepada Puan ada atau tidak sebarang keterangan oleh pengadu yang memaklumkan kepada Puan mengapa selepas 3 tahun baru pengadu buat report, boleh jelaskan dengan merujuk ID siasatan? Tiada yang membantu daripada ID siasatan ini Jelaskan kenapa tidak membantu? ID siasatan tidak update dan ada perkara yang tidak lengkap. [18] Pertuduhan terhadap OKT di dalam kes ini adalah berkaitan dengan kesalahan jenayah seksual di bawah seksyen 354 Kanun Keseksaan. Secara lumrahnya, kesalahan jenayah seksual ini seringkali melibatkan dua orang sahaja iaitu mangsa dan OKT. Oleh yang demikian, Mahkamah perlulah menilai keterangan mangsa secara berhati-hati di dalam kes-kes sebegini disebabkan ciri kesalahan jenayah seksual tersebut yang mudah untuk dituduh oleh mangsa tetapi sukar untuk dinafikan oleh OKT. [19] Perkara ini juga telah dinyatakan oleh Yang Arif Tuan Roslan Bin Mat Nor di dalam kes Nor Hafiz Hanafi v PP [2024] CLJU 1082 seperti berikut: [18] Adalah tidak dapat dinafikan bahawa kes ini melibatkan pertuduhan yang berkaitan dengan kesalahan seksual di bawah seksyen 354 Kanun Keseksaan dan 377D Kanun yang sama. Dalam hal ini pertuduhan yang melibatkan pertuduhan seksual acap kali melibatkan individu yang dituduh dan mangsa. Hal ini telah dinyatakan dengan menarik oleh Mahkamah Rayuan melalui penghakiman minoriti dalam kes Yong Choo Kiong v. PP [2024] 5 CLJ 69 seperti berikut: "[77] Particularly, in sexual offence cases, experience has shown that people who allege that they have been raped, sometimes, and for various reasons, create false stories. Such allegations are easy to make and frequently very difficult to refute even by a person who is entirely innocent. See PP lwn. Mohamad Malek Ridhzuan Che Hassan [2013] 8 CLJ 359 and PP v. Emran Nasir [1986] CLJU 69; [1986] CLJU 69; [1986] 1 LNS 69. [20] Mahkamah ini juga merujuk kepada petikan daripada buku Ratanlal & Dhirajlal’s Law of Crimes, 29th Edition Volume 2 di muka surat 2568 yang dinyatakan seperti berikut: "The charge under this section is one which it is very easy to make and very difficult to rebut, and when such a charge is made it is necessary to see whether it is supported by independent evidence besides that of the woman herself, or is corroborated by her conduct and the surrounding circumstances and is consistent with ordinary probabilities. Where the solitary evidence of the prosecutrix did not appear to be cogent or reliable, the accused was entitled to acquittal." [21] Oleh yang demikian, bagi membuktikan satu kesalahan jenayah seksual, keterangan-keterangan sokongan adalah diperlukan selain dari keterangan dari mangsa itu sendiri. Berkenaan dengan prinsip ini, Mahkamah ini mengambil iktibar daripada kes Alif Mustadzar Ahmad v PP [2022] 1 LNS 501 di mana Yang Arif Tuan Roslan Bin Mat Nor telah menyatakan seperti berikut: [31] Apa yang jelas dalam kes ini ialah keterangan SP1 menunjukkan bahawa semasa kejadian hanya beliau dan Perayu sahaja yang berada di tempat kejadian tersebut. Dalam erti kata lain versi SP1 dan Perayu sahaja yang ada. Oleh yang demikian maka sudah pastilah dalam keadaan sedemikian keterangan sokongan adalah diperlukan. Kepentingan keterangan sokongan bagi kes di bawah seksyen 354 Kanun Keseksaan telah dinyatakan dalam kes PP v. Emran bin Nasir [1986] CLJU 69; [1986] 1 LNS 69; [1987] 1 MLJ 166. Robert CJ di mahkamah Brunei Darussalam menyatakan seperti berikut: 'I warn myself that, on a charge of rape, it is dangerous to convict on the evidence of the complainant alone, since experience has shown that female complainants have told false stories for various reasons. However, it is open to me, giving full weight to the warning that it is dangerous forme to convict without corroborative evidence, if I conclude that the complainant is, without doubt, speaking the truth." [32] Keperluan kepada keterangan sokongan di dalam satu kes seksual tidak menghalang mahkamah untuk mensabitkan Tertuduh sekiranya mahkamah berpuas hati dengan keterangan pengadu tanpa memerlukan keterangan sokongan. Ini telah dinyatakan oleh Majlis Privy di dalam kes Chiu Nang Hong v. Public Prosecutor [1964] CLJU 24; [1964] 1 LNS 24; [1965] 31 MLJ 40 seperti berikut: "Their Lordships would add that even had this been a case where the learned Judge had in mind the risk of convicting without corroboration, but nevertheless decided to do so because he was convinced of the truth of the complainant's evidence, nevertheless they do not think that the conviction could have been left to stand. For in such a case a judge, sitting alone, should in their Lordships' view, make it clear that he has the risk in question in his mind, but nevertheless is convinced by the evidence, even though uncorroborated, that the case against the accused is established beyond any reasonable doubt. No particular form of words is necessary for this purpose: what is necessary is that the judge's mind upon the matter should be clearly revealed." [33] Tujuan mengapa sesuatu keterangan memerlukan sokongan ialah bagi membolehkan kebolehterimaan dan kebolehpercayaan saksi-saksi itu disokong bagi memastikan kurangnya risiko untuk mensabitkan seseorang yang tidak bersalah. Ini telah dinyatakan oleh Mahkamah Pertuanan (House of Lords) di dalam kes DPP v. Hester [1972] 3 All ER 1056. Lord Morris menyatakan seperti berikut: "The essence of corroborative evidence is that one creditworthy witness confirms what another creditworthy witness has said. Any risk of the conviction of an innocent person is lessened if conviction is based on the testimony of more than one acceptable witness. Corroborative evidence in the sense of some other material evidence in support implicating the accused furnishes a safeguard which makes a conclusion more sure than it would be without such evidence. But to rule it out on the basis that there is some mutuality between that which confirms and that which is confirmed would be to rule it out because of its essential nature and indeed because of its virtue. The purpose of corroboration is not to give validity or credence to evidence which is deficient or suspect or incredible but only to confirm and support that which as evidence is sufficient and satisfactory and credible; and corroborative evidence will only fill its role if it itself is completely credible evidence. " [22] Namun begitu, ini tidak bermaksud keterangan sokongan merupakan satu keperluan mandatori bagi membuktikan satu kesalahan jenayah seksual. Terdapat juga keadaan di mana hanya keterangan dari mangsa itu sendiri tanpa disokong oleh apa-apa keterangan sokongan diterima oleh Mahkamah apabila keterangan dari mangsa tersebut dinilai sebagai sesuatu yang luar biasa meyakinkan (unusually convincing). [23] Apabila keterangan mangsa termasuk dalam kategori yang dikatakan sebagai sesuatu yang luar biasa meyakinkan (unusually convincing), tiada keperluan untuk keterangan-keterangan sokongan yang lain untuk membuktikan satu kesalahan yang dipertuduhkan. [24] Mahkamah ini merujuk kepada kes Lim Yoke Pin v PP [2025] CLJU 1958 di mana Yang Arif Tuan Roslan Bin Mat Nor telah menghuraikan secara terperinci mengenai keterangan yang luar biasa meyakinkan (unusually convincing) dari perenggan 43 sehingga 51 dan menyatakan seperti berikut:

Jika ditelusuri istilah luar biasa meyakinkan dalam keputusan-keputusan Mahkamah seperti di atas ia telah dirumuskan dengan menarik dalam kes Teo Keng Pong v. Public Prosecutor [1996] 3 SLR 329 di mana istilah luar biasa meyakinkan telah dinyatakan oleh YAA Yong Pung How CJ seperti yang berikut: "I would add that there is nothing magical about the words 'unusually convincing.' They are but another way of saying that the witness's testimony was so convincing that the prosecution's case was proven beyond reasonable doubt, solely on the basis of that evidence." [25] Berbalik kepada kes semasa, pada hemat Mahkamah ini, keterangan SP1 tidak dapat digolongkan sebagai keterangan yang luar biasa meyakinkan (unusually convincing). Ini adalah kerana keterangan SP1 bukanlah suatu keterangan yang meyakinkan dan mencukupi yang memenuhi kriteria yang telah dinyatakan di dalam kes Lim Yoke Pin v PP (supra). Dapatan Mahkamah ini adalah berdasarkan kepada keterangan SP1 yang telah dihuraikan di perenggan 9 hingga 13. [26] Oleh yang demikian, keterangan sokongan adalah diperlukan untuk kes yang telah dibicarakan di hadapan Mahkamah ini seperti yang telah dinyatakan di dalam kes Alif Mustadzar Ahmad v PP (supra). [27] Berdasarkan keterangan SP1, tempat kejadian merupakan satu ruangan pejabat yang terbuka. Keterangan SP1 di perenggan 9 hingga 13 mengesahkan SP1 tidak mengingati nama dan jumlah pekerja yang bertugas pada hari tersebut. Pegawai Penyiasat (SP7) di dalam kes ini juga telah memberikan keterangan bahawa beliau tidak menyiasat mengenai pekerja yang bertugas pada hari tersebut seperti yang telah dinyatakan di perenggan 14 hingga 17. [28] Perlakuan SP1 yang tidak menjerit dan tidak menepis tangan OKT serta meneruskan tugas seperti biasa sejurus selepas kejadian tersebut juga tidak menyokong dakwaan SP1 terhadap OKT. [29] SP1 hanya membuat Laporan Polis pada 10.1.2023 iaitu hampir 3 tahun selepas kejadian berlaku. Alasan kelewatan yang telah diberikan oleh SP1 dan tindakan SP1 yang membuat Laporan Polis hanya selepas OKT membuat aduan terhadap suaminya adalah sangat meragukan. [30] Mahkamah ini merujuk kepada petikan daripada buku Ratanlal & Dhirajlal’s Law of Crimes, 27th Edition Volume 2 di muka surat 2353 dan 2354 yang dinyatakan seperti berikut: "It is stated that mere delay in lodging the F.I.R. cannot be used as a ritualistic formula for doubting and discarding the prosecution's case. Delay however should put the court on its guard to examine whether an explanation has been offered for the delay, and if offered, whether it is satisfactory. The delay could be taken as a factor in determining credibility, if the explanation offered for the delay was unsatisfactory." [31] Pada hemat Mahkamah ini, keterangan SP1 tidak meyakinkan serta perlakuan SP1 yang tidak menjerit dan meneruskan tugas seperti biasa serta alasan kelewatan SP1 membuat Laporan Polis telah mencalar kredibiliti dan ketelusan keterangan SP1. [32] Penganalisisan terhadap keterangan saksi-saksi pendakwaan di dalam kes ini, Mahkamah ini mendapati keterangan SP1 di dalam kes ini tidak disokong oleh mana-mana keterangan lain yang boleh mengesahkan kejadian yang dikatakan berlaku oleh SP1. Sama ada keterangan SP2, SP3, SP4 dan SP6 merupakan keterangan sokongan. [33] Pihak pendakwaan telah memanggil SP2 iaitu Puan Masuhaida Binti Moslim. SP2 merupakan seorang Pembantu Tadbir yang bertugas di pejabat yang sama dengan SP1 dan OKT. Menurut SP2, SP1 telah menceritakan perkara tersebut kepada SP2 selepas beberapa hari dari tarikh kejadian yang dikatakan berlaku tersebut. [34] SP3 iaitu Encik Mohd Nor Sallehudin Bin Zulkifli pula merupakan suami kepada SP1. SP3 mengetahui kejadian ini selepas SP3 telah membaca perbualan mesej di antara SP1 dan rakan sekerja SP1 iaitu Puan Intan Suraya Binti Ramli (SP4) pada 9.1.2023. [35] SP4 iaitu Puan Intan Suraya Binti Ramli pula merupakan seorang Pembantu Tadbir yang pernah bertugas di pejabat yang sama dengan SP1 dan OKT sejak tahun 2016. SP4 kemudiannya telah bertukar ke Institut Latihan Kementerian Kesihatan Johor Bahru pada bulan Oktober tahun 2020.

Penelitian kepada nota prosiding juga menunjukkan keterangan saksi-saksi lain iaitu SP 5 dan SP 7 adalah mengulangi apa-apa yang telah dinyatakan oleh SP 6 kepada mereka. Persoalannya adalah ia tergolong di dalam keterangan sokongan seperti yang dinyatakan dalam kes R v. Baskerville [1916] 2 KB 658 di mana Mahkamah Rayuan Jenayah di United Kingdom melalui penghakiman Lord Reading CJ menyatakan seperti yang berikut, berkenaan dengan keterangan sokongan: "We hold that evidence in corroboration must be independent testimony which affects the accused by connecting or tending to connect him with the crime. In other words, it must be evidence which implicates him, that is, which confirms in some material particular not only the evidence that the crime has been committed, but also that the prisoner committed it. The test applicable to determine the nature and extent of the corroboration is thus the same whether the case falls within the rule of practice at common law or within that class of offences for which corroboration is required by statute. The language of the statute, "implicates the accused," compendiously incorporates the test applicable at common law in the rule of practice. The nature of the corroboration will necessarily vary according to the particular circumstances of the offence charged. It would be in high degree dangerous to attempt to formulate the kind of evidence which would be regarded as corroboration, except to say that corroborative evidence is evidence which shows or tends to show that the story of the accomplice that the accused committed the crime is true, not merely that the crime has been committed, but that it was committed by the accused."

Mahkamah berpendapat bahawa keterangan saksi-saksi yang dikatakan menyokong keterangan SP 6 itu adalah berpunca daripada maklumat yang diberikan oleh SP 6 kepada saksi-saksi tersebut. Ia bukannya keterangan bebas yang diperolehi daripada saksi-saksi yang tidak mempunyai kaitan dengan maklumat yang diberikan oleh SP 6 tersebut. Apa yang jelas adalah keterangan yang diberikan oleh SP 7 dan SP 5 itu adalah pengulangan daripada maklumat yang dinyatakan oleh SP 6. Pada hemat Mahkamah ia tidak memenuhi kehendak suatu keterangan sokongan dalam kes ini. [39] Sudah terang lagi bersuluh bahawa keterangan sokongan adalah keterangan-keterangan lain yang bebas dan yang dapat mengesahkan keterangan utama. Penganalisisan terhadap keterangan SP2, SP3, SP4 dan SP6, Mahkamah ini mendapati kesemua saksi ini tidak berada di tempat kejadian semasa kejadian yang dikatakan berlaku dan keterangan mereka hanyalah berdasarkan maklumat penceritaan daripada SP1 mengenai kejadian tersebut. Oleh yang demikian, pada hemat Mahkamah ini keterangan dari SP2, SP3, SP4 dan SP6 ini tidak boleh dikategorikan sebagai keterangan sokongan. Dapatan Akhir [40] Selaras dengan panduan yang telah diberikan oleh Mahkamah Persekutuan di dalam kes PP v Mohd Radzi bin Abu Bakar (supra), jika Mahkamah Perbicaraan mendapati adalah tidak selamat untuk mensabitkan OKT jika OKT memilih untuk berdiam diri apabila pembelaan dipanggil, ini bermaksud pihak pendakwaan tidak berjaya menunjukkan satu kes prima facie terhadap OKT. [41] Setelah Mahkamah ini mendengar, meneliti dan menilai keseluruhan keterangan di dalam kes ini, Mahkamah mendapati pihak pendakwaan tidak dapat menunjukkan satu kes prima facie terhadap OKT sebagimana yang dinyatakan di bawah seksyen 173(f) Kanun Prosedur Jenayah dan Mahkamah ini tidak bersedia untuk mensabitkan OKT sekiranya OKT memilih untuk berdiam diri jika OKT dipanggil untuk membela diri. [42] Oleh itu, OKT dibebaskan dan dilepaskan tanpa dipanggil untuk membela diri di akhir kes pendakwaan. Berdasarkan kepada keputusan ini juga, wang jaminan sejumlah RM4,000 yang telah didepositkan di Mahkamah ini dikembalikan kepada penjamin. Bertarikh: 10 Oktober 2025 (SHAARMINI A/P ARJUNAN) MAJISTRET MAHKAMAH MAJISTRET JOHOR BAHRU PIHAK-PIHAK: Bagi Pihak Pendakwa Raya Puan Nur Fatihah Binti Mohd Nizam Timbalan Pendakwa Raya Johor Bahru, Johor Darul Ta’zim Bagi Pihak Tertuduh Encik Abd Rahim Bin Ali Tetuan Rahim, Aidil & Partners Johor Bahru, Johor Darul Ta’zim