Pendakwa Raya v Wan Fatihah Binti Nadzrin (AA-42LB-14-10/2021)

Pihak Pendakwa Raya (selepas ini disebut sebagai “Perayu”) merayu ke atas keputusan yang telah diberikan oleh Hakim Mahkamah Sesyen terpelajar (selepas ini disebut “HMS”) yang memerintahkan supaya Wan Fatihah Binti Nadzrin (selepas ini disebut sebagai Responden) dilepas dan dibebaskan daripada 34 pertuduhan di bawah seksyen 408 Kanun Keseksaan melibatkan 12 kes berbeza bagi nombor kes AA-62K-72-12/2018 sehingga AA-62K-83-12/2018 semasa di peringkat kes pendakwaan.

Mahkamah ini telah mendengar rayuan Perayu pada 8.7.2022 dan setelah meneliti Rekod Rayuan serta memberi pertimbangan ke atas hujahan-hujahan pihak Perayu dan pihak Responden, Mahkamah ini telah membenarkan rayuan Perayu. Oleh itu, perintah pelepasan dan pembebasan yang dibuat oleh HMS telah digantikan kepada suatu perintah lepas tanpa bebas terhadap Responden atas 34 pertuduhan tersebut. Tidak berpuas hati ke atas keputusan Mahkamah ini, Responden telah membuat rayuan ke Mahkamah Rayuan. S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q **Note : Serial number will be used to verify the originality of this document via eFILING portal 3

Responden telah dituduh pada 6.12.2018 di Mahkamah Sesyen dengan pertuduhan di bawah Seksyen 408 Kanun Keseksaan yang boleh dihukum di bawah seksyen dan akta yang sama serta turut dibicarakan bersama melibatkan 12 kes yang didaftarkan dengan sejumlah 34 pertuduhan di bawah peruntukan yang sama. Bagi 34 pertuduhan tersebut, jumlah keseluruhan kerugian yang dialami adalah sebanyak RM60,471.80 (Rekod Rayuan Jilid 1, m/s 15-61).

Secara ringkasnya, pertuduhan-pertuduhan adalah mengaitkan Responden dengan kesalahan pecah amanah di bawah seksyen 408 Kanun Keseksaan dengan menggunakan kod pin dari mesin MOLPAY dan melakukan transaksi untuk membeli barangan bagi kegunaan peribadi yang mana perbuatan itu telah menyebabkan kerugian kepada pihak 7 Eleven. Kejadian itu juga dikatakan telah dilakukan bermula dari bulan Mei 2017 sehingga Julai 2017.

Kes ini pada mulanya didengar oleh Hakim yang lain di antara 6.12.2018 sehingga 27.8.2020 di mana 5 orang saksi pendakwaan telah memberikan keterangan. Mereka terdiri daripada 4 orang pekerja syarikat S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q **Note : Serial number will be used to verify the originality of this document via eFILING portal 4 7 Eleven dan seorang pekerja syarikat Mol Pay Sdn Bhd. Kemudiannya selepas Hakim tersebut berpindah, kes telah diambil alih oleh HMS dan pada ketika itu, kes terpaksa ditangguhkan beberapa kali berikutan Perintah Kawalan Pergerakan Bersyarat (PKPB) telah dilaksanakan di Negeri Perak.

Pada 22.9.2021, pihak Perayu telah membuat permohonan supaya kes terhadap Responden dikenakan perintah perlepasan tanpa pembebasan (discharge not amounting to acquital @ DNAA) di bawah seksyen 254(1) Kanun Tatacara Jenayah. Permohonan dibuat kerana terdapat siasatan lanjut perlu dijalankan dalam kes ini dan pihak Perayu berhasrat untuk meneruskan kes selepas tindakan melengkapkan siasatan lanjut itu telah dilakukan oleh pegawai penyiasat kes.

Pihak Responden melalui peguam belanya telah membantah permohonan oleh Perayu itu atas alasan bahawa kes ini telah disiasat sejak tahun 2017 dan tarikh bicara terakhir saksi memberikan keterangan adalah pada 6.2.2020. Sehingga tarikh permohonan ini dibuat, masa telah berlalu selama setahun lebih. Namun tiada siasatan dibuat dalam tempoh tersebut. S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q **Note : Serial number will be used to verify the originality of this document via eFILING portal 5

HMS telah menerima bantahan Responden dan dalam menggunakan budi bicaranya, beliau telah melepas dan membebaskan (acquitted and discharge @ A&D) Responden daripada semua pertuduhan yang dikenakan terhadapnya. Alasan terhadap perintah tersebut adalah kerana HMS berpendapat adalah tidak adil apabila Responden terpaksa menghadapi hampir 3 tahun tempoh perbicaraan yang mana sekiranya perintah DNAA diberikan, Responden terpaksa menunggu siasatan lanjut dilakukan oleh pegawai penyiasat kes. Selain itu, HMS berpendapat bahawa pihak Perayu telah gagal mengemukakan “good grounds” iaitu apakah butiran siasatan yang tidak lengkap bagi mewajarkan perintah DNAA diberikan.

Merujuk kepada petisyen rayuan perayu dalam Rekod Rayuan jilid 1, adalah disimpulkan bahawa Perayu menyatakan bahawa HMS telah terkhilaf dari segi fakta dan undang-undang apabila gagal memberikan perintah DNAA setelah pihak Perayu menzahirkan dengan jelas bahawa mereka mempunyai niat untuk meneruskan pendakwaan terhadap perayu S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q **Note : Serial number will be used to verify the originality of this document via eFILING portal 6 ketika membuat permohonan untuk kes di DNAA menurut peruntukan seksyen 254 Kanun Tatacara Jenayah.

Dalam memberi pertimbangan ke atas rayuan ini, Mahkamah ini berpegang kepada prinsip asas bahawa Mahkamah yang mendengar dan memberi pertimbangan ke atas sesuatu rayuan perlu berhati-hati dan sukar membuat perubahan ke atas keputusan berdasarkan fakta yang dibuat oleh mahkamah yang menjalankan perbicaraan.

Mahkamah di peringkat rayuan juga tidak sepatutnya mengganggu dapatan fakta Hakim bicara melainkan wujudnya kesilapan yang ketara telah dilakukan oleh Hakim bicara. Perkara ini ditekankan dalam kes Ping Hun Sun v. Dato' Yip Yee Foo [2013] 1 LNS 320 yang mana Mahkamah Rayuan menyatakan seperti berikut: “When the finding of the trial judge is factual, however, the fact finder's decision cannot be disturbed on appeal unless the decision of the fact finder is plainly wrong (see China Airline Ltd v. Maltran Air Corp Sdn Bhd & Another Appeal [1996] 3 CLJ 163); Zaharah bt A. Kadir v. Ramuna Bauxite S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q **Note : Serial number will be used to verify the originality of this document via eFILING portal 7 Pte Ltd & Anor [2011] 1 LNS 1015, Kyros International Sdn Bhd. v. Ketua Pengarah Hasil Dalam Negeri [2013] 1 LNS 1). The findings of fact of the trial judge can only be reversed when it is positively demonstrated to the appellate court that -

by reason of some non-direction or mix-direction or otherwise the judge erred in accepting the evidence which he or she did accept; or

in assessing and evaluating the evidence the judge has taken into account some matter which he or she ought not to have taken into account, or failed to take into account some matter which he or she ought to have taken into account; or

it unmistakenly appears from the evidence itself, or from the unsatisfactory reasons given by the judge for accepting it, that he or she cannot have taken proper advantage of his or her having seen and heard the witnesses' or S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q

in so far aside judge has relied on manner and demeanour, there are other circumstances which indicate that the evidence of the witnesses which he or she accepted is not credible, as for instance, where those witnesses have on some collateral matter deliberately given an untrue answer.” [12] Dalam kes Dato' Seri Anwar Ibrahim v. PP & Another Appeal [2004] 3 CLJ 737 pula, Mahkamah Persekutuan telah menyatakan seperti berikut: "Clearly, an appellate court does not and should not put a brake and not going any further the moment it sees that the trial judge says that is his finding of facts. It should go further and examine the evidence and the circumstances under which that finding is made to see whether, to borrow the words of HT Ong (CJ Malaya) in Herchun Singh's case (supra) "there are substantial and compelling reasons for disagreeing with the finding. " Otherwise, no judgment would ever be reversed on question of fact and the provision of s. 87 CJA 1964 that S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q an appeal may lie not only on a question of law but also on a question of fact or on a question of mixed fact and law would be meaningless.” [13] Dalam situasi tertentu, Mahkamah yang mendengar rayuan boleh campur tangan atau mengubah keputusan yang dibuat oleh Mahkamah yang menjalankan perbicaraan sekiranya keputusan yang dibuat berdasarkan anggapan ataupun andaian (rujuk kes PP v Abang Abdul Rahman [1981] 1 LNS 169). [14] Berasaskan kepada prinsip undang-undang yang dinyatakan dalam kes-kes yang dirujuk di atas, maka adalah penting untuk Mahkamah ini memberi pertimbangan semula ke atas alasan-alasan keputusan yang telah dibuat oleh HMS ke atas isu-isu yang dibangkitkan oleh Perayu dalam rayuan ini. Sekiranya wujud kesilapan ketara yang telah dilakukan oleh HMS sehingga boleh menyebabkan suatu ketidakadilan yang serius berlaku dalam keputusan tersebut, maka mahkamah ini adalah berkewajipan untuk mengganggu keputusan yang dibuat oleh HMS itu. [15] Sehubungan itu juga, Mahkamah ini akan membuat analisa ke atas keseluruhan keadaan kes dalam memberi pertimbangan ke atas isu-isu yang dihujahkan oleh Perayu. S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q [16] Sebelum Mahkamah ini menyentuh berkenaan merit terhadap rayuan ini, adalah sesuai untuk Mahkamah ini menyatakan pendekatan yang perlu digunapakai dalam mempertimbangkan permohonan oleh pihak pendakwaan untuk perintah pelepasan di bawah seksyen 254 KTJ ini. [17] Pendekatan yang paling asas adalah melibatkan kuasa Pendakwa Raya itu sendiri. Dalam hal ini, Mahkamah telah berulang kali menegaskan bahawa kuasa budi bicara Pendakwa Raya untuk memulakan, menjalankan atau menghentikan sebarang prosiding jenayah adalah berdasarkan kepada Perkara 145 Perlembagaan Persekutuan serta seksyen 376 KTJ. [18] Perkara 145 Perlembagaan Persekutuan yang dibaca bersama seksyen 376 KTJ termasuk juga seksyen 254 KTJ memberikan pihak pendakwaan budi bicara yang luas berkenaan dengan semua pendakwaan dan prosiding jenayah. [19] Di bawah seksyen 254 KTJ, pada mana-mana peringkat dalam mana-mana perbicaraan, sebelum penyampaian apa-apa penghakiman, S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q Pendakwa Raya boleh memaklumkan kepada mahkamah bahawa dia tidak akan meneruskan pendakwaan terhadap mana-mana tertuduh. Seksyen 254 KTJ memperuntukkan bahawa jika Pendakwa Raya tidak akan mendakwa orang yang dituduh itu selanjutnya terhadap pertuduhan yang dikenakan ke atasnya, maka semua prosiding atas pertuduhan tersebut hendaklah dihentikan. [20] Tertuduh hendaklah dilepaskan, dan pelepasan itu tidak akan menjadi pembebasan melainkan mahkamah mengarahkan sedemikian. Seksyen 254 KTJ berbunyi seperti berikut:- Section 254. Public Prosecutor may decline to prosecute further at any stage.

At any stage of any trial, before the delivery of judgment, the Public Prosecutor may, if he thinks fit, inform the Court that he will not further prosecute the accused upon the charge and thereupon all proceedings on the charge against the accused shall be stayed and the accused shall be discharged of and from the same. S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q

At any stage of any trial before a Sessions Court or a Magistrates Court before the delivery of judgment, the officer conducting the prosecution may, if he thinks fit, inform the Court that he does not propose further to prosecute the accused upon the charge, and thereupon all proceedings on the charge against the accused may be stayed by leave of the Court and, if so stayed, the accused shall be discharged of and from the same.

Such discharge shall not amount to an acquittal unless the Court so directs. [21] Apa yang dimaksudkan dengan frasa “unless the court so directs” dalam peruntukan itu telah dibincangkan dalam banyak kes di peringkat Mahkamah ini dan di peringkat Mahkamah Rayuan yang mengesahkan bahawa Mahkamah mempunyai budi bicara untuk memberikan perintah D&A ataupun DNAA (rujuk kes PP v. Ambika MA Shanmugam [2021] 2 CLJ 522 dan kes Goh Cheng Chuan v. Public Prosecutor [1990] 1 LNS 85) [22] Walaupun begitu, dalam menentukan sama ada untuk memberikan perintah DNAA atau D&A di bawah seksyen 254 KTJ ini, Mahkamah mesti S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q mengambil kira semua fakta dan faktor berkaitan yang dikemukakan di hadapannya termasuk niat Pendakwa Raya mengenai pendakwaan di masa depan terhadap seseorang tertuduh atas pertuduhan yang dikenakan ke atasnya. Sama ada pelepasan akan menjadi D&A atau tidak adalah sepatutnya bergantung pada keadaan bagi setiap kes. [23] Mahkamah dalam mempertimbangkan untuk membuat keputusan sedemikian (D&A atau DNAA) juga mesti mengambil kira hak tertuduh untuk tidak dibebani dengan pertuduhan di mana prosiding ditangguhkan untuk suatu tempoh yang tidak dapat ditentukan. [24] Perkara ini ditekankan dan dibincangkan dalam kes-kes terdahulu (Mohamed Kanathi Meerah Mydin v. PP [2019] 2 CLJ 28 dan PP v. Lau Ngiik Yin [2008] 10 CLJ 410). Walaupun begitu, pertimbangan yang seimbang hendaklah diberikan terhadap faktor kepentingan awam dan hak-hak Pendakwa raya untuk memulakan, menjalankan atau menghentikan sebarang prosiding jenayah sebagaimana diperuntukkan dalam Perlembagaan Persekutuan dan KTJ (rujuk kes PP v. Zainuddin Sulaiman & Ors [1986] CLJ Rep 232). [25] Dalam kes ini, salah satu alasan utama mengapa HMS menolak permohonan Perayu untuk kes di DNAA adalah kerana berpendapat S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q bahawa tidak adil untuk Responden yang berhadapan dengan 34 pertuduhan dan telah melalui hampir 3 tahun tempoh perbicaraan dipaksa untuk menunggu lagi siasatan lanjut dilakukan sebelum dituduh semula sekiranya perintah DNAA diberikan. Daripada fakta yang disepakati dan diakui oleh HMS, kes ini telah ditangguhkan beberapa kali disebabkan faktor PKPB di Negeri Perak. [26] Selain itu, berlakunya pertukaran Hakim diikuti dengan permohonan pihak Responden supaya kes ini diteruskan dan didengar oleh Hakim terdahulu juga menjadi faktor penyumbang kepada beberapa kali penangguhan. Dalam keadaan ini, adalah sesuatu yang tidak adil untuk menjadikan faktor Responden terpaksa menjalani tempoh perbicaraan yang lama sebagai satu alasan untuk menolak permohonan pihak Perayu supaya kes di DNAA seolah-olah meletakkan Perayu sebagai penyebab atau punca kepada perbicaraan yang berlanjutan sehingga tempoh masa hampir 3 tahun itu sedangkan pihak-pihak mengetahui ianya berpunca daripada faktor-faktor lain yang tidak dapat dielakkan. [27] Selain itu, HMS turut berpendapat bahawa pihak Perayu telah gagal mengemukakan alasan yang baik bagi mewajarkan Mahkamah membuat perintah DNAA ke atas Responden. Dalam menyokong dapatan atau alasan oleh HMS ini, pihak Responden berhujah bahawa pihak Perayu S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q sepatutnya melakukan siasatan terhadap LAZADA dan syarikat TELCO dalam tempoh masa hampir 2 tahun selepas saksi SP5 dipanggil memberi keterangan pada 6.2.2020 dan tidak sepatutnya meminta untuk diadakan siasatan kemudian hanya pada 22.9.2021. [28] Menurut Perayu pula, alasan terhadap permohonan DNAA di bawah seksyen 254 KTJ yang dibuat pada 22.9.2021 adalah bertujuan bagi melengkapkan siasatan berhubung dengan syarikat LAZADA dan syarikat telekomunikasi susulan daripada keterangan yang telah diberikan oleh saksi-saksi terutamanya saksi SP2. [29] Ini kerana pihak Perayu berpendapat wujudnya keperluan untuk mendapatkan keterangan daripada pihak syarikat LAZADA dan syarikat telekomunikasi untuk mengesahkan transaksi yang berpandukan kepada keterangan SP2 di Mahkamah. Selanjutnya, pihak Perayu menyatakan hasrat untuk meneruskan pertuduhan selepas siasatan lanjut dibuat berkenaan perkara tersebut. [30] Berkenaan isu ini, Mahkamah ini bersetuju adalah menjadi prinsip undang-undang yang mapan bahawa pihak pendakwaan mesti menunjukkan alasan yang baik untuk mendapatkan pelepasan yang tidak terjumlah kepada pembebasan menurut seksyen 254(3) KTJ. Dalam kes S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q Public Prosecutor v. Syed Abdul Bahari Shahabuddin [1975] 1 LNS 137, Abdoolcader J dalam penghakimannya menegaskan seperti berikut: "It is settled law that unless there are good grounds to the contrary, a discharge under this provision should amount to an acquittal. Good grounds for a discharge not amounting to an acquittal would arise where the prosecution is unable to proceed for the time being but can satisfy the Court that the temporary impediment is not unsurmountable and that it will proceed within a reasonable time. This seems to be the raison d'etre for the scheme providing for a discharge not amounting to an acquittal." [31] Berbalik kepada kes ini, Mahkamah ini telah meneliti keseluruhan keterangan saksi-saksi terutamanya keterangan SP2 di bahagian yang ditekankan oleh pihak Perayu dan mendapati alasan permohonan pihak Perayu itu ada asasnya apabila keterangan saksi ada menjelaskan berkenaan penggunaan laman web LAZADA dan perkhidmatan Mol Pay oleh Responden. S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q [32] Ditambah lagi faktor PKP yang melanda Negeri Perak bermula pada bulan Mac 2020 dan berselang seli dengan PKPB yang menyebabkan kes ditangguhkan beberapa kali sehingga 14.9.2021, serta faktor ketiadaan Hakim yang khusus diputuskan oleh Istana Kehakiman bagi mendengar kes ini apabila berlaku pertukaran Hakim, maka tindakan pihak Perayu membuat permohonan itu pada 22.9.2021 semasa kes ditetapkan untuk sebutan di hadapan HMS ini (selepas permohonan Responden supaya Hakim terdahulu meneruskan dan mendengar kes ini ditolak oleh Istana Kehakiman) adalah wajar dan munasabah. [33] Alasan yang diberikan supaya kes di DNAA adalah bagi membolehkan pegawai penyiasat membuat siasatan lanjut dengan pihak LAZADA dan syarikat TELCO berikutan daripada keterangan SP2 dan dalam masa yang sama, Perayu menyatakan hasrat untuk meneruskan pendakwaan terhadap Responden. Pada penemuan Mahkamah ini, itu adalah suatu alasan yang baik yang mewajarkan HMS membuat perintah DNAA, sebagaimana yang diputuskan oleh Mahkamah Rayuan dalam kes Vigny Alfred Raj Vicetor Amratha Raja v. PP [2020] 1 LNS 582. [34] Sebagaimana diketahui, sekiranya perintah D&A diberikan, akan menghalang pendakwaan masa depan terhadap Responden atas pertuduhan yang sama. Responden dalam kes ini menghadapi 34 S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q pertuduhan bagi 12 kes yang berbeza. Daripada rekod, adalah jelas bahawa permohonan dibuat oleh pihak Perayu di bawah Seksyen 254 KTJ dengan petunjuk jelas hasrat mereka bahawa Responden akan didakwa semula. Memandangkan adanya petunjuk yang jelas oleh pihak Perayu, maka adalah wajar Mahkamah ini memberikan perintah DNAA (pelepasan tidak terjumlah kepada pembebasan) terhadap Responden. KESIMPULAN [35] Bersandarkan kepada alasan-alasan dan nas-nas yang dibentangkan di atas, Mahkamah ini mendapati bahawa HMS telah terkhilaf dalam keputusannya dan mempunyai alasan yang mewajarkan Mahkamah ini untuk mengganggunya. [36] Justeru itu, Mahkamah ini membenarkan rayuan oleh pihak Perayu dan dengan ini, perintah D&A (pelepasan dan pembebasan) yang diberikan oleh HMS digantikan dengan perintah DNAA (pelepasan tidak terjumlah kepada pembebasan) terhadap Responden bagi kesemua 34 pertuduhan yang dikenakan ke atasnya melibatkan 12 kes iaitu nombor kes AA-42LB-5-10/2021 sehingga AA-42LB-5-16/2021. S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q Tarikh:

05.09.2022 (ABDUL WAHAB BIN MOHAMED) HAKIM MAHKAMAH TINGGI MALAYA IPOH, PERAK S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q Peguamcara: Tetuan Alif, Hafiz & Partners bagi pihak Perayu Peguambela dan Peguamcara No. 24B, Jalan Teh Hawa 30300 Ipoh Perak Tel: 05.2427477 Faks: 05.2417477 Emel: ah_partners@yahoo.com Peguambela: Encik Mohamad Hafiz bin Jalaludin dan Encik Muhamad Syahrul Nizam bin Mohd Rabi Timbalan Pendakwa Raya bagi pihak Responden Pejabat Penasihat Undang-Undang Negeri Perak Aras 1, Bangunan Perak Darul Ridzuan Jalan Panglima Bukit Gantang Wahab 30000 Ipoh Perak Tel: 05.2553077 Faks: 05.25555880 Emel: liyana.radzi@agc.gov.my TPR: Puan Liyana Zawani binti Mohd Radzi S/N drUjfoiRkitYsXmDn281Q