Nor Hafiz Bin Hanapi v Pendakwa Raya (CB-42JSKS(A)-1-02/2023)

Ini adalah rayuan daripada Perayu terhadap sabitan dan hukuman Hakim Mahkamah Sesyen terhadap kesalahan yang dipertuduhkan seperti berikut: Pertuduhan Pertama Bahawa kamu pada 23/07/2019 jam lebih kurang 11.15 pagi, di Bilik Rawatan Klinik Kesihatan Kuala Tembeling dalam Daerah Jerantut, dalam Negeri Pahang telah melakukan amang seksual 3 fizikal dengan memasukkan jari kamu yang disarung kondom ke dalam mulut kanak-kanak Nama: …..ABC…. (No. KPT: …123…) berumur 15 tahun 01 bulan. Oleh yang demikian kamu telah melakukan kesalahan di bawah seksyen 14(a) Akta Kesalahan-Kesalahan Seksual Terhadap Kanak-Kanak 2017 yang boleh dihukum dibawah seksyen 14 Akta yang sama.

Timbalan Pendakwa Raya telah membuat rayuan silang dalam kes ini terhadap hukuman yang dikenakan oleh Hakim Mahkamah Sesyen yang dinyatakan sebagai tidak setimpal dengan kesalahan yang dilakukan oleh Perayu. Pada peringkat kes pendakwaan Hakim Mahkamah Sesyen telah membebaskan dan melepaskan Perayu untuk Pertuduhan Kedua. Oleh itu untuk rayuan ini adalah untuk Pertuduhan Pertama.

Secara ringkasnya keterangan menunjukkan bahawa SP3 telah pergi untuk mendapatkan rawatan di sebuah klinik. Pada masa yang sama Perayu adalah merupakan pegawai perubatan yang memberikan rawatan kepada SP3. SP3 telah menyatakan semasa rawatan itu dilakukan SP3 diminta menutup mata. Pada masa SP3 memberikan keterangan beliau berumur 15 tahun. SP3 dilahirkan pada 09.08.2005.

SP3 memperihalkan pemeriksaan yang dilakukan oleh Perayu dengan menyatakan bahawa pada masa kejadian tersebut Perayu telah menyemak nadi di tangan SP3. Selepas itu Perayu ambil stick letak 4 dekat lidah dan doktor meminta SP3 mengambil darah di bilik lain. Doktor memberitahu SP3 bahawa badan SP3 kurang air dan perlu dimasukkan air. Seterusnya doktor memberitahu bapa SP3 agar pulang ke rumah terlebih dahulu disebabkan proses untuk memasukkan air memakan masa.

Mahkamah juga mendapati SP3 telah memperihalkan secara terperinci kejadian tersebut. : Bila jari itu masuk dalam kondom atas lidah kamu, kamu rasa apa? : Saya rasa macam masuk plastik dalam mulut tapi macam berabuk-abuk dekat plastik tu macam ada habuk. Doktor tanya rasa apa, saya kata rasa plastik je. : 3 jari dalam kondom atas lidah. Setakat mana lidah itu? : Setengah lidah. : Pohon saksi demo.”

SP3 juga mendakwa bahawa semasa Perayu menggunakan jari memasukkan ke dalam mulutnya beliau mendakwa itu adalah kondom.

SP3 juga menyatakan juga bahawa beliau merasa pelik bagaimana Perayu boleh menutup mata SP3 semasa beliau diperiksa 5 oleh Perayu. SP3 juga menyatakan bahawa kejadian tersebut telah diberitahu kepada rakan-rakannya di sekolah dan salah seorang rakannya itu mempunyai keluarga yang bekerja di klinik tersebut. Kakitangan tersebut adalah makcik kepada seorang rakan SP3 iaitu Atirah. SP3 juga memberitahu kejadian itu kepada guru-guru beliau. Keterangan SP3 juga menyatakan bahawa beliau telah dipanggil oleh salah seorang kakitangan klinik tersebut untuk menceritakan kejadian tersebut sebelum memutuskan untuk membuat laporan polis.

SP3 menyatakan berkenaan pertemuan beliau dengan seorang kakitangan klinik dan kakitangan klinik itu telah memberitahu guru SP3. Di samping itu memberitahu bapa SP3. SP3 telah membuat laporan polis pada 11.10.2019. Kejadian berlaku pada 23.07.2019. Mahkamah juga mendapati bahawa saksi-saksi yang terdiri daripada guru dan bapa SP3 telah memberikan keterangan dan memperihalkan berkenaan kejadian yang berlaku itu berdasarkan kepada keterangan SP3.

Mahkamah juga mendapati pihak pendakwaan telah memanggil seorang penolong pegawai perubatan iaitu SP6 bagi menjelaskan prosedur rawatan yang boleh diberikan kepada kanak-kanak lelaki atau perempuan. Di samping itu SP6 juga menyatakan SP3 telah menceritakan kejadian itu kepada SP6 Penolong Perawatan Kesihatan Rosita binti Mat Ali dan Jururawat Masyarakat Norisma.

SP6 memperihalkan tatacara untuk rawatan kanak-kanak perempuan seperti berikut: : Sekiranya pesakit tersebut seorang kanak-kanak perempuan di bawah umur, apa tatacara rawatan kita di bilik rawatan? Soalan saya. : Sekiranya di bilik rawatan, maknanya tiada tempat yang terbuka maknanya tempat tu tertutup apa semua kita kena memanggil peneman ataupun chefron. Mahkamah : Jika tempat itu tertutup kita perlu memanggil? : Peneman. Mahkamah : Peneman. : Yang boleh terdiri daripada keluarga pesakit ataupun staff. : Terdiri daripada siapa? : Boleh daripada PPK (Penolong Perawatan Kesihatan) dengan Jururawat Kesihatan. Jurumakmal Perubatan pun boleh. Penolong Pegawai Farmasi pun boleh. Bagi yang berlainan jantina lah. : Itu sekiranya kita? : Ya. : Kita, Penolong Pegawai Perubatan menerima kanak-kanak di bawah umur berlainan jantina kita perlu maksudnya dalam bilk rawatan yang tertutup tu perlu ada peneman atau chefron terdiri daripada keluarga pesakit ataupun staff klinik yang kita nyatakan sebentar tadilah? : Ya, betul. : Adakah tatacara ini juga terpakai untuk pegawai perubatan yang merawat kanak-kanak bawah umur berlainan jantina? : Ya. : Ada tak dalam mana-mana keadaan tatacara ini tak terpakai? : Tatacara ini tertakluk kepada mengikut arahan doktor.”

SP6 mengesahkan bahawa ketidakpatuhan kepada tatacara tersebut dia tidak pasti sama ada ia adalah kesalahan ataupun tidak tetapi hanyalah sebagai cara untuk melindungi para pekerja di situ.

Penelitian kepada alasan penghakiman Hakim Mahkamah Sesyen menunjukkan bahawa beliau bergantung dan mempercayai keterangan SP3 sepenuhnya. “[26] Dengan meneliti dan membaca keterangan SP3 dalam nota keterangan (Mahkamah ini hanya mengambilalih meneruskan perbicaraan kes in pada peringkat SP7 dan SP8 memberikan keterangan) Mahkamah berpendapat keterangan saksi-saksi pendakwaan lain iaitu SP4 dan SP8 konsisten dan tidak bercanggah antara satu sama lain berhubungan dengan elemen kedua ini. Perlakuan amang seksual oleh Tertuduh adalah apabila Tertuduh mengambil, menggunakan kondom dengan memasukkan 3 jarinya ke dalam kondom tersebut dan kemudiannya memasukkan jari yang disarung dengan kondom ke dalam mulut dan meletakkannya ke lidah SP3.

Mahkamah telah meneliti keterangan keterangan SP3 berdasarkan rakaman dan nota keterangan, Mahkamah mendapati SP3 adalah seorang saksi yang jujur, berwibawa dan boleh dipercayai. Mahkamah juga percaya keterangan SP3 adalah keterangan sebenar tentang apa yang dilakukan oleh Tertuduh terhadap dirinya pada masa kejadian. Tidak mungkin SP3 dapat memperincikan perbuatan Tertuduh terhadapnya sekiranya kejadian tersebut tidak berlaku. Bukanlah sesuatu yang mudah untuk seseorang mangsa kanak-kanak bagi kes jenayah seksual tampil memberi keterangan sekiranya perkara ini hanya satu rekaan. Secara keseluruhannya, tidak ada sebab untuk Mahkamah tidak mempercayai keterangan yang menunjukkan kejadian yang dipertuduhkan pada hari tersebut adalah benar-benar berlaku. Tambahan pula SP3 tidak mengenali Tertuduh dan merupakan pesakit yang dirawat ole Tertuduh ketika beliau hadir di premis tempat Tertuduh bekerja.

Selain itu, SP3 sentiasa berpegang utuh kepada keterangannya semasa disoal balas oleh pihak pembelaan. SP3 telah memberikan keterangan secara konsisten tentang amang seksual fizikal yang berlaku ke atas dirinya. Selain itu, SP3 dan saki pendakwaan yang lain juga dapat memberi penjelasan yang memuaskan kepada Mahkamah tentang percanggahan-percanggahan yang ditimbulkan oleh pihak pembelaan. Tambahan pula, Mahkamah juga mendapati percanggahan yang wujud dalam kes ini bukanlah percanggahan yang boleh melemahkan kes pendakwaan.

Disebabkan oleh keterangan SP3 sebagai seorang saksi yang kompeten dan dapat meyakinkan Mahkamah, Mahkamah berpendapat keterangan SP3 dapat berdiri dengan sendirinya sekiranya tiada keterangan sokongan lain. Mahkamah telah merujuk kepada kes PP v Mardai [1949] 1 LNS 65; [1950] 1 MLJ

33.” Elemen Pertuduhan Di Bawah Seksyen 14 Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 [13] Berdasarkan kepada penelitian peruntukan di bawah seksyen 14

Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 pada hemat mahkamah elemen kesalahan bagi seksyen 14 (a) adalah seperti berikut:

mangsa adalah kanak-kanak;

tindakan-tindakan yang dilakukan oleh Tertuduh adalah seperti di bawah seksyen 14 (a), (b), (c) atau (d); dan

mahkamah harus meneliti keterangan atau perbuatan di bawah seksyen 14 (a), (b), (c) dan (d) tersebut berdasarkan kepada keadaan bahagian yang disentuh, takat perbuatan menyentuh, kontak fizikal serta keadaan yang berkaitan dengan perlakuan di bawah seksyen 14 (a), (b), (c) dan (d) tersebut bagi menentukan sama ada ianya bermaksud seksual. Kata kunci bagi kesalahan di bawah seksyen 14 ini ialah perbuatan-perbuatan di (a), (b), (c) dan (d) itu hendaklah bermaksud seksual. [14] Malahan penelitian kepada seksyen 14 Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 telah terdapat huraian berkenaan perbuatan seksual dalam huraian kedua di mana ia mencadangkan bahawa apabila terdapat keterangan yang menunjukkan perlakuan di bawah seksyen 14 (a), (b), (c) dan (d) Akta tersebut, ia masih tertakluk kepada sama ada perbuatan tersebut tergolong di dalam maksud seksual yang dinyatakan di dalam huraian kedua tersebut. Ini bermakna apabila keterangan menunjukkan bahawa misalnya berlaku sentuhan di bawah seksyen 14(a) Akta tersebut mahkamah perlu meneliti keterangan bahagian fizikal yang disentuh tersebut dan keadaan di mana sentuhan itu dilakukan bagi memutuskan sama ada sentuhan tersebut adalah bermaksud seksual atau sebaliknya. Penelitian kepada peruntukan tersebut tidak menunjukkan bahawa perlunya ditunjukkan mens rea bagi kesalahan di bawah seksyen 14 Akta tersebut. Dalam erti kata lain mens rea bukanlah elemen penting yang diperlukan dalam konteks seksyen 14 Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 seperti dalam kesalahan jenayah lain yang lazimnya memerlukan mens rea. [15] Penelitian kepada alasan penghakiman Hakim Mahkamah Sesyen menunjukkan bahawa kebolehterimaan keterangan SP3 bergantung kepada pemerhatian hakim bicara kepada nota keterangan dan rakaman Court Recording & Video-to-Text System (RVT). Mahkamah mengambil perhatian bahawa hakim yang mendengar keterangan SP3 adalah hakim yang berbeza dengan hakim yang membuat dapatan di akhir kes pendakwaan dan pembelaan. Mahkamah juga mendapati tiada catatan yang dibuat dalam nota keterangan berkenaan tingkah laku saksi semasa memberikan keterangan. [16] Hakim Mahkamah Sesyen dalam alasan penghakimanya turut menyentuh berkenaan dengan tingkah laku SP3 semasa memberi keterangan. Tingkah laku atau demeanor telah diberikan takrifan di dalam Black’s Law Dictionary Seventh Edition seperti berikut: “Demeanour. Outward appearance or behaviour, such as facial expressions, tone of voice, gestures, and the hesitation or readiness to answer questions. In evaluating a witness’s credibility, the jury may consider the witness’s demeanour.” [17] Malahan di bawah seksyen 271 Kanun Prosedur Jenayah (KPJ) terdapat peruntukan khusus berkenaan dengan tingkah laku saksi yang menyatakan seperti berikut: “271 Remarks as to demeanour of witness A presiding Magistrate recording the evidence of a witness may, at the conclusion of the evidence and at the foot of the notes of it, record such remarks, if any, as he thinks material respecting the demeanour of the witness while under examination.” [18] Apa yang jelas daripada peruntukan di bawah seksyen 271 KPJ tersebut ialah hakim yang mendengar keterangan saksi dikehendaki mencatatkan dalam nota keterangannya tingkah laku saksi semasa memberikan keterangan. Tingkah laku saksi adalah perkara yang perlu dipertimbangkan oleh Mahkamah dalam merumuskan kredibiliti seorang saksi. Hal ini dinyatakan oleh YA Hakim Raja Azlan Shah dalam kes Tengku Mahmood v Public Prosecutor [1974] 1 MLJ 110 yang telah menjelaskan seperti berikut: “But the demeanour is not always the touch-stone of truth. It is only one ingredient in arriving at a finding of credibility. But so also is motive. Although in cases of this kind it is not easy to get satisfactory evidence, one must not also lose sight of the fact that at the same time it is indeed easy to 'fix' a man in the position of the appellant. A man who was not successful before the Public Services Commission may have hurt his pride and hurt pride is a ferocious beast. It is for this reason that a judge of fact should always test the complainant's evidence against the totality of his evidence and the probabilities of the case. Failure to do so does amount, in my view, to a misdirection, and if it can be demonstrated that the trial judge had failed to do that, his conclusion as to credibility, cannot, in justice, be regarded as impeachable, much less unimpeachable.” [19] Penelitian tingkah laku saksi tidak boleh dibuat semata-mata berdasarkan kepada pemerhatian melalui rakaman sistem RVT. Dalam hal ini Mahkamah merujuk kepada kes Mahkamah Rayuan berkenaan isu tingkah laku saksi dalam kes Bunya ak Jalong v Public Prosecutor [2015] 5 MLJ 72 seperti berikut: “[56] The finding of credibility of PW4 necessarily results from the audio visual advantage the trial judge had of the demeanour of PW4. The record contains no record as to the demeanour of the PW4. Section 271 of the Criminal Procedure Code provides:

Remarks as to demeanour of witness A presiding Magistrate recording the evidence of a witness may, at the conclusion of the evidence and at the foot of the notes of it, record such remarks, if any, as he thinks material respecting the demeanour of the witness while under examination. [57] In Tara Singh and others v Public Prosecutor [1949] 1 MLJ 88; [1948] 1 LNS, Spenser-Wilkinson J in the Court of Criminal Appeal, said: It has been laid down, however, that ‘an impression as to the demeanour of a witness ought not to be adopted by a trial judge without testing it against the whole of the evidence of the witness in question’ (See judgment of Lord Greene, MR in Yuill v Yuill [1945] 1 All ER 183). This was a civil case and the principle applies with even greater force to criminal cases, especially where, as usually happens in this country, the witness is a non-European giving evidence in his native tongue through interpretation. [58] This was followed by Yusof Abdul Rashid J, in Public Prosecutor v Ku Lip See [1981] 1 MLJ 258; [1980] 1 LNS 166. [59] The impression as to demeanour from the audio visual advantage is something not easily capable of being scrutinised directly not only on appeal, but such impression may be affected from any delay made in assessing and noting that demeanour. Hence, s 271 of the Criminal Procedure Code provides for it to be noted at the end of the notes as to that witness’s testimony. Without such a contemporaneous note at the end of the notes of a witness as to demeanour as a basis or reason, references to demeanour to support a decision suffers from the impression of likelihood it is more of excuse to support the decision. [60] In the circumstances, the finding as to credibility of PW4 based upon demeanour from the audio-visual advantage of the trial judge is flawed and unsafe.” [20] Dalam kes ini Mahkamah mendapati tiada sebarang catatan dibuat dalam nota keterangan berkenaan tingkah laku SP3 oleh Hakim Mahkamah Sesyen yang mendengar keterangan SP3 atau Hakim Mahkamah Sesyen yang meneruskan perbicaraan tersebut. Oleh itu Mahkamah berpendapat kehendak seksyen 271 KPJ tidak dilakukan bagi tujuan untuk mengambil kira tingkah laku SP3 yang menjurus kepada keputusan Hakim Mahkamah Sesyen berkenaan kredibiliti SP3. Adalah tidak memadai Hakim Mahkamah Sesyen yang meneruskan perbicaraan ini bergantung kepada rakaman sistem RVT untuk menentukan tingkah laku SP3 dan memutuskan kredibiliti SP3. Adalah mustahak untuk hakim yang ingin menggunakan tingkah laku saksi bagi tujuan menguji kebolehpercayaan saksi mematuhi seksyen 271 KPJ dan tidak menunggu di akhir kes bagi menentukan tingkah laku saksi tanpa catatan berkenaan tingkah laku saksi tersebut semasa dia memberi keterangan seperti yang dikehendaki di bawah seksyen 271 KPJ tersebut. Apakah mahkamah ini wajar campur tangan dalam dapatan Hakim Mahkamah Sesyen [21] Penelitian kepada alasan penghakiman Hakim Mahkamah Sesyen menunjukkan bahawa keterangan SP3 telah dijadikan alasan kepada dapatan mahkamah. SP3 telah dinyatakan sebagai saksi yang boleh dipercayai. Malahan tiada alasan untuk SP3 merekapalsu keterangannya. Ini ditambah pula dengan keterangan SP8 yang tidak goyah semasa pemeriksaan balas oleh peguam Perayu. [22] Adalah menjadi prinsip undang-undang yang mantap bahawa kebolehpercayaan saksi adalah dalam bidang kuasa mahkamah bicara. Penentuan sama ada saksi itu adalah boleh dipercayai adalah berdasarkan kepada keterangan saksi tersebut diuji dengan keterangan saksi-saksi lain. [23] Dalam kes ini keterangan SP3 boleh diteliti bersama keterangan SP4, SP5 dan SP6. SP4 dan SP5 keterangan mereka adalah merupakan satu pengulangan keterangan SP3. Ini adalah disebabkan sumber keterangan adalah dari SP3. SP3 dan Perayu yang berada di tempat kejadian. Sementara SP6 adalah saksi yang menjelaskan bagaimanakah sepatutnya prosedur rawatan yang melibatkan pegawai perubatan dengan seorang kanak-kanak atau berlainan jantina. Di samping itu keterangan pegawai penyiasat adalah berdasarkan keterangan SP3 dan mengumpulkan eksibit-eksibit dan menyusun keterangan saksi-saksi yang lain. [24] Adakah kesemua saksi-saksi itu dapat mengesahkan dapatan Hakim Mahkamah Sesyen mengenai kebolehterimaan keterangan SP3? Mahkamah ini mendapati keterangan SP3 itu masih tidak dapat menjelaskan bahawa plastik yang dikatakan sebagai kondom. Keterangan SP3 bahawa plastik ialah kondom adalah berdasarkan pengakuan SP3 yang pernah melihatnya di kedai 7-Eleven. SP3 tidak dapat memastikan bahawa itu adalah kondom. Di samping itu mahkamah juga tidak wajar mengenepikan keterangan Perayu semasa pembelaan bahawa kondom memang ada di klinik tersebut untuk tujuan penggunaan untuk perancangan keluarga. [25] Mahkamah juga mendapati keterangan SP6 yang menjelaskan bagaimanakah kes ini bermula seperti di muka surat 71 hingga 72 Rekod Rayuan Jilid 2A seperti berikut: : Siapa Penolong Perawatan Kesihatan? : PPK tu, Rosita binti Mat Ali. Mahkamah : Penolong apa? : Penolong Perawatan Kesihatan. Mahkamah : Penolong Perawatan Kesihatan. Nama? : Rosita binti Mat Ali Mahkamah : Lepas tu? : Dia maklumkan pada saya dia mendengar anak saudara dia menceritakan kes yang berlaku ini ada terjadi pada budak sekolah. Sekolah Menengah Kuala Tembeling. Mahkamah : Lepas tu? : Lepas tu masuk kerja hari Isnin, saya buat pasal maklumat yang dapat tu, dia bagi nama betul. Nor Atna, saya tak berapa ingat nama dia. Mahkamah : Mana ni? Yang mana nama yang mana? : Yang kes hari ni punya. Yang budak bawah umur ni. Mahkamah : Dan nama tidak ingat untuk kes hari ini. : Saya cek buku pendaftaran, dan dapat kalau tak silap 27 ke 23.7. nama mangsa. Tulisan pun tulisan saya, saya yang daftarkan nama dia, pukul 11.15.” [26] SP6 semasa pemeriksaan utama telah menerangkan tatacara rawatan yang melibatkan seorang kanak-kanak dan perempuan di bawah umur seperti berikut: “TPR : Sekiranya pesakit tersebut seorang kanak-kanak perempuan di bawah umur, apa tatacara rawatan kita di bilik rawatan? Soalan saya. SP6 : Sekiranya di bilik rawatan, maknanya tiada tempat yang terbuka maknanya tempat tu tertutup apa semua kita kena memanggil peneman ataupun chefron.” [27] Keterangan SP6 adalah hanya menjelaskan prosedur rawatan yang sewajarnya diikuti melibatkan kanak-kanak dan perempuan bawah umur. Dalam keterangan SP6 tiada penjelasan berkenaan prosedur klinikal rawatan yang diberikan oleh seorang doktor kepada pesakitnya. Ini dapat difahami kerana SP6 tidak berada dalam kedudukan untuk menyatakan perkara tersebut disebabkan SP6 bukannya seorang doktor terlatih atau pegawai perubatan yang boleh mengesahkan prosedur klinikal rawatan kepada pesakit. Ia tidak dapat membantu mahkamah untuk mengesahkan prosedur klinikal rawatan Perayu kepada SP3. Ketiadaan keterangan tersebut menyebabkan mahkamah tidak dapat mengesahkan keterangan SP3 sama ada tindakan Perayu memasukkan plastik ke dalam mulut SP3 itu adalah sebahagian daripada prosedur rawatan. Keterangan SP3 berkenaan Perayu memasukkan plastik itu ke dalam mulut SP3 adakah boleh dikatakan sebagai sentuhan seksual bagi maksud seksyen 14 Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017. [28] Oleh itu dapatan Hakim Mahkamah Sesyen yang berdasarkan kepada kebolehpercayaan dan penerimaan keterangan SP3 sebagai saksi yang jujur dan tidak digoyah keterangannya serta disokong oleh keterangan lain iaitu SP5, SP4 dan SP7 adalah tidak dapat memenuhi lompang keterangan berkenaan prosedur klinikal rawatan yang diberikan oleh Perayu kepada SP3. Jika terdapat keterangan sedemikian ia akan memberikan gambaran sama ada tindakan Perayu kepada SP3 adalah sesuatu yang bercanggah dengan prosedur klinikal rawatan yang sepatutnya. Jika ini berlaku maka sudah terang lagi bersuluh bahawa keterangan SP3 tersebut berkenaan kejadian itu boleh diterima oleh mahkamah. [29] Apa yang lebih penting dalam kes ini ialah keterangan SP3 sendiri yang tidak dapat secara pasti menyatakan bahawa plastik yang dimasukkan melalui jari Perayu adalah sebenarnya kondom atau sebaliknya. Mahkamah tidak boleh berdasarkan kepada keterangan yang samar-samar berkenaan dengan barang kes plastik tersebut untuk memutuskan bahawa keterangan SP3 bahawa plastik tersebut adalah kondom adalah sesuatu yang muktamad. Malahan dalam keterangan semasa perbicaraan juga didapati bahawa plastik yang dikatakan kondom tersebut tidak dikemukakan sebagai eksibit. Ini tidak dapat mengesahkan keterangan SP3 tersebut bagi menjadikan salah satu alasan Hakim Mahkamah Sesyen mensabitkan Perayu. [30] Keterangan-keterangan yang sedemikian oleh SP3 tidaklah pada hemat mahkamah boleh dikatakan sebagai keterangan yang luar biasa meyakinkan (unusually convincing). Terma “unusually convincing” telah dinyatakan dalam kes Public Prosecutor v. Mohammed Liton Mohammed Syeed Mallik [2008] 5 SLR 601 seperti berikut: “... testimony that, when weighed against the overall backdrop of the available facts and circumstances, contains that ring of truth which leaves the court satisfied that no reasonable doubt exists in favour of the accused.” [31] Ia telah diterima pakai dalam undang-undang jenayah di negara ini melalui kes PP lwn. Mohamad Malek Ridhzuan Che Hassan [2013] 8 CLJ 359. Ia membawa maksud bahawa sekiranya keterangan adalah luar biasa meyakinkan ia tidak memerlukan keterangan sokongan bagi kesalahan jenayah seksual. Ini disahkan juga melalui peruntukan di bawah seksyen 18 Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 seperti berikut: “18 Keterangan saksi kanak-kanak Walau apa pun apa-apa yang berlawanan dalam mana-mana undang-undang bertulis yang lain, dalam mana-mana prosiding terhadap mana-mana orang yang berhubungan dengan mana-mana kesalahan di bawah Akta ini, atau mana-mana kesalahan yang dinyatakan dalam Jadual sekiranya mangsa ialah kanak-kanak, mahkamah boleh mensabitkan orang itu bagi kesalahan itu berasaskan keterangan tanpa sokongan seseorang kanak-kanak, yang diberikan dengan sumpah atau selainnya.” [32] Mahkamah juga meneliti seksyen 16 Akta Keterangan Saksi Kanak-Kanak 2007 berkenaan dengan pemakaian Akta Keterangan 1950 bagi keterangan yang diberikan oleh kanak-kanak. Seksyen 16 memperuntukkan seperti berikut: “16 Pemakaian Akta Keterangan 1950 dan Kanun Tatacara Jenayah Peruntukan Akta Keterangan 1950 dan Kanun Tatacara Jenayah [Akta 593] hendaklah terus terpakai kecuali setakat yang peruntukan-peruntukan itu secara nyata diubah suai oleh Akta ini.” [33] Ia menunjukkan bahawa prinsip undang-undang keterangan tidak wajar diketepikan semasa kanak-kanak memberikan keterangan tetapi haruslah memastikan ianya dibaca selari dengan peruntukan Akta Keterangan 1950. Ini bermakna pergantungan kepada keterangan saksi kanak-kanak iaitu SP3 dalam kes ini tidak boleh menyebabkan prinsip-prinsip undang-undang keterangan berkenaan kebolehterimaan serta kebolehpercayaan saksi-saksi di bawah Akta Keterangan 1950 dikesampingkan. [34] Dalam kes ini mahkamah berpendapat Hakim Mahkamah Sesyen telah gagal untuk meneliti keterangan-keterangan dan membuat penilaian yang sewajarnya dan hanya berdasarkan kepada kebolehpercayaan SP3 dan keterangan saksi-saksi lain tanpa memberi pertimbangan yang sewajarnya. Adakah ini mewajarkan mahkamah campur tangan dalam dapatan dan sabitan Hakim Mahkamah Sesyen? [35] Pada masa yang sama Mahkamah juga perlu berhati-hati dalam kes ini disebabkan sebarang penilaian keterangan yang tidak teliti akan menimbulkan ketidakadilan kepada Perayu dan mangsa. Ia adalah disebabkan Perayu adalah seorang pegawai perubatan yang mempunyai tanggungjawab untuk memberikan rawatan yang sewajarnya kepada pesakit iaitu dalam konteks kes ini SP3. Penelitian keterangan yang tidak tepat akan menyebabkan Perayu akan terdedah dengan dakwaan amang seksual walaupun proses yang dilakukan terhadap SP3 tersebut alah merupakan satu prosedur klinikal rawatan yang wajar dilakukan kepada SP3. Oleh yang demikian keterangan berkenaan prosedur klinikal rawatan yang sewajarnya diberikan kepada SP3 perlu dikemukakan. Ini penting bagi membolehkan Mahkamah memutuskan sama ada tindakan Perayu terhadap SP3 telah melebihi daripada prosedur klinikal rawatan yang sepatutnya diberikan kepada SP3. Ini boleh menunjukkan bahawa Perayu telah melakukan amang seksual kepada SP3. [36] Ketiadaan keterangan sedemikian boleh menyebabkan Perayu akan menggunakan kedudukannya sebagai pegawai perubatan untuk melakukan amang seksual kepada SP3 atas alasan sentuhan tersebut adalah merupakan salah satu prosedur klinikal rawatan yang perlu diberikan kepada SP3. Ini akan menyebabkan jaminan perlindungan undang-undang terhadap SP3 tidak dapat dilaksanakan. Oleh itu adalah penting untuk keterangan prosedur klinikal rawatan ini dikemukakan daripada pihak yang mempunyai autoriti atau pegawai perubatan kanan atau pegawai penyelia kanan Perayu bagi mengesahkan prosedur klinikal rawatan yang sebenarnya. [37] Dalam hal ini Mahkamah ingin merujuk pandangan Suzanne Ost, Profesor di Law School Lacaster University United Kingdom dalam artikelnya bertajuk Breaching the sexual boundaries in the doctor- patient relationship: should English law recognise fiduciary duties? Medical Law Review, Volume 24, Issue 2, Spring 2016, Pages 206– 233, https://doi.org/10.1093/medlaw/fww001 seperti berikut: “First, this professional relationship, which is so fundamental in our society, offers a considerable exploitative opportunity for the unscrupulous doctor. This is because of not merely the significant imbalance of power, but also the unique way in which the relationship will readily furnish opportunities for sexual exploitation. Other professional relationships – such as social worker-client or solicitor-client – will seldom if ever do likewise, for as Archard explains, ‘[a] patient… must open herself up, lay herself bare, share significant confidences with her doctor.’ In such a relationship that is so dependent on trust, there is clear evidence that the sexual exploitation of patients has a deleterious effect on their mental well-being. Moreover, the sexual nature of the exploitation in the unequal relationship between the doctor and patient serves to render especially egregious the abuse of trust. Secondly, as I will demonstrate, a fiduciary duty not to breach the sexual boundaries can be grounded in the doctor’s professional responsibilities not to breach trust or to act out of self-interest, and is compatible with the contemporary pro-patient autonomy model of the doctor-patient relationship.” [38] Penelitian kepada Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 jelas menunjukkan bahawa perlindungan diberikan kepada kanak-kanak daripada diperlakukan amang seksual oleh individu yang mempunyai akses kepada kanak-kanak tersebut dalam hubungan amanah di antara kanak-kanak dan individu tersebut misalnya seorang pegawai perubatan. Ini dinyatakan di bawah seksyen 16 Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 seperti berikut: “(1) Jika seseorang yang melakukan mana-mana kesalahan di bawah Akta ini atau mana-mana kesalahan yang dinyatakan dalam Jadual terhadap seseorang kanak-kanak, mempunyai hubungan amanah dengan kanak-kanak itu, orang itu hendaklah, sebagai tambahan kepada hukuman yang dia boleh dikenakan bagi kesalahan itu, dihukum dengan pemenjaraan selama tempoh tidak melebihi lima tahun dan hendaklah juga dihukum dengan hukuman sebat tidak kurang daripada dua sebatan.

Dalam seksyen ini, seseorang dikatakan mempunyai hubungan amanah dengan seseorang kanak-kanak jika kanak-kanak itu berada di bawah pemeliharaan, pengawasan atau kuasanya, termasuk tetapi tidak terhad kepada-

ibu atau bapa, penjaga atau seseorang yang mempunyai hubungan persaudaraan melalui pertalian darah seibu sebapa atau pertalian darah seibu atau sebapa, atau melalui perkahwinan atau pengangkatan, termasuk pengangkatan de facto;

seseorang yang mengasuh seorang kanak-kanak atau lebih bagi balasan berharga bagi apa-apa tempoh masa;

guru, pensyarah atau warden sesuatu tadika, sekolah, institusi pengajian tinggi awam atau institusi pengajian tinggi swasta;

mana-mana orang yang menyediakan perkhidmatan jagaan kesihatan di kemudahan jagaan kesihatan Kerajaan atau kemudahan jagaan kesihatan swasta sebagaimana yang ditakrifkan dalam seksyen 2 Akta Kemudahan dan

jurulatih; dan

pekhidmat awam dengan apa jua pangkat dalam menjalankan kewajipannya di bawah mana-mana undang-undang bertulis berkenaan dengan kanak-kanak itu.” [39] Dalam konteks pegawai perubatan, seksyen 16 (d) Akta tersebut telah membolehkan hukuman yang lebih berat dikenakan terhadap individu yang melakukan kesalahan tersebut. Ia diperuntukkan di bawah seksyen 16 (1) Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017. [40] Perkhidmatan jagaan kesihatan Kerajaan yang digunakan di bawah seksyen 16 (d) Akta tersebut telah ditakrifkan di bawah Akta Kemudahan Dan Perkhidmatan Jagaan Kesihatan Swasta 1998 seperti berikut: “"perkhidmatan jagaan kesihatan Kerajaan" ertinya apa-apa perkhidmatan jagaan kesihatan yang disediakan, dikendalikan atau disenggarakan oleh Kerajaan tetapi tidak termasuk perkhidmatan jagaan kesihatan Kerajaan yang diswastakan atau yang diperbadankan.” [41] Namun demikian sekiranya keterangan yang dikemukakan tidak dapat menunjukkan bahawa tindakan Perayu ke atas SP3 tersebut telah menyalahi prosedur klinikal rawatan bagi Mahkamah memutuskan bahawa ia adalah satu tindakan yang boleh digolongkan sebagai amang seksual sabitan dan hukuman terhadap Perayu akan menyebabkan ketidakadilan kepada Perayu dan pengamal perubatan lain semata-mata disebabkan kanak-kanak menyatakan mereka telah disentuh oleh doktor yang berkenaan tanpa sebarang keterangan bahawa sentuhan tersebut bukannya sebahagian daripada prosedur rawatan yang sewajarnya. [42] Mahkamah ini juga meneliti pandangan yang menarik oleh Profesor Suzanne Ost dalam artikel yang bertajuk The Medical Professional as Special before the Criminal Law In: Criminality at Work. Edited by Alan Bogg, Jennifer Collins, Mark Freedland QC, and Jonathan Herring, Oxford University Press (2020). © Alan Bogg, Jennifer Collins, Mark Freedland, and Jonathan Herring seperti berikut: “Returning to the first of the two central questions posed at the start of this chapter, it is indeed the case that the medical profession is dealt with in a unique way by the criminal law. In certain contexts, the medical professional role seemingly both exculpates doctors and allows medical opinion to have a significant influence on the interpretation of the criminal law. Yet this same role can also attract criminal liability in other circumstances. Looking to the second question, the strongest arguments in favour of this special treatment by the criminal law relate to the public interest in recognizing the beneficial and necessary role that doctors play in society and the public interest in protecting the patient, the weaker party, from serious wrongs that can be perpetrated through the doctor’s position of power. More controversially, in some respects, the criminal law acts as the protector of morality under the guise of public safety. …. Thus, we return to the significance of context; whilst the medical profession continues to be a relatively autonomous category of personal work relations that is dealt with in a unique way by the criminal law, whether there is a public interest in treating doctors in this special way depends upon the duties being performed, the environment in which the doctor is working, and whether a serious wrong has been committed through the abuse of a position of power and trust.” Kesimpulan [43] Berdasarkan kepada keterangan saksi-saksi yang dikemukakan semasa perbicaraan, pembelaan yang dikemukakan oleh Perayu, alasan penghakiman hakim bicara dan eksibit-eksibit yang dikemukakan Mahkamah ini berpendapat adalah tidak selamat untuk mengekalkan sabitan dan hukuman oleh hakim bicara. Kegagalan hakim bicara meneliti keterangan saksi-saksi dengan sewajarnya dan hanya bergantung kepada keterangan saksi kanak-kanak yang disokong oleh saksi-saksi lain yang mengulangi keterangan SP3 tidak dapat menyokong dapatan Hakim Mahkamah Sesyen. Ini ditambah pula dengan ketiadaan keterangan berkenaan prosedur klinikal dan rawatan yang sepatutnya diberikan oleh doktor kepada SP3. Oleh itu dapatan sabitan dan hukuman Hakim Mahkamah Sesyen adalah diketepikan. Nota Hujung [44] Sesungguhnya kanak-kanak adalah terdedah kepada kegiatan amang seksual yang dilakukan terhadapnya. Undang-undang telah digubal bagi membolehkan proses pendakwaan dan penerimaan keterangan saksi-saksi kanak-kanak tidak perlu dilakukan dengan menjejaskan kebajikan kanak-kanak. Malahan tatacara merekodkan keterangan kanak-kanak juga telah diperjelaskan di bawah Akta Keterangan Saksi Kanak-kanak 2007. Penggubalan Akta Kesalahan-kesalahan Seksual Terhadap Kanak-kanak 2017 adalah merupakan tindakan yang menggambarkan kesungguhan badan perundangan untuk melindungi kanak-kanak. Namun demikian ia akan menjadi sia-sia sekiranya penyiasatan dan pendakwaan serta penghakiman tidak dilakukan dengan sewajarnya. Ia akan mengundang kepada bencana ketidakadilan kepada pihak Tertuduh dan mangsa amang seksual tersebut. Ia wajar dielakkan. [45] Pihak yang berwajib tidak boleh sewenang-wenangnya mengambil jalan singkat untuk mengemukakan keterangan kanak-kanak dengan mengkesampingkan prinsip undang-undang dengan kepercayaan bahawa keterangan kanak-kanak tersebut sepatutnya diterima oleh Mahkamah tanpa perlu terikat dengan Akta Keterangan 1950 semata-mata disebabkan oleh penggubalan Akta Keterangan Saksi Kanak-kanak 2007. Ia adalah satu mitos dan kepercayaan tidak berasas yang boleh mendorong kepada ketidakadilan dan kezaliman. Bertarikh: 13hb. Disember 2023 (ROSLAN BIN MAT NOR) HAKIM MAHKAMAH TINGGI MALAYA TEMERLOH, PAHANG DARUL MAKMUR PIHAK-PIHAK: Bagi Pihak Perayu Ahmad Zahid bin Abu Hashim Tetuan Ahmad Zahid Temerloh, Pahang Darul Makmur Bagi Pihak Responden Ain-Nur’Amiyerra Awod binti Abdullah Timbalan Pendakwa Raya Temerloh, Pahang Darul Makmur