Pdrm Fc Sdn. Bhd. v Blackbixon Sdn. Bhd. (BA-12B-72-07/2024)

Ini adalah rayuan oleh Plaintif terhadap keseluruhan keputusan Hakim Mahkamah Sesyen yang telah menolak tuntutan Plaintif dan membenarkan tuntutan balas Defendan.

Tuntutan Plaintif terhadap Defendan adalah untuk baki wang penajaan berjumlah RM500,000.00 yang termaktub di bawah Perjanjian Penajaan bertarikh 1 Mac 2021 dan ganti rugi khas.

Plaintif antara lain menjalankan aktiviti mempromosi sukan termasuk operasi kelab bola sepak. Manakala Defendan terlibat dalam perniagaan jualan langsung dan perniagaan berasaskan komisen termasuk restoran.

Melalui Perjanjian Penajaan tersebut, Plaintif bersetuju melantik Defendan sebagai salah satu penaja bagi pasukan Plaintif di liga super Malaysia untuk Liga Perdana Malaysia, Piala FA, Piala Malaysia dan lain-lain aktiviti yang disokong oleh Persatuan Bola Sepak Malaysia (FAM).

Antara lain terma-terma Perjanjian Penajaan adalah –

Logo Defendan hendaklah dicetak jelas pada lengan kanan dan belakang di bawah semua jersi rasmi perlawanan Plaintif;

(ii) Saiz logo pada jersi hendaklah mematuhi spesifikasi yang disediakan oleh FAM;

(iii) Hak untuk mempamerkan papan A selama tempoh perjanjian di lokasi utama di Stadium Utama Plaintif (PDRM FC Home Stadium) dengan kos pengeluaran dan penggantian papan A ditanggung oleh Defendan;

(iv) Hak penjenamaan diberi kepada Defendan untuk memaparkan logo Plaintif dengan penjenamaan sebagai Rakan Kongsi Rasmi PDRM FC pada semua cagaran pemasaran Defendan di media cetak, televisyen, video, radio, media digital, bahan tempat jualan dan bahan niaga;

Hak diberi kepada Defendan untuk memaparkan imej pemain Plaintif (tidak kurang 3 pemain dalam 1 imej) untuk tujuan pemasaran Defendan; dan

(vi) Kehadiran pemain Plaintif di satu acara Defendan dan satu sesi video berdasarkan ketersediaan pemain Plaintif tetapi sekurang-kurangnya lima pemain untuk membuat penampilan dalam mana-mana satu acara. [6] Berhubung dengan terma bayaran penajaan pula, klausa 4.1 Perjanjian Penajaan memperuntukkan bayaran penajaan sebanyak RM1,000,000.00 termasuk 6% GST hendaklah dibayar oleh Defendan kepada Plaintif secara berikut –

RM500,000.00 dibayar selepas pelaksanaan Perjanjian Penajaan pada 1 Mac 2021; dan

(ii) RM500,000.00 dibayar dalam tempoh tiga bulan daripada tarikh Perjanjian Penajaan iaitu antara sekitar 1.3.2021 sehingga 1.6.2021. [7] Berdasarkan hubungan baik antara Plaintif dan Defendan, bayaran pertama RM500,000.00 telah dibayar oleh Defendan pada 19 April 2021. Majlis Sukan Negara telah mengeluarkan resit rasmi (No. Resit: 006939) bertarikh 19 April 2021 sebagai mengesahkan penerimaan wang RM500,000.00 daripada Defendan. Plaintif memplidkan pemberian resit tersebut memberi faedah kepada Defendan dengan menolak pembayaran cukai Defendan. Namun demikian, baki penajaan RM500,000.00 gagal dibayar oleh Defendan menurut tempoh perjanjian iaitu pada atau sebelum 1 Jun 2021. [8] Selanjutnya pada 3 September 2021, Plaintif menerima emel daripada Defendan untuk menamatkan Perjanjian Penajaan berkuatkuasa pada 3 Oktober 2021 dengan alasan berlaku force majeure menurut klausa 12 Perjanjian Penajaan dan menyatakan antara lain – “The prolonged covid 19 pandemic which resulted to a minimal tournament and related activities being carried out with at Stadiums with spectators to create effective impact on the brand awareness of the Defendant and there is no certainty as to when this pandemic will end. We view that PDRM FC would not be able to carry out the activities that will result in creating the desired brand awareness impact during the remaining tenure of the Agreement”. [9] Plaintif membantah penamatan tersebut melalui surat jawapan bertarikh 1 November 2021 dan menegaskan Plaintif masih menjalankan tanggungjawab di bawah Perjanjian Penajaan. [10] Justeru, Plaintif menuntut terhadap Defendan antara lain –

Deklarasi bahawa Defendan telah memungkiri Perjanjian Penajaan bertarikh 1 Mac 2021;

(ii) Deklarasi penamatan Perjanjian Penajaan bertarikh 1 Mac 2021 sebagai tidak sah;

(iii) Penghakiman bagi jumlah RM500,000.00 bagi baki Perjanjian Penajaan bertarikh 1 Mac 2021;

(iv) Secara alternatif, ganti rugi khas atau am berjumlah RM500,000.00 akibat kemungkiran Perjanjian Penajaan;

Faedah; dan

(vi) Kos. Defendan turut memfailkan tuntutan balas dan menuntut pemulangan wang penajaan RM500,000.00 daripada Plaintif. KEDUDUKAN UNDANG-UNDANG BERKAITAN BIDANG KUASA RAYUAN [11] Prinsip undang-undang berhubung campur tangan Mahkamah Tinggi dalam menjalankan kuasa rayuan terhdap keputusan mahkamah bawahan adalah mantap. Pendekatan yang diguna pakai oleh Mahkamah ini dalam menilai keputusan Mahkamah Sesyen ialah Mahkamah ini tidak akan menganggu keputusan hakim bicara melainkan hakim bicara ternyata khilaf. [12] Keputusan Mahkamah Persekutuan dalam kes Dream Property Sdn Bhd v Atlas Housing Sdn Bhd [2015] 2 MLJ 441 menjadi panduan Mahkamah ini – “[60] It is now established that the principle on which an appellate court could interfere with findings of fact by the trial court is 'the plainly wrong test' principle; see the Federal Court in Gan Yook Chin (P) & Anor v Lee Ing Chin @ Lee Teck Seng & Ors [2005] 2 MLJ 1 (at p 10) per Steve Shim CJ (Sabah & Sarawak). More recently, this principle of appellate intervention was affirmed by the Federal Court in UEM Group Bhd v Genisys Intergrated Engineers Pte Ltd & Anor [2010] 9 CLJ 785 where it was held at p 800: “It is well settled law that an appellate court will not generally speaking, intervene with the decision of a trial court unless the trial court is shown to be plainly wrong in arriving at its decision. A plainly wrong decision happens when the trial court is guilty of no or insufficient judicial appreciation of evidence” (see Chow Yee Wah & Anor v Choo Ah Pat [1978] 1 LNS 32; Watt v Thomas [1947] AC 484; and Gan Yook Chin & Anor v Lee Ing Chin & Ors [2004] 4 CLJ 309)”.(penekanan diberi). [13] Mahkamah ini turut terpandu dengan keputusan Mahkamah Persekutuan dalam kes Merita Merchant Bank Singapore Ltd v Dewan Bahasa dan Pustaka [2014] 9 CLJ 1064 yang memutuskan bahawa – “[45] It is trite law that an appellate court will not readily interfere with the findings of fact arrived at by the court of first instance to which the law entrust the primary duty of evaluation of the evidence. However, the appellate court is under a duty to intervene in a case where the trial court has so fundamentally misdirected itself. In our judgment, we find that there was insufficient judicial appreciation by the learned trial judge of the pleadings and contemporaneous evidence in the instant case when she allowed Merita's claim. Such erroneous finding warranted appellate interference which the Court of Appeal rightfully done so, and we have no reason to disagree.” [14] Selanjutnya dalam menghadam dan menilai rayuan ini, saya harus menentukan sama ada hakim bicara telah menguji keterangan lisan pihak-pihak dengan merujuk kepada dokumen kontemporari sebagaimana diputuskan dalam kes Tindok Besar Estate Sdn Bhd v Tinjar Co [1979] 1 LNS 119 yang menjelaskan peri pentingnya hakim bicara menimbangkan dokumen kontemporari – “Nevertheless the learned trial Judge expressed himself to be completely satisfied with the veracity of the respondent's witnesses and their evidence. He purported to come to certain findings of fact on the oral evidence but did not notice or consider that the respondent's oral evidence openly clashed with its contemporaneous documentary evidence.” ISU-ISU UNTUK DIPUTUSKAN [15] Isu utama dalam rayuan ini adalah sama ada Hakim Mahkamah Sesyen (HMS) yang bijaksana telah khilaf dalam menolak tuntutan Plaintif dan membenarkan tuntutan balas Defendan. [16] Berdasarkan Memorandum Rayuan, terdapat 11 alasan rayuan. Dalam hal ini, alasan rayuan tersebut akan disentuh dalam bahagian Analisis dan Keputusan Mahkamah. ANALISIS DAN KEPUTUSAN MAHKAMAH [17] Selepas membuat pertimbangan terhadap transkrip keterangan saksi-saksi, keterangan dokumentari, kertas kausa, hujahan bertulis dan alasan penghakiman mahkamah bicara, dengan hormat saya mendapati hakim bicara telah khilaf dalam menolak tuntutan Plaintif dan membenarkan tuntutan balas Defendan. Keputusan Mahkamah ini adalah diasaskan dengan alasan-alasan yang diperincikan di bawah ini. A. Pengakuan pihak-pihak terhadap kewujudan Perjanjian Penajaan bertarikh 1 Mac 2021. [18] HMS telah beberapa kali dalam alasan penghakiman menyentuh tentang keesahan Perjanjian Penajaan dan menerima hujahan Defendan bahawa Perjanjian Penajaan yang disetemkan tidak diserahkan kepada Defendan meski pun telah diminta. [19] Meneliti kertas kausa, keterangan saksi-saksi dan penghujahan oleh kedua-dua pihak, saya mendapati adalah menjadi fakta yang tidak dipertikaikan bahawa Perjanjian Penajaan yang dimasuki oleh Plaintif dan Defendan adalah untuk Defendan menaja kelab bola sepak Plaintif iaitu PDRM Football Club. Kejelasan niat pihak-pihak ini ketara apabila terma Perjanjian Penajaan diteliti. Bahkan keterangan SP1 terhadap fakta ini tidak dicabar oleh Defendan. [20] HMS yang bijaksana telah membuat dapatan bahawa penting bagi Mahkamah menentukan isu, tempoh masa dan interpretasi terma-terma Perjanjian Penajaan tersebut serta balasan bagi kontrak yang telah ditandatangani dan dipersetujui oleh kedua-dua pihak. Mahkamah ini juga mendapati HMS mempersoalkan Plaintif yang tidak memanggil Mohd Hafiz bin Zainal Abidin yang menyaksikan persetujuan dan persefahaman kedua-dua pihak semasa perjanjian ditandatangani. [21] Meneliti kertas-kertas kausa, Mahkamah ini mendapati antara fakta-fakta yang diakui oleh Defendan mencakupi yang berikut –

Para 3 – Penyataan Pembelaan: Perjanjian Penajaan bertarikh 1 Mac 2021 telah dimasuki oleh Defendan dan Plaintif.

(ii) Pengecualian cukai terhadap bayaran penajaan melalui resit rasmi oleh Majlis Sukan Negara (Resit No: 006939).

(iii) Carian SSM Plaintif menunjukkan Plaintif terlibat dalam activities of producers or promoters of sports event, with or without facilities, the operation of sports clubs such as football club, bowling club, swimming club activities of related to promotion of sporting events. [22] Mengambilkira pengakuan Defendan terhadap fakta-fakta di atas dan surat Defendan bertarikh 30 Mac 2021, adalah tidak berkemungkinan Defendan tidak mengetahui terma-terma Perjanjian Penajaan yang telah ditandatangani oleh Defendan dan Plaintif. [23] Mahkamah ini juga mendapati Perjanjian Penajaan telah diklasifikasikan sebagai dokumen Bahagian A dalam Ikatan Dokumen Bersama. Justeru, tiada asas undang-undang bagi HMS mempersoalkan kegagalan Plaintif memanggil Mohd Hafiz bin Zainal Abidin yang menyaksikan persetujuan dan persefahaman kedua-dua pihak semasa perjanjian ditandatangani. [24] Mahkamah ini terpandu dengan keputusan Mahkamah Persekutuan dalam kes Samuel Naik Siang Ting v Public Bank Berhad [2015] 6 MLJ 1 yang memutuskan – “It is a cardinal rule in civil litigation that parties are bound by their pleadings and are not allowed to adduce facts and issues which they have not pleaded (see State of Government of Perak v Muniandy [1986] 1 MLJ 490; and Anuar bin Mat Amin v Abdullah bin Mohd Zain [1989] 3 MLJ 313). In Blay v Pollard & Morris [1930] 1 KB 628, Scrutton LJ ruled that: Cases must be decided on the issues on the record; and if it desired to raise other issues there must be pleaded on the record by amendment”. [25] HMS selanjutnya membuat dapatan bahawa Perjanjian Penajaan tidak pernah diserahkan kepada Defendan walaupun telah diminta. HMS meletakkan penekanan tentang kepentingan penyerahan perjanjian tersebut kerana Defendan mencabar kandungan Perjanjian tersebut dengan tarikh setem perlu dibuktikan dengan ketat oleh Plaintif. Sekali lagi, saya mendapati HMS yang bijaksana telah khilaf nyata dalam membuat dapatan tersebut. Selama mana Perjanjian Penajaan tersebut telah dikategorikan dalam Bahagian A Ikatan Dokumen Bersama, ia memberi kesan bahawa Perjanjian Penajaan telah diterima sebagai keterangan dalam konteks kewujudan dokumen dan isi kandungannya. [26] Sekiranya, kewujudan Perjanjian Penajaan dipertikaikan atau pun ketetapan tarikh dan kandungannya, peguam cara Defendan telah pun mempunyai peluang untuk memilih tidak meletakkan dokumen tersebut dalam Bahagian A. Namun, ini tidak dilakukan. Justeru, alasan mengenai kandungan Perjanjian tidak dapat diteliti kerana tidak diserahkan kepada Defendan beserta bukti penyeteman pada hemat saya adalah pembelaan yang tidak bermerit. Mahkamah ini terpandu dengan keputusan Mahkamah Rayuan dalam kes Tiow Weng Theong v Melawangi Sdn Bhd [2018] MLJU 845 yang memutuskan- “[38] What then is the construction to be placed on a Part A document? It follows logically that if Part B deals with a situation where the content of the document is in dispute and Part C deals with a situation where both the authenticity and content are in dispute, then that can only leave Part A as comprising documents where both the authenticity and the content of the document are NOT in dispute. Any other construction would render the categorisation accorded to Parts B and C nugatory.” B. Pencabaran Defendan terhadap peranan Plaintif dan PDRM Football Club [27] HMS yang bijaksana turut membuat dapatan fakta bahawa penajaan adalah untuk menaja pasukan bola sepak dan bukannya Defendan yang merupakan suatu syarikat sendirian berhad. Peguam cara Defendan yang terpelajar telah memeriksa balas SP1 berkaitan isu PDRM FC Sdn Bhd iaitu Plaintif dan PDRM Football Club adalah entiti yang tidak sama. Pada hemat saya, isu ini adalah fikiran terkemudian kerana Defendan telah pun mengakui kewujudan dan isi kandungan Perjanjian Penajaan tersebut. [28] Pun begitu, Defendan melalui Pernyatan Pembelaan tidak mengakui tujuan Perjanjian Penajaan adalah untuk antara lain Piala Liga. Dalam hal ini, Mahkamah ini telah meneliti Perjanjian Penajaan dalam menentukan niat pihak-pihak yang berkontrak. Perenggan 4 Perjanjian Penajaan menyatakan – PDRM FC is desirous of appointing BLACBIXON, under one of its brand name “BLACKBIXON” as a sponsor for its Malaysia Super League Team (Team) for the Malaysian Premier League (MSL), FA Cup, Malaysia Cup and football league endorsed by the Football Association Malaysia (FAM) and other related activities as defined herein (all collectively referred to as Tournaments) with a sponsorship as stated in clause 4.1 of this Sponsorship Agreement (Agreement) (Sponsorship Sum). [29] Dalam hal ini, saya berpandangan HMS yang bijaksana telah tersalah arah apabila memberi pertimbangan kepada fakta yang tidak diplidkan di dalam Pernyataan Pembelaan dan Tuntutan Balas Defendan. Adalah menjadi kaedah yang terpenting dalam prosiding sivil bahawa pihak-pihak terikat dengan pliding sebagaimana diputuskan dalam kes RHB Bank Bhd v Kwan Chew Holdings Sdn Bhd [2010] 1 CLJ 665. C. Bayaran RM500,000.00 oleh Defendan kepada Majlis Sukan Negara (MSN) [30] Melalui Alasan Penghakiman, HMS turut mempersoalkan sama ada Plaintif berjaya membuktikan Defendan memungkiri Perjanjian Penajaan tersebut apabila Defendan gagal membayar baki penajaan RM500,000.00 pada atau sebelum 1.6.2021. [31] HMS telah menerima keterangan SD1 bahawa Defendan telah bersedia dengan jumlah penajaan RM500,000.00 tetapi Defendan tidak pernah diserahkan dengan Perjanjian tersebut. Oleh itu bayaran pertama telah dibuat pada 19.4.2021 dan bukannya pada 1.3.2021 sebagaimana dalam perenggan 4.1(i) perjanjian tersebut. Keterangan SD1 bahawa bayaran RM500,000 tersebut dibayar kepada MSN pada 19.4.2021 dan tiada bukti ia diterima oleh Plaintif. Menurut HMS, Plaintif gagal memanggil saksi lain mengesahkan resit MSN dan adalah lebih munasabah untuk keterangan SD1 diterima. HMS juga membuat dapatan bahawa Plaintif sepatutnya memanggil Cherry Fun sebagai saksi bagi mengesahkan semua perkara berbangkit. [32] Dengan hormat, saya mendapati HMS yang bijaksana telah khilaf nyata dalam dapatan tersebut dan mewajarkan Mahkamah ini campur tangan terhadap keputusan HMS. Penemuan saya ini berasaskan kepada alasan-alasan yang berikut-

Perenggan 6 Fakta-fakta dipersetujui bertarikh 2.2.2022 menyatakan “Resit Rasmi (No. Resit: 006939) bertarikh 19.4.2021 yang dikeluarkan oleh Majlis Sukan Negara kepada Defendan sebagai bukti pembayaran RM500,000.00 Defendan kepada Plaintif.

(ii) Resit Rasmi (No. Resit: 006939) tersebut telah diklasifikasikan sebagai item no. 5 dalam Bahagian A dalam Ikatan Dokumen Bersama.

(iii) Resit rasmi Majlis Sukan Negara (Resit No: 006939 – ms 401 RR5). Terdapat catatan : ‘Dikecualikan dari Cukai Pendapatan. Bi. Warta Kerajaan 1204 seksyen 44(6) Akta Cukai Pendapatan 1967’. Fakta ini diakui oleh Defendan dalam perenggan 9 Pernyataan Pembelaan.

(iv) Pengakuan SD1 semasa pemeriksaan balas bahawa Defendan telah membayar RM500,000.00 kepada Plaintif melalui bayaran kepada Majlis Sukan Negara.

Terma pembayaran kepada MSN telah pun dinyatakan dalam terma Perjanjian Penajaan yang mana Defendan akan menerima manfaat pengecualian cukai melalui resit rasmi oleh MSN. [33] Berdasarkan alasan di atas, undang-undang tidak memerlukan Plaintif membuktikan tentang pembayaran RM500,000.00 tersebut telah dibayar kepada Plaintif. Jika resit yang dikeluarkan bukan daripada MSN, Defendan tidak akan dapat menikmati pengecualian cukai. Secara langsung, Defendan telah menikmati keuntungan daripada pengecualian cukai hasil penajaan RM500,000.00 meskipun perjanjian penajaan dibatalkan oleh Defendan. [34] SP1 melalui keterangan utama telah menjelaskan bayaran penajaan pertama diterima pada 19 April 2021 iaitu 49 hari selepas tarikh ia sepatutnya dibayar oleh Defendan. Fakta ini juga turut diakui oleh SD1 semasa pemeriksaan balas. Mahkamah ini juga mendapati kelewatan bayaran pertama penajaan adalah atas permintaan Defendan sendiri yang dinukilkan melalui surat Defendan kepada Plaintif bertarikh 30.3.2021 yang menyatakan – “We are pleased to advise that we are agreeable to sponsor PDRM Football Club for 2021 season. The sponsorship fee shall be RM1,000,000.00 (Ringgit Malaysia One Million Only). The sponsorship fee shall be paid in two instalments of RM500,000.00 each in April 2021 and July 2021 respectively”. [35] Berdasarkan pengakuan pihak-pihak dalam Fakta Diperesetujui dan pengemukaan resit rasmi MSN dalam Bahagian A Ikatan Dokumen Bersama, nyata resit tersebut telah diakui kewujudan dan kandungannya oleh kedua-dua pihak. Beban bukti apakah lagi yang perlu dibuktikan oleh Plaintif? Pada hemat Mahkamah ini, dapatan sedemikian adalah suatu kekhilafan fakta dan undang-undang yang ketara dan membuka ruang untuk Mahkamah ini menggunakan kuasa menganggu keputusan hakim bicara. D. Percanggahan keterangan dalam alasan penamatan oleh Defendan [36] Jelas dan nyata, terdapat dua kali pengakuan oleh Defendan untuk membayar wang penajaan iaitu melalui Perjanjian Penajaan dan surat Defendan bertarikh 30.3.2021. Menariknya, kedua-dua keterangan dokumentari ini wujud semasa negara sedang berada dalam perintah kawalan pergerakan akibat pandemik Covid-19. [37] Pernyataan Pembelaan Defendan bertarikh 21.3.2022 telah memplidkan Plaintif telah gagal mematuhi obligasi Plaintif dalam Perjanjian Penajaan tersebut selain Plaintif tidak pernah menyerahkan salinan Perjanjian Penajaan yang disetem dan ditandatangani oleh pihak-pihak. [38] Saya telah membandingkan penegasan ini dengan surat penamatan oleh Defendan bertarikh 3.9.2021 yang dihantar melalui emel kepada cherry.fun@redone.com.my. Alasan penamatan Defendan adalah kerana pandemic covid 19 yang berpanjangan dan tidak diketahui bila akan berakhir telah menyebabkan pengurangan dalam perlawanan dan aktiviti melibatkan penonton di stadium terhad. Atas alasan ini, defendan menyatakan – Subject: Termination of Sponsorship Agreement Dear Cherry, We refer to the Sponsorship Agreement between PDRM FC Sdn Bhd and Blackbixon Sdn Bhd (the Agreement) “The prolonged COVID-19 pandemic has resulted minimal Tournament and related activities being carried out with at Stadiums with spectators to create effective impact on the brand awareness of BLACKBIXON and there is no certainty as to when this pandemic will end. We view that PDRM FC would not be able to carry out the activities that will result in creating the desired brand awareness impact during the remaining tenure of the Agreement”. We wish to highlight the following clauses in the Agreement: 12) FORCE MAJEURE “Hence, in accordance with Clause 12.2 of the Agreement we write to give notice of termination of the Agreement for reason of Force Majeure with effect from 3 October 2021.” [39] Meskipun Defendan telah mendedahkan niat menamatkan Perjanjian Penajaan atas alasan force majeure, namun berdasarkan keterangan saksi-saksi Defendan dan Alasan Penghakiman HMS yang membenarkan tuntutan balas Defendan, saya tidak menemui keterangan saksi Defendan atau keterangan dokumentari mahu pun alasan HMS yang menyingkap tentang pembuktian force majeure oleh Defendan secara tuntas. Sebaliknya apa yang ketara adalah minda HMS yang bijaksana dalam membuat dapatan adalah menjurus kepada pemecahan obligasi kontrak oleh Plaintif meskipun fakta ini tidak diplidkan oleh Defendan. [40] Dalam kes RHB Capital Bhd v Carta Bintang [2012] 10 MLJ 469, Mahkamah menyatakan – “force majeure clauses are clauses generally intended to include risks beyond the reasonable contract of a party. In essence, it frees both parties from liability or obligation when an event such as warm riot or act of God such as an earthquake take place.” Selanjutnya diputuskan bahawa pihak-pihak akhirnya secara sementara akan mengantung pelaksanaan obligasi kontrak. [41] Dalam artikel bertajuk “Force majeure Clause in Employment Contracts: Its Relevance in Malaysian Industrial Jurisprudence” oleh Ashgar Ali Ali Mohamed, Chithra Latha Ramalingam dan Muhamad Hassan Ahmad [2020] 5 MLJ xvi, xxxi dinyatakan, untuk mengiktiraf kesahan wujudnya force majeure, adalah perlu untuk mempertimbangkan ‘risk allocation’. Maka adalah penting untuk memberi pertimbangan kepada pemulihan akibat malapetaka yang berlaku dan obligasi meneruskan perniagaan bagi membolehkan kontrak tidak ditamatkan tanpa niat. [42] Artikel Force majeure Clause in Employment Contracts: Its Relevance in Malaysian Industrial Jurisprudence (supra) turut mendedahkan – “There is no blanket rule as to whether the Covid-19 outbreak can be considered a force majeure event. Whethr Covid-19 can be considered as a force majeure event depends entirely on the words and scope of force majeure clause in the contract.” [43] Mahkamah Persekutuan dalam kes CIMB Bank Bhd v Anthony Lawrence Baourk & Anor v [2019] 2 MLJ 1 telah memutuskan bahawa Mahkamah tidak mempunyai kuasa untuk memperbaiki dokumen yang dimasuki oleh pihak-pihak. Mahkamah ini merujuk Klause 12 Force

Majeure dalam Perjanjian Penajaan yang memperuntukkan – 1 A party is not liable for non-performance of this Agreement, if the performance is rendered impossible or delayed by circumtances beyond the reasonable control such Party, including but not limited to an Act of God, pandemics, acts of sabotage, riots, fire, explosion, accident, war, strikes, armed conflict, civil commotion, acts of any governmental authoriy, malicious acts of damage, failure of the public electric supply, changes in national level sponsorship (act of governing authority) and acts of terrorism or other reason where failure to perform is not foreseeable at the time of this Agreement and beyond the reasonable control of and not caused by the negligence of the non-performing Party but excludin financial or economic distress (Force Majeure).

12.2 If the delay or failure to perform a Party’s obligations due to Force Majeure exceeds 30 days, either Party may immediately terminate this Agreement by providing notice to the other Party. On the termination of this Agreement for reason of Force Majeure, PDRM FC shall forthwith refund to the Sponsor all sums already paid to PDRM FC for such portion of the Tournaments which has not been performed by reason of Force Majeure. [44] Mengambil kira terma dalam klausa 12 di atas, saya berpandangan tindakan Defendan mengeluarkan notis penamatan dengan bergantung kepada klausa force majeure adalah bersifat sebelah pihak dengan tanpa memberi pertimbangan kepada fakta-fakta yang berlaku dan keseluruhan terma Perjanjian Penajaan. Pertamanya, ketika Perjanjian Penajaan dimasuki, Covid-19 sudah pun melanda negara. Kedua, Mahkamah ini juga melihat manfaat yang diterima oleh Defendan di bawah Perjanjian Penajaan melalui perkataan yang digunakan - “In return for blackbixon’x sponsorship of the sponsorship sum, PDRM FC will accord Blackbixon the following, entitlements and benefit”. Peruntukan ini jelas dan nyata termasuk – manfaat penjenamaan pada jersi rasmi, di stadium, lain-lain promosi dan ganjaran. Sebagai contoh langsung, ms 436 Rekod Rayuan Jilid 5 mengenai posting FB PDRM Football Club bertarikh 8 Mei 2021 yang mempromosi BlackbixonTM Charging Your Life! Kapsul Kopi Tenaga dan Kesihatan Pertama di Dunia. [45] Dalam kes Crest Worldwide Resources Sdn Bhd v Fu Sum Hou dan satu lagi 2019 MLJU 512 diputuskan bahawa Mahkamah perlu memberi pertimbangan kepada tujuan kontrak dan melihat sama ada pihak-pihak telah mengambil tindakan untuk meminimakan keadaan yang dialami sebelum membenarkan pihak yang gagal menunaikan obligasi kontrak menggunapakai klausa force majeure. [46] Melalui keterangan dokumentari Defendan, Mahkamah ini tidak menemui usaha Defendan untuk meminimakan keadaan force majeure yang menurut Defendan berlaku akibat pandemik Covid-19. Keterangan yang ada hanyalah Defendan mengutus emel kepada Plaintif untuk meminta penangguhan bayaran wang penajaan. [47] Mahkamah ini merujuk e-mel Defendan kepada wakil Plaintif redone.com bertarikh 10.8.2021 yang meminta penangguhan bayaran baki tajaan RM500,000.00 kerana semasa Covid aktiviti ekonomi menjadi pegun. Semasa perjanjian ditandatangani pada 13.12.2021 keadaan PKPB dan PKPP sedang dilalui di Malaysia dan ia berada dalam pengetahuan pihak-pihak. Adakah ini boleh menjadi dalihan Defendan dan sebagai faktor untuk tuntutan balas Defendan dibenarkan. Intipati e-mel Defendan bertarikh 10.8.2021 menyatakan – “Subject: PDRM FC Agreement – Deferment of Payment for Sponsorship Sum Dear Cherry, We refer to the Sponsorship Agreement between PDRM FC Sdn Bhd and Blackbixon Sdn Bhd and payment of the balance sponsorship sum. Due to the COVID-19 pandemic economic activities have almost come to a standstill. We are unable to make any progress after the launch of our business as the MCO and EMCO has restricted all physical marketing activities. Likewise, at redONE the launch of Blackbixon business that was planned on May 2021 has not been able to take off. The marketing and brand awareness activities which were expected following the signing of the Sponsorship Agreement has also not materialized due to the restrictions imposed during the lockdown. As such we proposed that the payment of the balance sponsorship sum should be deferred to a later date when the restrictions are lifted and the business and marketing activities can be effectively conducted.” [48] Terang lagi bersuluh, e-mel Defendan tersebut merupakan pengakuan fakta yang material tentang obligasi Defendan untuk membayar baki penajaan RM500,000.00 kepada Plaintif dan bukannya pencabaran terhadap obligasi Defendan untuk membayar baki penajaan. [49] Saya berpandangan alasan Defendan tersebut adalah dengan tepatnya menjurus kepada ‘ups and downs of business or economic climate’ yang merupakan sebahagian daripada risiko dalam perniagaan. Sebagaimana diputuskan dalam kes Global Destar (M) Sdn Bhd v Kuala Lumpur Glass Manufacturers Co. Sdn Bhd [2007] MLJU 91, keadaan depresi ekonomi tidak terjumlah kepada hal-hal lain dalam force majeure. Keputusan tersebut telah disahkan oleh Mahkamah Rayuan dalam kes Malaysia Land Properties Sdn Bhd (formerly known as Vintage Fame Sdn Bhd) v Tan Peng Foo [2014] 1 MLJ 718. Pada hemat Mahkamah ini, Defendan telah gagal membuktikan kewujudan force majeure yang menjadi asas Defendan menamatkan Perjanjian Penajaan. E. Naratif Penegasan Defendan Selain Force Majeure [50] Selanjutnya Mahkamah mendapati naratif pembelaan yang diplidkan oleh Defendan adalah menjurus kepada pemecahan obligasi oleh Plaintif dan bukannya alasan force majeure. Merujuk perenggan 11(ii) Pernyataan Pembelaan dan mendapati terdapat cubaan oleh Defendan membawa masuk keterangan lisan dalam keadaan ada perjanjian bertulis yang diakui oleh pihak-pihak. Defendan memplidkan bahawa dipersetujui secara lisan logo Defendan akan ditempatkan di depan atau dipamerkan dengan terang di hadapan jersi. [51] Selepas kesemua perlawanan yang dijadualkan meskipun sepanjang tempoh Perintah Kawalan Pergerakan Pemulihan dan Perintah Kawalan Pergerakan Bersyarat, Plaintif telah mengikuti semua perlawanan Liga Premier Musim tahun 2021. Ini dapat dilihat melalui ms 31-32 IDB Bahagian A. [52] Oleh kerana dokumen kontemporari yang material dalam kes ini termasuk Perjanjian Penajaan bertarikh 13.12.2021, resit rasmi MSN, emel-emel kepada Chery Tan dan kedudukan Plaintif dalam Liga Premier musim tahun 2021 dimasukkan dalam Bahagian A Ikatan Dokumen Bersama, maka jelas dan nyata intipati dokumen tersebut telah pun diakui oleh pihak-pihak. Justeru, tiada beban bukti yang perlu dipikul oleh Plaintif berkaitan dengan fakta-fakta yang tertera dalam dokumen-dokumen tersebut. [53] HMS yang bijaksana menerima keterangan SD1 dan SD2 bahawa Defendan sebagai sebuah jenama yang baharu di pasaran memerlukan Perjanjian Penajaan untuk mempromosikan jenama Blackbixon. Namun semasa diperiksa balas mengenai terma khusus berkaitan obligasi Plaintif mewujudkan brand awareness di dalam Perjanjian Penajaan, SD2 merujuk kepada klausa 1.1.3 yang menyentuh tentang other branding. [54] Dalam para 11(vii) Pernyataan Pembelaan, Defendan menegaskan semangat dan tujuan Perjanjian Penajaan adalah untuk mewujudkan kesedaran penjenamaan, publisiti dan pemasaran terhilang dan tidak dapat dicapai sebagaimana dijangkakan dengan munasabah dengan mengambilkira perniagaan defendan baharu dalam pasaran. Ini menjadikan Defendan bergantung kepada Plaintif untuk mewujudkan kesedaran penjenamaan yang mana gagal dilakukan oleh Plaintif. [55] SD1 mengakui penajaan kepada PDRM FC adalah pengalaman pertama buat Defendan. Sekiranya tujuan utama penajaan adalah sebagaimana yang difahami oleh Defendan, tiadalah keperluan pengecualian cukai diberikan kepada Defendan sebagai sebuah syarikat perniagaan. Tiadalah juga keperluan wang penajaan dibayar kepada MSN, dan sepatutnya cek yang dikeluarkan oleh Defendan tidak ditulis MSN sebagai penerima. Ini bermaksud tujuan penajaan yang dimasuki oleh pihak-pihak dalam Perjanjian Penajaan adalah untuk mana-mana badan perniagaan atau indivitu menaja entiti sukan dan sebagai balasan kepada entiti tersebut, beberapa keistimwaan diberikan sebagaimana tertera dalam dalam Perjanjian Penajaan tersebut. [56] Defendan selanjutnya telah memplidkan fakta-fakta berikut dalam Pembelaan dan Tuntutan Balas sebagai alasan bahawa Plaintif telah memungkiri terma Perjanjiaan Penajaan dan mewajarkan Defendan menuntut pemulangan wang RM500,000.00. Alasan-alasan tersebut adalah –

Plaintif telah gagal mencapai tujuan yang dimaksudkan dalam Perjanjian Penajaan dan tiada balasan yang diterima oleh

(ii) Plaintif masih belum mengemukakan kepada Defendan salinan Perjanjiaan Penajaan yang telah ditandatangani dan disetemkan walaupun peringatan telah diberikan;

(iii) Terdapat persetujuan lisan yang logo Defendan akan ditempatkan di depan dan dipamerkan dengan terang di hadapan jersi pasukan Plaintif;

(iv) Pelaksanaan Perintah Kawalan Pergerakan, Perintah Kawalan Pergerakan Bersyarat dan Perintah Kawalan Pergerakan Pemulihan telah menjejaskan liga bola sepak di Malaysia yang memberi kesan kepada kesedaran penjenamaan yang menjadi tujuan penajaan Defendan;

Sukan bola sepak digantung dan hanya dijalankan dalam stadium yang kosong;

(vi) Aktiviti promosi digantung dan dibatalkan;

(vii) Pengiklanan dan publisiti terjejas untuk sukan dan terutamanya produk barang niaga serta operasi perniagaan Defendan; dan

(viii) Semangat dan tujuan Perjanjian Penajaan untuk mewujudkan kesedaran penjenamaan, publisiti dan pemasaran terhilang dan tidak dapat dicapai dengan munasabah. [57] Pada hemat Mahkamah ini, selaras dengan seksyen 101 Akta Keterangan 1950, beban bukti terletak di bahu Defendan untuk membuktikan kewujudan fakta-fakta yang diplidkan tersebut. [58] HMS yang bijaksana setelah meneliti keterangan saksi-saksi dan telah mengambil contoh tentang klausa 1.1.1 perjanjian iaitu tentang official team jersey yang telah dicabar oleh Defendan. Defendan telah mencabar keterangan SP1 dengan menegaskan logo Defendan sepatutnya diletakkan di bahagian depan jersi tetapi telah dipindahkan ke lengan kiri dan dibelakang bawah dengan alasan Plaintif telah mendapat penaja utama iaitu Top Glove. [59] Penelitian Mahkamah melalui nota keterangan, Defendan telah membawa masuk keterangan lisan yang bercanggah dengan keterangan dokumentasi iaitu Perjanjian Penajaan. Menurut Defendan terdapat persetujuan lisan bahawa logo Defendan akan diletakkan di depan dan dipamerkan dengan terang dihadapan jersi. Penegasan ini telah dibantah oleh SP1 semasa pemeriksaan balas. Dalam memutuskan isu ini HMS yang bijaksana memutuskan – “[32] Walaupun semasa pemeriksaan semula terhadap SP1, pihak Plaintif masih bertegas bahawa ia adalah selaras dengan klausa Perjanjian tersebut, pihak Plaintif gagal menafikan wujudnya perbincangan lisan sebelum itu yang mana terma dalam Perjanjian tersebut yang telah dimuktamadkan dan disempurnakan tidak pernah diserahkan kepada pihak Defendan”. [60] Dengan hormat, saya mendapati dapatan HMS tersebut merupakan suatu kekhilafan yang nyata. Kes Tindok Besar Estate Sdn Bhd v Tinjar Co (supra) telah memberi panduan tentang keperluan meneliti keterangan lisan bagi memastikan ia tidak bercanggah dengan keterangan dokumen kontemporari. [61] Menjadi dapatan Mahkamah ini bahawa isu berkaitan perubahan logo pada jersi melalui persetujuan lisan berubah setelah Top Glove menjadi penaja utama tidak pernah diplidkan oleh Defendan. Dalam kes He-Con Sdn Bhd v Bulyah bt Ishak & Anor (as administrators of the estate of Nor Zainir bin Rahmat, the deceased) and another appeal [2020] 4 MLJ 662, Mahkamah Persekutuan memutuskan – “[65] It is trite that parties are bound by their pleadings, or the lack of it. What a party does not plead, he cannot lead facts or issues on the non-pleaded fact.” [62] Selanjutnya HMS menyatakan – “[33] Jika secara alternatif klausa 1.1.1 telah dipatuhi oleh Plaintif, Mahkamah juga dapati bahawa Plaintif gagal mematuhi klausa di bawah tanggungjawab Plaintif yang lain”. Namun begitu, HMS yang bijaksana tidak menjelaskan apakah kegagalan tersebut melainkan alasan bahawa gambar-gambar logo, bunting, web, sepanduk, iklan dalam media cetak dan digital yang dikemukakan oleh Plaintif sebagai bukti pematuhan tidak diiringi dengan pengemukaan perakuan di bawah seksyen 90A Akta Keterangan 1950. [63] Mahkamah ini telah merujuk keterangan SP1 semasa pemeriksaan balas dan mendapati keterangan SP1 mengenai gambar-gambar logo, bunting, web, sepanduk, iklan dalam media cetak dan digital tidak pernah dicabar oleh peguam cara Defendan. Beban bukti Plaintif hanya di atas imbangan kebarangkalian. SP1 telah hadir memberi keterangan dan boleh diperiksa balas. SP1 telah akui muat turun dari telefon bimbit dan dicetak. Telefon bimbit telah diakui dalam kawalan saksi dan gagal dicabar oleh Defendan. [64] Keterangan SD1 sebaliknya setelah diteliti adalah memihak kepada Plaintif, antaranya –

Keterangan SD1 semasa pemeriksaan balas telah bersetuju pemain PDRM FC hadir dalam event Defendan. SD1 juga setuju tiada event diadakan oleh Defendan. Ms 186 RR4 : para 21-25 Q: since there is no event has been conducted by the D, the P players cannot make any appearance to the event, correct? A: Correct.

(ii) SD1 bersetuju peletakan one booth promotion ada di pintu masuk stadium dan atas budibicara stadium board.

(iii) Berkenaan logo Defendan di website, media sosial dan backdrop sidang media, SD1 bersetuju ia telah dilaksanakan oleh Plaintif, (ms 187 RR4 para 20).

(iv) SD1 juga bersetuju bahawa Plaintif telah memenuhi klausa 4.1.1 dan 4.4(i) Perjanjian Penajaan. Berdasarkan klausa

1.1.1, kedudukan logo Defendan pada jersi telah dinyatakan iaitu logo dibahagian bawah baju.

SD1 mengakui telah terima 10 jersi daripada Plaintif. Ketika diperiksa balas, SD1 bersetuju Plaintif tidak memecahkan klausa 1.2.3 Perjanjian Penajaan. [65] Berdasarkan imbangan kebarangkalian adalah tidak berkemungkinan Plaintif telah memungkiri terma Perjanjian Penajaan sebagaimana yang dituntut oleh Defendan. Selain itu, SD1 juga bersetuju notis Defendan bertarikh 3.9.2021 tidak menyatakan pemecahan kontrak oleh Plaintif. Notis tersebut sebaliknya bergantung kepada terma force majeure. Namun demikian sebagaimana diulas terdahulu, Mahkamah ini tidak menemui keterangan dokumentari oleh Defendan yang membuktikan alegasi Defendan bahawa akibat pandemic Covid-19, perniagaan Defendan yang baru bermula dan berharap dengan promosi melalui Perjanjian Penajaan tidak mendapat keuntungan yang diharapkan. Tiada sebarang dokumen kewangan yang menunjukkan kegagalan sedemikian dikemukakan semasa perbicaraan. [66] Lebih memeranjatkan Mahkamah ini mendapati melalui ms 238 Nota Keterangan, SD2 mengakui Defendan tidak membayar baki RM500,000.00 because of our reasons dan bukan kerana pemecahan kontrak oleh Plaintif atau force majeure. “MI: Alright. And up until now, Defendant has failed to pay RM500,000 that’s why we are her in Court. Gan: Yes, we did not pay because of our reasons.” [67] Adalah undang-undang yang matan bahawa beban bukti pada keseluruhan kes terletak kepada Plaintif. Namun dalam kes ini harus diingat Defendan membawa suatu tuntutan balas. Maka, beban itu juga terletak kemas di bahu Defendan. [68] HMS yang bijaksana juga membuat dapatan fakta bahawa Plaintif telah memecahkan terma perjanjian kerana tidak menghantar pemain untuk sesi photoshot. Plaintif menegaskan, tiada pemecahan terma perjanjian kerana tempoh perjanjian masih berkuatkuasa sehingga 31.12.2021. Penegasan ini pada hemat Mahkamah adalah munasabah dan konsisten dengan dokumen kontemporari iaitu Perjanjian Penajaan. [69] Berkaitan dengan event yang mana Plaintif perlu menghantar 3 pemain, keterangan dan bukti dokumentari Perjanjian Penajaan adalah jelas iaitu event adalah oleh Defendan. Jika Defendan telah mengadakan event dan Plaintif gagal menghantar pemain, maka inilah pemecahan obligasi Plaintif. Namun keterangan SD1 tidak menyokong Defendan. Saksi Defendan mengakui Defendan belum lagi mengadakan event sedemikian. Maka, dapatan fakta oleh hakim bicara sukar dipertahankan pada tahap rayuan ini. [70] Pada hemat Mahkamah, Defendan keliru dalam memahami tujuan Perjanjian Penajaan iaitu untuk menaja PDRM FC. Hanya inreturn Plaintif memberikan keistimewaan kepada Defendan seperti dalam terma Perjanjian Penajaan. [71] Selanjutnya dapatan fakta oleh hakim bicara dalam perenggan 54 Alasan Penghakiman merupakan suatu kekhilafan yang nyata. Penegasan berulangkali Defendan adalah salinan perjanjian bersetem tidak diperoleh dan bukannya Defendan tiada salinan perjanjian atau tidak mengetahui kandungan perjanjian yang telah mereka tandatangani dan initial pada setiap muka surat. [72] Selain Perjanjian Penajaan telah diakui dengan nyata pada kewujudan dan isi kandungan, permintaan untuk perjanjian yang disetemkan tidaklah pada hemat Mahkamah ini ada tujuan lain selain untuk manfaat Defendan menikmati pelepasan cukai dalam menyokong resit MSN yang telah mengendorskan pengecualian sedemikian. Membaca keseluruhan dokumen dan pendirian pihak-pihak melalui keterangan, inilah satu kesimpulan mengapa perjanjian yang disetemkan itu penting. Dalam ketiadaan aduan berkaitan kegagalan Plaintif mematuhi obligasi sebelum Defendan membatalkan Perjanjian Penajaan, tiada alasan lain mengapa salinan bermeterai SA sangat signifikan kepada Defendan. KESIMPULAN [73] Berdasarkan alasan-alasan yang diperihalkan di atas, Mahkamah ini memutuskan keseluruhan keputusan HMS diketepikan dan Notis Rayuan Plaintif dibenarkan dengan kos RM20,000.00 di sini dan di bawah tertakluk kepada alokator. Bertarikh pada 13 Januari 2025. Ditandatangani ...................................................... HAZIZAH KASSIM Pesuruhjaya Kehakiman Mahkamah Tinggi Sivil (NCvC10) Shah Alam Bagi Pihak Perayu : Muhamad Izham bin Pandak Muhamad Tetuan Saiful, Roger & Co. (Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur) Bagi Pihak Responden : Leong Khai Yan Tetuan Enho Grace & Partners (Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur)