Pendakwa Raya v Che Muhammad Idham Faqimie Bin Che Rosdi (TA-42LB-3-09/2024)

Ini adalah rayuan oleh Pendakwa Raya terhadap keputusan Hakim Mahkamah Sesyen (“HMS”) di Besut, Terengganu, yang disampaikan pada 25 Ogos 2024, di mana HMS telah melepaskan dan membebaskan Responden daripada dua pertuduhan di bawah seksyen 304(a) Kanun Keseksaan dan seksyen 326 Kanun Keseksaan, kedua-duanya dibaca bersama seksyen 34 Kanun Keseksaan.

Responden pada asalnya didakwa atas dua pertuduhan. Pertuduhan pertama adalah di bawah seksyen 304(a) Kanun Keseksaan dibaca bersama seksyen 34 Kanun Keseksaan kerana menyebabkan kematian dengan melakukan perbuatan dengan niat hendak menyebabkan bencana tubuh yang mungkin menyebabkan kematian. Pertuduhan kedua adalah di bawah seksyen 326 Kanun Keseksaan dibaca bersama seksyen 34 Kanun Keseksaan kerana dengan sengaja menyebabkan cedera parah menggunakan senjata berbahaya. Kedua-dua pertuduhan mendakwa bahawa Responden, bersama-sama dengan dua orang lain yang masih bebas, pada 30 April 2016 jam lebih kurang 11.45 malam di Jalan Tali Air, Kampung Pak Wong dalam daerah Besut, Terengganu, dalam menjalankan niat bersama telah menyebabkan kematian Mat Ariffin bin Mohd Noor dan menyebabkan cedera parah kepada Muhammad Syazwan bin Mat Ariffin.

Responden menuntut perbicaraan bagi kedua-dua pertuduhan. Di akhir kes pendakwaan, HMS mendapati bahawa kes prima facie telah berjaya dibuktikan dan memanggil Responden untuk membela diri. Responden memberi keterangan bersumpah dan memanggil tiga saksi tambahan, iaitu ibu, bapa, dan kakak kandungnya. Di akhir kes pembelaan, HMS mendapati bahawa Responden telah berjaya menimbulkan keraguan yang munasabah terhadap kes pendakwaan dan dengan itu melepaskan dan membebaskannya.

Tidak berpuas hati dengan keputusan ini, Pendakwa Raya merayu ke Mahkamah ini. Petisyen Rayuan mengemukakan lapan alasan rayuan yang boleh diringkaskan kepada empat isu utama untuk diputuskan oleh Mahkamah ini.

Simati, Mat Ariffin bin Mohd Noor, dan mangsa, Muhammad Syazwan bin Mat Ariffin (SP3), adalah bapa dan anak. Pada malam 30 April 2016, ibu SP3 (SP1) mendengar bunyi motosikal di belakang rumah mereka di Gong Lilit, Besut. Oleh kerana rumah keluarga itu terletak di kawasan terpencil, SP1 berasa curiga dan memberitahu anak-anaknya. SP3 keluar untuk menyiasat dan melihat seorang lelaki tidak dikenali di atas motosikal yang segera melarikan diri dari kawasan tersebut.

SP3 mengejar dengan motosikalnya sendiri tetapi tidak dapat menangkap lelaki itu. Dia pulang ke rumah selepas menerima panggilan daripada ibunya, kemudian keluar semula untuk mengambil kakaknya dari tempat kerja. Apabila pulang ke rumah kira-kira jam 10.00 malam, SP3 sedang bersiap untuk tidur apabila bapanya, simati, pulang dan bertanyakan tentang kejadian tersebut. Simati kemudian mencadangkan supaya mereka pergi ke lokasi di mana penunggang motosikal yang tidak dikenali itu kali terakhir dilihat.

Simati menunggang motosikal dengan SP3 sebagai pembonceng. Apabila tiba di kawasan berhampiran Pok Wong, mereka melihat sebuah kereta Alza berwarna ungu memberikan isyarat lampu tinggi. Menyangka pemandu kereta itu memanggil mereka, simati memusingkan motosikalnya dan menghampiri kereta tersebut. SP3 memberi keterangan bahawa seorang lelaki berada di tempat pemandu. Lelaki itu bertanya kepada simati hendak ke mana, dan simati menerangkan bahawa mereka sedang mencari seorang lelaki yang disyaki pencuri yang telah memasuki kawasan rumah mereka.

SP3 kemudian melihat pemandu itu membuat panggilan telefon. Tidak lama kemudian, dua orang lelaki datang berjalan kaki dari simpang berhampiran. Seorang daripada mereka membawa sebatang kayu berukuran lebih kurang dua kaki panjang dan dua inci lebar. Seorang lagi membawa sebilah parang. Individu yang terakhir ini dikenal pasti oleh SP3 sebagai Responden. Menurut SP3, lelaki yang membawa kayu itu terus datang dengan tergesa-gesa dan memukul simati di bahagian kepala menggunakan kayu tersebut.

Pemandu itu kemudian turun dari kereta dan, menurut SP3, mengeluarkan kata-kata "ko mu nak kena bedil". Pemandu itu mengambil parang daripada Responden. Dia kemudian cuba memukul SP3 yang masih berada di atas motosikal. SP3 berjaya mengelak dengan melompat turun dari motosikal. Pemandu itu kemudian melibas hulu parang ke arah SP3, mengenai mata dan hidungnya, menyebabkan SP3 jatuh ke tepi parit. Semasa SP3 berada di atas tanah, pemandu itu terus menetak kaki SP3 dengan mata parang.

SP3 selanjutnya memberi keterangan bahawa pemandu itu kemudian mengalihkan perhatiannya kepada simati, menetak simati di bahagian kepala dan kaki. Lelaki yang membawa kayu itu terus memukul simati berulang kali. Simati akhirnya jatuh, dan hanya selepas itu SP3 melihat Responden, pemandu, dan lelaki yang lain beredar dari tempat kejadian. Semasa mereka beredar, SP3 mendengar pemandu itu berkata "mampus dah tu". SP3 menyatakan bahawa dia dapat melihat keseluruhan kejadian dengan jelas kerana lampu motosikal dan lampu kereta masih terpasang sepanjang masa.

SP3 berjaya membantu bapanya yang tidak sedarkan diri menaiki motosikal dan memandu pulang ke rumah. Apabila tiba, SP3 memanggil ibunya. SP1 melihat SP3 menunggang motosikal sambil memapah simati yang tidak sedarkan diri, dan kemudian SP3 sendiri rebah. SP1 menghubungi SP6, abang simati, yang segera datang dan membawa kedua-dua mangsa ke Hospital Besut. Oleh kerana kecederaan yang serius, mereka kemudian dirujuk ke Hospital USM, Kubang Kerian.

SP3 didiagnosis dengan patah tulang kuboid kanan terbuka, putus separa tendon peroneus brevis, luka robek pada bahagian medial kaki kiri, patah tulang hidung, dan kecederaan mata kanan. Simati didiagnosis dengan kecederaan otak trauma yang teruk, patah ulna kiri tertutup, patah lutut kiri terbuka komunit, dan patah skapula tertutup. Dia kekal koma dan akhirnya dibenarkan dijaga di rumah oleh keluarganya. Simati meninggal dunia pada 4 September 2017, lebih enam belas bulan selepas serangan.

Bedah siasat telah dijalankan oleh Dr. Zuraida (SP4), seorang pegawai perubatan forensik. SP4 mengesahkan bahawa punca kematian adalah "kecederaan kepala teruk yang rumit dengan meningitis konsisten dengan diserang". SP4 selanjutnya memberi keterangan bahawa kecederaan kepala yang dialami oleh simati adalah punca langsung keadaan terlantar yang berpanjangan, yang membawa kepada komplikasi dan akhirnya kematiannya.

Responden telah ditangkap pada 20 Mei 2016. Beliau dikenalpasti secara positif oleh SP3 semasa barisan kawad cam yang dijalankan oleh SP10. Sepanjang perbicaraan, Responden menegaskan bahawa beliau tidak berada di tempat kejadian dan tidak mempunyai pengetahuan mengenai kejadian tersebut.

Apabila dipanggil untuk membela diri, Responden memilih untuk memberi keterangan bersumpah dari kandang saksi. Beliau juga memanggil ibunya (SD2), bapanya (SD3), dan kakak kandungnya (SD4) sebagai saksi. Teras pembelaan adalah alibi. Responden berhujah bahawa pada malam 30 April 2016, beliau berada di rumah keluarganya di Kampung Pak Wong, Besut, bersama-sama dengan keluarganya. Beliau menyatakan bahawa beliau berumur 15 tahun pada ketika itu, seorang pelajar Tingkatan Tiga yang sedang bersiap sedia untuk peperiksaan PT3, dan ibu bapanya tidak membenarkannya keluar pada waktu malam.

Responden menerangkan rutin keluarganya pada hujung minggu: mereka akan berada di dalam rumah sebelum Maghrib, makan malam, menonton televisyen, dan kemudian tidur di ruang tamu. Beliau mendakwa bahawa pada malam kejadian, beliau tidur di ruang tamu bersama adik-beradiknya dan kakaknya (SD4) yang sedang tidak sihat. Ibu bapanya tidur di bilik tidur mereka. Beliau menegaskan bahawa beliau tidak pernah keluar rumah pada malam itu dan tidak pernah bertemu atau mengenali SP3 atau simati. Notis alibi telah difailkan pada 29 Disember 2021.

SD2, SD3, dan SD4 mengesahkan keterangan Responden. Mereka memberi keterangan secara konsisten bahawa Responden berada di rumah pada malam 30 April 2016 dan tidak keluar. Mereka menyatakan bahawa Responden tidak mempunyai bilik tidur sendiri dan tidur di ruang tamu, menjadikannya mudah untuk mereka memerhatikan kehadirannya. SD2 dan SD3, sebagai ibu bapa, mengesahkan bahawa mereka tidak membenarkan Responden keluar pada waktu malam kerana usianya yang masih muda dan perlunya belajar. SD4 mengesahkan bahawa beliau tidak sihat dan tidur di sofa di ruang tamu pada malam itu, dan beliau melihat Responden tidur di sana.

Pegawai penyiasat, Insp. Aidil bin Mohamed Rasif (SP15), mengakui di bawah pemeriksaan balas bahawa beliau telah merakam percakapan SD2, SD3, dan SD4, dan ketiga-tiganya secara konsisten menyatakan bahawa Responden berada di rumah antara 30 April 2016 hingga 1 Mei 2016. SP15 mengakui bahawa tiada siasatan lanjut dijalankan untuk mengesahkan atau mencabar keterangan tersebut.

Dalam alasan penghakimannya, HMS telah melakukan analisis yang teliti terhadap kedua-dua kes pendakwaan dan pembelaan. Di akhir kes pendakwaan, HMS telah menggunakan ujian penilaian maksimum seperti yang diperintahkan oleh Mahkamah Persekutuan dalam Balachandran v PP [2005] 1 CLJ 85 (FC) dan Looi Kow Chai & Anor v PP [2003] 1 CLJ 734 (CA). HMS mendapati bahawa kesemua elemen bagi kedua-dua pertuduhan telah dibuktikan secara prima facie, termasuk elemen niat bersama di bawah seksyen 34 Kanun Keseksaan. Oleh itu, Responden dipanggil untuk membela diri.

Di akhir kes pembelaan, HMS dengan teliti menimbang semula keseluruhan keterangan. Beliau mengambil perhatian bahawa walaupun pembelaan alibi boleh dipatahkan dengan pengecaman positif (seperti diputuskan dalam Duis Akim & Ors v PP [2013] 9 CLJ 692 (FC)), pengecaman dalam kes ini dipenuhi keraguan. SP3 telah memberi keterangan bahawa dia mengenali Responden kerana "selalu terserempak di kedai". HMS mendapati hal yang meragukan bahawa SP3 tidak menyebut penglibatan Responden dalam laporan polisnya (P5) yang dibuat pada 13 Mei 2016, walaupun didakwa mengenalinya sebelum kejadian. Ketinggalan ini, pada pandangan HMS, menyokong inferens bahawa pengecaman semasa kawad cam dan di mahkamah mungkin dipengaruhi oleh pengetahuan sedia ada SP3 terhadap Responden dan bukannya pengecaman sebenar dari tempat kejadian.

HMS juga mendapati kekaburan yang ketara mengenai dakwaan penyerahan parang. SP3 tidak pernah memberi keterangan bahawa Responden menyerahkan parang kepada pemandu; sebaliknya, keterangannya ialah pemandu "mengambil" parang daripada Responden. Lebih-lebih lagi, HMS membuat perhatian bahawa Responden tidak didakwa memukul, menetak, atau menyerang sama ada simati atau SP3. Satu-satunya perbuatan yang didakwa ialah membawa parang ke tempat kejadian. HMS membuat kesimpulan bahawa perbuatan tunggal ini, tanpa lebih, adalah tidak mencukupi untuk membuktikan niat bersama di bawah seksyen 34 Kanun Keseksaan.

Berkenaan saksi alibi, HMS mengakui bahawa SD2, SD3, dan SD4 adalah saksi berkepentingan disebabkan hubungan kekeluargaan mereka dengan Responden. Walau bagaimanapun, memetik Balasingham v PP [1959] MLJ 193 (HC), HMS memutuskan bahawa tiada anggapan undang-undang yang meletakkan keterangan saksi berkepentingan sebagai semestinya tidak boleh dipercayai. Keterangan mereka adalah konsisten, saling menguatkan, dan telah dirakam oleh pegawai penyiasat tanpa sebarang percanggahan yang dicatat. HMS mendapati gaya pemberian keterangan (demeanour) mereka boleh dipercayai.

Akhir sekali, dengan mengaplikasikan prinsip-prinsip yang digariskan dalam Mat v PP [1963] MLJ 263 (HC), HMS membuat kesimpulan bahawa walaupun beliau tidak sepenuhnya menerima atau mempercayai penjelasan pembelaan, ia telah berjaya menimbulkan keraguan yang munasabah dalam fikirannya mengenai kesalahan Responden. Oleh itu, Responden berhak untuk dibebaskan.

Alasan-alasan rayuan Perayu seperti yang dinyatakan dalam Petisyen Rayuan bertarikh 17 Disember 2024 dan dihuraikan dalam hujahan bertulis Perayu boleh diringkaskan kepada empat isu utama:

Sama ada HMS telah terkhilaf dari segi undang-undang dan fakta dengan melepaskan dan membebaskan Responden sedangkan pihak pendakwaan telah membuktikan kesemua elemen kesalahan di bawah seksyen 304(a) dan seksyen 326 Kanun Keseksaan dibaca bersama seksyen 34 Kanun Keseksaan;

(ii) Sama ada HMS telah terkhilaf dari segi undang-undang dan fakta dengan memutuskan bahawa pembelaan alibi Responden telah menimbulkan keraguan munasabah, sedangkan pembelaan tersebut hanyalah penafian kosong dan pemikiran terkemudian;

(iii) Sama ada HMS telah terkhilaf dari segi undang-undang dan fakta dengan gagal memberikan wajaran yang sewajarnya kepada pengecaman positif yang dibuat oleh SP3, seorang saksi mata yang kredibel; dan

(iv) Sama ada HMS terkhilaf dari segi undang-undang dan fakta dengan menerima keterangan SD2, SD3, dan SD4 yang merupakan saksi berkepentingan, dan dengan mendapati bahawa elemen niat bersama di bawah seksyen 34 Kanun Keseksaan tidak dibuktikan.

Responden, dalam hujahan bertulisnya, berhujah bahawa keputusan HMS adalah tepat dari segi undang-undang dan fakta. Peguam Responden berhujah bahawa pembelaan alibi bukanlah penafian kosong tetapi disokong oleh keterangan sokongan yang konsisten dan boleh dipercayai. Ia juga dihujahkan bahawa pengecaman Responden sememangnya meragukan memandangkan identitinya tidak dinyatakan dalam laporan polis dan pengakuan SP3 bahawa beliau telah mengenali Responden sebelum kejadian. Mengenai elemen niat bersama, peguam berhujah bahawa kehadiran semata-mata di tempat kejadian dan membawa senjata, tanpa penyertaan dalam serangan sebenar, adalah tidak mencukupi untuk mewujudkan liabiliti di bawah seksyen 34 Kanun Keseksaan.

Sebelum memulakan pemeriksaan terhadap alasan rayuan yang khusus, adalah perlu untuk mengingatkan diri tentang fungsi sebenar mahkamah ini ditahap rayuan di dalam konteks rayuan terhadap pembebasan. Prinsip-prinsipnya adalah mantap iaitu bahawa Mahkamah di peringkat rayuan tidak akan dengan mudah mengganggu dapatan fakta yang dibuat oleh mahkamah perbicaraan yang mempunyai kelebihan memerhati gaya pemberian keterangan saksi dan menilai kredibiliti mereka di peringkat bicara penuh.

Dalam Dato' Seri Anwar Ibrahim v PP [2002] 3 CLJ 457 (FC), Mahkamah Persekutuan memutuskan bahawa mahkamah rayuan tidak akan mengubah keputusan mahkamah rendah melainkan jika berpuas hati bahawa keputusan itu adalah nyata salah, atau bahawa hakim perbicaraan telah jelas tersilap dalam mengaplikasikan prinsip undang-undang yang betul, atau bahawa keputusan itu telah menyebabkan ketidakadilan yang serius. Ini adalah khususnya dalam rayuan terhadap pembebasan, di mana anggapan tidak bersalah beroperasi memihak kepada tertuduh.

Oleh itu, Mahkamah ini mesti meneliti sama ada dapatan HMS adalah berdasarkan pertimbangan keterangan yang wajar dan aplikasi undang-undang yang betul. Ketidakpuasan hati semata-mata di pihak Perayu tidak mencukupi untuk mewajarkan campur tangan rayuan. ISU 1: Sama ada Pihak Pendakwaan Membuktikan Semua

Perayu berhujah bahawa oleh kerana HMS telah mendapati kes prima facie di akhir kes pendakwaan, maka semestinya semua elemen pertuduhan telah dibuktikan. Responden berhujah bahawa hujahan ini mengabaikan perbezaan asas antara dapatan kes prima facie dan dapatan kesalahan melampaui keraguan munasabah.

Adalah prinsip undang-undang yang jelas bahawa dapatan kes prima facie adalah bersifat interlokutori. Sebagaimana dijelaskan oleh Mahkamah Persekutuan dalam PP v Mohd Radzi Abu Bakar [2006] 1 CLJ 457 (FC), di akhir kes pendakwaan mahkamah melakukan penilaian maksimum untuk menentukan sama ada terdapat keterangan yang boleh dipercayai yang, jika tidak dijawab, akan mewajarkan sabitan. Ini adalah ambang yang lebih rendah daripada pembuktian melampaui keraguan munasabah. Memanggil pembelaan tidak, dan tidak boleh, pra-menghukum keputusan akhir kes.

Mahkamah ini mendapati bahawa HMS dengan betul memahami dan mengaplikasikan perbezaan ini. Beliau dengan jelas menyatakan dalam alasan penghakimannya bahawa di akhir kes pendakwaan beliau mendapati kes prima facie telah dibuktikan, tetapi di akhir keseluruhan kes beliau mendapati bahawa pembelaan telah menimbulkan keraguan munasabah. Tiada percanggahan dalam dapatan ini. Sesungguhnya, inilah tatacara yang diperuntukkan oleh Kanun Tatacara Jenayah dan autoriti-autoriti.

Hujahan Perayu mengenai alasan ini berjalan atas salah faham asas mengenai proses keadilan jenayah. Fakta bahawa kes prima facie didapati wujud pada peringkat pertengahan tidak menghalang pembebasan pada peringkat akhir jika pembelaan berjaya menimbulkan keraguan munasabah. Untuk memutuskan sebaliknya akan menjadikan peringkat pembelaan sia-sia. Alasan rayuan ini dengan itu tidak mempunyai merit. ISU 2: Sama ada Pembelaan Alibi Adalah Penafian Kosong atau

Perayu berhujah bahawa pembelaan Responden hanyalah penafian kosong, memetik Razi Amnin v PP [2010] 7 CLJ 771 (HC), D.A. Duncan v PP [1980] 2 MLJ 195 (FC), dan PP v Ho Sek Kong [2006] 5 CLJ 49 (HC) sebagai sokongan. Adalah dihujahkan bahawa Responden hanya menafikan tuduhan tanpa memberikan alasan yang substantif atau keterangan yang boleh dipercayai untuk menjatuhkan kes pendakwaan.

Mahkamah ini mendapati bahawa pencirian pembelaan oleh Perayu adalah tidak tepat dan tidak menggambarkan sifat sebenar keterangan yang dikemukakan. Responden tidak hanya menyatakan "saya tidak buat". Beliau memberikan keterangan terperinci mengenai keberadaannya pada malam kejadian, menerangkan rutin keluarganya, susunan tidurnya, dan lokasi spesifiknya. Beliau memanggil tiga saksi yang mengesahkan keterangannya dalam butiran material. Beliau memfailkan notis alibi jauh sebelum perbicaraan. Kenyataannya kepada pegawai penyiasat semasa tangkapan pada 2016 adalah konsisten dengan keterangannya di Mahkamah 6 tahun kemudian pada 2022.

Dalam Thenegaran Murugan & Anor v PP [2013] 5 CLJ 850 (CA), Mahkamah Rayuan memerhatikan bahawa walaupun alibi sering digambarkan sebagai pembelaan yang lemah kerana mudah direka tetapi sukar dibuktikan, ia tetap merupakan pembelaan yang sah dan seseorang tertuduh berhak untuk mengemukakannya. Wajaran yang perlu diberikan kepada pembelaan alibi bergantung kepada kualiti dan kredibiliti keterangan sokongan.

Dalam kes ini, alibi Responden disokong oleh tiga orang saksi yang keterangan mereka konsisten dan saling menguatkan. Pegawai penyiasat mengakui bahawa beliau tidak menjalankan sebarang siasatan untuk mengesahkan atau mencabar keterangan mereka. Responden mengemukakan alibi pada peluang terawal yang mungkin. Dalam keadaan ini, tidak boleh dikatakan bahawa pembelaannya adalah penafian kosong atau pemikiran terkemudian.

Perayu meletakkan pengharapan yang besar kepada Lim Guan Eng v PP & Other Appeals [1998] 3 CLJ 769 (CA) dan Norfazli Karim v PP [2021] 1 LNS 531 (CA) untuk proposisi bahawa saudara-mara tertuduh adalah saksi berkepentingan yang keterangan mereka mesti diperlakukan dengan berhati-hati. Mahkamah ini menerima proposisi tersebut. Walau bagaimanapun, keperluan berhati-hati adalah tidak sama dengan penolakan automatik. Sebagaimana yang dinyatakan dengan betul oleh HMS, memetik Balasingham v PP (supra), tiada peraturan undang-undang bahawa keterangan saksi berkepentingan mesti diketepikan. Keterangan sedemikian adalah diterima dan boleh diterima pakai jika, selepas penelitian teliti, mahkamah mendapatinya boleh dipercayai.

HMS telah meneliti keterangan SD2, SD3, dan SD4. Beliau mengambil perhatian tentang konsistensi mereka, gaya pemberian keterangan mereka, dan ketiadaan sebarang cabaran terhadap keterangan mereka melalui siasatan bebas. Mahkamah ini mendapati tiada kesilapan dalam penilaian HMS. Ketidaksetujuan Perayu terhadap penilaian tersebut tidak membentuk kesilapan yang boleh dibetulkan melalui rayuan. ISU 3: Sama ada Pengecaman SP3 Boleh Dipercayai

Perayu berhujah bahawa SP3 adalah saksi mata yang kredibel yang membuat pengecaman positif terhadap Responden tanpa sebarang keraguan. Responden berhujah bahawa pengecaman itu sememangnya meragukan dan sepatutnya ditolak.

Mahkamah ini telah meneliti dengan teliti transkrip keterangan SP3. Tercatat bahawa SP3 menyatakan beliau mengenali Responden kerana "selalu terserempak di kedai" dan ini berlaku kira-kira sekali seminggu. Namun, apabila SP3 membuat laporan polis pada 13 Mei 2016, beliau tidak menyebut penglibatan atau identiti Responden. Laporan tersebut (P5) tidak merujuk langsung kepada seorang budak lelaki yang membawa parang. Ketinggalan ini adalah signifikan.

Dalam PP v Mohd Radzi Abu Bakar (supra), Mahkamah Persekutuan memutuskan bahawa apabila keterangan membenarkan dua atau lebih inferens, mahkamah mesti menerima inferens yang paling memihak kepada tertuduh. Di sini, keterangan membenarkan sekurang-kurangnya dua inferens. Inferens Perayu ialah pengecaman SP3 adalah tepat dan kegagalannya menyebut Responden adalah ketinggalan biasa. Inferens Responden ialah pengecaman itu dipengaruhi oleh pengetahuan sedia ada SP3 terhadap Responden dan ketinggalan dalam laporan polis menunjukkan pengecaman itu adalah suatu pemikiran semula.

HMS telah menerima inferens yang paling memihak kepada Responden. Mahkamah ini mendapati bahawa HMS berhak berbuat demikian berdasarkan keterangan di hadapannya. Keperluan untuk memberi manfaat keraguan kepada tertuduh bukan sekadar suatu prinsip; ia adalah tuntutan perlembagaan yang berasaskan anggapan tidak bersalah.

Selanjutnya, Mahkamah ini mendapati bahawa hujahan Perayu bahawa keterangan SP3 adalah "luar biasa meyakinkan" tidak disokong oleh rekod. Keterangan pengecaman SP3, sebaliknya, dilemahkan oleh ketinggalan dalam laporan polisnya dan pengakuannya tentang perkenalan sebelumnya. Tiada apa-apa yang luar biasa meyakinkan tentangnya. HMS berhak untuk mendapati keadaan ini sebagai suatu keadaan yang meragukan. ISU 4: Sama ada Elemen Niat Bersama Telah Dibuktikan

Alasan rayuan yang paling substansial adalah mengenai dapatan HMS bahawa elemen niat bersama di bawah seksyen 34 Kanun Keseksaan tidak dibuktikan. Perayu berhujah bahawa perbuatan Responden membawa parang ke tempat kejadian dan penggunaannya oleh pemandu membuktikan niat bersama yang diperlukan. Responden berhujah bahawa kehadiran semata-mata dan pemilikan, tanpa penyertaan dalam serangan atau sebarang perbuatan nyata yang menunjukkan niat bersama, adalah tidak mencukupi.

Seksyen 34 Kanun Keseksaan memperuntukkan: "34. Tiap-tiap seorang daripada beberapa orang bertanggung atas suatu perbuatan yang dilakukan oleh semuanya seolah-oah dilakukan olehya seorang. Apabila suatu perbuatan jenayah dilakukan oleh beberapa orang, dalam menjalankan niat bersama semuanya, tiap-tiap seorang daripada mereka itu adalah bertanggungan atas perbuatan itu sama seperti seolah-olah perbuatan itu telah dilakukan olehnya seorang."

Tafsiran seksyen ini telah menjadi subjek pertimbangan kehakiman yang luas. Dalam Wan Yurillhami Wan Yaacob & Anor v Pendakwa Raya [2010] 1 CLJ 17 (FC), Mahkamah Persekutuan memutuskan bahawa niat bersama boleh dibentuk secara serta-merta di tempat kejadian, tetapi ia mesti wujud sebelum atau pada masa perbuatan jenayah itu dilakukan. Berpandu kepada kes Mahbub Shah v Emperor AIR [1945] PC 118 (HC) and Suresh v. State of Uttar Pradesh AIR [2001] SC 1344 (SC), Mahkamah Persekutuan dalam Wan Yurillhami Wan Yaacob menyatakan bahawa ia adalah persoalan fakta yang boleh disimpulkan daripada keadaan.

Autoriti utama ialah Ong Teik Thai v PP [2016] 7 CLJ 1 (FC), di mana Mahkamah Persekutuan menegaskan bahawa untuk membuktikan liabiliti di bawah seksyen 34, mesti ditunjukkan bahawa tertuduh berkongsi niat bersama dengan pesalah lain. Kehadiran semata-mata di tempat kejadian, walaupun dengan pengetahuan bahawa kesalahan sedang dilakukan, adalah tidak mencukupi. Mesti ada keterangan tentang persetujuan terlebih dahulu atau rancangan yang telah diatur, atau sekurang-kurangnya pertemuan minda secara serta-merta untuk melakukan perbuatan jenayah itu.

Mengaplikasikan prinsip-prinsip ini kepada kes ini, Mahkamah mendapati bahawa HMS tidak terkhilaf dalam analisisnya mengenai elemen niat bersama. Keterangan, walaupun diambil pada tahap tertinggi dari perspektif pendakwaan, hanya membuktikan bahawa Responden tiba di tempat kejadian membawa parang dan pemandu mengambil parang daripadanya. Tiada keterangan bahawa Responden menyerahkan parang kepada pemandu. Keterangan SP3 ialah pemandu "mengambil" parang. Perbezaan ini bukan sekadar semantik; ia berkaitan dengan kesukarelaan penyertaan Responden.

Lebih-lebih lagi, tiada keterangan bahawa Responden memukul, menetak, atau menyerang mana-mana mangsa. Tiada keterangan bahawa beliau menggalakkan serangan, mengeluarkan sebarang kata-kata galakan, atau melakukan apa-apa untuk memajukan matlamat bersama selain daripada kehadiran fizikalnya. Responden tidak didakwa mengejar mangsa, menghalang jalan keluar mereka, atau menghalang mereka daripada melarikan diri. Satu-satunya perbuatan yang didakwa ialah membawa senjata ke tempat kejadian yang kemudiannya diambil daripadanya.

Perayu bergantung kepada ungkapan selepas kejadian "mampus dah tu" oleh pemandu sebagai keterangan niat bersama. Walau bagaimanapun, tiada keterangan bahawa Responden mengucapkan kata-kata ini, bersetuju dengannya, atau bahkan kekal di tempat kejadian selepas ia diucapkan. Keterangan ialah Responden, pemandu, dan lelaki yang lain beredar bersama. Perlepasan bersama selepas kesalahan, tanpa lebih, tidak membuktikan bahawa Responden berkongsi niat bersama untuk melakukan kesalahan tersebut.

Mahkamah ini peka terhadap hujahan Perayu bahawa Responden tidak melakukan apa-apa untuk menghentikan serangan atau mendapatkan bantuan. Walaupun ketinggalan sedemikian mungkin boleh dipersoalkan dari segi moral, ia tidak, tanpa lebih, mewujudkan liabiliti jenayah di bawah seksyen 34. Kanun Keseksaan menghukum perbuatan, bukan ketinggalan untuk bertindak, melainkan kewajipan khusus untuk bertindak dibuktikan. Tiada kewajipan sedemikian dibuktikan dalam kes ini.

Pada pandangan Mahkamah ini, dapatan HMS mengenai niat bersama bukan sahaja betul tetapi tidak dapat dielakkan berdasarkan keterangan. Untuk memutuskan sebaliknya adalah untuk melanjutkan seksyen 34 meliputi kehadiran semata-mata dan persetujuan pasif, satu proposisi yang secara konsisten telah ditolak oleh mahkamah kita. Aplikasi kes Mat v PP

HMS mengakhiri analisisnya dengan mengaplikasikan prinsip yang mantap daripada Mat v PP (supra). Kes tersebut kekal sebagai pernyataan autoritatif undang-undang mengenai beban pembuktian di akhir kes pembelaan. Ia menetapkan lima senario, dengan perbezaan kritikal antara keadaan (d) dan (e).

Dalam senario

(d), mahkamah tidak menerima atau mempercayai penjelasan tertuduh, dan penjelasan itu tidak menimbulkan keraguan munasabah. Dalam kes sedemikian, mahkamah mesti mensabitkan. Dalam senario (e), mahkamah tidak menerima atau mempercayai penjelasan tertuduh, tetapi penjelasan itu walau bagaimanapun menimbulkan keraguan munasabah dalam fikiran mahkamah. Dalam kes sedemikian, mahkamah mesti membebaskan.

HMS dengan jelas menyatakan bahawa beliau berada dalam senario (e). Beliau tidak sepenuhnya menerima atau mempercayai penjelasan pembelaan, tetapi ia telah menimbulkan keraguan munasabah dalam fikirannya. Ini adalah dapatan fakta yang Mahkamah ini tidak berhak untuk mengganggu melainkan ia menyimpang atau tidak disokong oleh keterangan.

Setelah meneliti rekod, Mahkamah ini mendapati bahawa kesimpulan HMS adalah disokong oleh keterangan. Keraguan yang dikenalpasti adalah nyata dan substansial: ketinggalan identiti Responden daripada laporan polis; pengakuan SP3 tentang perkenalan sebelumnya; kekaburan sama ada parang itu diserahkan atau diambil; ketiadaan sebarang perbuatan nyata oleh Responden; keterangan alibi yang konsisten dan tidak disangkal; dan kegagalan pegawai penyiasat menjalankan sebarang pengesahan bebas.

Ini bukan kes keraguan spekulatif atau khayalan. Ini adalah kes di mana, atas penilaian maksimum terhadap keseluruhan keterangan, pihak pendakwaan telah gagal melaksanakan beban utamanya untuk membuktikan kesalahan melampaui keraguan munasabah.

Berdasarkan perkara di atas, Mahkamah ini mendapati bahawa HMS tidak terkhilaf dari segi undang-undang atau fakta dalam mencapai keputusannya untuk melepaskan dan membebaskan Responden. Beliau telah melakukan penilaian yang teliti terhadap keterangan, mengaplikasikan prinsip undang-undang yang betul, dan mencapai kesimpulan yang munasabah berdasarkan keterangan di hadapannya.

Kes pendakwaan, walaupun kuat pada awalnya, akhirnya menjadi rapuh akibat kelemahan kritikal dalam keterangan pengecaman dan ketiadaan pembuktian niat bersama. Pembelaan, walaupun tidak dipercayai secara positif, berjaya menimbulkan keraguan munasabah terhadap kes pendakwaan. Dalam keadaan sedemikian, anggapan tidak bersalah menentukan bahawa tertuduh mesti diberi manfaat keraguan.

Rayuan Perayu dengan itu ditolak. Keputusan HMS yang melepaskan dan membebaskan Responden daripada kedua-dua pertuduhan adalah dengan ini dikekalkan. Bertarikh 24 Mac 2026 Yusrin Faidz Bin Yusoff Pesuruhjaya Kehakiman Mahkamah Tinggi Malaya Kuala Terengganu Peguam Perayu / Pendakwa: TPR Noradila binti Ab. Latif (TPR Muhammad Akmal bin Jazlee bersamanya) Timbalan Pendakwaraya Negeri Terengganu, Pejabat Penasihat Undang-Undang Negeri Terengganu, Tingkat 14, Wisma Darul Iman, 20200 Kuala Terengganu, Terengganu Darul Iman. Peguam Responden / Tertuduh: Mohd Azrul Hasyimi Bin Mohammad Tetuan Azrul Hasyimi & Co. Lot 3392, Tingkat 1, Kampung Kota, Jalan Pasir Mas Salor, 15100 Kota Bharu, Kelantan.

Balachandran v Pendakwa Raya [2005] 1 CLJ 85 (FC).

Looi Kow Chai & Anor v Pendakwa Raya [2003] 1 CLJ 734

Duis Akim & Ors v PP [2013] 9 CLJ 692 (FC).

Balasingham v PP [1959] MLJ 193 (HC).

Mat v PP [1963] MLJ 263 (HC).

Dato' Seri Anwar Ibrahim v PP [2002] 3 CLJ 457 (FC).

PP v Mohd Radzi Abu Bakar [2006] 1 CLJ 457 (FC).

Razi Amnin v PP [2010] 7 CLJ 771 (HC).

D.A. Duncan v PP [1980] 2 MLJ 195 (FC).

PP v Ho Sek Kong [2006] 5 CLJ 49 (HC).

Lim Guan Eng v PP & Other Appeals [1998] 3 CLJ 769

Norfazli Karim v PP [2021] 1 LNS 531 (CA).

Wan Yurillhami Wan Yaacob & Anor v Pendakwa Raya [2010] 1 CLJ 17 (FC).

Mahbub Shah v Emperor AIR [1945] PC 118 (HC).

Suresh v State of Uttar Pradesh AIR [2001] SC 1344 (SC).

Ong Teik Thai v PP [2016] 7 CLJ 1 (FC).

Seksyen 34, 304(a), & 326 Kanun Keseksaan,