Prestariang Skin Sdn Bhd v Kerajaan Malaysia (WA-24NCvC-2312-11/2019)

Terdapat hanya satu isu untuk dibicarakan dalam kes ini: apakah kaedah untuk menilai pampasan/ganti rugi akibat daripada penamatan Perjanjian Konsesi secara unilateral oleh Defendan. Sepanjang perbicaraan di Mahkamah ini, Plaintif dan Defendan mengemukakan kaedah penilaian yang berlainan melalui saksi pakar masing-masing.

Selepas mempertimbangkan merit kes dan hujahan kedua-dua pihak, pada 14.3.2024, Mahkamah ini memutuskan penilaian pampasan hendaklah dikira berdasarkan prinsip quantum meruit dan mengawardkan RM 231,549,002.90 (“RM 231.5 juta”) dengan 5% post-judgment interest kepada Plaintif. Kemudian, pada 8.4.2024, Plaintif memfailkan rayuan terhadap keputusan saya ke Mahkamah Rayuan.

Dalam kes ini, Plaintif terkilan dengan tindakan Defendan apabila Defendan secara unilateral menamatkan Perjanjian Konsesi bertarikh 9.8.2017 (selepas ini sebagai “Perjanjian Konsesi” atau “Perjanjian tersebut”). Menurut Plaintif, Perjanjian Konsesi tersebut bernilai kira-kira RM 3.536 bilion dan bertujuan untuk merombak keseluruhan sistem imigresen di negara kita dengan Sistem Kawalan Imigresen Nasional (“Projek SKIN”). Adalah memadai untuk mengatakan bahawa Projek SKIN ini adalah projek yang memerlukan kepakaran teknikal.

Projek SKIN ini sebenarnya timbul daripada hasrat Jabatan Imigresen Malaysia (“Jabatan Imigresen”) untuk merombak sistem imigresen negara kita. Plaintif kemudiannya menyatakan minat mereka untuk membantu serta membangunkan Projek ini. Maka, pada 15.4.2014, Plaintif membentangkan kertas konsep mereka kepada Kementerian Dalam Negeri (“KDN”). Kira-kira 4 bulan kemudian, Plaintif mendapati bahawa kertas konsep mereka mendapat kelulusan awal daripada Kabinet.

Oleh yang demikian, bengkel telah dilaksanakan oleh Plaintif bagi membolehkan mereka mendapatkan pandangan terperinci tentang isu/cabaran yang dihadapi/bakal dihadapi oleh Jabatan Imigresen berhubung sistem tersebut. Pada 2.10.2014, KDN telah mengeluarkan Letter of Intent yang menyatakan bahawa Defendan pada dasarnya bersetuju untuk Plaintif merombak sistem imigresen negara (termasuk membangunkan Aplikasi Imigresen mudah alih). Bertindak atas Letter of Intent ini, Plaintif menanggung kos tambahan kerana mereka menjalankan banyak lawatan tapak (site-visits) dan bengkel untuk menyediakan cadangan (proposal) untuk Projek SKIN (“Cadangan SKIN”). Akhirnya, Plaintif mengambil masa hampir 1 tahun untuk merangka Cadangan SKIN tersebut.

Dalam pada itu, Plaintif dan Defendan turut mengadakan beberapa rundingan berhubung terma-terma Perjanjian Konsesi. Pada 15.11.2016, Defendan telah mengeluarkan surat yang mengesahkan bahawa Kabinet telah meluluskan pelaksanaan Projek SKIN dan fakta-fakta seterusnya mendedahkan bahawa pihak-pihak akhirnya memuktamadkan terma-terma Perjanjian Konsesi di sekitar suku ke-3 tahun 2017. Maka, Perjanjian antara Plaintif dan Defendan mengandungi tiga peringkat:

Perjanjian tambahan kemudiannya dipersetujui oleh kedua-dua pihak pada 11.4.2018 (“Perjanjian Tambahan”).

Malangnya, walaupun terdapat banyak komitmen dan usaha yang dilaburkan oleh kedua-dua pihak (atau mungkin, secara khususnya oleh Plaintif), ikatan hubungan kontrak mereka hanya berlangsung dalam tempoh yang singkat / pendek. Defendan secara unilateral menamatkan Perjanjian dengan cara perampasan (expropriation) pada 22.1.2019 (“Tarikh Penamatan”) selepas parti politik yang kian lama memerintah negara kita, iaitu Barisan Nasional (“BN”) mengalami kekalahan dalam Pilihan Raya Umum Ke-14 (“PRU 14”). Menurut Plaintif, kerajaan yang baru dilantik, Pakatan Harapan (“PH”) menunjukkan sedikit hasrat untuk meneruskan Projek SKIN yang telah lama diusahakan dalam tempoh pemerintahan BN dan kerjasama mereka untuk Projek itu juga berkurangan dengan ketara selepas PH mengambil alih kerusi pentadbiran negara.

Akhirnya, keseluruhan Projek SKIN telah dihentikan sepenuhnya pada 18.10.2018 melalui Notis Penamatan yang dikeluarkan oleh Defendan. Pendirian ini kemudiannya disokong oleh Surat Kabinet bertarikh 11.12.2018 yang mengesahkan penamatan Perjanjian Konsesi tersebut. Kedua-dua pihak akhirnya bersetuju bahawa tarikh penamatan Perjanjian ialah 22.1.2019. Namun demikian, Plaintif tidak berpuas hati Tempoh pembangunan/Tarikh Permulaan Pembangunan (25.4.2018) Tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan (seawal Mei 2021) Tempoh Condition Precedent (11.4.2018) Penamatan (22.1.2019) 5 dengan situasi ini dan maka telah memfailkan satu tindakan sivil di depan Mahkamah ini untuk mendapatkan pampasan.

Adalah penting untuk menyatakan bahawa pihak-pihak di sini tidak mencabar kesahihan penamatan Perjanjian tersebut. Sebaliknya, Defendan juga tidak mempertikaikan bahawa Plaintif berhak mendapat pampasan berdasarkan penamatan unilateral. Oleh itu, isu yang dipertikaikan adalah apakah mekanisme untuk mengira pampasan tersebut.

Pada pandangan Plaintif, pampasan hendaklah dikira mengikut klausa 28.3.1(b)(iii) yang dinyatakan dalam Perjanjian Konsesi tersebut. Walaubagaimanapun, Defendan mengambil pendirian yang berbeza dan berhujah bahawa Plaintif hanya berhak mendapat pampasan atas prinsip quantum meruit. Defendan berhujah bahawa walaupun klausa tersebut terkandung dalam Perjanjian, Plaintif tidak boleh bergantung pada klausa ini kerana pampasan yang ditetapkan dalam kontrak, i.e. klausa 28.3.1(b)(iii), adalah tidak terpakai dalam fakta kes ini kerana kes ini merupakan penamatan kontrak dalam tempoh 2 tahun dari tarikh Perjanjian. Secara kasarnya, apa yang dikatakan oleh Defendan ialah pampasan yang ditetapkan secara kontrak tidak terpakai dalam situasi "penamatan dalam tempoh 2 tahun". Defendan seterusnya berhujah bahawa kewajipan mereka untuk membayar hanya timbul:

selepas 1 bulan dari Tarikh Mula Perkhidmatan Penyelenggaraan (berdasarkan klausa 11.2 Perjanjian) dan selepas pengeluaran Sijil Penerimaan (Certificate of Acceptance) (berdasarkan klausa 18.7 Perjanjian); dan

jika terdapat kerja berskala besar yang dilakukan oleh Plaintif. Pada masa ini, hanya 2.04% daripada kerja yang dilakukan (iaitu bersamaan dengan 273 hari) dan oleh itu adalah tidak munasabah untuk Plaintif menuntut sebanyak RM 732,860,194.00 (“RM 732.8 juta”). [12] Hujahan sedemikian tidak diterima dengan baik oleh Plaintif. Sebagai hujahan balas, Plaintif mengatakan bahawa pergantungan mereka pada klausa 28.3.1(b)(iii) adalah mampan atas sebab-sebab berikut:

Pihak yang berkontrak harus berpegang kepada terma-terma dan bargain mereka untuk menjaga kesucian kontrak. Memandangkan Plaintif dan Defendan melaksanakan Perjanjian (yang merangkumi klausa 28.3.1(b)(iii)), maka, ia adalah tidak jujur bagi Defendan untuk kini mengingkari cara pengiraan yang ditetapkan secara kontrak dan menggunakan prinsip common law quantum meruit;

Memandangkan Defendan bergantung pada klausa perampasan (klausa 31) untuk menamatkan Perjanjian, pada masa yang sama, Plaintif juga mesti berhak untuk bergantung pada klausa pampasan 28.3.1(b)(iii) yang dinyatakan dalam Perjanjian itu untuk menuntut pampasan bagi perkhidmatan yang diberikan oleh Plaintif setakat Tarikh Penamatan. Malah, kedua-dua klausa 31.1 dan 31.2 mengatakan bahawa klausa 28.3.1(b)(iii) terpakai sekiranya berlaku perampasan. Kedua-dua klausa 11.2 dan 18.7 yang dihujahkan oleh Defendan tidak boleh diterima pakai sama sekali dalam kes ini. Saksi-saksi Defendan, iaitu Mariyam binti Mohamad (“Mariyam”) nampaknya juga mengambil pendirian ini dalam afidavitnya dalam Lampiran 17 perenggan 18 dan Neil Arthur Edmonds (“Neil”) juga mengakuinya semasa perbicaraan;

Adalah tidak betul untuk mengatakan bahawa pemakaian klausa 28.3.1(b)(iii) bergantung pada masa perampasan seperti yang dipertikaikan oleh Defendan. Hujahan Defendan bahawa “klausa 28.3.1(b)(iii) tidak terpakai kerana kes ini adalah penamatan dalam tempoh 2 tahun” mesti ditolak kerana tafsiran sedemikian akan meletakkan Plaintif (yang telah melabur banyak dalam Projek SKIN) dalam kawalan eksklusif Defendan; dan

Penamatan Perjanjian menimbulkan kesan besar kepada Plaintif. Mereka terpaksa memecat seramai 135 pekerja mereka, harga saham mereka jatuh secara mendadak daripada RM 3.26 sesaham kepada RM 0.265 sesaham dan mereka juga dikhuatiri dengan pelbagai tuntutan akibat pelanggaran perjanjian Plaintif dengan pihak-pihak ketiga. Oleh itu adalah penting bahawa Plaintif diberi pampasan sewajarnya bagi kerugian yang dialami dan klausa 28.3.1(b)(iii) mestilah menjadi tempat rujukan yang paling utama. [13] Untuk kesempurnaan, klausa 31, klausa 28.3.1(b)(ii) dan juga klausa 28.3.1(b)(iii) Perjanjian tersebut menyatakan seperti berikut: … … [14] Untuk mengira jumlah pampasan, Plaintif menawarkan 2 cara pengiraan. Menurut Plaintif, cara pengiraan pertama dikenali sebagai “Formula Kontrak” (“Formula Kontrak”) dan Formula ini ditetapkan dalam Perjanjian berdasarkan Model Private Public Partnership (“Model PPP”). Model PPP ini bermakna Plaintif menanggung keseluruhan risiko Projek SKIN dari masa terdahulu. Kaedah Pengiraan 1: Formula Kontrak [15] Plaintif menegaskan bahawa Projek SKIN ini sebenarnya telah dimulakan sejak 2014 dan tidak dipertikaikan bahawa pelbagai usaha yang berskala besar perlu dilakukan oleh Plaintif sebelum memeterai Perjanjian Konsesi tersebut. Sebagai contoh, Plaintif mesti boleh mereka/membentuk sistem/infrastruktur IT yang sepadan dengan keperluan Defendan dan ini bukanlah sesuatu yang mudah. Pandangan/nasihat pakar mesti dirujuk dan Plaintif juga mesti mempunyai sokongan kewangan yang mencukupi (dan konsisten) untuk menjamin usaha-usaha awal mereka akan berhasil. [16] Dalam erti kata lain, Plaintif mesti mencurahkan pelaburan yang besar untuk memastikan Projek SKIN menjadi kenyataan. Risiko kewangan ini juga berterusan sepanjang tempoh konsesi dan segala kos perlu ditanggung oleh Plaintif. Plaintif seterusnya menyatakan bahawa andaikan system / infrastruktur IT mereka diterima oleh Defendan, Plaintif tidak dijanjikan dengan sebarang bayaran segera kerana jadual pembayaran dalam Perjanjian menetapkan pembayaran hanya akan bermula dari tahun 4 hingga tahun 15 Projek SKIN. Ringkasnya, Plaintif menghadapi jalan yang tidak mudah sejak mereka membuat keputusan untuk terlibat dalam Projek SKIN. [17] Selanjutnya, Plaintif menegaskan bahawa mereka juga "dipaksa" untuk menanggung pelbagai kos tambahan untuk Projek SKIN. Dalam perenggan 28.5 hujahan bertulis mereka, mereka menjelaskan: a. The exchange rate for the Euro (€) was capped at RM4.60 per €1. Any change/increase in exchange rates was to be borne by [the Plaintiff] and Ringgit Malaysia (RM) had deteriorated to RM4.70 per 1€ on 25.4.2018; b. [The Defendant] had capped the interest rate for bank loans at 5% [Encl. 30, pdf and hardcopy page 90] but the loan facility from Bank Pembangunan Malaysia Berhad (“BPMB”) had an interest rate of 5.95%. [The Plaintiff] absorbed the increase in interest rate and as a result, [the Plaintiff] was forced to reduce its returns, i.e. the Equity Internal Rate of Return (“EIRR”) from 12.98% to 12.59%. c. The total loan facility for the SKIN Project amounted to RM869 million. However, [the Defendant] had capped the Debt exposure at RM771 million based on 80% debt on the Total Project Cost of RM964 million as stated in Appendix 14 of the Concession Agreement. [Encl. 9, Vol. VI, pdf page 12, hardcopy page 1822] d. Despite the Total Project Cost increasing from RM964 million to RM1.08 billion due to the higher debt and interest cost, the total amount of [Availability Charges] to be paid by [the Defendant] to [the Plaintiff] remained the same. [Encl. 41, pdf page 99, hardcopy page 98] [18] Sehubungan itu, Plaintif berhujah bahawa pengiraan untuk pampasan (yang timbul daripada penamatan unilateral dan/atau perampasan itu) mestilah berdasarkan klausa 28.3.1(b)(iii) Perjanjian. Klausa 28.3.1(b)(iii) ini secara khususnya menyatakan seperti berikut: … … [19] Dalam hal ini, Plaintif berhujah bahawa klausa 28.3.1(b)(iii) ini bukan peruntukan penalti. Ia bukan klausa liquidated damages (“LAD”) seperti yang dibayangkan dalam seksyen 75 Akta Kontrak 1950 kerana tiada pelanggaran kontrak dalam kes ini. Tepatnya, apa yang berlaku di sini adalah perampasan (expropriation). [20] Oleh itu, berdasarkan klausa 28.3.1(b)(iii), Plaintif menyatakan sejumlah RM 732.8 juta perlu dibayar oleh Defendan sebagai pampasan (“Jumlah Pampasan”). Jumlah ini ialah Availibility Charges (“AC”) untuk baki tempoh konsesi yang belum tamat. Untuk lebih menghargai maksud sebenar AC ini, rujukan kepada klausa 11.2 Perjanjian akan membantu: [21] Seperti yang boleh diperolehi daripada klausa 11.2.1 yang disebutkan di atas, ia membuat rujukan nyata kepada Appendix 14 Perjanjian dan Appendix 14 (item 2) ini menjelaskan bahawa AC hanya bermula selepas tahun ketiga tempoh konsesi: [22] Bagi menjelaskan bagaimana jumlah RM 732.8 juta ini diperoleh, Plaintif menjelaskan peruntukan dalam klausa 28.3.1(b)(iii) ada memperincikan:

(A) nilai semasa AC untuk baki tempoh konsesi yang belum tamat; tolak

(B) the Weighted Average Cost of Capital (“WACC”); tolak

(C) jumlah yang mungkin terhutang oleh Plaintif kepada Defendan pada Tarikh Penamatan 22.1.2019. [23] Maka, Plaintif berkata bahawa pengiraan bagi pampasan menggunakan klausa 28.3.1(b)(iii) ialah:

(A) – (B) – (C) = Jumlah Pampasan (“Formula Jumlah Pampasan”) [24] Untuk (A), jumlahnya ialah RM 1,971,990,431.00 (“RM 1.97 bilion”). Plaintif menjelaskan bahawa angka ini diperoleh daripada merumuskan nilai AC antara tahun ke-4 hingga tahun ke-15 yang dinyatakan dalam Appendix 14: [25] Dan untuk (B) pula, iaitu the Weighted Average Cost of Capital (“WACC”), Plaintif menjelaskan dalam perenggan 151.2 hujahan bertulis mereka seperti berikut: (selepas ini sebagai "Formula WACC") [26] Plaintif menjelaskan bahawa Formula yang disebutkan di atas berpunca daripada klausa 1.1 Perjanjian di mana ia menyatakan: [27] Berdasarkan Formula WACC ini, Plaintif mengemukakan bahawa nilai (B) ialah 12.59%. [28] Bagi (C), iaitu jumlah yang mungkin terhutang oleh Plaintif kepada Defendan pada Tarikh Penamatan 22.1.2019, Plaintif menegaskan bahawa ini adalah RM 0.00 kerana Plaintif tidak berhutang apa-apa jumlah kepada Defendan. [29] Oleh itu, dengan bergantung kepada (A) – (B) – (C) Formula Jumlah Pampasan, ia akan menjana nilai RM 732.8 juta dan ini adalah jumlah yang perlu dibayar oleh Defendan kepada Plaintif:

(A) – (B) – (C) = Jumlah Pampasan RM 1.97 bilion – 12.59% – RM 0.00 = RM 732.8 juta [30] Namun begitu, untuk menguatkan lagi tuntutan mereka, Plaintif mendapatkan keterangan saksi pakar bernama Eddy Lee Chi Kwong (“Eddy Lee”). Eddy Lee memberitahu Mahkamah ini bahawa jumlah pampasan sepatutnya berjumlah RM 922.1 juta berdasarkan klausa 28.3.1(b)(iii) yang disebutkan di atas. Untuk menghuraikannya, Eddy Lee mula-mula menjelaskan bahawa dia bergantung pada kaedah pengiraan Formula Jumlah Pampasan yang sama seperti yang dihujah oleh Plaintif (rujuk perenggan [23] Alasan Penghakiman ini):

(A) – (B) – (C) = Jumlah Pampasan [31] Eddy Lee kemudiannya menegaskan bahawa perbezaan pengiraannya dengan Plaintif ialah kaedah pengiraan nilai (B), iaitu WACC. Menurut Eddy Lee, pendekatan Plaintif dalam mengira nilai (B) adalah konservatif dan oleh itu, ia memberi kesan kepada Jumlah Pampasan keseluruhan. [32] Eddy Lee menjelaskan kepada Mahkamah ini bahawa nilai (A) tidak dipertikaikan dan beliau bersetuju dengan jumlah RM 1.97 bilion seperti yang dicadangkan oleh Plaintif (lihat perenggan [24] Alasan Penghakiman ini). [33] Berkenaan nilai (B) (iaitu WACC), Eddy Lee memberitahu bahawa WACC ialah 11.1%, bukan 12.59% seperti yang dikira oleh Plaintif. Juga, oleh kerana Plaintif tidak berhutang apa-apa amaun kepada Defendan, nilai (C) ialah RM 0.00. Oleh itu, dengan bergantung kepada kaedah pengiraan (A) – (B) – (C) yang sama, Eddy Lee menyatakan bahawa Plaintif berhak menuntut RM 922.1 juta:

(A) – (B) – (C) = Jumlah Pampasan RM 1.97 bilion – 11.1% – RM 0.00 = RM 922.1 juta [34] Secara keseluruhan, kedua-dua Plaintif dan Eddy Lee mengambil pendirian yang sama bahawa komponen “pinjaman” dalam Formula WACC (supra) mestilah RM 0.00 kerana tindakan Defendan yang mengakibatkan pinjaman tidak dibayar oleh Bank Pembangunan Malaysia Berhad (“BPMB”) kepada Plaintif. Oleh itu, dakwaan Defendan bahawa WACC dikira secara salah adalah tidak bermerit. [35] Walau apa pun, Plaintif seterusnya menyatakan bahawa jika Formula Kontrak tidak patut digunakan dalam kes ini, mereka bersedia untuk mengira pampasan berdasarkan prinsip common law quantum meruit sekiranya Mahkamah ini tidak bersetuju dengan mereka mengenai Formula Kontrak yang disebut di atas. Seperti yang dibayangkan di atas, pampasan atas dasar quantum meruit adalah apa yang Defendan sanggup bayar. Namun begitu, Plaintif mengekalkan pendirian mereka dan berhujah bahawa ini tidak bermakna hanya jumlah minimum yang akan diberikan kepada mereka. Sebaliknya, Plaintif hendaklah dibayar balik dengan sewajarnya dan diberi pampasan untuk: Tuntutan (A): kos yang dibelanjakan untuk kerja yang dilaksanakan untuk Projek SKIN; Tuntutan (B): kehilangan keuntungan; dan Tuntutan (C): faedah untuk pembayaran lewat. (selepas ini masing-masing dikenali sebagai Tuntutan (A), Tuntutan (B), dan Tuntutan (C)) [36] Dalam kata mudah, Plaintif harus dibayar balik menurut seksyen 71 Akta Kontrak untuk semua kerja yang dilakukan untuk keseluruhan Projek SKIN. Secara tepatnya, ini bermakna Plaintif menuntut segala kos yang dibelanjakan sejak tahun 2014 di mana ia merupakan titik permulaan komunikasi pertama antara Plaintif dan Defendan (lihat perenggan [4] Alasan Penghakiman ini). Seksyen 71 tersebut memperuntukkan: Obligation of person enjoying benefit of non-gratuitous act. Where a person lawfully does anything for another person, or delivers anything to him, not intending to do so gratuitously, and such other person enjoys the benefit thereof, the latter is bound to make compensation to the former in respect of, or to restore, the thing so done or delivered. Kaedah Pengiraan 2: prinsip quantum meruit [37] Merujuk kepada Tuntutan (A), (B) dan (C) yang disebut di perenggan [35] Alasan Penghakiman ini, Plaintif berusaha untuk bergantung kepada keterangan seorang lagi saksi pakar bernama Sanjay Sidhu (“Sanjay”). Kaedah Pengiraan 2: Tuntutan (A) [38] Sehubungan itu, bagi Tuntutan (A), Sanjay berkata jumlah kos yang dibelanja oleh Plaintif bagi Projek SKIN ini ialah RM 231,549,002.90 (“RM

231.5 juta”). Secara ketara, saksi pakar Defendan Alifah Aida binti Lope Abdul Rahman (“Alifah”) mengaku semasa perbicaraan dan bersetuju dengan Sanjay mengenai cara (atau pendekatan) mengira RM 231.5 juta ini. [39] Namun begitu, Sanjay telah menjelaskan kepada Mahkamah ini bahawa RM 231.5 juta sebenarnya terdiri daripada 3 komponen:

Kos yang terakru dari tempoh pra-menandatangani Perjanjian: RM 32,572,448.38 (“RM 32.5 juta”)

Kos untuk melaksanakan Perjanjian: RM 163,237,860.31 (“RM

163.2 juta”)

Kos yang dibelanjakan selepas penamatan Perjanjian: RM 35,738,694.21 (“RM 35.7 juta”) [40] Menurut Sanjay, 3 komponen di atas adalah sah dan mesti diambil kira dalam penilaian pampasan. Kerja yang dilakukan pada peringkat pra-menandatangan Perjanjian termasuk semua usaha penting yang dilakukan oleh Plaintif untuk mendapatkan kelulusan dan kebenaran yang diperlukan sebelum memulakan Projek SKIN. Kerja yang dilakukan selepas penamatan Perjanjian termasuk semua kontrak yang dimeterai oleh Plaintif dengan kontraktor pihak ketiga untuk Projek SKIN. [41] Oleh itu, apa yang Sanjay cuba jelaskan kepada Mahkamah ini ialah peratusan keseluruhan kerja yang dilakukan oleh Plaintif bagi keseluruhan Projek SKIN sejak 2014 sehingga Tarikh Penamatan ialah RM 231.5 juta. Penilaian saksi-saksi Defendan, khususnya, oleh Yaacob bin Yusof (“Yaacob”) dan Mohamad Shanudin bin Zakaria (“Shanudin”) mengenai peratusan kerja yang dilakukan, adalah tidak tepat. Kaedah Pengiraan 2: Tuntutan (B) [42] Berkenaan Tuntutan (B), iaitu kehilangan keuntungan, Plaintif bergantung kepada keterangan saksi lain bernama Yuvajara Singam Muthuthamby (“Singam”). Singam memberi keterangan bahawa terdapat kerugian keuntungan berjumlah RM 122.58 juta yang dialami oleh Plaintif dan ia bersamaan dengan 34.6% daripada jangkaan margin keuntungan (profit margin expectations). Kaedah penilaian Earned Value Management (“EVM”) yang diguna pakai oleh saksi pakar Defendan Shanudin adalah tidak betul kerana Projek SKIN tidak cukup matang untuk mengguna kaedah analisa EVM. Kaedah Pengiraan 2: Tuntutan (C) [43] Berkenaan Tuntutan (C), ia adalah faedah pembayaran lewat. Plaintif mengemukakan bahawa mereka berhak mendapat faedah untuk pembayaran lewat berdasarkan keputusan House of Lords dalam Yeoman’s Row Management Ltd and another v. Cobbe [2008] All ER

Kesimpulan mengenai hujahan Plaintif tentang quantum ganti rugi [44] Secara keseluruhannya, jelas daripada hujahan-hujahan terdahulu bahawa pengiraan berdasarkan Kaedah 1 (Formula Kontrak) menghasilkan jumlah pampasan yang lebih besar daripada Kaedah 2 (quantum meruit). Walau bagaimanapun, Plaintif menekankan bahawa Formula Kontrak menurut klausa 28.3.1(b)(iii) adalah dan harus menjadi cara pengiraan pilihan untuk menilai jumlah pampasan. Saksi pakar yang disapina oleh Defendan, iaitu Adam Malik bin Sahar (“Adam”), Yaacob, Mariyam, Neil, Shanudin dan Alifah masing-masing tidak boleh dipercayai. [45] Sehubungan itu, Plaintif menggesa Mahkamah ini untuk memberi nilai probative yang rendah untuk saksi-saksi pakar Defendan atas alasan, antara lain, bahawa pengiraan mereka (walaupun berdasarkan prinsip quantum meruit) tidak mengambil kira kerja yang dilakukan untuk Projek SKIN sebelum pelaksanaan rasmi Perjanjian Konsesi. Pendekatan sedemikian adalah tidak betul dan tidak juga boleh diterima oleh Mahkamah ini kerana Defendan menyimpang daripada prinsip undang-undang berkaitan quantum meruit. [46] Malah, seperti yang dijelaskan di bawah oleh Plaintif, keterangan yang diberikan oleh saksi Defendan semasa perbicaraan adalah tidak boleh dipercayai:

Yaacob dan penilaian Adam terhadap kerja yang dilakukan oleh Plaintif hanya pada 2.04% adalah tidak betul. Yaacob dan Adam tidak mengambil kira usaha yang dilakukan oleh Plaintif sebelum Perjanjian dan ini tidak selaras dengan prinsip quantum meruit. Adalah undang-undang mantap bahawa penilaian berdasarkan quantum meruit mesti merangkumi semua kerja yang dilakukan sebelum, semasa dan selepas

Penilaian Yaacob dan Adam terhadap peratusan kerja yang dilakukan sebanyak 2.04% bercanggah dengan saksi lain iaitu penilaian Shanudin sebanyak 4.825%. Tetapi penilaian Shanudin juga tidak boleh dipercayai kerana Shanudin mengaku kepada Mahkamah ini bahawa dia tidak membaca semua dokumen yang diberikan kepadanya sebelum menyediakan laporannya. Menurut Shanudin, beliau hanya menerima pakai angka yang ditetapkan oleh Yaacob dan tidak menilai asas-asas angka tersebut;

Mariyam memberikan keterangan yang berbeza tentang sama ada pihak-pihak bersetuju untuk Pelan Pengurusan Projek (“PMP”) diperluaskan dalam tempoh 6 bulan. Pada mulanya, beliau memberi keterangan bahawa pihak-pihak bersetuju supaya PMP dilanjutkan, tetapi kemudiannya mengambil pendirian bertentangan mengenai PMP (walaupun tanpa sebarang keterangan sokongan). Walau bagaimanapun, kedudukan beliau jelas bertentangan dengan bukti kontemporari kerana pihak-pihak sebenarnya bersetuju supaya PMP diperluaskan dalam tempoh 6 bulan;

Neil bukan saksi bebas dan dia juga kurang kepakaran dalam Projek Model PPP. Malah, kepakarannya tidak disokong oleh sebarang kelayakan profesional. Oleh itu, keterangannya adalah self-serving kerana ia adalah pandangan beliau tentang tafsiran kontrak; dan

Alifah bukan saksi bebas juga. [47] Oleh itu, Plaintif berhujah bahawa tuntutan mereka harus dibenarkan dan sebagai ringkasan, angka-angka Jumlah Pampasan yang dituntut oleh Plaintif ialah: • Kaedah 1: Formula Kontrak (klausa 28.3.1(b)(iii)) o Taksiran Plaintif: RM 732.8 juta ATAU o Taksiran Eddy Lee: RM 922.1 juta • Kaedah 2: kaedah quantum meruit o Kos untuk kerja yang dilakukan: RM 231.5 juta, tambah o Kehilangan keuntungan: RM 122.5 juta, tambah o Faedah pembayaran lewat. HUJAHAN DEFENDAN [48] Berdasarkan hujahan bertulis Defendan, adalah dapat dilihat bahawa Defendan tidak mempertikaikan Availability Charges (AC). Jika fakta dalam kes ini menunjukkan bahawa AC telah terakru, Defendan sentiasa bersedia membayar jumlah ini. Persoalannya ialah sama ada AC telah terakru. Seperti yang diterangkan di atas, Perjanjian Konsesi antara Plaintif dan Defendan terdiri daripada 3 tempoh yang berbeza: [49] Menurut Defendan, Plaintif hanya berhak untuk dibayar AC sebaik sahaja Tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan bermula (iaitu seawal Mei 2021). Fakta semasa, sebaliknya, adalah jelas kerana Tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan belum bermula sama sekali (lihat rajah di atas pada bahagian kotak). [50] Perjanjian pada masa ini telah ditamatkan pada 22.1.2019 dan Defendan berhujah bahawa tidak akan ada AC berbayar pada Tarikh Penamatan ini kerana AC terakru hanya apabila Tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan bermula (yang hanya akan berlaku seawal Mei 2021). Oleh itu, adalah silap bagi Plaintif untuk menegaskan bahawa AC telah terakru kepada jumlah RM 732.8 juta pada Tarikh Penamatan. [51] Defendan menjelaskan kepada Mahkamah ini bahawa walaupun penamatan Perjanjian adalah dengan cara perampasan (atas alasan kepentingan awam) seperti yang diperuntukkan di bawah klausa 31.1, adalah penting untuk ingat bahawa Perjanjian itu adalah berdasarkan Model PPP. Ini bermakna bahawa pada setiap masa, Plaintif sedar bahawa mereka menanggung kos pembangunan untuk keseluruhan Projek SKIN. Sekali lagi, Appendix 14 (item 1) Perjanjian telah menyatakan bahawa jumlah Kos Pembangunan ialah RM 820,967,082.00 (“RM 820.9 juta”) Tempoh pembangunan/Tarikh Permulaan Pembangunan (25.4.2018) Tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan (seawal Mei 2021) Tempoh Condition Precedent (11.4.2018) Penamatan (22.1.2019) [52] Oleh itu, dengan mengambil kira Kos Pembangunan yang disebut di atas sebanyak RM 820.9 juta serta tuntutan Plaintif sebanyak RM 732.8 juta, ia akan membawa kepada kesimpulan bahawa Plaintif kini cuba menuntut 89.27% daripada jumlah Kos Pembangunan:

732.8 𝑗𝑢𝑡𝑎 820.9 𝑗𝑢𝑡𝑎 × 100% = 89.27% [53] Defendan berhujah bahawa ini adalah sangat tidak adil dan tidak munasabah apabila mengambil kira bahawa tiada kerja telah diterima dan/atau certified oleh Defendan setakat Tarikh Penamatan 22.1.2019. Secara kasarnya, sistem SKIN sebenarnya pun belum dibangunkan, dipersetujui, diterima (melalui Perakuan Penerimaan) oleh Defendan sama sekali. Oleh itu, Plaintif tidak berhak menegaskan bahawa mereka akan dibayar RM 732.8 juta untuk Projek SKIN yang tidak disiapkan atau diperakui oleh Defendan. Atas alasan ini, kewajipan Defendan untuk membayar tidak boleh timbul. [54] Dalam erti kata lain, apa yang dipanggil “Formula Jumlah Pampasan” Plaintif (lihat perenggan [23] Alasan Penghakiman ini) dan “Formula WACC” (lihat perenggan [25] Alasan Penghakiman ini) (selepas ini secara kolektif dikenali sebagai “2 Formula tersebut”) kurang merit. Apabila tiada Sijil Penerimaan yang dikeluarkan oleh Defendan, maka, 2 Formula yang dicadangkan oleh saksi-saksi Plaintif tidak boleh digunakan. [55] Sehubungan itu, hujahan Plaintif tentang klausa 28.3.1(b)(iii) Perjanjian Konsesi mesti ditolak. [56] Pada pandangan Defendan, walau bagaimanapun, jumlah pampasan yang munasabah masih akan diberikan kepada Plaintif menurut seksyen 74 Akta Kontrak. Ini terutamanya untuk kerja yang dilakukan dan perbelanjaan yang ditanggung oleh Plaintif sehingga tarikh Penamatan tetapi tuntutan tersebut masih perlu dibuktikan dengan tegas. Seksyen 74 memperuntukkan: Compensation for loss or damage caused by breach of contract.

When a contract has been broken, the party who suffers by the breach is entitled to receive, from the party who has broken the contract, compensation for any loss or damage caused to him thereby, which naturally arose in the usual course of things from the breach, or which the parties knew, when they made the contract, to be likely to result from the breach of it.

Such compensation is not to be given for any remote and indirect loss or damage sustained by reason of the breach. [57] Menurut Defendan, adalah malang bahawa Plaintif tidak mengemukakan sebarang dokumen sokongan / bukti kukuh dalam kes ini untuk membuktikan sejauh mana kerja yang dilakukan dari tarikh mula (25.4.2018) sehingga Tarikh Penamatan (22.1.2019): [58] Sebaliknya, Plaintif (melalui salah seorang saksi mereka, Sanjay) hanya menunjukkan kepada Mahkamah ini pelbagai angka / nilai dalam laporan pakarnya dalam Appendix 1 Lampiran 71. Menurut Sanjay, angka tersebut adalah hasil semakan beliau terhadap anggaran kerja-kerja yang telah dilaksanakan oleh Plaintif yang merangkumi sekitar 4,000 ++ dokumen. Defendan berhujah bahawa 4,000 ++ dokumen itu tidak pernah dikemukakan sebagai sebahagian daripada keterangan di Mahkamah ini semasa perbicaraan. Oleh itu, keterangan Sanjay mesti dinilai dengan cermat. [59] Maka, Defendan berhujah bahawa Plaintif hanya berhak mendapat pampasan bagi kerja yang dilakukan berjumlah 4.25% (seperti yang dinilai oleh Shanudin) atau 2.04% (seperti yang dinilai oleh kedua-dua Yaacob dan Adam). [60] Defendan seterusnya menegaskan kepada Mahkamah ini bahawa sebarang kerja yang dilakukan sebelum tempoh Pembangunan Tempoh pembangunan/Tarikh Permulaan Pembangunan (25.4.2018) Tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan (seawal Mei 2021) Tempoh Condition Precedent (11.4.2018) Penamatan (22.1.2019) Defendan berkata, Plaintif tidak membuktikan peratusan kerja yang dilakukan dalam tempoh ini (25.4.2018) tidak boleh dan tidak akan ditanggung oleh mereka. Ini dibuktikan daripada:

Model PPP Projek SKIN;

Letter of Intent bertarikh 2.10.2014 yang dikeluarkan oleh

klausa 3.1 Perjanjian; [61] Defendan menyatakan ini semuanya secara konsisten menunjukkan bahawa risiko Projek SKIN sebelum tempoh Pembangunan tidak akan ditanggung oleh Defendan. Perkara ini adalah dalam pengetahuan Plaintif. [62] Dalam apa jua keadaan, Defendan berhujah bahawa pampasan yang munasabah di bawah seksyen 71 Akta Kontrak boleh diguna pakai dalam kes ini untuk faedah Plaintif: Obligation of person enjoying benefit of non-gratuitous act. Where a person lawfully does anything for another person, or delivers anything to him, not intending to do so gratuitously, and such other person enjoys the benefit thereof, the latter is bound to make compensation to the former in respect of, or to restore, the thing so done or delivered. [63] Dalam hal ini, saksi kedua-dua pihak memberi keterangan peratusan kerja yang berbeza yang dilakukan oleh Plaintif pada Tarikh

(i)

2.04% o sebagaimana yang dinilai oleh Adam, Yaacob dan Mariyam o berjumlah RM 16,747,728.50 (“RM 16.7 juta”)

(ii)

4.25% o seperti yang dinilai oleh Shanudin o berjumlah RM 34,891,101.00 (“RM 34.8 juta”)

(iii) 9% o seperti yang dinilai oleh pakar Plaintif Chok Joon Heng (“Chok”) o berjumlah RM 73,887,037.40 (“RM 73.8 juta”)

(iv) RM 231.5 juta o seperti yang dinilai oleh Sanjay yang merangkumi kerja yang dilakukan sebelum, semasa dan selepas penamatan Perjanjian o lihat perenggan [38] – [41] Alasan Penghakiman ini [64] Menurut Defendan, hanya taksiran atau (i), (ii) atau (iii) yang disebut di perenggan sebelum ini patut diterima oleh Mahkamah dan bukannya

(iv). Ini selaras dengan hujahan Defendan bahawa klausa 3 Perjanjian secara jelas mengecualikan kerja yang dilakukan sebelum pelaksanaan Perjanjian (lihat perenggan [60] Alasan Penghakiman ini). [65] Oleh itu, hujahan Defendan yang disebutkan di atas menekankan 3 perkara penting: • Formula Kontrak vis-à-vis klausa 28.3.1(b)(iii) tidak terpakai dalam menilai ganti rugi; • tuntutan di bawah seksyen 74 Akta Kontrak tidak boleh dibenarkan kerana ia tidak dibuktikan dengan jelas oleh Plaintif dengan sebarang bukti; dan • tuntutan di bawah seksyen 71 Akta Kontrak boleh dibenarkan untuk kerja yang dilaksanakan oleh Plaintif dari tarikh Pembangunan (25.4.2018) sehingga Tarikh Penamatan (22.1.2019). Peratusan kerja yang dilakukan boleh menjadi 2.04%, 4.25% atau 9%. KEPUTUSAN MAHKAMAH [66] Setelah mempertimbangkan hujahan yang dibentangkan secara meluas oleh kedua-dua pihak dalam kes ini, Mahkamah ini mengatakan bahawa Perjanjian Konsesi antara Plaintif dan Defendan di sini sebenarnya telah berlalu selama tempoh 273 hari sahaja. Walaupun Mahkamah ini tidak dapat sepenuhnya menghargai niat sebenar Defendan merampas (expropriate) Perjanjian tersebut, Mahkamah mendengar bahawa masalah yang dihadapi oleh Plaintif adalah insiden-insiden yang berlaku selepas penamatan kontrak. Memadailah untuk mengatakan bahawa Plaintif mempunyai cabaran untuk memulihkan diri selepas Projek SKIN ditamatkan atas dasar expropriation yang telah menyebabkan Plaintif mengalami kehilangan projek yang bernilai juta. [67] Walau apa pun, Mahkamah ini bukanlah tempat untuk memberi simpati mahupun tempat untuk Plaintif memohon empati tanpa mengambil kira prinsip undang-undang yang sewajarnya. Plaintif masih perlu membuktikan kes mereka di Mahkamah ini, menunjukkan kepada Mahkamah ini dengan bukti kukuh mengenai kerugian yang mereka alami akibat daripada perampasan itu. Oleh itu, titik permulaan untuk mempertimbangkan kes ini adalah dengan merujuk kepada prinsip asas sama ada Plaintif telah membuktikan pertikaian mereka atas imbangan kebarangkalian. [68] Seperti yang disebut dalam perenggan [47] Alasan Penghakiman ini, Plaintif mengemukakan 2 kaedah pengiraan yang berbeza, yang kemudiannya menjana 3 jumlah pampasan yang berbeza. Mahkamah akan memulakan analisis dengan terlebih dahulu menilai pergantungan Plaintif pada Formula Kontrak vis-à-vis klausa 28.3.1(b)(iii) Perjanjian. Kebolehgunaan Formula Kontrak [69] Berdasarkan Formula Kontrak ini, terdapat 2 jumlah pampasan yang mungkin dibenarkan, iaitu satu dihujah oleh Plaintif (RM 732.8 juta) dan satu lagi dihujah oleh pakar mereka Eddy Lee (RM 922.1 juta). Kedua-dua Plaintif dan Eddy Lee berbeza dalam pendekatan/kaedah dalam mengira nilai WACC. Persoalan yang Mahkamah mesti tanyakan pada awalnya ialah sama ada pergantungan mereka kepada Formula Kontrak itu adalah betul. Ini kerana jika Plaintif tidak boleh bergantung pada klausa 28.3.1(b)(iii) Perjanjian untuk menyokong tuntutan mereka sebagai pampasan, nilai RM 732.8 juta mahupun RM 922.1 juta memang akan ditolak. [70] Pada masa ini, jika memperhalusi Perjanjian dengan teliti, nampaknya pihak-pihak sangat berhati-hati dalam merangka kesan undang-undang yang berikutnya (the ensuing legal consequences) apabila penamatan kontrak berlaku. Tepatnya, terdapat pelbagai kesan/akibat apabila penamatan berlaku tetapi semuanya bergantung kepada siapa pihak yang memungkiri kontrak itu dan pada peringkat mana penamatan itu berlaku. Pada pandangan Mahkamah, ini adalah ciri yang sangat penting dalam Perjanjian Konsesi kerana (seperti yang Mahkamah cuba gambarkan dengan lebih lanjut di bawah) ia akan memberi penerangan yang ketara tentang merit hujahan kedua-dua pihak. [71] Berdasarkan Perjanjian Konsesi (lihat Lampiran 27),

jika terdapat keingkaran oleh Plaintif, Defendan berhak untuk menamatkan Perjanjian menurut klausa 27 Perjanjian. Terutamanya, klausa 27 ini membuat perbezaan yang ketara tentang masa keingkaran itu berlaku: sebelum tempoh Pembangunan, semasa tempoh Pembangunan, dan selepas tempoh Pembangunan (iaitu tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan). Seperti yang dinyatakan secara jelas dalam klausa 27, kesemuanya menghasilkan kesan undang-undang yang berbeza.

jika keingkaran itu berpunca daripada Defendan, remedi Plaintif terletak pada klausa 28 Perjanjian. Terutama, klausa 28 tidak membuat sebarang perbezaan pada masa keingkaran itu berlaku. Ini bermakna keingkaran Defendan boleh berlaku pada bila-bila masa sepanjang tempoh Perjanjian tanpa mendatangkan sebarang kesan undang-undang yang berbeza seperti yang dibayangkan dalam klausa 27.

jika keingkaran disebabkan oleh berlakunya rasuah atau aktiviti yang menyalahi undang-undang, klausa 30 membenarkan Defendan menamatkan Perjanjian. Walau bagaimanapun, kesan undang-undang penamatan di bawah klausa ini bergantung pada masa rasuah atau aktiviti menyalahi undang-undang itu berlaku. Ia boleh, serupa dengan senario klausa 27, berlaku sebelum tempoh Pembangunan, semasa tempoh Pembangunan, dan selepas tempoh Pembangunan (iaitu tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan), dan oleh itu ia mendatangkan remedi kontrak yang berbeza. [72] Khususnya, berkenaan dengan kesan undang-undang akibat tindakan perampasan, klausa 31 menjadi berkuat kuasa. Klausa 31 tidak membuat sebarang perbezaan mengenai masa berlakunya perampasan (seperti yang dilihat dalam klausa 27 dan 30). Apa yang dikatakan oleh klausa 31.2 ialah klausa 28.3 hendaklah terpakai apabila perampasan berlaku. Ini bermakna perampasan boleh berlaku: • sebelum tempoh Pembangunan; • semasa tempoh Pembangunan; atau • selepas tempoh Pembangunan (iaitu tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan); tanpa mendatangkan sebarang kesan undang-undang yang berbeza. [73] Susulan tafsiran ini ialah Availability Charges (AC) akan terakru pada saat perampasan berlaku, tidak kira sama ada ia berlaku semasa tempoh Pembangunan atau semasa tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan seperti yang dihujahkan oleh Defendan (lihat perenggan [48] – [50] Alasan Penghakiman ini). Untuk memudahkan rujukan, klausa 31 diterbitkan semula: [74] Pada pandangan Mahkamah, frasa yang disebut di atas "at any time, during the Concession Period" dalam klausa 31.1 banyak menghuraikan tentang niat pihak-pihak dan mencerminkan apa yang dimaksudkan oleh pihak-pihak. Pada pandangan Mahkamah, klausa 31.1 membenarkan Defendan untuk expropriate Perjanjian pada bila-bila masa dalam Tempoh Konsesi, dan frasa "Concession Period" telah ditakrifkan seperti berikut dalam klausa 1.1 Perjanjian mereka: [75] Klausa 3.2 kemudiannya memperuntukkan: [76] Berdasarkan fakta, ia telah dijelaskan bahawa • tarikh kuat kuasa Perjanjian ialah 11.4.2018; dan • tempoh Pembangunan/tarikh Mula Pembangunan ialah 25.4.2018. (lihat juga perenggan 7 hujahan bertulis Defendan dalam Lampiran 183) [77] Dan menurut klausa 3.2, Tempoh Konsesi bermula pada 25.4.2018 dan akan berjalan selama 15 tahun (yang akan berakhir pada 24.4.2033) (lihat rajah dalam bahagian kotak): Tempoh pembangunan/ Tarikh Permulaan Pembangunan (25.4.2018) Tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan (seawal Mei 2021) Tempoh konsesi Tempoh Condition Precedent (11.4.2018) Tamat Konsesi (24.4.2033) Penamatan (expropriation) (22.1.2019) Perjanjian bertarikh 9.8.2017 [78] Oleh yang demikian, apabila Defendan melaksanakan hak kontraktual perampasan mereka secara efektif pada 22.1.2019, tindakan perampasan itu jelas jatuh di dalam Tempoh Konsesi. Kesan tindakan ini telah diperuntukkan oleh pihak-pihak dalam klausa 31.2, dan ia mengatakan "klausa 28.3 hendaklah terpakai". Sehubungan itu, Mahkamah ini bertanggungjawab untuk uphold perjanjian kontrak tersebut. Ia tidak terbuka untuk Defendan untuk melepaskan diri daripada Perjanjian yang telah dimeterai secara sah untuk melepaskan diri daripada kewajipannya yang terhutang kepada Plaintif. [79] Dilihat dari perspektif ini, Mahkamah ini tidak boleh bersetuju dengan hujahan Defendan bahawa "klausa 28.3.1(b)(iii) tidak terpakai di sini kerana ia adalah penamatan dalam tempoh 2 tahun Perjanjian". Dengan hormatnya, hujahan ini adalah bertentangan dengan terma-terma nyata Perjanjian. Mahkamah tidak yakin dengan hujahan Defendan bahawa klausa 28.3.1(b)(iii) tidak terpakai hanya kerana tindakan perampasan berlaku semasa Tempoh pembangunan dan bukan dalam tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan. [80] Mahkamah merujuk kepada rajah di perenggan [77], penamatan atau perampasan kontrak berlaku pada 22.1.2019 dan jelas bahawa perampasan itu memang berlaku dalam Tempoh Konsesi. [81] Defendan bagaimanapun membangkitkan satu hujahan yang menarik: klausa 11.2.1 dengan jelas mengatakan kewajipan untuk membayar Availability Charges (AC) hanya akan terakru 1 bulan selepas tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan bermula. Menurut klausa 11.2.1, [82] Dalam hal ini, perampasan telah berlaku pada 22.1.2019, iaitu sebelum bermulanya Tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan, maka kewajipan Defendan untuk membayar AC tidak timbul. Ini adalah intipati hujahan Defendan mengenai perkara ini. Tempoh pembangunan/Tarikh Permulaan Pembangunan (25.4.2018) Tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan (seawal Mei 2021) Tempoh Condition Precedent (11.4.2018) Penamatan / expropriation berlaku pada 22.1.2019 Tamat Konsesi (24.4.2033) Tempoh konsesi [83] Berkenaan dengan hujahan Defendan, Mahkamah ini mendapati hujahan ini tidak bermerit dan terdapat 2 alasan untuk menyokong keputusan ini. [84] Pertama, seperti yang dibayangkan di atas, klausa 31 tidak membezakan kesan undang-undang yang mungkin berlaku jika tindakan perampasan berlaku sebelum, semasa atau selepas Tempoh Pembangunan. Selagi perampasan telah berlaku semasa atau selepas tempoh Pembangunan (iaitu Tempoh Konsesi), kewajipan untuk membayar AC timbul serta-merta (berdasarkan klausa 31.2) untuk baki Tempoh Konsesi yang belum tamat (lihat klausa 28.3.1(b)(iii)). [85] Kedua, sememangnya, klausa 11.2 memperuntukkan bahawa kewajipan untuk membayar AC kepada Syarikat Konsesi (iaitu Plaintif) hanya timbul semasa tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan. Walau bagaimanapun, apa yang Defendan nampaknya terlepas pandang di sini ialah hakikat bahawa klausa 11.2 adalah untuk keadaan di mana Perjanjian Konsesi masih wujud dan berkuatkuasa. Klausa 11.2 tidak memperuntukkan tentang kewajipan pembayaran AC sekiranya berlaku tindakan perampasan. Pada pandangan saya, perbezaan ini amat penting dan menunjukkan kelemahan hujahan Defendan. [86] Oleh yang demikian, apabila Perjanjian Konsesi tidak lagi wujud disebabkan oleh tindakan perampasan Defendan, kewajipan mereka untuk membayar AC serta-merta terakru menurut klausa 31.2 dan 28.3.1(b)(iii). Secara terang-terangan, klausa 11.2 tersebut tidak lagi menjadi peruntukan yang relevan dari tarikh perampasan itu berlaku, kecuali untuk menjelaskan takrif perkataan "Availability Charges (AC)" seperti yang dinyatakan dalam Lampiran 14 Perjanjian. [87] Dalam erti kata lain, sekiranya berlaku perampasan, klausa 11.2 hanya memainkan peranan untuk menjelaskan maksud istilah "Availability Charges (AC)" dan klausa 11.2 menjelaskan AC merujuk kepada perkara yang disebut dalam Appendix 14. Ini adalah peranan klausa 11.2 dalam situasi perampasan, tidak lebih dan tidak kurang. Klausa 11.2 tidak mengatakan bahawa ia terus berkuat kuasa apabila perampasan berlaku. [88] Sehubungan itu, berkenaan dengan hujahan Defendan, saya tidak dapat bersetuju dengan hujahan mereka bahawa kewajipan membayar AC hanya terakru dalam tempoh Perkhidmatan Penyelenggaraan seperti yang dinyatakan dalam klausa 11.2. Klausa 11.2 hanya berfungsi sebagai peruntukan yang menjelaskan definisi AC memandangkan klausa ini tidak menyediakan/merangkumi situasi bagaimana AC akan terakru (dan harus dibayar) apabila tindakan perampasan berlaku. [89] Defendan membangkitkan lagi hujahan bahawa adalah tidak adil bagi Plaintif untuk menuntut 89.27% daripada jumlah Kos Pembangunan, terutamanya dalam keadaan tiada Sijil Penerimaan telah dikeluarkan kepada Plaintif. Oleh yang demikian, tuntutan Plaintif sebanyak RM 732.8 juta (yang merupakan 89.27% daripada jumlah Kos Pembangunan sebanyak RM 820.9 juta) adalah amat tidak munasabah (lihat perenggan [51] – [53] Alasan Penghakiman ini). [90] Untuk menilai merit hujahan ini, Mahkamah mendapati bahawa adalah amat penting untuk memahami kes ini dalam perspektif yang betul. Mahkamah akan membahagikan hujahan Defendan dalam perenggan sebelumnya [89] kepada 2 bahagian: • hujahan 89.27%; dan • hujahan Sijil Penerimaan. [91] Berkenaan hujah 89.27%, pada pandangan Mahkamah, adalah tidak betul untuk Defendan menggunakan jumlah Kos Pembangunan sebanyak RM 820.9 juta yang dinyatakan dalam Appendix 14 sebagai garis asas untuk mengira peratusan tuntutan Plaintif dalam tindakan sivil ini. Sebenarnya, Plaintif di sini hanya menuntut RM 732.8 juta untuk AC yang terhutang dan segera dibayar susulan tindakan perampasan Defendan. Tuntutan Plaintif RM 732.8 juta bukanlah berdasarkan Kos Pembangunan. Oleh yang demikian, adalah salah jika Defendan mengatakan bahawa tuntutan Plaintif sebanyak RM 732.8 juta merupakan 89.27% daripada jumlah Kos Pembangunan. [92] Malah, Kos Pembangunan dan AC yang terkandung dalam Appendix 14 adalah perkara yang berbeza. Seperti yang dapat dilihat dalam klausa 4 Perjanjian (dibaca bersama dengan Appendix 14 (item 1)), ia bertujuan untuk meletakkan had ke atas wang yang akan ditanggung oleh Defendan apabila Plaintif membangunkan Projek SKIN: [93] Sebaliknya, AC itu dinyatakan secara berasingan dalam Appendix 14 (item 2). Berdasarkan Appendix 14 (item 2), ia memperuntukkan jadual yang komprehensif mengenai AC yang perlu dibayar semasa Tempoh Konsesi. Tuntutan Plaintif sebanyak RM 732.8 juta adalah secara khususnya berasal dari bahagian ini. Untuk memudahkan rujukan, Mahkamah menerbitkan semula keseluruhan Appendix 14 di sini sekali lagi: (ruang ini merujuk kepada Appendix 14) [94] Sehubungan itu, dakwaan Defendan bahawa tuntutan Plaintif sebanyak RM 732.8 juta merupakan 89.27% daripada jumlah Kos Pembangunan adalah tidak betul. Sebaliknya, realitinya ialah tuntutan Plaintif untuk RM 732.8 juta adalah sebahagian daripada jumlah AC sebanyak RM 1.97 bilion (lihat Appendix 14, perkara 2(d)). [95] Kedua, berhubung hujahan Sijil Penerimaan (lihat juga perenggan [90] Alasan Penghakiman ini), Defendan mengadu bahawa jumlah RM

732.8 juta tidak boleh dibayar kerana tiada Sijil Penerimaan dikeluarkan kepada Plaintif. Malah, Defendan tidak menerima apa-apa langsung daripada Plaintif untuk Projek SKIN. [96] Sejujurnya, hujahan yang dikemukakan oleh Defendan ini sangat menyakinkan. Memang amat tidak munasabah (dan juga tidak logik) untuk Plaintif diberi ganjaran RM 732.8 juta hanya kerana satu tindakan perampasan. Memang tidak dinafikan, seperti yang ditunjukkan dalam Alasan Penghakiman ini, Mahkamah secara konsisten diyakinkan oleh hujahan Plaintif bahawa terdapat klausa 31.2 dalam Perjanjian Konsesi yang dengan jelas mengatakan klausa 28.3.1(b)(iii) terpakai sekiranya berlaku perampasan. Juga, klausa 28.3.1(b)(iii) adalah sama meyakinkan dalam erti kata bahawa Defendan hendaklah membayar AC untuk baki Tempoh Konsesi yang belum tamat. [97] Walau bagaimanapun, walaupun Mahkamah bersetuju dengan pelbagai hujahan yang dikemukakan oleh Plaintif, dengan hormatnya, Mahkamah tidak yakin dengan kebolehgunaan Formula Kontrak dalam kes ini, khususnya susulan hujahan Defendan yang berlandaskan "Sijil Penerimaan". Walaupun Mahkamah ini bersetuju dengan Plaintif mengenai: • klausa 31, 28.3.1(b)(iii), dan • kewajipan untuk membayar AC sekiranya berlaku perampasan, secara jujur, Mahkamah mempunyai keraguan yang ketara sama ada kewajipan Defendan untuk membayar AC bagi baki Tempoh Konsesi yang belum tamat adalah termasuk kerja-kerja yang masih belum diperakui / certified oleh Defendan. [98] Pada pandangan Mahkamah, pihak-pihak tidak akan berunding klausa sedemikian dalam Perjanjian. Ini semata-mata kerana ia bukan perkara yang akan dilakukan oleh orang komersil yang munasabah apabila mereka memasuki kontrak. Pada fikiran Mahkamah, apabila membaca klausa 31 dan 28.3.1(b)(iii) bersama dengan peristiwa perampasan, apa yang dimaksudkan oleh pihak-pihak adalah bahawa pembayaran AC untuk baki Tempoh Konsesi yang belum tamat hanya untuk kerja-kerja yang telah certified/diperakui oleh Defendan melalui Sijil Penerimaan. Mahkamah tidak yakin bahawa pembayaran AC untuk baki Tempoh Konsesi yang belum tamat adalah termasuk kerja-kerja yang: • belum dibangunkan/dilakukan oleh Plaintif, • masih belum diperakui/disahkan oleh Defendan. [99] Sebaliknya, jika memang pihak-pihak berniat untuk Defendan membayar pampasan sepenuhnya kepada AC untuk baki Tempoh Konsesi yang belum tamat walaupun tiada kerja telah dilakukan oleh Plaintif, tidak ada keperluan sama sekali bagi Defendan untuk mengambil alih Perjanjian Konsesi pada peringkat awal sebegitu. [100] Defendan boleh, berbanding dengan menamatkan Perjanjian pada 22.1.2019 (dan menanggung risiko membayar AC penuh dan tidak mendapat apa-apa sebagai balasan untuk apa yang dipanggil Sistem SKIN), meneruskan Perjanjian sehingga akhir Tempoh Konsesi sehingga tahun 2033. Dan pada masa itu pada tahun 2033, mereka masih akan membayar AC yang sama dalam jumlah penuh kepada Plaintif dan juga mendapatkan Sistem SKIN yang mereka idam-idamkan. Mahkamah tidak ragu-ragu Defendan telahpun mempertimbangkan dengan sewajarnya pilihan ini sebelum memutuskan untuk membatalkan Perjanjian Konsesi, memandangkan pampasan yang mereka bayar, bagaimanapun, adalah wang pembayar cukai dan Sistem SKIN yang mereka ingin bangunkan adalah untuk kepentingan seluruh negara. [101] Malah, jika saya boleh menambah, Appendix 13 Perjanjian Konsesi mereka dengan jelas menunjukkan bahawa AC hanya akan dibayar sebaik sahaja Sijil Penerimaan telah dikeluarkan. Oleh itu, apabila Mahkamah membaca Appendix 13 dalam konteks sekarang, ini bermakna walaupun berlaku tindakan perampasan, sebenarnya tidak ada yang menghalang/menyekat pengeluaran Sijil Penerimaan, terutamanya bagi kerja-kerja yang telah dilakukan oleh Plaintif pada Tarikh Penamatan. Appendix 13 menyediakan seperti berikut: [102] Perkataan dalam Appendix 13 menunjukkan bahawa adalah hasrat pihak-pihak bahawa AC akan dibayar hanya untuk kerja yang telah ditandatangani oleh Sijil Penerimaan. Dan Mahkamah menganggap ia terpakai pari passu apabila kita menilai jumlah AC yang perlu dibayar sekiranya berlaku perampasan. Pendapat Mahkamah ini adalah ia sangat mustahil untuk pihak-pihak bersetuju bahawa AC akan dibayar untuk kerja yang belum dilakukan dan/atau diperakui. [103] Oleh itu, Mahkamah berpandangan bahawa sekiranya berlaku perampasan, pihak-pihak dalam kes ini sebenarnya berhasrat pembayaran AC untuk baki Tempoh Konsesi yang belum tamat hanya merangkumi kerja yang diperakui/certified bagi tujuan menilai pampasan. [104] Berdasarkan analisis di atas, Mahkamah bersetuju dengan Defendan bahawa Formula Kontrak vis-à-vis klausa 31 dan 28.3.1(b)(iii) tidak terpakai dalam kes ini untuk menilai pampasan. Satu-satunya alasan Mahkamah, seperti yang dinyatakan dalam perenggan sebelumnya [95] – [103], adalah bahawa pihak-pihak tidak berniat untuk AC dibayar sepenuhnya sekiranya berlaku perampasan untuk baki Tempoh Konsesi yang belum tamat terutamanya jika kerja-kerja yang dijanjikan itu: • belum dibangunkan/dilakukan oleh Plaintif, atau • masih belum diperakui/certified oleh Defendan. [105] Atas alasan ini, tuntutan Plaintif (sama ada RM 732.8 juta atau RM

922.1 juta) sebagai pampasan adalah ditolak. Dua angka ini diperoleh daripada Formula Kontrak dan oleh sebab Mahkamah telah memutuskan bahawa Formula Kontrak tidak terpakai dalam kes ini, Mahkamah ini akan terus mempertimbangkan hujahan Plaintif mengenai quantum meruit sebagai kaedah untuk menilai pampasan. Kaedah penilaian quantum meruit [106] Frasa "quantum meruit" bermaksud "as much as he earned" (Wisma Panti (Johor) Sdn Bhd & Ors v. Wan Yit Sdn Bhd [2010] 4 AMR 208 at 221, per Abdul Malik Ishak HMR). Undang-undang dalam bidang ini adalah mantap dan Mahkamah hanya perlu merujuk kepada locus classicus Planche v. Colburn (1831) 8 Bing 14 di mana ia berpendirian bahawa jika Defendan menghalang Plaintif daripada menyempurnakan pelaksanaan Perjanjian, Plaintif berhak, selepas penamatan, untuk mendapatkan semula sama ada ganti rugi (untuk pelanggaran kontrak), atau atas dasar quantum meruit (untuk mendapatkan semula pampasan yang munasabah untuk kerja-kerja yang telah dilaksanakan). Seperti yang diperhatikan oleh Mahkamah Tinggi dalam Hasbullah Chan & Associates Architect v. Rahika Development Sdn Bhd [2000] 4 MLJ 289, “[Quantum meruit] … is designed to restore the actual benefit or the value of the benefit that one party has conferred on the other. It is significantly different from an award of damages. To obtain damages, the plaintiff must prove that a loss has suffered; whereas to obtain quantum meruit, a plaintiff needs only to show that the defendant has received some kind of benefit and that benefit has a particular value that can be attached to it. That being the case, a defendant would be unjustly enriched if he or she was not required to pay a reasonable amount for the benefit which he had enjoyed.” [107] Prinsip undang-undang ini telah disahkan oleh Mahkamah Persekutuan dalam Ming & Co v. Leong Ping Ching (1964) 1 MLJ 312 dan Ban Hong Joo Mines Ltd v. Chen & Yap Ltd (1969) 2 MLJ 83. [108] Walau bagaimanapun, adalah sama penting untuk dipandu oleh prinsip undang-undang yang jelas tentang bilakah tuntutan quantum meruit boleh dibenarkan. Dalam Syarikat Binaan Utara Jaya (sebuah firma) v. Koperasi Serbaguna Sungai Glugor Bhd [2009] 2 MLJ 546, Mahkamah Rayuan menjelaskan bahawa tuntutan quantum meruit boleh timbul dalam situasi berikut:

when there is an express agreement to pay a reasonable sum;

when no price is fixed (thus, if the contractor does work under a contract express or implied and no price is fixed by the contract, the contractor is entitled to be paid a reasonable sum for his labour and the materials supplied;

in a quasi-contract situation (a classic example would be when work is carried out while negotiations as to the terms of the contract are proceeding but agreement is not reached upon essential terms, the contractor is entitled to be paid a reasonable sum for the work carried out;

when work is performed outside a contract (thus, in a situation where there is a contract for specified work but the contractor does work outside the contract at the employer's request the contractor is entitled to be paid a reasonable sum for the work outside the contract on the basis of an implied contract; and

when work is done under a void contract (this envisages the situation where a contractor carries out work or renders services under a contract subsequently found to be void, the contractor is entitled to a quantum meruit for the work or services” (untuk kemudahan pembacaan, sebahagian besar kes yang dirujuk oleh Mahkamah Rayuan di para (a), (b), (c), (d) dan (e) tidak dipetik). [109] Mahkamah Rayuan seterusnya menyatakan bahawa Plaintif yang menuntut quantum meruit tidak berhak menuntut kehilangan keuntungan (loss of profits). “ [110] Mengambil panduan daripada kes-kes yang disebutkan di atas, Mahkamah ini beralih ke hujahan Plaintif tentang bagaimana prinsip quantum meruit terpakai dalam kes ini. Seperti yang disebut dalam perenggan [35] Alasan Penghakiman ini, Plaintif menuntut: • Tuntutan (A): o RM 231.5 juta yang merupakan jumlah kos yang dibelanja untuk Projek SKIN ini o lihat perenggan [38] Alasan Penghakiman ini o melalui keterangan saksi pakar mereka Sanjay; • Tuntutan (B): o RM 122.58 juta untuk kehilangan keuntungan o lihat perenggan [42] Alasan Penghakiman ini o melalui keterangan saksi pakar mereka Singam; • Tuntutan (C): o faedah pembayaran lewat o lihat perenggan [43] Alasan Penghakiman ini. [111] Setelah menyatakan perkara di atas, keputusan Mahkamah terhadap tuntutan Plaintif yang berlandaskan quantum meruit adalah seperti berikut. Tuntutan (B) [112] Pertama, yang paling jelas ialah tuntutan Plaintif untuk kehilangan keuntungan (loss of profits) sebanyak RM 122.58 juta tidak boleh dibenarkan. Berdasarkan keputusan Mahkamah Rayuan dalam Syarikat Binaan Utara Jaya (supra), Mahkamah ini tidak boleh membenarkan tuntutan Plaintif untuk kehilangan keuntungan. Oleh itu, Tuntutan (B) ditolak. Tuntutan (C) [113] Tuntutan (C), sebaliknya, hanya relevan jika Mahkamah ini mendapati terdapat pampasan yang terhutang kepada Plaintif. Dan ini membawa saya untuk mempertimbangkan sama ada terdapat merit untuk Tuntutan (A) berjumlah RM 231.5 juta. Dalam pada itu, Mahkamah akan membuat keputusan untuk Tuntutan (C) selepas mempertimbangkan Tuntutan (A) terlebih dahulu. Tuntutan (A) [114] Sehubungan itu, Plaintif menyenaraikan komponen yang memberi jumlah RM 231.5 juta ini. Menurut Plaintif, RM 231.5 juta merupakan kos yang ditanggung semasa:

Pra-menandatangani Perjanjian: RM 32.5 juta

Perlaksanaan Perjanjian: RM 163.2 juta

Selepas penamatan Perjanjian: RM 35.7 juta (lihat perenggan yang sama [39] Alasan Penghakiman ini) Tuntutan (A): kos pra-tandatangan sebanyak RM 32.5 juta [115] Oleh kerana terdapat 3 nilai berbeza yang dikemukakan oleh Plaintif, Mahkamah akan terlebih dahulu mempertimbangkan kos yang dibelanja sepanjang pra-menandatangani Perjanjian. Dalam pembelaan mereka, Defendan mengemukakan 3 hujah (lihat perenggan [60] Alasan Penghakiman ini) dalam percubaan mereka untuk mengecualikan tuntutan khusus ini: • Hujah 1: bahawa Projek SKIN ini adalah berdasarkan Model PPP; • Hujah 2: bahawa terdapat Letter of Intent bertarikh 2.10.2014 memberitahu Plaintif terlebih dahulu bahawa kos yang dibelanja dalam tempoh pra-Perjanjian tidak akan ditanggung oleh Defendan; dan • Hujah 3: bahawa ini diperkukuh lagi dalam klausa 3.1 Perjanjian Konsesi. [116] Berkenaan dengan Hujah 2 Defendan, Mahkamah tidak dapat bersetuju dengan mereka bahawa Letter of Intent akan benar-benar mengecualikan mereka daripada kewajipan untuk membayar Plaintif kos-kos yang dibelanjakan dalam peringkat pra-Perjanjian. Pada pandangan Mahkamah, representasi yang dibuat dalam Letter of Intent yang kononnya mengecualikan liabiliti Defendan tidak merupakan sebahagian daripada Perjanjian Konsesi menurut klausa 55. Klausa 55 ialah entire agreement clause yang secara efektifnya mengecualikan sebarang persefahaman terdahulu dan lain-lain yang membawa kepada kesimpulan Perjanjian Konsesi. Klausa 55 berkata: [117] Oleh itu, pergantungan Defendan pada Letter of Intent bertarikh 2.10.2014 untuk mengecualikan liabiliti mereka untuk kos yang dibelanja oleh Plaintif dalam tempoh pra-menandatangani Perjanjian mesti gagal. Walau bagaimanapun, seperti yang ditunjukkan dalam perenggan sebelumnya [115], Defendan mempunyai hujah lain, iaitu Hujah 1 dan 3. [118] Sekali lagi, dengan hormatnya, Mahkamah ini tidak berkongsi pandangan yang sama dengan Defendan untuk Hujah 1. Walaupun Perjanjian Konsesi ini berdasarkan Model PPP, Mahkamah mesti mengatakan bahawa ia tidak secara mutlak/automatik menjejaskan keupayaan Plaintif untuk menuntut kos yang dibelanjakan untuk tempoh pra-menandatangani Perjanjian. Sebenarnya, semuanya bergantung kepada fakta kes. [119] Oleh itu, ini seterusnya membawa perhatian kepada Hujah 3 Defendan. Hujah 3 ini adalah berdasarkan klausa 3.1 Perjanjian Konsesi.