PETER ANTHONY v Pendakwa Raya (WA-42R-10-05/2022)

9 Jun 2014 dengan memasukkan pernyataan palsu pada tajuk surat tersebut dengan niat ianya digunakan untuk tujuan menipu dan dengan itu telah melakukan satu kesalahan yang boleh dihukum di bawah seksyen 468 Kanun Keseksaan. Hukuman: a) Penjara selama tempoh yang boleh sampai 7 tahun, dan b) dengan denda.” [3] Tertuduh/Perayu telah dibicarakan di depan Hakim Mahkamah Sesyen (HMS) dan diakhir kes HMS telah mendapati Tertuduh/Perayu bersalah, disabitkan dan dijatuhi hukuman penjara 3 tahun mulai tarikh jatuh hukum dan denda RM50,000.00 atau penjara 15 bulan jika gagal bayar. Di atas keputusan itu, Tertuduh/Perayu kini merayu ke Mahkamah ini mengenai sabitan dan hukuman. [4] Setelah mendengar hujahan kedua-dua pihak, Mahkamah ini telah menolak rayuan Tertuduh/Perayu terhadap sabitan dan hukuman. Tidak berpuas-hati dengan keputusan tersebut, Tertuduh/Perayu telah memfailkan rayuannya ke Mahkamah Rayuan. [5] Ini merupakan alasan-alasan kepada keputusan tersebut. C. TANGGUNGJAWAB MAHKAMAH YANG MENDENGAR RAYUAN [6] Adalah menjadi undang-undang yang mantap bahawa rayuan merupakan proses sambung bicara. Di dalam kes BIRD DOMINIC JUDE v. PP [2014] 4 CLJ 133, Mahkamah Persekutuan menyatakan seperti berikut: “On this point it is important to consider that an appeal is a continuation of a trial. Cosequently, the criminal proceedings against the appellant is continued. This gives jurisdiction to the Court of Appeal to rehear the case and decide on the appellant’s guilt or innocence in respect of the drug trafficking charge against him.” [7] Namun Mahkamah di peringkat rayuan tidak boleh tergopoh-gapah untuk mengganggu dapatan Hakim bicara seperti mana yang telah diputuskan di dalam kes HERCHUN SINGH v. PP [1969] 1 LNS 52, di mana Mahkamah Persekutuan dalam alasannya menyatakan seperti berikut: “It is not surprising, therefore, that the learned trial Judge, having to choose whom to believe, preferred Chellaperumal. He had the advantage of seeing and hearing both witnesses consequently we must refer to him in assessing their relative credibility.” [8] Keputusan ini diikuti di dalam kes PP v. WAN RAZALI KASSIM [1970] 1 LNS 121, di mana dinyatakan: “An appellate Court should be slow to interfere with the finding of fact by a lower Court as an appellate Court does not have the advantage of seeing and hearing the witnesses and therefore of assessing their credibility.” D. UNDANG-UNDANG MENGENAI KESALAHAN DI BAWAH SEKSYEN 468 KANUN KESEKSAAN DAN SEKSYEN-SEKSYEN BERKAITAN DENGANNYA [9] Seksyen 468 Kanun Keseksaan menyatakan seperti berikut: “Barang siapa melakukan pemalsuan, dengan maksud supaya dokument pemalsuan itu digunakan bagi maksud hendak menipu, hendaklah dihukum dengan pemenjaraan selama tempoh yang boleh sampai tujuh tahun, dan hendaklah juga dikenakan denda.” [10] Memandangkan isu pokok ialah melakukan pemalsuan bagi maksud menipu maka di bawah Seksyen 468 Kanun Keseksaan, pihak Responden tidak perlu membuktikan elemen penipuan ini telahpun berlaku. Memadai bagi Pendakwa Raya membuktikan bahawa pemalsuan sesuatu dokumen itu dibuat bagi maksud untuk menipu. Ini sejajar dengan keputusan Mahkamah Persekutuan iaitu kes DATUK HAJI HARUN BIN IDRIS & ORS v. PUBLIC PROSECUTOR [1978] 1 MLJ 240 di mana Mahkamah Persekutuan memutuskan: “With regard to the third main point, namely that P12 was intended to be used for the purpose cheating, the learned trial judge considered and we agree that the prosecution need not prove the actual commission of the offence of cheating but only that the three accused intended P12 to be used for the purpose of cheating.” [11] Di dalam kes SHIVAJI NARAYAN SHINDE v. THE STATE OF MAHARASHTRA [1971] 73 BOMLR 215 Mahkamah Bombay di Perenggan 11, Alasan Penghakiman menyatakan: “The ingredient of the offence under Section 468 is the committing of forgery with a particular intent, that intent being that the document forged should be used for the purpose of cheating. The section does not require that the accused should acutally commit the offence of cheating.” Di bahagian lain, Mahkamah memutuskan: “In the present case, the fact that the appellant did not succeed in cheating the postal authorities is irrelevant. There can be no doubt that the appellant committed forgery. His act falls under the second clause of Section 464 read with Section 463. He has dishonestly, to at is, with intent to cause wrongful gain to himself, altered the pass book-in-material parts thereof after it was made and executed by the postal authorites without his having any lawful authority to do so. He has done so in order to cause the postal authorities to part with property, namely, money, to him, his purpose being to deceive the postal authorities by inducing them to believe that he was the account holder and there was sufficient credit in the account for payment of a sum of Rs. 500 to him, in order to induce the postal authorities to deliver Rs. 500 to him. Thus, all the ingredients of Section 468 are found in the present case. He had appellant succeeded in obtaining Rs. 500, in addition to the offence under Section 468 he would have also committed and offence under Section 420.” [12] Berdasarkan kes PP v. DATUK HAJI HARUN BIN HAJI IDRIS (NO. 2) [1977] 1 MLJ 15 nampaknya tiada sebarang keperluan untuk Pendakwaan membuktikan elemen penipuan itu telah berlaku bagi suatu pertuduhan di bawah Seksyen 468 Kanun Keseksaan. Maka tiada keperluan untuk Pendakwaan membuktikan kehilangan yang salah atau kedapatan yang salah seperti dinyatakan di dalam Seksyen 23 Kanun Keseksaan. [13] Justeru, tidak ada keperluan untuk Pendakwaan membuktikan UMS telah mengalami kerugian disebabkan pemalsuan “P2”. Memadai untuk membuktikan Tertuduh/Perayu telah memalsukan “P2” dengan niat untuk menipu. [14] Kesalahan di bawah Seksyen 468 perlu di baca bersekali dengan Seksyen 463, Seksyen 464 dan Seksyen 415 Kanun yang sama. Definisi pemalsuan di bawah Seksyen 463 berbunyi: “Barang siapa membuat mana-mana dokumen atau sebahagian dokumen palsu dengan niat hendak menyebabkan kerosakan atau bencana kepada awam atau kepada mana-mana orang, atau hendak menyokong apa-apa tuntutan atau hak, atau hendak menyebabkan mana-mana orang melepaskan harta atau apa-apa kontrak yang nyata atau yang disifatkan ada, atau dengan niat hendak melakukan fraud atau supaya fraud boleh dilakukan, adalah melakukan pemalsuan.” [15] Seksyen 464 Kanun Keseksaan pula berbunyi: “464 Membuat suatu surat palsu Seseorang adalah dikatakan membuat suatu surat palsu:

jika ia dengan curangnya, atau dengan tipuan membuat, menandatangani, memeteri, atau menyempurnakan sesuatu surat atau sesebahagian surat, atau membuat apa-apa tanda yang menunjukkan sesuatu surat telah disempurnakan, dengan niat hendak menyebabkan supaya surat atau sesebahagian surat itu dipercayai telah dibuat, ditandatangani, dimeteri, atau disempurnakan oleh atau dengan kuasa seseorang yang olehnya atau dengan kuasanya diketahuinya tidak dibuat, ditandatangani, dimeteri, atau disempurnakan, atau pada waktu yang padanya diketahuinya tidak dibuat, ditandatangani, dimeteri, atau disempurnakan;

jika ia dengan tiada kuasa yang sah di sisi undang-undang, dengan curangnya atau dengan tipuan, mengubah dengan jalan memadamkan atau dengan jalan lain, sesuatu surat di mana-mana bahagiannya yang mustahak, selepas surat itu dibuat atau disempurnakan sama ada olehnya sendiri atau oleh seseorang lain, sama ada orang itu masih hidup atau telah mati pada waktu perubahan itu; atau

jika ia dengan curangnya atau dengan tipuan menyebabkan seseorang menandatangani, memeteri, menyempurnakan, atau mengubah sesuatu surat, dengan mengetahui bahawa orang itu, oleh kerana akalnya tidak sempurna atau oleh kerana mabuk, tidak boleh mengetahui, atau bahawa oleh kerana ia diperdayakan ia tidak ketahui kandungan surat itu atau keadaan perbuatan itu.” [16] Seksyen 415 Kanun Keseksaan pula berbunyi begini: “415 Tipu Barang siapa dengan memperdayakan mana-mana orang, sama ada atau tidak perdayaan tersebut ialah dorongan tunggal atau utama –

dengan fraud atau dengan curang mendorong orang yang diperdayakan demikian untuk menghantar apa-apa harta kepada mana-mana orang, atau bersetuju bahawa mana-mana orang boleh menyimpan apa-apa harta; atau

dengan sengaja mendorong orang yang diperdayakan demikian membuat atau meninggalkan untuk membuat apa-apa yang mana orang itu tidak akan buat atau meninggalkan untuk dibuat jika ia tidak diperdayakan demikian dan tindakan atau peninggalan yang mana menyebabkan atau mungkin menyebabkan kerosakan atau mudarat kepada badan, ingatan, reputasi atau harta mana-mana orang, adalah dikatakan “menipu”.” E. PENGANALISAAN DAN DAPATAN MAHKAMAH [17] Di peringkat rayuan ini adalah menjadi tanggungjawab Mahkamah ini untuk meneliti dan menyemak semula sama ada HMS telah membuat keputusan yang betul berdasarkan keseluruhan keterangan yang ada dan tidak tersalah arah mindanya sebelum membuat keputusan sedemikian. [18] Setelah meneliti Rekod Rayuan, Alasan Penghakiman dan hujahan kedua-dua pihak, Mahkamah mendapati bahawa HMS telah tidak tersilap dan tidak tersalah arah apabila setelah membuat penilaian maksima telah memanggil Tertuduh/Perayu membela diri di atas pertuduhan pindaan kepada pertuduhan pertama (i.e terbuktinya satu kes prima facie). HMS setelah memanggil Tertuduh/Perayu untuk membela diri dan telah membandingkan kes pembelaan dan pendakwaan dengan pertimbangan yang sewajarnya dan akhirnya telah memutuskan bahawa pihak Pendakwaan telah berjaya membuktikan kesnya melampaui keraguan yang munasabah dan Tertuduh/Perayu telah gagal menimbulkan keraguan yang munasabah ke atas kes pendakwaan. Mahkamah ini setelah meneliti Rekod Rayuan termasuk Alasan Penghakiman telah mengesahkan keputusan tersebut setelah menilai keterangan-keterangan yang ada seperti berikut:

Sama ada Tertuduh/Perayulah yang memalsukan sebahagian surat “P2” itu [19] Saksi Utama kes pendakwaan adalah SP3, Mohd Shukor bin Mohd Din, SP8 Professor Dr. Shariff Abd Kadir dan SP9 Dato’ Abdullah Mohd Said. SP8 dan SP9 masing-masing adalah Timbalan Naib Canselor dan Pendaftar Universiti Malaysia Sabah (UMS). SP3 adalah anak saudara kepada SP9; seorang awam dan juga ahli peniagaan di waktu yang berkenaan. Tertuduh/Perayu pula adalah Pengarah Urusan Syarikat Asli Jati Engineering Sdn Bhd (Asli Jati/AJESB). [20] Adalah menjadi kes pendakwaan bahawa Tertuduh/Perayulah yang memalsukan sebahagian surat “P2” itu dengan memasukkan pernyataan palsu kepada tajuk surat “P2” tersebut. Beban untuk membuktikannya terletak di atas bahu Pendakwaan. [21] Mahkamah sedia maklum bahawa keterangan langsung bagi kes-kes jenayah putih/rasuah adalah amat sukar diperolehi maka akhirnya Pendakwaan perlu bergantung kepada keterangan mengikut keadaan (circumstantial evidence) termasuk keterangan bahawa Tertuduh/Perayu sahaja yang mempunyai peluang di bawah Seksyen 7 Akta Keterangan – (facts which afforded an opportunity). [22] Mengenai maksud “circumstantial evidence” di dalam kes Magendran a/l Mohan v. PP [2010] 6 MLJ 619, Sulong Matjeraie HMR menyatakan di para 25: “In other words, circumstantial evidence consists of this: that when you look at all the surrounding circumstances, you find such a series of undesigned, unexpected coincidences that, as a reasonable person, you find your judgment is compelled to one conclusion. If the circumstantial evidence is such as to fall short of that standard, if it does not satisfy that test, if it leaves gaps then it is of no use at all.” [23] Di dalam kes Chan Chwen Kong v. PP [1962] MLJ 307 (CA) di para 27 Thompson J berkata: “[27] In Kamis v Public Prosecutor [1975] 1 MLJ 46, the Federal Court approved the standard of proof in a case where the evidence against the appellant was entirely circumstantial when it said that: ‘for a court to rely on circumstantial evidence the evidence when considered must point only to the guilt of the accused; it must not be capable of any other interpretation or any other meaning’.” [24] Pihak Tertuduh/Perayu di dalam pembelaan menafikan yang beliau telah memalsukan surat “P2” tersebut dengan memasukkan tajuk kepada surat tersebut. Tertuduh/Perayu juga menafikan yang SP3 telah datang ke pejabatnya di Plaza Damai Kota, Kinabatangan dan menaip deraf surat sokongan untuk smart partnership serta meninggalkan letter head kosong pejabat Timbalan Naib Canselor UMS di pejabat Tertuduh/Perayu. Pendirian Tertuduh/Perayu juga adalah beliau tidak menaipnya iaitu tidak memalsukan sebahagian surat “P2” itu khususnya kepala (tajuk) surat itu. Tertuduh/Perayu telah memanggil 2 orang saksi untuk menafikannya. Mahkamah ini telah meneliti semula keseluruhan kes pendakwaan dan juga kes pembelaan. [25] Ke arah itu, Mahkamah telah mengambil-kira keterangan mengikut keadaan dari keterangan Saksi Pendakwaan dan juga keterangan-keterangan Saksi Pembelaan termasuk Tertuduh/Perayu sebagai SB1 dan SB2 dan SB3 seperti di bawah dan akan memutuskan sama ada Hakim bicara telah tidak tersalah arah dan telah membuat keputusan yang betul ataupun sebaliknya. [26] Saksi Utama Pendakwaan, SP3 telah memberi keterangan bahawa pada sekitar 9 Jun 2014 beliau telah pergi ke pejabat Tertuduh/Perayu di mana hanya beliau dan Tertuduh/Perayu sahaja yang berada di pejabat Tertuduh/Perayu. Menurut SP3, di atas arahan Tertuduh/Perayu, SP3 telah menaipkan draf surat sokongan berkenaan projek “smart partnership” di antara Syarikat Asli Jati dan UMS di pejabat Tertuduh/Perayu. SP3 turut meninggalkan soft copy surat tersebut dalam komputer Tertuduh/Perayu dan juga kepala surat Timbalan Naib Canselor yang kosong yang diterima sebelum ini daripada SP8 sendiri. SP3 juga menyatakan dengan jelas bahawa dia tidak menaipkan nombor surat rujukan dan paling penting sekali, tajuk kepada Ekshibit “P2”. Tajuk “P2” bertarikh 9 Jun 2014 berbunyi seperti berikut: “KERJA-KERJA OPERASI DAN PENYELENGGARAAN BAGI SISTEM MEKANIKAL ELEKTRIKAL DI BANGUNAN FASA 2B, BANGUNAN DAN INFRA DI KAMPUS INDUK (FPL/PUSAT RAWATAN LUAR WARGA SIKUATI, KUDAT) BANGUNAN LAIN UNIVERSITI MALAYSIA SABAH – SELAMA LIMA (5) TAHUN”. Malahan SP3 menyatakan bahawa semasa beliau meninggalkan kepala surat tersebut di pejabat Tertuduh/Perayu ianya tidak mengandungi apa-apa isi kandungan tetapi apabila SP3 terima semula daripada Tertuduh/Perayu pada 9 Jun 2023, ianya telah ditaip serta bertajuk seperti di “P2” sekarang ini. Menurut SP3, pada tarikh tersebut (tak ingat waktu) seterusnya Tertuduh/Perayu telah mengarahkan SP3 untuk membawa surat itu kepada SP8 untuk ditandatangani oleh SP8. Surat “P2” ini telah ditandatangani oleh SP8 di hadapan SP3 di Grace Court dengan tergesa-gesa kerana waktu itu hari sudah gelap dan SP8 ingin pulang ke rumah. [27] Kandungan surat “P2” itu menyatakan pihak UMS tidak ada halangan dan menyokong penuh kerjasama di antara U Link Property Sdn Bhd, sebuah anak syarikat UMS dan Asli Jati syarikat milik Tertuduh/Perayu bagi melaksanakan kerja-kerja kontrak seperti di tajuk “P2” di dalam konteks “smart partnership”. Keterangan ini gagal dicabar secara serius. [28] Selain SP3, dua lagi saksi penting Pendakwaan iaitu SP8 dan SP9 (yang masing-masing merupakan Timbalan Naib Canselor dan Pendaftar UMS pada ketika itu), telah turut memberi keterangan sokongan. Perlu ditekankan di sini bahawa ketiga-tiga saksi penting ini dilindungi oleh Seksyen 52 (1) (iii) Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia di mana ketiga-tiga mereka tidak boleh dianggap sebagai rakan sejenayah, semata-mata telah terlibat di dalam jenayah yang dilakukan Tertuduh/Perayu ini di bawah Seksyen 468 Kanun Keseksaan. (Lihat kes Mohd Khir Toyo v. PP [2015] 5 MLJ 429). Justeru, keterangan mereka boleh berdiri dengan sendirinya tanpa perlunya keterangan sokongan (lihat juga kes PP v. Dato’ Haji Azman bin Mahelan [2010] 6 CLJ 34). Keterangan menunjukkan mereka dengan ikhlas hati telah beranggapan bahawa Ekshibit “P2” merupakan projek “smart partnership” di antara UMS dan Asli Jati, sebuah syarikat kepunyaan Tertuduh/Perayu. [29] Selain dari perlindungan undang-undang di atas, meneliti keseluruhan keterangan mereka yang saling sokong-menyokong di antara satu sama lain, Mahkamah ini bersetuju bahawa ketiga-tiga Saksi ini merupakan Saksi-Saksi yang kredibel kerana mereka tidak ada agenda atau kepentingan peribadi dan tidak memperolehi manfaat peribadi jika projek tersebut diawardkan kepada Asli Jati. Malahan, SP8 dan SP9 telah memberi keterangan berhubung nasib buruk yang menimpa mereka disebabkan kes ini. Kerjaya panjang mereka terpaksa dihentikan disebabkan kes ini. SP8 juga ada memberi keterangan di dalam Jilid 2A pada muka surat 151, bahawa hajat murninya bersama SP9 untuk membangunkan UMS melalui program smart partnership tidak kesampaian. [30] SP9 telah memberi keterangan bahawa beliau dan keluarganya terpaksa menanggung malu disebabkan kes ini. Mahkamah ini bersetuju dengan hujahan TPR yang mengendalikan rayuan ini bahawa tidak ada sebab bagi kedua-dua Pegawai Kanan UMS seperti SP8 dan SP9 ini memalsukan Ekshibit “P2” lebih-lebih lagi apabila mengambil-kira fakta bahawa UMS telah mengambil tindakan disiplin terhadap mereka. Hakim bicara juga telah mengambil maklum berhubung perkara ini seperti di perenggan 58 pada muka surat 52 di dalam Jilid

[31] Di muka surat 47 para 46 pula, HMS berkata: “[46] Mahkamah juga mendapati tiada asas untuk Mahkamah meragui kredibiliti saksi-saksi Pendakwaan dan keterangan mereka terutamanya SP8, SP9 dan SP3 kerana SP8 dan SP9 juga turut terkesan akibat kejadian ini dan tindakan serta hukuman tatatertib telah dikenakan terhadap mereka. Manakala, SP3 pula tidak mempunyai kepentingan langsung terhadap projek Kontrak Kerja M&E 2B berkaitan. Maka, tiada isu SP8, SP9 dan SP3 ingin mengenakan dan meletakkan kesalahan kepada Tertuduh semata-mata. Tiada juga keterangan bagi menunjukkan pertuduhan terhadap Tertuduh adalah bermotifkan perbezaan pegangan politiknya sebagaimana cuba ditimbulkan oleh pihak Pembelaan. Keterangan saksi-saksi Pendakwaan telah diuji melalui pemeriksaan balas oleh peguam bela namun, tidak terganggu-gugat sehingga menjejaskan kredibiliti mereka.” [32] Mahkamah ini bersetuju dengan dapatan HMS ini. [33] Ini boleh dibandingkan dengan kedudukan Tertuduh/Perayu yang mempunyai kepentingan langsung (direct interest) terhadap surat “P2” itu sendiri khususnya tajuk kepala “P2” itu. Mahkamah ini berpuas hati dan memutuskan bahawa hanya Tertuduh/Perayu mempunyai peluang (opportunity) diiringi dengan kepentingan dan justeru itu mempunyai sebab untuk memalsukan “P2”. [34] Kes ini sama dengan kes SHIVAJI NARAYAN SHINDE v. THE STATE OF MAHARASTRA [1971] 73 BOMLR 215 yang dirujuk Pendakwaan yang mana faktanya adalah hampir sama dengan kes ini. Di dalam kes tersebut, Mahkamah dijemput untuk menilai keterangan yang telah dikemukakan sama ada Tertuduh di dalam kes tersebut merupakan individu yang telah memalsukan beberapa butiran di dalam buku bank milik bapa mertua Tertuduh. Mahkamah telah memutuskan bahawa Tertuduh merupakan Pembuat butiran yang telah dipalsukan di dalam buku bank. [35] Mahkamah juga merujuk kepada kes LO VUN CHUNG v. PP [2011] 1 LNS 589, iaitu satu kes melibatkan pemalsuan dokumen di bawah Seksyen 468 Kanun Keseksaan seperti kes ini di mana Mahkamah mendapati bahawa Perayu merupakan individu yang telah memalsukan tandatangan Pengadu berdasarkan keterangan ikut keadaan. Mahkamah memutuskan: “Taking into account the totality of evidence of both the prosecution and the defence, I am of the view that the Magistrate was correct to conclude that it was the appellant who had forged PW1 signature and used the forged resolution to transfer the four vehicles. The listed circumstances evidence had formed a chain of evidence so complete and strong that it could only lead to an inescapable conclusion that the offence can only be committed by the appellant and no one else.” [36] Keterangan juga menunjukkan Tertuduh/Perayu telah juga menyuruh SP3 menderafkan surat sokongan daripada UMS melalui SP8 dan SP9 bagi kepentingan Tertuduh/Perayu dan syarikatnya, Asli Jati dengan cara yang sama. [37] Fakta bahawa Tertuduh/Perayu adalah orang yang telah memalsukan “P2” juga terbukti daripada keterangan/naratif seterusnya dan juga kelakuan (conduct) Tertuduh/Perayu sebelum dan selepas kejadian. [38] Keterangan menunjukkan seterusnya SP3 telah membawa surat “P2” tersebut yang bertarikh 9 Jun 2021 kepada SP8 untuk ditandatangani SP8. SP3, SP8 dan SP9 telah memberitahu Mahkamah bahawa surat “P2”, telah ditandatangani oleh SP8 untuk menyokong inisiatif projek smart partnership di antara Asli Jati dan pihak UMS, setelah Tertuduh/Perayu berjaya menyakinkan SP8 dan SP9 bahawa surat sokongan adalah diperlukan untuk dihantar kepada Perdana Menteri. Menurut SP8, beliau merasa telah ditipu oleh Tertuduh/Perayu untuk menandatangani “P2”. [39] Begitu juga dengan “P5” dan “P6”, 2 surat sokongan projek lain yang berkaitan dengan syarikat Asli Jati dan UMS masing-masing ditandatangani oleh SP8 (bagi “P6”) dan SP9 (bagi “P5”), di mana SP8 dan SP9 berpendapat sebegitu juga. Di dalam erti kata lain, pemahamam SP8 dan SP9 adalah dokumen-dokumen yang ditandatangani mereka merupakan dokumen yang mencerminkan smart partnership seperti yang telah dibincangkan oleh mereka bersama dengan SP3 dan Tertuduh/Perayu sebelum ini. [40] Berbalik kepada “P2” tadi, SP8 telah menyatakan Surat “P2” telah beliau tandatangani di atas arahan Tertuduh/Perayu. Keadaan tidak mengizinkan beliau mempunyai masa untuk membaca “P2”. SP8 menyatakan jika beliau mengetahui “P2” bukan untuk tujuan sebenar, beliau tidak akan menurunkan tandatangannya. [41] Keterangan seterusnya menunjukkan bahawa pada 13 Jun 2014 Tertuduh/Perayu telah membawa SP3 bersama ke Pejabat Perdana Menteri di Putrajaya pada pukul 11:00 pagi. Menurut SP3, sebelum itu, SP3 telah menyerahkan “P2” yang telah ditandatangani SP8 kepada Tertuduh/Perayu di perkarangan Masjid Putrajaya. Mereka berdua telah seterusnya pergi berjumpa dengan Ketua Setiausaha Sulit kepada Perdana Menteri bernama Dato’ Adzlin (arwah). SP3 mengesahkan SP8 dan SP9 tidak ada bersama-sama mereka. Hanya beliau dengan Tertuduh/Perayu sahaja yang hadir. Keterangan-keterangan ini tidak dicabar secara serius oleh pihak Pembelaan semasa SP3 memberikan keterangan. [42] Sebaliknya Tertuduh/Perayu menafikan perkara ini dan menyatakan SP8 yang menyerahkan “P2” kepada Dato’ Adzlin sedangkan SP3 telah memberi keterangan bahawa semasa ke pejabat Perdana Menteri, SP8 tidak ada bersama SP3 dan Tertuduh/Perayu. Keterangan ini gagal dicabar oleh pihak Tertuduh/Perayu. Malahan SP8 sendiri juga semasa memberikan keterangan semasa disoal balas oleh pihak Pembelaan menafikan yang beliau ada pergi ke pejabat Perdana Menteri pada 13 Jun 2014 dan ada menyerahkan “P2” kepada arwah Dato’ Adzlin. [43] Mahkamah berpendapat keterangan SP3 ini adalah benar dan amat probabel malahan berdasarkan keterangan Tertuduh/Perayu sendiri bahawa Tertuduh/Perayu mempunyai hubungan baik dengan arwah Dato’ Adzlin. Ini tidak memungkinkan SP3 atau SP8 boleh berjumpa dan bercakap/berbincang dengan Dato’ Adzlin dengan begitu mudah. Seterusnya tidak mungkin SP3 sendiri mahupun SP8 boleh naik ke pejabat arwah Dato’ Adzlin untuk mendapatkan cop pada “P2”. Justeru, Mahkamah ini tidak dapat mempertimbangkan pembelaan yang berbentuk penafian ini. [44] Sebaliknya, apa yang ketara adalah berdasarkan keterangan SP3 ialah SP3 nampak Tertuduh/Perayu berbual dengan Dato’ Adzlin pada 13 Jun 2014 dan ketika itu “P2” ada bersama dengan Tertuduh/Perayu. Selepas itu menurut SP3, Tertuduh/Perayu dan arwah Dato’ Adzlin telah masuk ke dalam pejabat arwah Dato’ Adzlin bersama “P2” yang masih berada bersama Tertuduh/Perayu. Apabila keluar daripada pejabat arwah Dato’ Adzlin, SP3 tidak nampak lagi “P2” bersama Tertuduh/Perayu. Hanya satu inferens sahaja yang boleh dibuat, iaitu “P2” telah diterima oleh Dato’ Adzlin, untuk diangkat seterusnya kepada SP12 (Perdana Menteri ketika itu). [45] Keterangan SP3 ini dikukuhkan lagi dengan cop penerimaan bertarikh 13 Jun 2014 pada “P2”. Ini adalah kerana satu keterangan dokumentari yang kukuh. Walaupun keterangan SP3 tidak memerlukan sokongan berdasarkan Seksyen 52 ASPRM, berkenaan cop pada “P2”, ianya menunjukkan adanya kebenaran kepada keterangan SP3 tersebut. [46] Mahkamah ini berpendapat adalah amat mustahil bagi Tertuduh/Perayu tidak melihat cop bertarikh 13 Jun 2014 tersebut dan menjadi tanggungjawab Tertuduh/Perayu untuk memaklumkan pihak SPRM berkenaan perkara ini seawal mungkin memandangkan keterangan Tertuduh/Perayu di dalam D32 (Pernyataan Dalam Pembelaan Tertuduh/Perayu) adalah beliau hanya menyerahkan “P2” pada bulan Julai 2014. Adalah menjadi tanggungjawab Tertuduh/Perayu untuk memaklumkan pihak SPRM seawal mungkin pembelaannya iaitu ketika D32 dirakamkan, antara lain iaitu beliau tidak pergi ke pejabat Dato’ Adzlin dan menyerahkan “P2” pada 13 Jun 2014 sepertimana cop penerimaan “P2” tersebut. [47] Ke arah itu, Mahkamah ini memutuskan Tertuduh/Perayu mempunyai pengetahuan berhubung cop penerimaan tersebut memandangkan surat ekshibit “P2” telahpun dirujuk kepada Tertuduh/Perayu seawal proses siasatan. Ini dapat dilihat daripada muka surat 150 Jilid 3 Rekod Rayuan pada ekshibit D32 (Pernyataan Dalam Pembelaan Tertuduh/Perayu). Pembelaannya mengenai cop ini adalah tidak boleh diterima. [48] Hakim bicara adalah betul apabila telah memberi penekanan mengenai sikap negatif Tertuduh/Perayu ini dengan memutuskan seperti berikut di dalam Alasan Penghakimannya: “Walau bagaimanapun, Mahkamah mendapati surat P2 telah dirujuk kepada Tertuduh semasa dalam siasatan maka, Tertuduh mempunyai peluang untuk menjelaskan apa-apa sahaja berkaitan surat P2 itu walaupun tiada soalan spesifik ditanyakan oleh pegawai perakam” [49] Jelas Hakim bicara telah mengarahkan mindanya kepada perkara ini dan telah memberi penekanan yang sewajarnya kepada kegagalan Tertuduh/Perayu untuk menjelaskan berhubung isu ini. Tertuduh/Perayu kini tidak boleh menyatakan bahawa dia tidak diberi peluang untuk menjelaskan versinya sedangkan dia telah diberi peluang untuk berbuat sedemikian seawal-awal lagi. [50] Keterangan mengenai cop tarikh ini kekal tidak tercabar dan telah menguatkan lagi keterangan SP3 bahawa SP3 dan Tertuduh/Perayu telah pergi ke pejabat Perdana Menteri untuk berjumpa arwah Dato’ Adzlin pada 13 Jun 2014. [51] Tertuduh/Perayu di dalam pembelaannya juga telah mencadangkan bahawa surat “P2” itu diposkan. Ini adalah tidak logik dan tidak boleh diterima dan juga bertentangan dengan keterangan ketara di atas. Malahan, kegagalan Tertuduh/Perayu untuk mencadangkan kepada SP3, SP8, SP10 dan SP11 semasa saksi-saksi ini memberi keterangan menjadikan ianya sebagai pembelaan difikirkan kemudian (afterthought). [52] Kegagalan Tertuduh/Perayu untuk menceritakan bahawa Ekshibit “P2” juga mungkin diposkan ketika Ekhsibit D32 dirakam daripada Tertuduh/Perayu juga melemahkan lagi pembelaan Tertuduh/Perayu. Perkara ini telah diberi pertimbangan oleh HMS. Kegagalan pihak Pembelaan ini melemahkan kes pembelaan tetapi menguatkan kes pendakwaan di mana ia menguatkan lagi keterangan bahawa SP3 nampak Tertuduh/Perayu ada menyerahkan “P2” kepada arwah Dato’ Adzlin pada 13 Jun 2014. [53] Mahkamah ini mendapati keterangan SP3 dan SP8 adalah konsisten khususnya mengenai “P2” ini dan tidak tergugat ketika disoal-balas. Kegagalan Tertuduh/Perayu untuk menyoal-balas secara serius perkara-perkara penting tentang Ekshibit “P2” seperti di atas merupakan satu pengakuan kepada keterangan tersebut. Di dalam kes WONG SWEE CHIN v. PP [1981] 1 MLJ 212, Mahkamah Persekutuan memutuskan “... there is a general rule that failure to cross examine a witness on a crucial part of the case will amount to an acception of the witness’s testimony.” [54] Di dalam kes DATUK SERI ANWAR IBRAHIM v. PP [2002] 3 CLJ 457, Mahkamah Persekutuan menyatakan: “The Privy Council has stated that the real tests for either accepting or rejecting the evidence of a witness are how consistent the story is with itself, how it stands the test of cross-examination, and how far it fits in with the rest of the evidence and the curcumstances of the case.” [55] Keterangan seterusnya menunjukkan bahawa Perdana Menteri (SP12) telah menerima “P2” tersebut daripada Dato’ Adzlin dan dipersetujui beliau lalu akhirnya surat kelulusan “P3” tersebut dikeluarkan. [56] Mahkamah ini memutuskan di dalam keadaan biasa, Dato’ Adzlin bin Alias perlu dipanggil untk memberi keterangan. Namun, beliau telah meninggal dunia akibat daripada kemalangan helikopter pada 4 April 2015 sebelum Tertuduh/Perayu dipertuduhkan pada bulan Mei 2022. [57] Justeru, Mahkamah memutuskan bahawa inferens bertentangan di bawah Seksyen 114 (g) Akta Keterangan tidak boleh dikenakan terhadap Pendakwa Raya di atas kegagalannya memanggil Dato’ Adzlin bin Alias untuk memberi keterangan. [58] Dengan keterangan-keterangan kukuh dari Saksi-Saksi Pendakwaan yang Mahkamah ini telah huraikan sebelum ini, Mahkamah ini berpuas hati dan memutuskan bahawa maka adalah tepat apabila Hakim bicara (HMS) telah membuat dapatan bahawa pihak Pendakwa Raya/Responden telah berjaya membuktikan di tahap melampaui keraguan munasabah bahawa Tertuduh/Perayulah orang yang telah memalsukan dan seterusnya menyerahkan “P2” kepada Dato’ Adzlin di pejabat Perdana Menteri di Putrajaya pada 13 Jun 2014 hingga menyebabkan award tersebut telah diluluskan oleh SP12 dan surat “P3” dikeluarkan. [59] Di bawah Seksyen 464 Kanun Keseksaan ini pihak Pendakwaan tidak perlu membuktikan Tertuduh/Perayu telah membuat keseluruhan kandungan surat “P2” malahan memadai bagi Pendakwaan membuktikan sebahagian daripada kandungan “P2” telah dibuat oleh pihak Tertuduh/Perayu. Ini boleh diperhatikan daripada penggunaan perkataan “.... or part of a document” di dalam Seksyen tersebut. [60] Di dalam menimbangkan kes pembelaan, Mahkamah ini telah turut menimbangkan pembelaan Tertuduh/Perayu dengan keterangan SP3 di mana Mahkamah mendapati adalah jelas pihak Tertuduh/Perayu gagal mencabar secara serius keterangan SP3 semasa disoal-balas bahawa deraf badan surat “P2” dalam komputer di pejabat Tertuduh/Perayu dan juga kepala surat kosong Timbalan Naib Canselor ada ditinggalkan di pejabat Tertuduh/Perayu sebelum surat “P2” ditandatangani oleh SP8. SP3 juga berkali-kali mengesahkan bahawa draf surat yang disediakan oleh SP3 dan ditinggalkan dalam komputer pihak Tertuduh/Perayu tidak mengandungi tajuk dan nombor rujukan. [61] Secara keseluruhan, di akhir kes, setelah meneliti kes pembelaan dan dibandingkan dengan kes pendakwaan, Mahkamah ini bersetuju dengan dapatan HMS bahawa Tertuduh/Perayu gagal menimbulkan keraguan yang munasabah terhadap kes pendakwaan tetapi sebaliknya Pendakwa Raya telah berjaya membuktikan pertuduhannya ke atas Tertuduh/Perayu melampaui keraguan yang munasabah. Justeru itu, HMS telah tidak tersilap apabila memutuskan sedemikian di muka surat 60 para 70 Alasan Peghakimannya.

Adakah niat jahat (mens rea) Tertuduh/Perayu telah berjaya dibuktikan oleh Pendakwa Raya? [62] Dipertekankan sekali lagi di sini bahawa niat jahat perbuatan yang dilakukan seseorang Tertuduh seperti Tertuduh/Perayu adalah amat sukar dibuktikan secara keterangan langsung melainkan ia diakui sendiri oleh Tertuduh itu. Undang-undang telah mengiktiraf bahawa ianya boleh dibuktikan melalui keterangan ikut keadaan dengan melihat siri kelakuan Tertuduh itu dan keadaan sekeliling. (Sila lihat kes PARLAN DADEH v. PP [2009] 1 CLJ 717) [63] Mens rea Tertuduh/Perayu di dalam kes ini boleh dilihat daripada kelakuan-kelakuan Tertuduh/Perayu itu sendiri. Pertama pembohongan Tertuduh/Perayu yang menyatakan “P2” tidak pernah diserahkan kepada Dato’ Adzlin pada 13 Jun 2014 walhal keterangan langsung daripada SP3 yang kredibel menunjukkan sebaliknya. Keduanya cop penerimaan menunjukkan “P2” ada diterima oleh Pejabat Setiausaha Perdana Menteri bertarikh 13 Jun 2014 dan disokong oleh keterangan SP3 serta SP8 gagal ditangkis dengan oleh Pembelaan. [64] Mahkamah ini bersetuju bahawa kesemua keterangan yang ada jelas menunjukkan pihak Pendakwaan telah membuktikan di tahap melampaui keraguan munasabah bahawa Tertuduh/Perayu secara tidak jujur telah membuat tajuk “PROJEK” tersebut di dalam “P2” dan Tertuduh/Perayu juga mengetahui UMS tidak pernah memberikan kuasa kepada Tertuduh/Perayu untuk berbuat demikian. Tindakan Tertuduh/Perayu yang telah turut berjaya mendapatkan surat sokongan daripada SP9 (untuk “P5”) dan dari SP8 (untuk “P6”) melalui modus operandi yang sama bagi projek lain dan telah diangkat kepada Dato’ Adzlin juga menguatkan lagi kes pendakwaan berkaitan dengan isu mengenai “P2” ini, menunjukkan “conduct” di mana adalah biasa bagi Tertuduh/Perayu yang mempunyai hubungan baik dengan arwah Dato’ Adzlin (yang diakui Tertuduh/Perayu sendiri) untuk mendapatkan surat sokongan dari UMS bagi apa-apa projek melibatkan smart partnership dengan UMS dan diserahkan kepada arwah Dato’ Adzlin bagi mendapatkan kelulusan SP12. [65] Mahkamah boleh membuat inferens di sini iaitu Tertuduh/Perayu telah membuat sebahagian “P2” bagi membuatkan mana-mana orang mempercayai bahawa “P2” telah dibuat dengan kuasa yang diberikan oleh UMS walhal UMS tidak pernah memberikan apa-apa kebenaran kepada Tertuduh/Perayu. Tertuduh/Perayu tidak pernah mencadangkan kepada SP1 (Naib Canselor UMS), SP3, SP8 dan SP9 semasa soal balas bahawa Tertuduh/Perayu telah diberikan kebenaran oleh SP1 atau pihak UMS untuk menyediakan sebahagian surat “P2” tersebut. [66] Niat jahat (mala fide) Tertuduh/Perayu juga terbukti apabila beliau sendiri mengakui beliau mempunyai hubungan rapat dengan SP12, dan dengan keistimewaan sedemikian, beliau mempunyai peluang (opportunity) yang SP3, SP8, SP9 tidak mempunyai kelebihan sedemikian sehinggakan sanggup menghantar surat D15 dengan “letter head” Asli Jati untuk penyambungan kontrak lama Asli Jati dengan UMS selama 5 tahun, terus kepada SP12. Perkara ini diakui sendiri oleh Tertuduh/Perayu. [67] Ini menunjukkan niat dan kelakuan jahat Tertuduh/Perayu yang sengaja membelakangi UMS kerana tidak meminta kebenaran UMS terlebih dahulu, seolah-olah projek itu memang milikan Tertuduh/Perayu atau Asli Jati. [68] Niat jahat Tertuduh/Perayu juga boleh dilihat daripada niat buruk dan perbuatan Tertuduh/Perayu di mana beliau telah mengetahui bahawa projek ini telahpun diawardkan kepada syarikat lain iaitu REMT sebelum ini melalui tender terbuka oleh UMS. Justeru itu, isu award bagi projek ini sepatutnya telahpun selesai. Malahan syarikat Asli Jatinya telah mengambil bahagian di dalam tender terbuka tersebut namun tidak berjaya. [69] Namun Tertuduh/Perayu masih beria-ia untuk mendapatkan projek ini walhal Tertuduh/Perayu sedia maklum mengenai kedudukan sebenar. Ini jelas merupakan satu “dishonest concealment of facts” oleh Tertuduh/Perayu. Tertuduh/Perayu telah menyembunyikan fakta ini ketika berurusan dengan SP3, SP8 dan SP9 bagi maksud asal iaitu merealisasikan projek “smart partnership” tersebut. Perbuatan Tertuduh/Perayu yang disengajakan ini tergolong di bawah Explanation 1 kepada Seksyen 415 Kanun Keseksaan sebagai satu bentuk niat jahat (bad faith). Explanation 1 kepada Seksyen 415, Kanun Keseksaan berbunyi: “A dishonest concealment of facts is a deception within the meaning of this section.” [70] HMS telah mengambil pertimbangan mengenai perkara-perkara ini apabila di muka surat 42 para 38, Alasan Penghakimnya memutuskan seperti berikut: “[38] Mahkamah seterusnya bersetuju dengan hujahan pihak Pendakwaan bahawa mustahil Tertuduh tidak mengetahui tentang status Projek 2B yang telah dibuat secara tender terbuka sedangkan Syarikat Asli Jati Engineering Sdn Bhd (AJESB) adalah salah satu syarikat yang memasuki tender terbuka bagi Projek tersebut. Malahan terdapat keterangan daripada SP1 (Naib Canselor UMS) bahawa Tertuduh telah berjumpa SP1 dan memarahi SP1 kerana Syarikat AJESB tidak mendapat kontrak Kerja-Kerja M&E Fasa

Mahkamah mendapati ini merupakan suatu keterangan relevan di bawah seksyen 8 Akta Keterangan 1950 bagi menunjukkan tingkahlaku kemudian (subsequent conduct) Tertuduh iaitu reaksi Tertuduh selepas mendapati Syarikat AJESB tidak berjaya memenangi tender terbuka tersebut.” [71] Keterangan juga menunjukkan bahawa SP12, sebagai seorang Perdana Menteri merangkap Menteri Kewangan telah berjaya diperdayakan oleh Tertuduh/Perayu dengan surat sokongan “P2” tersebut yang akhirnya mengakibatkan surat kelulusan “P3” dikeluarkan. [72] Tertuduh/Perayu juga tidak pernah memaklumkan kepada SP12 bahawa projek tersebut sebenarnya telah diputuskan oleh UMS untuk diberikan secara tender terbuka sebelum ini dan syarikat REMT telah berjaya dan diawardkan dengan projek ini sebelum ini. Ini merupakan satu lagi niat jahat Tertuduh/Perayu. SP12 telah menyatakan beliau tidak akan meluluskannya jika mengetahui bahawa fakta di dalam “P2” adalah tidak benar. [73] Di dalam Pernyataan Saksinya, SP12 telah turut menyatakan: “Saya berasa marah pada masa itu kerana merasakan diri saya diperdayakan ...” (muka surat 1301 Jilid 2G). Apapun, ekoran daripada kejadian ini, SP12 dan MOF (Kementerian Kewangan) telah menarik balik keputusannya. [74] Satu lagi niat jahat Tertuduh/Perayu yang beliau sendiri meyakini ialah walaupun beliau mengetahui Syarikat REMT telah terpilih melalui tender terbuka bagi projek ini, namun katanya ianya boleh diubah mengikut keadaan dan pernah dilakukan olehnya. Ini adalah satu pendekatan dan pendirian yang dicemari dengan niat buruk. Sebagai bekas Menteri, Tertuduh/Perayu tidak boleh berpendirian sedemikian kerana ianya salah dari undang-undang. Tertuduh/Perayu mengaku cara demikian adalah biasa. [75] Mahkamah bersetuju dengan TPR yang mengendalikan rayuan ini bahawa tanpa tajuk di dalam “P2”, surat sokongan “P2” menjadi tidak bermakna (worthless), begitu juga keadaan di mana “P2” hanya mempunyai tajuk dan tanpa isi kandungan. Tetapi “P2” sekarang adalah satu surat yang lengkap dan mempunyai legal force malah menurut SP4, MOF (Kementerian Kewangan) telah bertindak berdasarkan “P2”. Kini “P2” telah menjadi satu dokumen yang lengkap dan telah digunakan Tertuduh/Perayu untuk mempengaruhi SP12, Perdana Menteri ketika itu, Dato’ Sri Najib Razak untuk mempercayai “P2” dibuat dengan kuasa yang diberikan oleh UMS. [76] Mahkamah ini memutuskan tindakan Tertuduh/Perayu ini telah jelas menunjukkan niat jahat sebenar Tertuduh/Perayu apabila penyerahan “P2” oleh Tertuduh/Perayu sendiri kepada arwah Dato’ Adzlin pada 13 Jun 2014 adalah dengan satu sahaja tujuan iaitu untuk menipu. [77] Justeru itu, Mahkamah ini setelah meneliti Alasan Penghakiman HMS mendapati HMS telah tidak tersalah arah dan keputusan dibuatnya adalah betul dan tidak wajar diganggu.

Sama ada ketiadaan Sanksi di bawah Seksyen 129 Kanun Tatacara Jenayah telah memudaratkan Pertuduhan ke atas Tertuduh/Perayu [78] Isu ini adalah suatu isu baru yang hanya dibangkitkan di peringkat rayuan ini dan isu ini tidak pernah dibangkitkan semasa perbicaraan. [79] Perkara 145 (3) Perlembagaan Persekutuan dengan jelas menyatakan kuasa untuk memulakan sesuatu prosiding jenayah adalah terletak pada Pendakwa Raya. Berdasarkan kepada petikan Seksyen 129 (1) (a), (b) dan (c) KTJ hanya di dalam kes yang tidak dimulakan oleh Pendakwa Raya sahaja suatu sanksi daripada Pendakwa Raya diperlukan bagi kesalahan tertentu. Penggunaan perkataan EXCEPT dipermulaan ayat dalam Seksyen 129 (1) memberi erti bahawa jika pertuduhan dimulakan oleh Pendakwa Raya sendiri maka tiada keperluan sanksi untuk dikeluarkan. [80] Mahkamah berpendapat bagi kes ini tiada keperluan untuk sebarang sanksi kerana kes terhadap Tertuduh/Perayu dimulakan oleh Pendakwa Raya. Ini dibuktikan dengan wujudnya izin di bawah Seksyen 58 ASPRM yang berbunyi: “58. Prosecution of offences. A prosecution for an offence under this Act shall not be instituted except by or with the consent of the Public Prosecutor.” [81] Malah pendakwaan yang dimulakan oleh pihak Pendakwaan ke atas pihak Tertuduh/Perayu adalah terhadap suatu kesalahan di bawah jadual yang ditetapkan oleh ASPRM maka hanya peruntukkan di dalam ASPRM sahaja terpakai kerana ASPRM adalah undang- undang spesifik yang mengatasi apa-apa undang-undang am yang ada. Seksyen 67 ASPRM (di dalam Bahasa Inggeris) berbunyi seperti berikut: “Notwithstanding any other written law to the contrary, the provisions of this Act shall apply to a prescribed offence regardless of whether the prosecution or any proceedings in respect of such offence are instituted or taken by an officer of the Commission, or a police officer or customs officer, or any other officer having powers to investigate, prosecute or take any proceedings in respect of such offence.” [82] Seksyen 468 Kanun Keseksaan adalah satu prescribed offence di bawah Seksyen 3 ASPRM. Justeru Mahkamah Sesyen mempunyai bidang kuasa untuk membicarakan kes ini. [83] Mahkamah bersetuju kewujudan suatu izin di dalam kes ini jelas menunjukkan pihak Pendakwa Raya telah mempertimbangkan segala keterangan bagi menyokong pertuduhan di bawah Seksyen 468 Kanun Keseksaan terhadap pihak Tertuduh/Perayu.

Sama ada Pembelaan Tertuduh/Perayu telah dipertimbangkan [84] Mahkamah telah meneliti Rekod Rayuan dan mendapati HMS telah mempertimbangkan pembelaan Tertuduh/Perayu secara terperinci. Secara kesimpulannya HMS telah mendapati keterangan Tertuduh/Perayu adalah penafian, tidak konsisten dan satu pemikiran terkemudian (afterthought) semata-mata dibandingkan dengan kekuatan dan kekukuhan keterangan pihak Pendakwaan sepertimana yang telah Mahkamah ini sentuh sebelum ini. HMS telah mempertimbangkan keterangan Tertuduh/Perayu yang menafikan yang Tertuduh/Perayu yang telah membuat sebahagian tajuk surat “P2” dengan memasukkan pernyataan palsu pada tajuk surat “P2” dan memutuskan bahawa berdasarkan keterangan-keterangan yang ada pembelaan ini tidak dapat dipertahankan. [85] HMS juga telah menimbangkan keterangan penafian Tertuduh/Perayu bahawa Tertuduh/Perayu tidak menyerahkan surat “P2” ini kepada Dato’ Adzlin pada 13 Jun 2014, sebaliknya oleh SP8. HMS mendapati penafian ini tidak boleh dipertahankan dengan keterangan-keterangan kukuh daripada Pendakwaan khususnya keterangan SP3 dan keterangan mengikut keadaan. [86] HMS juga telah menimbangkan isu yang dibangkitkan Tertuduh/Perayu bahawa aduan dan siasatan terhadap Tertuduh/Perayu telah diasaskan berkaitan tuduhan pemberian wang rasuah kepada SP8, SP9 dan pihak UMS. Namun, isu mengenai tajuk surat “P2” dan SP3 telah pergi ke pejabat Tertuduh/Perayu dan menaip deraf surat berkenaan yang menjadi pertuduhan sekarang tidak ditanya semasa siasatan. Ini bermakna Pedakwaan tidak memberikan notis awal (Alcontara Notice) kepada Pembelaan mengenai perkara-perkara yang berkaitan dengan pertuduhan terhadapnya. [87] Mahkamah mendapati ini adalah tidak tepat. Ini akan diperhalusi kemudian. Sebaliknya, Mahkamah berpendapat, pihak Pembelaan dan Tertuduh/Perayu sendiri gagal untuk memberikan maklumat seawal mungkin (Alcontara Notice) kepada pihak SPRM ketika D32 dirakamkan terhadap Tertuduh/Perayu berkenaan maklumat penting yang menjadi asas pembelaan Tertuduh/Perayu. [88] Contohnya, memandangkan SD2 merupakan Saksi penting Tertuduh/Perayu namun, Tertuduh/Perayu langsung tidak mendedahkan tentang kewujudan SD2, semasa SP3 sedang menaip deraf di pejabat Tertuduh/Perayu dan tidak pula mencadangkan bahawa komputer yang digunakan SP3 di pejabat Tertuduh/Perayu mempunyai password, ketika rakaman D32 dibuat terhadap Tertuduh/Perayu dan perkara ini juga tidak dicadangkan kepada SP3 melalui soal balas semasa perbicaraan. Malah versi-versi pembelaan Tertuduh/Perayu dipenuhi dengan penafian dan keterangan berbentuk afterthought termasuk isu-isu yang merupakan teras pembelaan. [89] Seperti yang diperkatakan tadi, nama SD2 tidak pernah timbul semasa kes ini dibicarakan di peringkat pendakwaan dan kali pertama timbul di peringkat pembelaan. Malahan, pihak Pembelaan tidak pernah mencadangkan nama SD2 ini semasa Pegawai-Pegawai Penyiasat dan SP3 memberikan keterangan. [90] Pihak Pembelaan juga tidak mencadangkan kepada mana-mana Saksi pihak Pendakwaan bahawa SD2 ini adalah pekerja Tertuduh/Perayu selain Tertuduh/Perayu sendiri. Yang ada mengikut keterangan kalau mengikut D27 (Senarai Penyitaan Harta) adalah seorang bernama “Anita” sebagai seorang pekerja Tertuduh/Perayu, semasa rampasan CPU Komputer dari bilik Tertuduh/Perayu dilakukan. [91] Justeru, untuk menguatkan kes pembelaan, Anitalah yang sepatutnya dipanggil juga tetapi tidak dipanggil. Malah, di dalam D32 itu sendiri tidak pernah timbul nama SD2 ini. [92] Mahkamah ini setelah menimbang pembelaan Tertuduh/Perayu mendapati, keterangan Tertuduh/Perayu dan SD2 bercanggah dan menimbulkan keraguan sama ada benar-benar SD2 bekerja di pejabat Tertuduh/Perayu. Tertuduh/Perayu di dalam keterangannya semasa pemeriksaan utama mengatakan pejabat Tertuduh/Perayu mempunyai CCTV dan buku pelawat, manakala SD2 yang “kononnya” adalah pekerja Tertuduh/Perayu pula memberitahu Mahkamah semasa disoal-balas bahawa pejabat Tertuduh/Perayu tidak mempunyai CCTV dan buku pelawat. Malah, semasa di peringkat kes pendakwaan tiada apa-apa cadangan dibuat kepada mana-mana Saksi pihak Pendakwaan tentang kewujudan CCTV dan buku pelawat oleh pihak Pembelaan. [93] Mengenai hujahan Tertuduh/Perayu bahawa beliau telah dinafikan haknya untuk mengemukakan pembelaannya yang sebenar dari awal kerana Alcontara Notice tidak diberikan, Mahkamah mendapati HMS telah meneliti dan menimbang kes pendakwaan dan pembelaan semasa perbicaraan dan juga semasa siasatan terhadap Tertuduh/Perayu. Berikut adalah dapatan HMS mengenai ini di muka surat 58 Alasan Penghakimannya yang berbunyi seperti berikut: “Mahkamah mendapati surat P2 telah dirujuk kepada Tertuduh semasa dalam siasatan maka, Tertuduh mempunyai peluang untuk menjelaskan apa-apa sahaja berkaitan surat P2 itu walaupun tiada soalan spesifik ditanyakan oleh pegawai perakam. Isu berkaitan SB2, kata laluan komputer dan soalan berkaitan surat P2 jikapun tidak ditanya semasa siasatan masih boleh dibangkitkan semasa peringkat kes pendakwaan. Sepanjang perjalanan kes ini juga Tertuduh tidak pernah membangkitkan sebarang isu berhubung kekeliruan terhadap pertuduhan yang dihadapi olehnya dan telah mengemukakan pembelaannya tanpa sebarang bantahan. Maka, Mahkamah mendapati tiada isu bahawa Tertuduh tidak dapat mengemukakan pembelaannya kerana hal tersebut dan ia juga tidak memprejudiskan Tertuduh untuk mengemukakan pembelaannya secara adil.” [94] Meneliti semula pembelaan Tertuduh/Perayu, Mahkamah mendapati kredibiliti SD2 adalah amat diragui. Mahkamah ini bersetuju dengan hujahan TPR bahawa keterangan SD2 mula goyah apabila disoal-balas dengan jitu oleh pihak Pendakwaan. SD2 telah mengakui bahawa SD2 tidak mengenali SP3, tidak pernah berjumpa SP3 dan tidak tahu rupa SP3. Tidak hairanlah pihak Pendakwaan menghujahkan bahawa di dalam keadaan sedemikian, tidak mungkin SD2 boleh menyatakan SP3 tidak pernah datang ke pejabat Tertuduh/Perayu melainkan telah “diajar” oleh Tertuduh/Perayu untuk berkata sedemikian. [95] Mahkamah ini bersetuju dengan hujah TPR yang mengendalikan rayuan ini yang berpendapat pembelaan Tertuduh/Perayu bertambah lemah apabila SD2 semasa disoal-balas bersetuju bahawa di dalam keadaan beliau bercuti dan tidak mengenali SP3, beliau tidak akan tahu jika SP3 ada datang ke pejabat Tertuduh/Perayu atau tidak. Manakala jawapan SD2 semasa diperiksa semula menjadi bercelaru dan tidak logik dibandingkan dengan jawapan SD2 semasa disoal-balas oleh pihak Pendakwaan. Ini melemahkan lagi kredibiliti SD2 sebagai Saksi Utama dan HMS telah mengambil-kira perkara ini. [96] Justeru, Mahkamah ini berpendapat keterangan SP3 kekal kukuh antara lain, bahawa SP3 telah meninggalkan surat kosong yang mempunyai letter head Timbalan Naib Canselor di pejabat Tertuduh/Perayu dan keesokkannya SP3 menerima daripada Tertuduh/Perayu “P2” yang telah mempunyai tarikh dan isi kandungan beserta tarikh. [97] Justeru, Mahkamah ini bersetuju dengan dapatan HMS bahawa di akhir kes setelah membandingkan kes pembelaan dan kes pendakwaan dan setelah mengambil-kira keprobabelan kes (probability of the case), Mahkamah ini memutuskan bahawa Pendakwa Raya telah berjaya membuktikan kesnya melampaui keraguan yang munasabah dan pihak Tertuduh/Perayu telah gagal menimbulkan keraguan yang munasabah terhadapnya. F. RAYUAN TERTUDUH/PERAYU TERHADAP HUKUMAN [98] Tertuduh/Perayu telah merayu terhadap hukuman yang mengikut Tertuduh/Perayu adalah terlalu berat dan tidak sesuai. [99] Mahkamah ini mengambil-maklum bahawa kesalahan di bawah Seksyen 468 memperuntukkan pemenjaraan sehingga 7 tahun serta hukuman denda. Adalah menjadi tanggung jawab Mahkamah sebelum menjatuhkan hukuman supaya memberi keutamaan kepada kepentingan awam yang mengatasi kepentingan peribadi Tertuduh/Perayu sendiri sepertimana yang ditekankan di dalam kes PP v. Loo Choon Fatt [1976] 2 MLJ 256. [100] Namun kepentingan seseorang Tertuduh tidak boleh diketepikan langsung. (Lihat kes Tan Sri Abdul Rahim Noor v. PP [2001] 1 MLJ 193). Bergantung kepada keadaan masing-masing, terdapat keadaan di mana kepentingan awam sendiri mewajarkan seseorang Tertuduh itu tidak dimasukkan ke dalam penjara di dalam tempoh yang panjang kerana ia akan membawa banyak keburukan daripada kebaikan, di mana seseorang Pesalah itu akan menjadi penjenayah tegar (hardened criminal) selepas menjalani hukuman penjara. [101] Justeru itu, Mahkamah ini sebagai Mahkamah yang mendengar rayuan perlu menjalankan satu kaedah pengimbangan (balancing exercise) untuk memastikan keadilan dilaksanakan kepada mangsa/orang awam dan juga Tertuduh/Perayu di dalam menentukan hukuman yang sesuai yang akan dijatuhkan. Ke arah itu, Mahkamah akan menggunakan kaedah ini di dalam menentukan hukuman yang sesuai di dalam kes ini. [102] Mahkamah juga ingin memetik ungkapan Hakim Mahkamah Rayuan YA Datuk Seri Gopal Sri Ram di dalam kes Adam Atan v. PP [2009] 1 CLJ 33 yang menyatakan: “In an appeal against sentence, the initial function of this court is one of review only. The fact that each of us sitting separately or together would have imposed a lesser sentence is irrelevant. The appellant must satisfy this court that the sentencing court has either erred in principle or imposed a sentence that was manifestly excessive. We find it unnecessary to cite any authority in support of this well-established principle”. [103] Di dalam kes ini, HMS setelah mempertimbangkan rayuan mitigasi dan hujahan pemberatan dan peringanan daripada kedua-dua pihak, telah menjatuhkan hukuman pemenjaraan selama tiga (3) tahun penjara dan denda RM50,000.00 atau penjara 15 bulan jika gagal bayar dan berpendapat Tertuduh/Perayu perlulah diasingkan dan disisihkan daripada masyarakat dalam tempoh waktu tersebut bagi menyedarkan dirinya tentang kesalahan yang telah dilakukannya dan sebagai hukuman dan pengajaran atas perbuatannya itu. Sebagai seorang Pemimpin masyarakat, ahli politik dan bekas Menteri, Tertuduh/Perayu perlulah menunjukkan contoh yang baik kepada masyarakat namun, Tertuduh/Perayu telah mensia-siakan kepercayaan rakyat terhadapnya dengan melakukan kesalahan sedemikian. Mahkamah berpendapat dapatan HMS sedemikian adalah betul dan tepat dan tidak wajar diganggu. [104] Mahkamah ini turut bersetuju dengan dapatan HMS bahawa walaupun Tertuduh telah memberi bantuan kepada pelajar-pelajar UMS selama ini, perkara tersebut tidak seharusnya menghalalkan apa-apa kesalahan yang dilakukan olehnya. Mahkamah ini bersependapat dengan dapatan HMS bahawa perbuatan Tertuduh/Perayu yang sanggup melakukan apa sahaja demi mendapatkan projek di UMS tersebut adalah satu tindakan yang tamak dan tidak menghormati undang-undang negara serta prosedur-prosedur yang terpakai. [105] Mahkamah ini berpendapat hukuman yang berbentuk deteren dan pengajaran perlu diberikan. Hukuman ini juga dapat menghantar mesej dan amaran keras kepada bakal-bakal pesalah di luar sana bahawa cara mendapatkan projek seumpama itu dengan cara salah dan tidak amanah tidak harus dilakukan Tertuduh/Perayu sebagai seorang Pemimpin dan seorang bekas Menteri yang berpengaruh di negeri Sabah. Justeru, Mahkamah bersetuju dengan dapatan HMS untuk mengenakan hukuman sedemikian dan keputusan ini tidak sepatutnya diganggu. [106] Mahkamah ini juga ambil maklum bahawa kes ini juga telah melalui perbicaraan penuh dan mengambil masa lebih kurang dua tahun. Mahkamah ini bersetuju dengan dapatan HMS bahawa masa dan kos pihak-pihak yang terlibat wajar diambil-kira juga. [107] Mahkamah ini juga telah membuat pertimbangan yang memihak Tertuduh/Perayu di mana di dalam kes ini tidak terdapat kerugian dan keuntungan salah yang dialami oleh mana-mana pihak. Mahkamah ini juga telah mengambil-kira kontribusi Tertuduh/Perayu kepada UMS khususnya Pelajar-Pelajarnya. Mahkamah juga berpendapat hukuman yang dijatuhkan HMS adalah wajar dan memadai sebagai pengajaran kepada Tertuduh/Perayu. [108] Mahkamah ini juga telah mengambil-kira trend hukuman semasa bagi kesalahan ini. [109] Ke arah itu, menimbang segala faktor-faktor di atas, Mahkamah ini berpendapat hukuman yang dijatuhkan HMS iaitu 3 tahun penjara adalah sesuai dan berpatutan. Perlu ditekankan di sini bahawa, hukuman yang dijatuhkan HMS adalah kurang dari setengah daripada hukuman maksima 7 tahun, sedangkan di bawah Seksyen 172 D Kanun Acara Jenayah, hanya Tertuduh/Perayu yang mengaku bersalah melalui “plea bargaining” sahaja yang layak mendapat hukuman separuh dari maksima sedangkan Tertuduh/Perayu telah tidak mengaku bersalah dan kes ini telah melalui satu perbicaraan penuh. [110] Sebagai tambahan kepada hukuman penjara, HMS telah menjatuhkan hukuman denda RM50,000.00 atau pemenjaraan selama lima belas (15) bulan jika denda tersebut gagal dibayar. Mahkamah ini bersetuju jumlah denda tersebut adalah berpatutan setelah Mahkamah mengambil-kira keseriusan kesalahan, fakta dalam kes ini dan hukuman-hukuman dalam kes serupa yang dirujuk oleh pihak Pendakwaan dan juga sebagai pengajaran kepada Tertuduh/Perayu serta sebagai peringatan kepada bakal-bakal Pesalah supaya jangan melakukan kesalahan sebegini. Mahkamah ini juga telah mempertimbangkan apa-apa hukuman yang berat daripada ini akan mengakibatkan “crushing effect” terhadap Tertuduh/Perayu dan akan memudaratkan Tertuduh/Perayu. G. KESIMPULAN [111] Di atas alasan-alasan yang dinyatakan tersebut, rayuan Tertuduh/Perayu terhadap sabitan dan hukuman adalah dengan ini ditolak, keputusan Hakim Mahkamah Sesyen (HMS) dikekalkan. Tarikh: 31 Julai 2023 (DATO’ AHMAD BIN BACHE) Hakim Mahkamah Tinggi Jenayah 1 Kuala Lumpur. Pihak-Pihak Tertuduh/Perayu: Encik Devanandan S. Subramaniam (Encik Khavenesh Devanandan bersamanya) TETUAN DEVA & ASSOCIATES Unit 1010, Blok E, Phileo Damansara 1 No. 9, Jalan 16/11 46350 Petaling Jaya SELANGOR (No. Ruj.: 114/21/CR/DSS) Pendakwa Raya/ Datuk Wan Shaharuddin bin Wan Ladin Responden: (Encik Haresh Prakash Somiah bersamanya) Timbalan Pendakwa Raya Bahagian Perundangan dan Pendakwaan Ibu Pejabat SPRM Aras 18, Blok C No. 2, Lebuh Wawasan Presint 7 62250 PUTRAJAYA