Sun Haotian v Jabatan Imigresen Malaysia (BA-25-63-09/2022)

SUPERINTENDAN SARAVANAN KANNIAPPAN PENOLONG PENGARAH INTERPOL

2.

PEGAWAI PENYIASAT SARJEN 194974

4.

KERAJAAN MALAYSIA …RESPONDEN-RESPONDEN ALASAN PENGHAKIMAN [1] Ini adalah satu permohonan semakan kehakiman oleh pemohon, Sun Haotian terhadap keputusan responden-responden untuk menahan pemohon dengan tujuan pengusiran dari Malaysia. Relif yang dipohon [2] Dalam permohonan semakan kehakiman ini, pemohon telah memohon relif seperti berikut: “(a) Perintah mandamus terhadap responden kedua dan ketiga untuk membebaskan pemohon daripada tahanan. S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g

Perintah mandamus terhadap responden kedua dan ketiga untuk membebaskan pemohon dan tidak menyerahkan pemohon kepada pihak imigresen ataupun penguatkuasa negara asing dengan tujuan pengusiran.

Satu perintah penggantungan segala prosiding pengusiran terhadap responden 1, 2, 3, 4 dan 5 sehingga permohonan pihak pemohon di bawah Aturan 53 Kaedah 3(2) Kaedah-Kaedah Mahkamah 2012 didengar dan dilupuskan oleh mahkamah yang Mulia ini.

Kos permohonan ini.

Perintah lain dan relif selanjutnya yang difikirkan sesuai dan adil oleh mahkamah yang Mulia ini diberi atau dibuat.” [3] Berhubung perintah penggantungan yang dipohon di perenggan (c) tersebut, mahkamah ini telah pada 5.9.2022 membenarkan perintah penggantungan sementara sehingga permohonan pemohon untuk semakan kehakiman di bawah Aturan 53 Kaedah-Kaedah Mahkamah 2012 didengar dan dilupuskan. Fakta Kes [4] Fakta kes diperolehi daripada affidavit dan hujahan bertulis yang telah difailkan oleh pihak-pihak. [5] Pemohon merupakan seorang warganegara People’s Republic of China (“PRC”) yang, telah memohon dan telah mendapatkan kelulusan daripada Jabatan Imigresen Malaysia bagi Social Visit Pass (“PLS”) menerusi program Malaysia My Second Home S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g (“MM2H”) pada 26.6.2019. Pemohon telah menetap di Malaysia sejak tahun 2019 dan telah membayar wang deposit sebanyak RM 300,000.00 sebagaimana yang telah disyaratkan oleh Kerajaan Malaysia untuk Visa Malaysia My Second Home. [6] Responden pertama telah menerima maklumat daripada Exit-Entry Administration Bureau of Weihai Municipal Public Security Bureau, bahawa Passport People’s Republic of China pemohon bernombor EB3535664 telah pun dibatalkan oleh Kedutaan China melalui surat bertarikh 2.3.2023. [7] Bertindak di atas maklumat yang diterima tersebut, responden pertama telah mengarahkan Pegawai Penyiasat Kanan Ibu Pejabat Polis Daerah KL International Airport untuk menahan pemohon di hadapan pintu pelepasan KLIA 2. [8] Pada 23.8.2022, pemohon telah ditangkap di bawah seksyen 6(1)(c) Akta Imigresen 1959/63 (“Akta 155”) dan ditahan selama 14 hari mulai 23.8.2022 di Lokap Balai Polis Aeropolis menurut peruntukan seksyen 35 Akta 155. [9] Selanjutnya pada 1.9.2022, pemohon telah diserahkan kepada Jabatan Imigresen Malaysia untuk tindakan lanjut. [10] Satu Notice of Cancellation of Pass menurut seksyen 9(3) Akta 155 telah dikeluarkan pada 8.9.2022 kepada pemohon yang memegang PLS MM2H dan pasport nombor EB3535664. Notis ini telah diakui terima oleh pemohon pada 20.9.2022. [11] Pada 20.9.2022, satu Order of Removal menurut seksyen 56(2) Akta 155 telah dikemukakan dan diserahkan kepada pemohon. S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g [12] Pada 20.9.2022 juga satu Order of Detention menurut seksyen 34(1) Akta 155 dan peraturan 32 Peraturan-peraturan Imigresen 1963 telah dikemukakan dan diserahkan kepada pemohon. [13] Perintah-perintah penahanan di bawah seksyen 51(5)(b) Akta 155 telah diperolehi sehingga 20.1.2023. [14] Tidak berpuashati dengan penahanan yang dibuat tersebut, pemohon telah memfailkan prosiding semakan kehakiman ini. Alasan untuk Semakan Kehakiman [15] Pemohon dalam permohonan semakan kehakiman ini telah membangkitkan alasan-alasan berikut untuk menyokong permohonan semakan kehakiman pemohon: “(a) Pemohon seorang warganegara People's Republic of China (PRC) telah memohon untuk mendapatkan kelulusan daripada Jabatan Imigresen Malaysia di mana pemohon diberikan Pas Lawatan Sosial menerusi program Malaysia My Second Home (MM2H). Pemohon telah tinggal di Malaysia sejak tahun 2019 dan telah membayar wang deposit sebanyak RM300,000.00 sebagaimana yang disyaratkan oleh Kerajaan Malaysia untuk MM2H;

Tangkapan pemohon di bawah perenggan 6(1)(c) Akta 155 adalah tidak sah kerana pemohon pada semua masa yang material memegang visa dan paspot yang sah;

Responden 1, 2 dan 3 telah gagal/enggan dan/atau cuai mengikut prosedur yang ditetapkan menurut Seksyen 12(1) hingga (3) Akta Ekstradisi 1992 memandangkan Kerajaan China telah gagal membuat sebarang S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g permohonan diplomatik dan cuma mengeluarkan satu Red Notice kepada pihak Interpol;

Responden 1, 2, dan 3 telah gagal/enggan dan/atau cuai untuk mengikuti Seksyen 15 Akta Ekstradisi 1992 dan ini telah mengakibatkan satu ketidakwajaran prosedur memandangkan pemohon dinafikan satu prosedur penting di mana Mahkamah Majistret akan memberikan perintah untuk memindahkan kes ke Mahkamah Sesyen.

Responden 1, 2 dan 3 telah menafikan hak pihak pemohon untuk mendapatkan satu perbicaraan yang adil di hadapan seorang Hakim Mahkamah Sesyen yang diperuntukan dengan jelas menurut seksyen 19(1), (4) dan (5) Akta Ekstradisi 1992.

Tindakan responden 1, 2 dan 3 menahan pemohon menerusi seksyen 6(1)(c) Akta Imigresen 1959 dengan tujuan untuk menyerahkan pemohon kepada pihak polis People's Republic of China tanpa mengikut undang-undang Malaysia adalah satu tindakan yang tidak sah.” Prinsip Undang-Undang Berhubung Semakan Kehakiman [16] Prinsip undang-undang berhubung semakan kehakiman telah dinyatakan oleh Lord Diplock dalam kes Council of Civil Service Unions & Ors v Minister of Civil Service [1985] AC 374 yang mana telah diguna pakai oleh Mahkamah Persekutuan dalam kes R Rama Chandran v The Industrial Court of Malaysia & Anor [1997] 1 MLJ 145 seperti berikut: S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g “In this context, it is useful to note how Lord Diplock (at pp 410– 411) defined the three grounds of review, to wit, (i) illegality, (ii) irrationality, and (iii) procedural impropriety. This is how he put it: By 'illegality' as a ground for Judicial Review I mean that the decision maker must understand directly the law that regulates his decision making power and must give effect to it. Whether he has or not is par excellence a justiciable question to be decided, in the event of a dispute, by those persons, the judges, by whom the judicial power of the state is exerciseable. By 'irrationality' I mean what can by now be succinctly referred to as 'Wednesbury unreasonableness' (see Associated Provincial Picture Houses Ltd v Wednesbury Corp [1948] 1 KB 223). It applies to a decision which is so outrageous in its defiance of logic or of accepted moral standards that no sensible person who had applied his mind to the question to be decided could have arrived at it. Whether a decision falls within this category is a question that judges by their training and experience should be well equipped to answer, or else there would be something badly wrong with our judicial system. To justify the courts' exercise of this role, resort I think is today no longer needed to Viscount Radcliffe's ingenious explanation in Edwards v Bairstow [1956] AC 14, of irrationality as a ground for a court's reversal of a decision by ascribing it to an inferred though undefinable mistake of law by the decision maker. 'Irrationality' by now can stand on its own feet as an accepted ground on which a decision may be attacked by Judicial Review. I have described the third head as 'procedural impropriety' rather than failure to observe basic rules of natural justice or failing to act with procedural fairness towards the person S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g who will be affected by the decision. This is because susceptibility to Judicial Review under this head covers also failure by an administrative tribunal to observe procedural rules that are expressly laid down in the legislative instrument by which its jurisdiction is conferred, even where such failure does not involve any denial of natural justice. Lord Diplock also mentioned 'proportionality' as a possible fourth ground of review which called for development.” [17] Mahkamah Persekutuan dalam kes Ranjit Kaur a/p S Gopal Singh v. Hotel Excelsior (M) Sdn Bhd [2010] 6 MLJ 1 menyatakan seperti berikut: “[16] The Rama Chandran decision has been regarded or interpreted as giving the reviewing court a license to review without restrain decisions for substance even when the said decision is based on finding of facts. However, post Rama Chandran cases have applied some brakes to the courts’ liberal approach in Rama Chandran. The Federal Court in the case of Kumpulan Perangsang Selangor Bhd v Zaid Noh [1997] 1 MLJ 789; [1997] 2 CLJ 11 after affirming the Rama Chandran decision held that there may be cases in which for reason of public policy, national interest, public safety or national security the principle in Rama Chandran may be wholly inappropriate. [17] The Federal Court, in Petroliam National Bhd v Nik Ramli Nik Hassan [2004] 2 MLJ 288; [2003] 4 CLJ 625, again held that the reviewing court may scrutinise a decision on its merits but only in the most appropriate of cases and not every case is amenable to the Rama Chandran approach. Further, it was held that a reviewing judge ought not to S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g disturb findings of the Industrial Court unless they were grounded on illegality or plain irrationality, even where the reviewing judge might not have come to the same conclusion.” Analisa dan Dapatan [18] Berlandaskan prinsip undang-undang berhubung semakan kehakiman, mahkamah ini akan meneliti isu-isu yang telah dibangkitkan oleh pemohon dalam kes ini.

Pemohon diberikan Pas Lawatan Sosial menerusi program Malaysia My Second Home (MM2H) oleh Imigresen Malaysia dan pemohon telah tinggal di Malaysia sejak tahun 2019 [19] Menurut pemohon, beliau tidak boleh ditahan menurut perenggan 6(1)(c) Akta 155 oleh kerana pemohon telah pun mendapat kelulusan bagi Pas Lawatan Sosial melalui program MM2H. [20] Bagi kelulusan MM2H, kelulusan yang telah diberikan adalah tertakluk kepada beberapa perkara sepertimana surat kelulusan PLS MM2H bertarikh 31.10.2019 di bawah ini: “2. Please be inform that your application for Malaysia My Second Home (MM2H) Social Visit Pas has been APPROVED by the YB Minister of Home Affairs No. 08/2019 dated 26.06.2019, subjected to the following terms and conditions;

2.1 … S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g BA-25-63-09/2022 2.2 The duration of 10 years of MM2H Social Visit Pass is granted as per below:

2.2.1 Subject to the validity period of the applicant’s passport.” [21] Berdasarkan syarat yang telah dinyatakan, pemohon dikehendaki mempunyai pasport yang sah. Menurut fakta kes ini, pasport pemohon telah pun dibatalkan oleh negara PRC. Oleh kerana tindakan negara PRC tersebut, pemohon tidak lagi mempunyai pasport yang sah. Memandangkan pemohon tidak lagi mempunyai pasport yang sah, maka ini bererti pemohon tidak lagi memenuhi syarat yang telah ditetapkan bagi PLS MM2H.

(ii) Tangkapan pemohon di bawah perenggan 6(1)(c) Akta 155 adalah tidak sah kerana pemohon pada semua masa yang material memegang visa dan pasport yang sah [22] Bagi hujahan ini, pemohon berhujah bahawa tangkapan pemohon di bawah perenggan 6(1)(c) Akta 155 adalah tidak sah kerana pemohon pada semua masa yang material memegang visa dan pasport yang sah. [23] Mahkamah telah pun dapati bahawa pasport pemohon telah dibatalkan oleh negara PRC dan oleh itu, pemohon tidak lagi mempunyai satu pasport yang sah. Bagi pemilikan visa yang sah pula, Peraturan 11 Peraturan-Peraturan Imigresen 1963 memperuntukkan seperti berikut: S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g “Regulation 11. Visit Pass

– (2) …

A Visit Pass shall no be issued otherwise than prior to his embarkation to an unberthed passenger traveling to Malaya unless he is –

– (b)

in possession of a valid passport which permits his return to his place of embarkation.” [Penekanan ditambah] [24] Berdasarkan peruntukkan peraturan 11 Peraturan-Peraturan Imigresen 1963, bagi mengeluarkan pas lawatan, seseorang hendaklah mempunyai pasport yang sah. Dalam kes ini, mahkamah ini telah pun mendapati pemohon tidak mempunyai pasport yang sah apabila negara PRC telah membatalkan pasport pemohon. Sekiranya pemohon tidak lagi mempunyai pasport yang sah, maka dengan demikian pemohon tidak boleh mempunyai pas lawatan yang sah tanpa adanya pasport yang sah. [25] Memandangkan pemohon tidak lagi mempunyai pas lawatan yang sah, maka pemohon telah pun ditangkap. Berhubung perkara ini, seksyen 35 Akta 155 memperuntukkan: “35. Any person reasonably believed to be a person liable to removal from Malaysia under this Act may be arrested without warrant by any immigration officer generally or specially authorized by the Director General in that behalf or by a senior police officer, and may be detained in any prison, police station or S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g immigration depot for a period not exceeding thirty days pending a decision as to whether an order for his removal should be made.” [26] Oleh yang demikian, berdasarkan fakta kes dan peruntukkan seksyen 35 Akta 155, semasa pemohon ditangkap, pemohon tidak mempunyai pasport atau PLS yang sah.

(iii) Responden 1, 2 dan 3 telah gagal/enggan dan/atau cuai mengikut prosedur yang ditetapkan menurut seksyen 12(1) hingga (3) Akta Ekstradisi 1992 memandangkan Kerajaan China telah gagal membuat sebarang permohonan diplomatik dan cuma mengeluarkan satu Red Notice kepada pihak Interpol;

(iv) Responden 1, 2, dan 3 telah gagal/enggan dan/atau cuai untuk mengikuti seksyen 15 Akta Ekstradisi 1992 dan ini telah mengakibatkan satu ketidakwajaran prosedur memandangkan pemohon dinafikan satu prosedur penting di mana Mahkamah Majistret akan memberikan perintah untuk memindahkan kes ke Mahkamah Sesyen.

Responden 1, 2 dan 3 telah menafikan hak pihak pemohon untuk mendapatkan satu perbicaraan yang adil di hadapan seorang Hakim Mahkamah Sesyen yang diperuntukan dengan jelas menurut seksyen 19(1), (4) dan (5) Akta Ekstradisi 1992. S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g [27] Mahkamah ini akan meneliti ketiga-tiga isu ini bersekali memandangkan ianya melibatkan peruntukan Akta Ekstradisi 1992. [28] Menurut subseksyen 1(2) Akta Ekstradisi 1992, Akta Ekstradisi 1992 adalah terpakai bagi negara-negara berikut:

negara yang berkenaan dengannya suatu perintah telah dikeluarkan oleh Menteri di bawah seksyen 2;

negara yang berkenaan dengannya suatu arahan khas telah dikeluarkan oleh Menteri di bawah seksyen 3; dan

Brunei Darussalam dan Republik Singapura. [29] Seksysen 12 Akta Ekstradisi juga memperuntukkan: “12. (1) Sesuatu permintaan oleh mana-mana negara bagi pemulangan seseorang penjenayah buruan yang berada di Malaysia hendaklah dibuat kepada Menteri melalui wakil diplomatic negara itu.” [30] Berdasarkan peruntukan-peruntukan yang dirujuk di atas, mahkamah ini berpandangan bahawa Akta Ekstradisi 1992 tidak terpakai dalam kes di sini kerana:

tiada perintah yang dikeluarkan oleh Menteri di bawah seksyen 2 Akta Ekstradisi 1992 oleh itu peruntukan subseksyen 1(2) perenggan (a) Akta Ekstradisi 1992 adalah tidak terpakai; S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g

tiada permintaan ekstradisi telah dibuat oleh negara PRC menurut peruntukan seksyen 3 Akta Ekstradisi 1992 dan tiada arahan khas telah dikeluarkan oleh Menteri di bawah seksyen 3 Akta Ekstradisi 1992. Oleh itu, peruntukan subseksyen 1(2) perenggan (b) Akta Ekstradisi 1992 adalah tidak terpakai; dan

tiada sebarang permintaan (requisition) dibuat oleh negara PRC menurut peruntukan seksyen 12 Akta Ekstradisi 1992.

(vi) Tindakan responden 1, 2 dan 3 menahan pemohon menerusi seksyen 6(1)(c) Akta Imigresen 1959 dengan tujuan untuk menyerahkan pemohon kepada pihak polis People's Republic of China tanpa mengikut undang-undang Malaysia adalah satu tindakan yang tidak sah. [31] Menurut peruntukan seksyen 35 Akta 155, seseorang yang dipercayai dengan munasabah boleh dikenakan pengusiran dari Malaysia, boleh ditahan oleh seorang pegawai polis kanan antara lain di balai polis bagi tempoh tidak melebihi 30 hari sementara menunggu keputusan sama ada perintah pengusiran perlu dibuat. Dalam hal ini, pemohon telah ditahan di lokap balai polis Aeropolis daripada 23.8.2022 sehingga 1.9.2022. Pemohon kemudiannya telah diserahkan kepada Jabatan Imigresen untuk tahanan pada 1.9.2022 sementara menunggu keputusan berkenaan pengusiran pemohon. Mahkamah ini mendapati penahanan pemohon di antara 23.8.2022 sehingga 1.9.2022 di lokap Aeropolis ini adalah tidak melebihi tempoh 30 hari yang diperuntukkan menurut seksyen 35 Akta 155. S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g [32] Berhubung tempoh penahanan pemohon oleh Jabatan Imigresen Malaysia yang bermula pada 1.9.2022:

Notis Pembatalan Pas telah dikeluarkan pada 8.9.2022

Perintah Pengusiran telah dikeluarkan pada 20.9.2022

Perintah Penahanan telah dikeluarkan pada 20.9.2022

Dalam hal ini, beban pembuktian bahawa pemohon bukanlah prohibited immigrant adalah terletak kepada pemohon. [39] Bagi maksud ini, subseksyen 8(4) Akta 155 memperentukkan seperti berikut: “(4) The burden of proof that any person seeking to enter Malaysia is not a prohibited immigrant shall lie upon that person.” [40] Selanjutnya adalah dihujahkan sekiranya sekalipun Perintah Pengusiran tersebut tidak wajar dikeluarkan menurut subseksyen 56(2) Akta 155, dalam keadaan pemohon tidak boleh lagi memasuki Malaysia kerana tiada dokumen yang sah, tiada peruntukan S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g undang-undang khususnya di bawah Akta 155 yang membolehkan pemohon dibenarkan bebas untuk pergi ke mana sahaja di dalam Malaysia tanpa diserahkan kepada pihak imigresen ataupun diusir keluar dari Malaysia. [41] Dalam keadaan ini, tindakan di bawah undang-undang hanyalah mengeluarkan Perintah Pengusiran. Tambahan pula, PLS MM2H pemohon telah dibatalkan menurut seksyen 9(1)(b) Akta 155. [42] Berhubung perintah penahanan, sementara menunggu pengusiran keluar dari Malaysia, pemohon telah ditahan di bawah peruntukkan subseksyen 34(1) Akta 155. Oleh yang demikian, mahkamah ini mendapati penahanan pemohon adalah berlandaskan peruntukkan undang-undang yang sedia ada. Kesimpulan [43] Berdasarkan alasan-alasan yang telah dinyatakan, mahkamah ini mendapati tiada illegality, irrationality atau procedural impropriety yang membolehkan mahkamah ini membenarkan permohonan semakan kehakiman ini. Sehubungan itu, permohonan semakan kehakiman ini ditolak tanpa perintah terhadap kos. Tarikh: 30 Oktober 2023 (SHAHNAZ BINTI SULAIMAN) Hakim Mahkamah Tinggi Malaya, Shah Alam S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g Peguam: Bagi Pihak Pemohon: Edwin Navis, Muniandy Tetuan Edwin Navis & Associates Advocates & Solicitors A-3-9, Avenue 8, Jalan 8/1, Seksyen 8, 46050 Petaling Jaya, Selangor. johnson32@yahoo.com +6 03 7962 7052 Bagi Pihak Responden: Noerazlim binti Saidil Kamar Penasihat Undang-Undang, Bahagian Guaman, Tingkat 4, Podium Utara, Bangunan Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah, 40512 Shah Alam, Selangor. noerazlim@agc.gov.my S/N uhvuMNr3UmcQhvcuFxP1g