Telekom Malaysia Berhad v Puncak Niaga Construction Sdn. Bhd. (WA-A52NCvC-141-02/2022)

Plaintif dalam tindakan guaman ini ialah TM Technology Services Sdn. Bhd. (No. Syarikat: 200201003726 (571389-H)), yang dahulunya dikenali sebagai Telekom Malaysia Berhad dan telah mengambil alih hak, aset serta liabiliti Telekom Malaysia Berhad 29/07/2026 18:30:33 WA-A52NCvC-141-02/2022 Kand. 94 Muka surat 2 melalui Perintah bertarikh 21 Februari 2023, berkuat kuasa pada 1 Mac 2023.

Defendan adalah sebuah syarikat sendirian berhad yang ditubuhkan di Malaysia dan diperbadankan di bawah Akta Syarikat 1965 dan mempunyai alamat berdaftar dan/atau alamat perniagaan di Tingkat 10, Wisma Rozali, No. 4, Persiaran Sukan, Seksyen 13, 40100 Shah Alam, Selangor Darul Ehsan dan/atau Tingkat 5, Wisma Rozali, No. 4, Persiaran Sukan, Seksyen 13, 40100 Shah Alam, Selangor Darul Ehsan dan/atau Lot 3-36 PV 128, Jalan Genting Klang, 53300 Setapak, Kuala Lumpur dan/atau Blok F06- 03, Star Parc Point, Taman Ibu Kota, Jalan Genting Klang, 53300 Setapak, Kuala Lumpur.

Tindakan guaman ini berbangkit daripada kerosakan dua kabel utama gentian optik bawah tanah milik Plaintif yang dikatakan berlaku pada 9 Mei 2017 di sekitar Jalan Bunga Raya, Setapak, Kuala Lumpur. Plaintif mendakwa kerosakan itu berlaku ketika kerja pengorekan bagi Projek Pakej D44, iaitu projek pembinaan dan penaiktarafan rangkaian paip pembetungan di Bunus, Kuala Lumpur, sedang dilaksanakan.

Plaintif mendakwa bahawa Defendan di sini telah melakukan kecuaian dalam menjalankan kerja-kerjanya yang mengakibatkan kerosakan terhadap beberapa harta benda milik Plaintif termasuk sesalur dan kabel-kabel fiber optik.

Defendan ialah kontraktor utama Pakej D44. Melalui perjanjian subkontrak bertarikh 15 September 2016, Defendan telah melantik Pihak Ketiga untuk melaksanakan kerja fizikal di tapak, termasuk Muka surat 3 kerja pengesanan utiliti, kerja rintis (piloting), pengorekan, pembinaan syaf dan kerja pipe-jacking di Zon 1A, Setapak. Tempoh subkontrak yang material meliputi tarikh kejadian yang dipertikaikan.

Plaintif menuntut terhadap Defendan sejumlah RM126,115.85 sebagai ganti rugi khas bagi bahan, buruh dan perkhidmatan kejuruteraan yang dikatakan digunakan untuk memulihkan rangkaian yang terlibat kerosakan tersebut. Defendan menafikan bahawa kerosakan itu berpunca daripada kerja Pakej D44 dan menyatakan semua kerja fizikal dilakukan oleh kontraktor bebas, iaitu Pihak Ketiga yang telah dilantik. Melalui Notis Pihak Ketiga di kandungan 33, Defendan menuntut indemniti atau sumbangan 100% jika Defendan didapati bertanggungan kepada Plaintif. Tuntutan Plaintif dan Prosiding Sumbangan atau Tanggungrugi telah dibicarakan bersama kesemua pihak.

Setelah meneliti, menilai dan mempertimbangkan keseluruhan kertas kausa dan keterangan-keterangan lisan saksi-saksi serta dokumentar yang telah dikemukakan, Mahkamah ini mendapati Plaintif telah berjaya membuktikan sebahagian tuntutannya atas imbangan kebarangkalian. Oleh itu, Mahkamah ini memutuskan dengan membenarkan tuntutan Plaintif sebahagiannya sebanyak RM114,096.60. Tuntutan bagi caj gudang dan pengendalian berjumlah RM12,019.25 ditolak kerana tidak dibuktikan dengan dokumen dan asas pengiraan yang mencukupi. Tuntutan indemniti Defendan terhadap Pihak Ketiga dibenarkan atas terma Klausa 21.1 perjanjian subkontrak. Penghakiman indemniti diberikan bagi Defendan terhadap Pihak Ketiga. Alasan dan dapatan terperinci Mahkamah ini akan dihuraikan di perenggan berikutnya. Muka surat 4

Perbicaraan kes ini telah berlangsung selama 7 hari iaitu bermula pada 24 dan 25 Februari 2025, 8 dan 29 April 2025, 25 Julai 2025 serta 8 dan 26 Ogos 2025. Plaintif telah memanggil Ahmad’ Adnin bin Berahim @ Ab Rahman (SP1), Alagappan a/l Sachitha (SP2) dan Abdul Razack bin Abdul Baset (SP3) sebagai saksi-saksinya. Defendan pula telah memanggil Norfaizah binti Mohd Yunus (SD1) dan Pihak Ketiga telah memanggil Adnan bin Abd Karim (SPK1) sebagai saksinya.

Mahkamah ini telah menilai, meneliti dan menimbangkan keseluruhan kertas kausa, antara lainnya, Ikatan-ikatan Pliding, ikatan dokumen bersama, ikatan dokumen plaintif, ikatan dokumen defendan, dokumen tambahan pihak ketiga, fakta yang dipersetujui, penyata saksi-saksi, nota keterangan, laporan polis, pelan atau lakaran tapak, gambar, rekod pengeluaran bahan, invois, payment advice, perjanjian subkontrak dan hujahan bertulis ketiga-tiga pihak.

Dalam menilai dan meneliti keterangan lisan saksi-saksi yang telah dipanggil, Mahkamah ini tidak memetik jawapan saksi secara rawak atau terasing. Setiap petikan dan kenyataan dibaca bersama pemeriksaan utama, pemeriksaan balas dan pemeriksaan semula, dokumen sezaman serta kebarangkalian keseluruhan kes. Pendekatan ini sejajar dengan Tindok Besar Estate Sdn Bhd v Tinjar Co [1979] 2 MLJ 229 (Mahkamah Persekutuan), bahawa keterangan lisan hendaklah diuji dengan dokumen sezaman dan kebarangkalian yang terbukti. Muka surat 5

FAKTA KES Plaintif menjalankan perniagaan, antara lain, dalam penyediaan, penyelenggaraan dan pemantauan perkhidmatan telekomunikasi. Bagi tujuan tersebut, Plaintif memiliki dan mengendalikan sesalur serta kabel telekomunikasi bawah tanah di seluruh negara, termasuk di kawasan Setapak, Kuala Lumpur.

Defendan ialah Puncak Niaga Construction Sdn. Bhd. [No. Syarikat: 200101002751 (538507-T)]. Defendan merupakan kontraktor utama bagi projek yang dikenali sebagai Pakej D44, iaitu projek reka bentuk dan pembinaan rangkaian paip pembentungan di Bunus, Kuala Lumpur.

Pihak Ketiga ialah Geostrength Engineering Sdn. Bhd. Melalui Surat Tawaran atau perjanjian subkontrak bertarikh 15 September 2016, Defendan telah melantik Pihak Ketiga untuk melaksanakan kerja subkontrak bagi Pakej D44, khususnya di Zon 1A, Setapak.

Pada dan/atau sekitar 9 Mei 2017, Plaintif telah menerima beberapa aduan daripada pelanggannya berkenaan gangguan perkhidmatan di sekitar dan/atau di Jalan Bunga Raya 53300 Setapak, Kuala (kawasan tersebut). Menurut Plaintif, aduan yang diterima dari pelanggan dan isyarat alarm rangkaian menunjukkan adanya berlaku pemutusan sambungan pada kabel utama di kawasan Setapak. SP1 menerangkan bahawa apabila pelanggan kehilangan sambungan, aduan dibuat melalui telefon atau laman sesawang, manakala sistem rangkaian juga menghantar notifikasi kepada pusat operasi.

Muka surat 6 SP1 menjelaskan; “Sebab kita terima alarm kerosakan itu daripada Network Operation di mana sistem itu detect kabel kita ada disconnection.”

Walau bagaimanapun, cetakan asal aduan pelanggan dan rekod alarm tersebut tidak dikemukakan. Dalam pemeriksaan semula, SP1 menjelaskan bahawa dokumen itu boleh diperoleh melalui sistem, tetapi tidak dilampirkan: “Sebab laporan itu kita tidak dilampirkan dalam dokumen ini disebabkan kita dapat melalui sistem mungkin kesilapan tak lampirkan dokumen itu.” “Dokumen itu wujud kalau kita capture melalui sistem.”

Susulan laporan tersebut, SP1 diarahkan oleh Encik Ramasamy dan SP2, Alagappan a/l Sachitha, untuk pergi ke lokasi, mengenal pasti punca kerosakan dan menyelaraskan kerja pembaikan. SP1 tiba di lokasi sekitar jam 1.00 petang pada 9 Mei 2017 bersama wakil kontraktor pembaikan Plaintif, Target Cash Holdings Sdn. Bhd. SP1 mengesahkan bahawa beliaulah yang melakukan pengesahan fizikal kerosakan. Kerosakan tersebut melibatkan dua kabel utama bersaiz 1000-pair; “Dua batang kabel, saiz 1000 pair, sebanyak dua batang.”

SP1 menjelaskan bahawa satu kabel mengalami kerosakan sepanjang 160 meter, manakala kabel kedua sepanjang 210 meter. Jumlah panjang kabel yang terlibat ialah 370 meter. Oleh itu, terdapat “dua kabel telekomunikasi utama bawah tanah milik Plaintif yang diplidkan sebagai kabel gentian optik” yang telah mengalami kerosakan di kawasan tersebut. Muka surat 7

Semakan dan siasatan awal Plaintif mendapati bahawa kerosakan yang telah berlaku tersebut adalah secara langsung merupakan akibat dan/atau kesan daripada kerja-kerja Defendan tersebut yang telah dijalankan oleh Defendan dan/atau pekerja-pekerjanya dan/atau wakil-wakilnya.

SP1 menyatakan bahawa ketika hadir di kawasan itu terdapat kerja pengorekan, pekerja, sebuah excavator dan penghadang plastik. SP1 telah bertanya kepada seorang penyelia tapak mengenai projek berkenaan, tetapi tidak mengambil nama penyelia tersebut.

SD1 pula menjelaskan bahawa tanda penghadang PNCSB perlu digunakan walaupun kerja fizikal dilaksanakan oleh Pihak Ketiga atau subkontraktor lain. Oleh itu, tanda penghadang tersebut mengaitkan kawasan itu dengan Pakej D44 dan Defendan sebagai kontraktor utama, tetapi tidak dengan sendirinya membuktikan pemilikan excavator atau identiti pihak yang mengendalikannya. Muka surat 8

Berhubung dengan Pihak Ketiga, SP1 mengakui tiada nama atau tanda Geostrength dalam gambar; “Tiada sign menunjukkan Geostrength.”

SP1 turut mengakui bahawa penyelia tapak tidak memberitahunya bahawa Geostrength melaksanakan kerja tersebut.

Dua dokumen RFI yang dikemukakan juga tidak menyebut nama Geostrength. SD1 mengakui bahawa tiada bukti di dalam Mahkamah bahawa kedua-dua RFI itu telah diserahkan kepada Geostrength. Namun, SD1 menjelaskan bahawa subkontraktor lain dilantik bagi pakej yang berlainan, manakala Pihak Ketiga dilantik untuk Zon 1A.

Saksi Pihak Ketiga (SPK1) mengakui bahawa Pihak Ketiga menjalankan kerja di Zon 1A, bahawa Zon 1A merangkumi Jalan Bunga Raya, dan bahawa Pihak Ketiga menjalankan kerja di Jalan Prima Setapak pada tahun 2017. Bagaimanapun, beliau menafikan bahawa Pihak Ketiga menjalankan kerja di Jalan Bunga Raya pada 9 Mei 2017. Keterangan SPK1 dalam hal ini tidak sepenuhnya konsisten. Beliau pada mulanya berkata Pihak Ketiga tidak melakukan kerja di Jalan Bunga Raya, tetapi kemudian menyatakan: “Jalan Bunga Raya kita tak dapat bukan kata tak buat… Bukan kata tak buat.”

SPK1 seterusnya menjelaskan bahawa Pihak Ketiga tidak menerima arahan daripada Defendan untuk menjalankan kerja di Jalan Bunga Raya pada waktu tersebut.

Muka surat 9 Kerja pembaikan kecemasan oleh Target Cash Holdings Sdn. Bhd. telah bermula sekitar tengah malam pada hari yang sama. SP1 menyelia dan mengesahkan kerja tersebut. Menurut SP1, kerja pembaikan mengambil masa kira-kira tiga minggu dan laporan disediakan pada 1 Jun 2017.

SP3, Abdul Razack bin Abdul Baset, menjelaskan bahawa bahan pembaikan diambil daripada stok Plaintif. Sebanyak 500 meter kabel dikeluarkan dan 130 meter dipulangkan ke stor, menjadikan penggunaan bersih sebanyak 370 meter: “Bahan-bahan yang kita bawa keluar 500 meter dan kita pulangkan 130 meter. So, penggunaannya adalah 370 meter sahaja.”

Seterusnya, Plaintif melalui salah seorang pekerjanya telah membuat laporan polis pada 4 Mei 2018 melalui Laporan Polis No. SETAPAK/006885/18. Laporan tersebut dibuat hampir setahun selepas tarikh kerosakan yang didakwa. Pada 17 Mei 2018, Plaintif menghantar surat pemberitahuan kepada Defendan berhubung kerosakan dan memaklumkan bahawa jumlah kerugian masih dalam proses penaksiran. Setelah penaksiran selesai, Plaintif mengeluarkan Invois No. 9000407230 bertarikh 15 November

Melalui surat bertarikh 21 November 2019, Plaintif menyerahkan kepada Defendan invois, pecahan tuntutan, laporan polis, lakaran dan gambar tempat kejadian.

Pada 7 Februari 2022, peguam Plaintif mengeluarkan Notis Tuntutan kepada Defendan bagi RM126,115.85. Setelah tuntutan tidak dijelaskan, tindakan ini kemudian telah difailkan pada 28 Februari 2022. Muka surat 10

Defendan kemudiannya memperoleh kebenaran untuk mengeluarkan Notis Pihak Ketiga bertarikh 3 Februari 2023 terhadap Geostrength. Pernyataan Tuntutan terhadap Pihak Ketiga difailkan pada 20 Mac 2023 dan Pihak Ketiga memfailkan Pembelaannya pada 10 April 2023.

Plaintif mendakwa bahawa kerosakan kabel miliknya berpunca daripada kerja pengorekan yang dilakukan bagi Pakej D44. Plaintif menyatakan bahawa Defendan, sebagai kontraktor utama, gagal memastikan pemeriksaan utiliti, piloting, penandaan serta langkah perlindungan yang mencukupi sebelum pengorekan dijalankan.

Plaintif juga menyatakan bahawa pelantikan Pihak Ketiga tidak menghapuskan liabiliti Defendan kerana Defendan mengetahui kewujudan kabel TM dan masih menjalankan fungsi arahan, penyeliaan, pemeriksaan, pengesahan serta kelulusan bayaran.

RINGKASAN KES DEFENDAN Defendan, Puncak Niaga Construction Sdn. Bhd. (“PNCSB”), menyatakan bahawa ia merupakan kontraktor utama bagi Pakej D44, iaitu projek pembinaan rangkaian paip pembetungan di Bunus, Kuala Lumpur.

Bagi melaksanakan kerja fizikal di tapak, Defendan telah melantik Geostrength Engineering Sdn. Bhd. sebagai subkontraktor melalui perjanjian bertarikh 15 September 2016. Menurut Defendan, Pihak Ketiga merupakan kontraktor bebas yang bertanggungjawab terhadap pelaksanaan kerja fizikal, penggunaan jentera, pekerja dan keselamatan operasi di Zon 1A, Setapak.

Muka surat 11 SD1, Puan Norfaizah binti Mohd Yunus, menerangkan bahawa Defendan tidak menjalankan sendiri kerja fizikal. Peranan Defendan adalah memantau kemajuan kerja. Dalam pemeriksaan balas, SD1 menyatakan; “Memantau, memantau kemajuan kerja.”

Apabila diminta menjelaskan bentuk pemantauan tersebut, SD1 menerangkan: “Sekiranya beliau mahu menjalankan perubahan, maksudnya contoh nak jalankan kerja-kerja SI ke, piloting ke, dia akan hantar request for inspection, then kita akan pergi ke site untuk tengok kawasan tersebut. Dan kita akan macam sign untuk kerja-kerja bermula… dia akan panggil untuk inspection, then kita hadir untuk sign, untuk verification.”

Keterangan tersebut menunjukkan bahawa walaupun kerja fizikal dilaksanakan oleh Pihak Ketiga, Defendan masih menerima permohonan pemeriksaan, hadir di tapak, meluluskan permulaan kerja serta membuat pemeriksaan dan pengesahan setelah sesuatu peringkat kerja disiapkan. Keterangan SPK1, Encik Adnan bin Abdul Karim, turut mengesahkan pembahagian kerja tersebut. Beliau menyatakan: “Puncak Niaga dia tak hantar orang dia buat kerja. Puncak Niaga hanya supervise.”

Beliau seterusnya menyatakan; “Dia tak buat kerja. Yang buat kerja adalah kami, kami yang buat kerja A sampai Z.”

Walau bagaimanapun, SPK1 turut mengakui bahawa Pihak Ketiga melaksanakan kerja mengikut arahan Defendan; “Ya, semua Muka surat 12 responsibility daripada Puncak Niaga, kita ikut arahan kerja daripada Puncak Niaga.”

Apabila dicadangkan bahawa Geostrength tidak boleh bertindak sendiri, SPK1 menjawab; “Ya betul.”

Keterangan Defendan adalah menafikan bahawa ia atau pekerjanya telah menjalankan kerja fizikal di Jalan Bunga Raya pada 9 Mei 2017 sebaliknya Defendan menegaskan bahawa segala kerja fizikal telah diserahkan kepada Pihak Ketiga sebagai kontraktor bebas.

Defendan turut mempertikaikan hubungan kausal dengan alasan bahawa gambar tidak menunjukkan tarikh dan alamat material, paparan Google Street View bertarikh Oktober 2017, laporan polis dibuat hampir setahun kemudian, rekod alarm tidak dikemukakan dan tiada saksi bebas mengenal pasti operator excavator.

Secara alternatif, sekiranya Defendan didapati bertanggungan, Defendan menuntut indemniti penuh daripada Pihak Ketiga berdasarkan Klausa 21.1 perjanjian subkontrak: “The Sub-Contractor agrees to indemnify the Main Contractor for any losses or damage suffered by the Main Contractor as a result of: -

The Sub-Contractor’s breach of the Contract; or

any losses or damages caused arising out of the course of the Sub-Contractor’s execution of the Sub-Contract Works.”

Secara ringkas, pendirian Defendan ialah;

tiada kerja dilakukan di Jalan Bunga Raya pada tarikh material; Muka surat 13

jika terdapat kerja fizikal, kerja itu dilakukan oleh Pihak Ketiga sebagai kontraktor bebas;

kerja pengorekan pembetungan bukan aktiviti luar biasa berbahaya yang mewujudkan kewajipan tidak boleh diserahkan;

Plaintif gagal membuktikan secara tepat lokasi, pelaku dan hubungan kausal;

kuantum, khususnya caj gudang, tidak dibuktikan; dan

jika Defendan tetap didapati bertanggungan, Pihak Ketiga wajib memberikan indemniti di bawah Klausa 21.1.

FAKTA RINGKAS PIHAK KETIGA Pihak Ketiga, Geostrength Engineering Sdn. Bhd. (“Geostrength”), mengakui bahawa ia telah dilantik oleh Defendan, Puncak Niaga Construction Sdn. Bhd. (“PNCSB”), sebagai salah sebuah subkontraktor bagi Projek Pakej D44 melalui Surat Tawaran bertarikh 15 September 2016.

Pihak Ketiga menjalankan kerja di Zon 1A. Namun, Pihak Ketiga menafikan bahawa ia menjalankan kerja di titik kerosakan pada 9 Mei 2017. Menurut SPK1, Encik Adnan bin Abdul Karim, hubungan antara Defendan dengan Pihak Ketiga ialah hubungan kontraktor utama dengan subkontraktor. Dalam Pernyataan Saksi Pihak Ketiga, beliau menyatakan: “Hubungan Defendan dengan Pihak Ketiga adalah sebagai Kontraktor Utama dan Kontraktor Sub bagi Defendan bagi Muka surat 14 projek yang dikenali sebagai ‘Kerja-kerja pembinaan dan penaiktarafan rangkaian pembentungan di Bunus Kuala Lumpur’ di mana ia dilantik melalui surat tawaran bertarikh 15.9.2016.”

Geostrength tidak mempertikaikan kewujudan kontrak subkontrak tersebut. Pembelaan utamanya ialah bahawa pelantikannya bagi Projek Pakej D44 tidak dengan sendirinya membuktikan bahawa Geostrength menjalankan kerja di lokasi kerosakan pada 9 Mei 2017.

Pihak Ketiga bergantung pada ketiadaan nama Geostrength dalam gambar dan RFI, kewujudan subkontraktor lain, serta ketiadaan surat tuntutan daripada Plaintif atau Defendan sebelum Notis Pihak Ketiga dikeluarkan. SD1 mengakui bahawa tiada surat tuntutan terdahulu kepada Geostrength dalam ikatan dokumen.

Pihak Ketiga juga mendakwa bahawa kerosakan kepada harta pihak lain sepatutnya dilindungi oleh polisi insurans induk yang diambil oleh Defendan. SPK1 menyatakan bahawa kerja Pihak Ketiga “dipayung” oleh insurans Defendan. Namun, apabila diminta menunjukkan klausa tertentu yang melepaskan Pihak Ketiga daripada tanggungan, beliau mengakui: “Ya, saya tak berapa jelas.”

Pihak Ketiga turut bergantung pada peruntukan provisional sum bagi kerja pemulihan telekomunikasi. Walau bagaimanapun, SPK1 mengakui bahawa Pihak Ketiga tidak melaksanakan kerja pemulihan berkenaan dan tidak mengemukakan tuntutan kemajuan atau invois di bawah peruntukan tersebut. Muka surat 15

SPK1 mengakui bahawa Geostrength terlibat di Zon 1A bagi Projek Pakej D44. SPK1 seterusnya mengakui bahawa kawasan Jalan Bunga Raya termasuk dalam Zon 1A: “Termasuklah area Setapak tu Bunga Raya, banyaklah jalan-jalan yang dekat area Setapak tu.” Apabila ditanya secara khusus sama ada kawasan Bunga Raya berada di bawah Zon 1A, beliau menjawab: “Ya. Betul.”

Dalam Pernyataan Saksinya, menyatakan bahawa Geostrength menjalankan kerja fizikal di sekitar kawasan projek sehingga 30 November 2017: “Kami ada menjalankan kerja-kerja fizikal di sekitar kawasan terbabit di bawah Projek tersebut sehingga 30.11.2017 sahaja.”

SPK1 menerangkan bahawa sebelum kerja utama dimulakan, Geostrength menjalankan kerja pengesanan utiliti bawah tanah atau “utility detection mapping”. Beliau menyatakan: “Sebelum sesuatu kerja kita mulakan… kita kena buat kerja-kerja fizikal dahulu. Seperti UDM… kita cek dulu dia ada satu khas untuk cek dalam tanahnya. Ada sama ada kabel, sama ada paip air… bila kita dapati di situ kawasan tu ada paip air ke, kabel Telekom ke, kabel api ke dan kita akan marking.”

SPK1 mengakui bahawa mesin pengesanan sepatutnya dapat mengesan kabel TM pada kedalaman 0.7 meter: “Biasa je saya buat kita akan detect. Setiap mesin yang kita bawa… kita boleh detect walaupun… 0.7 tak dalam sangat.” Muka surat 16

Apabila ditanya sama ada mesin itu boleh mengesan kabel berkenaan, beliau menjawab: “Ya, boleh detect.”

SPK1 turut menyatakan: “Macam mana pun kita kena buat semakan utility di dalam tanah sebelum kita buat kerja… Saya nak pastikan utility di dalam tanah tu. Jangan terkena ataupun tercacat.”

Keterangan ini menunjukkan bahawa Pihak Ketiga menyedari risiko utiliti bawah tanah dan mengetahui bahawa pengesanan utiliti merupakan langkah wajib sebelum pengorekan. Pada masa yang sama, SPK1 menafikan bahawa pelan yang menunjukkan kabel TM pada kedalaman 0.7 meter telah disediakan oleh Geostrength kerana pelan tersebut tidak mempunyai tandatangan atau cop Geostrength.

Pendirian utama Pihak Ketiga ialah Geostrength tidak menjalankan kerja di Jalan Bunga Raya pada 9 Mei 2017. Dalam pemeriksaan balas oleh peguam Defendan, SPK1 menyatakan; “9.5.2017 pihak kami tidak membuat apa-apa kerja di kawasan tersebut.” Apabila ditanya kawasan yang dimaksudkan, beliau menjawab; “Kawasan Bunga Raya itulah.”

Walau bagaimanapun, apabila disoal lanjut, SPK1 memberikan jawapan yang berikut: “Jalan Bunga Raya kita tak dapat, bukan kata tak buat, ya. Minta maaf. Bukan kata tak buat. Kita tak dapat apa-apa info untuk Muka surat 17 menjalankan kerja di kawasan tersebut untuk sementara waktu daripada Puncak Niaga.”

SPK1 mengakui bahawa Geostrength menjalankan kerja di Jalan Prima Setapak pada tahun 2017; “Prima Setapak, ya.” Apabila diminta mengesahkan perkara tersebut, beliau menjawab: “Betul.” Sebahagian gambar dan pelan yang telah dikemukakan menunjukkan Jalan Prima Setapak, manakala Plaintif menerangkan lokasi kerosakan sebagai berada dalam radius yang turut merangkumi Jalan Bunga Raya, Jalan Prima Setapak dan Jalan Genting Kelang.

Hujahan Plaintif Plaintif menghujahkan bahawa Defendan, sebagai kontraktor utama yang mengurus dan menyelia kerja Pakej D44, mengetahui atau sepatutnya mengetahui kewujudan utiliti TM. Defendan dan/atau pihak yang melaksanakan kerja bagi projeknya gagal mengesan, menanda dan melindungi kabel sebelum pengorekan dilakukan. Bagi elemen kecuaian, Plaintif bergantung pada Telekom Malaysia Bhd v CWT Construction Sdn Bhd [2013] MLRHU 479 (Mahkamah Tinggi), yang memutuskan seperti berikut: “In order to make out a case against the Defendant for negligence, the burden of proof is on the Plaintiff to prove that;

the Defendant owes the Plaintiff a duty of care i.e. to take reasonable care in carrying out the works;

the Defendant has breached that duty of care; Muka surat 18

such negligence or omission was the effective cause of damage to the Plaintiff; and

the Plaintiff suffered damage that is foreseeable, and not too remote.”

Bagi isu kewajipan berjaga-jaga, Plaintif menghujahkan bahawa Defendan, sebagai kontraktor utama yang menjalankan dan menyelia kerja pembentungan di kawasan yang mengandungi utiliti bawah tanah, mempunyai kewajipan untuk mengambil perhatian yang munasabah supaya kerja tersebut tidak merosakkan sesalur dan kabel milik Plaintif. Plaintif bergantung pada prinsip jiran dalam kes Donoghue v Stevenson [1932] AC 562 dan ujian tiga serangkai yang diterima oleh Mahkamah Persekutuan dalam Majlis Perbandaran Ampang Jaya v Steven Phoa Cheng Loon & Ors [2006] 1 MLRA 166; [2006] 2 MLJ 389. Plaintif juga merujuk Telekom Malaysia Berhad v Mudajaya Corporation Berhad [2014] 2 MLRH 334, yang menggunakan prinsip undang-undang dalam kes Mahkamah Persekutuan dalam Majlis Perbandaran Ampang Jaya yang memutuskan seperti berikut; “[17] The Federal Court in Majlis Perbandaran Ampang Jaya v Steven Phoa Cheng Loon & Ors [2006] 1 MLRA 166 at p 172, confirmed the general duty of care test that was enunciated in Caparo Industries PLC v Dickman [1990] 2 AC 605. The House of Lords held that to establish a duty of care, a plaintiff must be able to show that: Muka surat 19 a. There is a reasonable foreseeability; b. There must be a close and direct relationship of proximity between the parties; and c. It must be fair, just and reasonable to impose a duty of care.”

Plaintif juga merujuk petikan klasik Lord Atkin dalam Donoghue v Stevenson, sebagaimana dipetik dalam Telekom Malaysia Berhad v Daya Timur Construction Sdn Bhd [2012] MLRHU 1174 yang menjelaskan prinsip jiran: “The rule that you are to love your neighbour becomes, in law, you must not injure your neighbour; and the lawyer’s question, Who is my neighbour? receives a restricted reply. You must take reasonable care to avoid acts or omissions which you can reasonably foresee would be likely to injure your neighbour. Who, then, in law is my neighbour? The answer seems to be persons who are so closely and directly affected by my act that I ought reasonably to have them in contemplation as being so affected when I am directing my mind to the acts or omissions which are called in question.”

Plaintif turut merujuk prinsip yang sama melalui Rashidah bt Abd Ghani (sebagai pentadbir pusaka Rohaizad bin Naim) v SJ Classic Industries Sdn Bhd [2020] MLRHU 2280: “You must take reasonable care to avoid acts or omissions which you can reasonably foresee would be likely to injure your neighbour. Who, then, in law, is my neighbour? The answer Muka surat 20 seems to be persons who are so closely and directly affected by my act that I ought reasonably to have them in contemplation as being so affected when I am directing my mind to the acts or omissions which are called in question.”

Berdasarkan prinsip tersebut, Plaintif menghujahkan bahawa ketiga-tiga unsur kewajipan berjaga-jaga telah dipenuhi. Pertama, kerosakan kabel bawah tanah merupakan akibat yang boleh dijangka daripada kerja rintis dan pengorekan. Kedua, terdapat hubungan kedekatan kerana kerja Pakej D44 dijalankan dalam radius kabel Plaintif. Ketiga, pengenaan kewajipan adalah adil, saksama dan munasabah kerana pihak yang menjalankan kerja pengorekan berada dalam kedudukan terbaik untuk mengesan, menanda dan melindungi utiliti bawah tanah sebelum kerja dimulakan.

Dalam menyokong pemakaian prinsip tersebut kepada fakta kes ini, Plaintif bergantung kepada keterangan-keterangan yang berikut: a. pelan lakaran di muka surat 19 Ikatan B; b. RFI dan rekod kerja rintis bertarikh 4 Februari 2017 di muka surat 28–30 Ikatan D; c. keterangan SP2 bahawa Jalan Bunga Raya, Jalan Prima Setapak dan Jalan Genting Kelang berada dalam radius laluan kabel yang sama; dan d. pengakuan SD1 bahawa pelan kerja rintis merekodkan kabel TM pada kedalaman 0.7 meter: Muka surat 21 “TM cable depth itu pada kedalaman 0.7 meter terdapat TM cable.” “TM itu Telekom Malaysia.” “Ya kalau ikut di sini untuk kawasan yang dijalankan kerja-kerja trial hole iaitu di Jalan Prima Setapak memang terdapat TM cable.”

Oleh itu, menurut hujahan Plaintif, Defendan mengetahui atau sepatutnya mengetahui kewujudan kabel Plaintif sebelum kerja fizikal dimulakan. Kegagalan memastikan pengesanan utiliti, penandaan, piloting dan langkah perlindungan yang berkesan merupakan pelanggaran kewajipan berjaga-jaga.

Bagi pelanggaran kewajipan berjaga-jaga, Plaintif juga telah membandingkan fakta ini dengan Telekom Malaysia Berhad v Mudajaya Corporation Berhad [2014] 2 MLRH 334 dan Telekom Malaysia Berhad v Daya Timur Construction Sdn Bhd [2012] MLRHU 1174. Kedua-duanya ialah keputusan Mahkamah Tinggi yang bersifat persuasif tentang kerosakan utiliti bawah tanah. Prinsip teras yang dihujahkan ialah kontraktor di kawasan bandar patut menjangka kewujudan kabel dan wajib membuat pertanyaan serta mengambil langkah perlindungan sebelum kerja bermula. Dalam Daya Timur, prinsip itu dirumuskan: “A reasonable person, especially a contractor, should have foreseen the existence of the cables in question. ... the failure of the defendant to make a wayleave application or make any other enquiry in respect of underground cables constituted a breach of duty of care ...”

Muka surat 22 Mengenai kausasi, Plaintif bergantung pada Chua Seng Sam Realty Sdn Bhd v Say Chong Sdn Bhd & Ors and other appeals [2012] 6 MLRA 122 (Mahkamah Rayuan) dan The Fordeco Nos 12 and 17 [2000] 1 MLJ 449; [2000] 1 CLJ 605 (Mahkamah Persekutuan). Plaintif menyatakan bahawa ia perlu membuktikan bahawa perbuatan Defendan benar-benar telah menghasilkan kerosakan dan bahawa kerosakan itu tidak terlalu jauh. Plaintif menyandarkan rangkaian kausal pada alarm rangkaian, kehadiran SP1 pada hari kejadian, dua kabel yang terputus, kerja projek dalam radius yang sama, penghadang bertanda PNCSB dan rekod pembaikan.

Bagi liabiliti atas kerja Pihak Ketiga, Plaintif merujuk Dr Kok Choong Seng & Anor v Soo Cheng Lin & Another Appeal [2017] 6 MLRA 367; [2018] 1 MLJ 685, Tekun Concrete (M) Sdn Bhd v Zulkafah Norazri [2021] MLRHU 2002 dan Gulam Wawasan Sdn Bhd v Government of Malaysia & Ors [2024] 5 MLRH 257. Plaintif menggunakan autoriti tersebut untuk menghujahkan bahawa liabiliti vikarius tidak semestinya terhad kepada hubungan pekerjaan tradisional dan boleh timbul apabila hubungan antara dua pihak menyerupai hubungan pekerjaan, khususnya apabila terdapat elemen kawalan, integrasi kerja, penciptaan risiko dan manfaat kepada pihak yang dikatakan sebagai majikan.

Plaintif merujuk keputusan Mahkamah Persekutuan dalam Dr Kok Choong Seng. Plaintif menyatakan bahawa Mahkamah Persekutuan menerima pendekatan dalam Various Claimants v Catholic Child Welfare Society and Others [2013] 2 AC 1, yang memperluaskan pemakaian liabiliti vikarius kepada hubungan yang “akin to employment”; Muka surat 23 “[74] In relation to stage 1, His Lordship identified a number of criteria which, when satisfied, ‘give rise to policy reasons that make it fair, just and reasonable to impose vicarious liability on the employer: i. The employer is more likely than the employee to have the means to compensate the victim, and can be expected to be insured; ii. The tort was committed as a result of the employee’s activity done on behalf of the employer; iii. The employee’s activity was part of the employer’s business activity; iv. By employing the employee to carry on the activity, the employer has created the risk of the tort committed by the employee; and v. The employee was under the control of the employer, to a greater or lesser degree. Since many skills in modern employment are not susceptible to direction, the significance of control is that the employer can direct what the employee does, not how he does it.”

Plaintif turut merumuskan bahawa ujian liabiliti vikarius mempunyai dua peringkat. Peringkat pertama ialah menentukan sama ada hubungan antara pelaku tort dengan pihak yang dituntut merupakan hubungan pekerjaan atau hubungan yang menyerupai pekerjaan. Peringkat kedua ialah menentukan sama ada terdapat hubungan Muka surat 24 yang cukup rapat antara hubungan tersebut dengan perbuatan tort yang dipersoalkan.

Plaintif turut menghujahkan bahawa liabiliti vikarius boleh dikenakan ke atas kontraktor utama jika kerja subkontraktor merupakan bahagian penting dalam perniagaan kontraktor utama. Kedua, apabila kontraktor utama mempunyai kawalan yang ketara terhadap cara subkontraktor melaksanakan tugasnya. Ketiga, apabila perbuatan salah subkontraktor berlaku dalam skop kerja yang telah diberikan. Berdasarkan pernyataan tersebut, Plaintif menekankan dalam penghujahannya bahawa:

kerja pembentungan yang dilakukan oleh Pihak Ketiga merupakan sebahagian daripada projek dan perniagaan Defendan sebagai kontraktor utama;

kerja itu dilakukan bagi membolehkan Defendan memenuhi obligasinya kepada Kerajaan Malaysia atau JPP;

pelantikan Pihak Ketiga oleh Defendan telah mewujudkan atau meningkatkan risiko kerosakan kepada utiliti bawah tanah; dan

Defendan masih berupaya mengarahkan apa yang perlu dilakukan oleh Pihak Ketiga, walaupun tidak semestinya menentukan setiap kaedah teknikal yang digunakan.

Plaintif bergantung pada keterangan SPK1 yang berikut dalam membuktikan elemen arahan dan kawalan; “Puncak Niaga selalu akan mesti turun.” “Puncak Niaga hanya supervise.” Muka surat 25 “Yang buat kerja adalah kami, kami yang buat kerja A sampai Z.” “Ya, semua responsibility daripada Puncak Niaga, kita ikut arahan kerja daripada Puncak Niaga.”

Hujahan Defendan Defendan menghujahkan bahawa Pihak Ketiga bukan pekerja, wakil atau ejen Defendan. Oleh itu, Defendan tidak boleh dipertanggungkan secara vikarius bagi kecuaian Pihak Ketiga semata-mata berdasarkan hubungan kontraktor utama dan subkontraktor. Pihak Ketiga ialah kontraktor bebas dan, menurut kaedah umum, kontraktor utama tidak bertanggungan secara vikarius bagi kecuaian kontraktor bebas. Defendan merujuk Mohd Sainudin bin Ahmad v Consolidated Hotels Ltd & Anor [1989] 1 MLJ 297 (Mahkamah Tinggi Singapura), Salsbury v Woodland [1969] 3 All ER 863 (Mahkamah Rayuan England), Lim Gim Seah v Lokman Talib & Ors [2012] 5 CLJ 561 (Mahkamah Rayuan) dan Hemraj & Co Sdn Bhd v Tenaga Nasional Berhad [2022] 2 MLRA 25; [2023] 1 MLJ 785 (Mahkamah Persekutuan). Dalam Salsbury, Defendan berpegang kepada; “It is ... trite law that an employer who employs an independent contractor is not vicariously responsible for the negligence of that contractor. ... the mere fact that the work entrusted to the contractor is of a character which may cause damage to others unless precautions are taken is not sufficient to impose liability on the employer.”

Muka surat 26 Defendan seterusnya bergantung pada Hemraj untuk menolak suatu kewajipan tidak boleh diwakilkan yang luas. Mahkamah Persekutuan memutuskan bahawa ujian sebenar bukan sama ada langkah berjaga-jaga telah diabaikan, tetapi sama ada aktiviti itu kekal luar biasa berbahaya walaupun segala langkah tersedia telah diambil. Utility mapping yang dapat mengelakkan kerosakan menunjukkan pengorekan rutin tidak termasuk dalam kategori tersebut.

Defendan juga membangkitkan isu pliding melalui Samuel Naik Siang Ting v Public Bank Bhd [2015] 6 MLJ 1; [2015] 8 CLJ 944 (Mahkamah Persekutuan), Accolade Land Sdn Bhd v Mass Rapid Transit Corporation Sdn Bhd & Ors [2017] MLJU 1868 dan International Shipcare Sdn Bhd v The Owners of MV El Hadjar & Ors [2015] 7 MLJ 754 (kedua-duanya Mahkamah Tinggi). Prinsip Samuel Naik yang ditekankan ialah: “It is a cardinal rule in civil litigation that parties are bound by their pleadings and are not allowed to adduce facts and issues which they have not pleaded.” “Cases must be decided on the issues on the record; and if it is desired to raise other issues they must be placed on the record by amendment.”

Berdasarkan fakta kes, Defendan menegaskan bahawa jajaran Pakej D44 tidak melalui Jalan Bunga Raya pada 9 Mei 2017; gambar tidak memaparkan alamat, tarikh atau masa kejadian; Google Street View bertarikh Oktober 2017; laporan polis dibuat hampir setahun kemudian; dan cetakan alarm asal tidak dikemukakan. Oleh itu, menurut Defendan, Plaintif telah gagal Muka surat 27 memenuhi beban dalam seksyen 101 Akta Keterangan 1950 sebagaimana dihuraikan dalam Hong Yik Trading v Liziz Plantation Sdn Bhd [2017] 8 CLJ 491 (Mahkamah Persekutuan).

Defendan turut merujuk Shiraz Mikael Khan bin Mohd Rafik Khan v Projek Lebuhraya Usahasama Berhad & Ors [2017] 5 LNS 30, Wong Thin Yit v Mohamed Ali [1971] 2 MLJ 175 dan Projek Lebuhraya Utara-Selatan Bhd v Kim Seng Enterprise (Kedah) Sdn Bhd [2013] 6 CLJ 958 bagi proposisi bahawa Plaintif tidak boleh berjaya melalui spekulasi dan mesti membuktikan kewajipan, pelanggaran serta kausasi mengikut piawaian orang munasabah. Mahkamah menerima proposisi itu tanpa syarat; pertikaian sebenar ialah sama ada gabungan bukti keadaan dalam kes ini telah memenuhi piawaian tersebut.

Bagi isu kuantum, Defendan mencabar keseluruhan tuntutan RM126,115.85, khususnya kos bahan sebanyak RM74,032.41; dan “Warehouse and Handling Charges” sebanyak RM12,019.25. Defendan berhujah bahawa bahan pembaikan diambil daripada stok sedia ada Plaintif. Oleh itu, Plaintif perlu membuktikan nilai sebenar bahan yang digunakan, kuantiti, pengeluaran daripada stor dan kaitannya dengan pembaikan kabel yang rosak. Mengenai “Warehouse and Handling Charges”, SP3 mengakui: “Adakah dokumen sokongan yang menunjukkan kos RM12,019.25 ini?” SP3 menjawab: “Tiada.”

Defendan merujuk autoriti berikut; Sony Electronics (M) Sdn Bhd v Direct Interest Sdn Bhd [2007] 2 MLJ 229 (Mahkamah Muka surat 28 Rayuan), Tetuan Bahari Choy & Nongchik v Harta Megajaya Sdn Bhd [2019] 6 MLJ 491; [2019] 7 CLJ 332 (Mahkamah Rayuan), dan Telekom Malaysia Berhad v Amirus Construction & Ors [2023] CLJU 2957 (Mahkamah Tinggi). Defendan menegaskan butiran, ringkasan atau anggaran tidak memadai tanpa bukti sebenar. Amirus khususnya menolak caj gudang kerana bahan telah berada dalam gudang TM dan tidak dibeli khusus bagi kejadian berkenaan.

Secara alternatif, Defendan bergantung pada Klausa 21.1 perjanjian subkontrak dan menuntut indemniti penuh. Hujahnya ialah Pihak Ketiga melakukan keseluruhan kerja fizikal, termasuk utility detection dan piloting, lalu apa-apa kerugian yang timbul dalam pelaksanaan kerja itu berada dalam bahasa indemniti yang dipersetujui.

Hujahan Pihak Ketiga Pihak Ketiga menafikan bahawa Geostrength menjalankan kerja di Jalan Bunga Raya pada 9 Mei 2017. Ia menekankan bahawa tiada gambar menamakan Geostrength dan SP1 tidak memperoleh nama Geostrength daripada penyelia tapak: TPC: “Melalui gambar-gambar tersebut, ada tak indikasi atau petunjuk yang mengaitkan Geostrength?” SP1: “Tiada, tiada.” SP1: “Tiada sign menunjukkan Geostrength.” Muka surat 29 TPC: “Ada tak Encik Adnin mendapat maklumat daripada supervisor tersebut bahawa Geostrength adalah pihak yang membuat kerja-kerja tersebut?”

Pihak Ketiga juga bergantung pada keterangan SD1 bahawa projek D44 berskala besar, terdapat subkontraktor lain dan nama Geostrength tidak terdapat pada dua RFI. Keterangan tersebut ialah: TPC: “Selain daripada Geostrength, ada tak pihak lain yang Puncak Niaga lantik sebagai subcontractor bagi projek?” SD1: “Ada.” SD1: “Tapi di package lain.” TPC: “... ada tak ... apa-apa yang menunjukkan pihak ketiga iaitu Geostrength di dalam kedua-dua dokumen [RFI] ini?” SD1: “Tidak ada.” TPC: “... boleh tunjukkan bukti ... RFI ni telah diserahkan kepada pihak Geostrength?” SD1: “Tidak ada di dalam mahkamah.”

Selain itu, tiada surat tuntutan terdahulu daripada Defendan kepada Geostrength dalam ikatan. SD1 berkata, “Saya rasa tak ada dalam bundle”, dan peguam Defendan menyatakan, “I don’t believe there is a letter in the bundle”.

Pihak Ketiga menghujahkan bahawa bukanlah pihak yang bertanggungjawab dalam menjalankan kerja-kerja di Kawasan tersebut di mana Pihak Ketiga menekankan bahawa tidak ada Muka surat 30 sebarang bukti khususnya bukti dokumentari yang menunjukkan bahawa Pihak Ketiga kononnya terlibat dalam sebarang kerja berkaitan semasa hari kejadian iaitu pada 9.5.2017.

Pihak Ketiga bergantung pada SAJ Ranhill Sdn Bhd v SWM Greentech Sdn Bhd & Anor [2023] 5 MLRA 421 (Mahkamah Rayuan), khususnya prinsip ujian tiga peringkat bagi kewajipan berjaga-jaga: “In order for a duty of care to arise in negligence, (i) harm must be reasonably foreseeable as a result of the defendant’s conduct, (ii) the parties must be in a relationship of proximity, and (iii) it must be fair, just and reasonable to impose liability.”

Berdasarkan prinsip tersebut, Pihak Ketiga menghujahkan bahawa unsur kebolehjangkaan dan hubungan kausal tidak dipenuhi kerana Defendan tidak membuktikan bahawa Geostrength; berada di Jalan Bunga Raya pada 9 Mei 2017; mengendalikan jentera pengorek yang ditunjukkan dalam gambar; mengarahkan pekerja yang berada di tapak; menjalankan pengorekan yang menyentuh kabel Plaintif; atau menyebabkan kerosakan yang menjadi asas tuntutan Plaintif.

Pendirian Pihak Ketiga ialah tanpa pembuktian perbuatan atau peninggalannya sendiri, tidak timbul persoalan pelanggaran kewajipan berjaga-jaga terhadap Plaintif atau Defendan. Pihak Ketiga menghujahkan prosiding terhadapnya ialah suatu afterthought. Pihak Ketiga merujuk Koperasi Pelaburan Kakitangan Bank Muamalat Malaysia Berhad lwn Mohamed Noor Mohamed Amin & Yang Lain [2024] MLRHU 2197; dan Chen Boon Kwee v Berjaya Sompo Insurance Berhad [2025] 1 Muka surat 31 MLRA 298 (Mahkamah Persekutuan) untuk menyatakan bahawa keterangan lisan dan dokumentar perlu dinilai bersama.

Pihak Ketiga seterusnya merujuk Pioneer Conglomerate Sdn Bhd v Tenggara Kapital Sdn Bhd [2023] 6 MLRA 333 (Mahkamah Rayuan), Dan Vance Kimball v Roxande Michelle Kimball & Ors [2024] 3 MLRH 566 dan TCS Construction Sdn Bhd v KTCC Mall Sdn Bhd & Another Case [2024] 3 MLRH 694 (kedua-duanya Mahkamah Tinggi) bagi menekankan keutamaan dokumen sezaman dan bahaya menerima dakwaan kosong yang secara semula jadi sepatutnya mempunyai dokumen sokongan.

Dalam Hujahan Balas bertarikh 3 Disember 2025, Pihak Ketiga mengulangi bahawa pengakuannya sebagai salah satu subkontraktor Pakej D44 tidak menjadikannya secara automatik pelaku kerosakan pada tarikh dan titik khusus. Pihak Ketiga memohon tuntutan Defendan ditolak dengan kos.

ISU-ISU UNTUK DIPUTUSKAN Berdasarkan pliding, isu-isu yang berbangkit untuk dibicarakan dan keterangan yang telah dibicarakan, isu-isu yang perlu diputuskan ialah:

sama ada Defendan mempunyai kewajipan berjaga-jaga terhadap kabel bawah tanah milik Plaintif;

sama ada kerja Pakej D44 menyebabkan kerosakan pada 9 Mei 2017 dan sama ada terdapat pelanggaran kewajipan serta hubungan kausal; Muka surat 32

apakah asas liabiliti Defendan apabila kerja fizikal dilakukan oleh Pihak Ketiga;

sama ada jumlah RM126,115.85 dibuktikan sebagai ganti rugi khas; dan

sama ada Pihak Ketiga wajib menanggungrugi Defendan di bawah perjanjian subkontrak.

Sama ada perbezaan label Jalan Bunga Raya dan Jalan Prima Setapak, ketiadaan tarikh atau alamat pada foto serta ketiadaan cetakan alarm menjejaskan pembuktian lokasi, kejadian dan kausasi; dan apakah berat yang wajar diberikan kepada tanda PNCSB apabila hak milik jentera atau identiti operator tidak dibuktikan secara konklusif;

Sama ada pelantikan Pihak Ketiga sebagai kontraktor bebas memutuskan liabiliti Defendan, atau Defendan tetap bertanggungan secara langsung kerana pengetahuan tentang kabel TM dan fungsi kawalan yang dikekalkan melalui arahan kerja, RFI, pemeriksaan, verification serta kelulusan bayaran;

Sama ada ketiadaan nama Geostrength pada foto dan RFI, kemungkinan subkontraktor lain serta penafian mencukupi untuk memutuskan kaitan Pihak Ketiga, setelah diimbangi dengan pengakuannya mengenai Zon 1A, pelaksanaan kerja A hingga Z, arahan Defendan dan kerja di Jalan Prima Setapak pada tahun 2017; dan Muka surat 33

Sama ada Klausa 21.1(a) dan (b) mewajibkan indemniti penuh walaupun Defendan mempunyai liabiliti langsung kepada Plaintif, serta apakah kesan dakwaan perlindungan insurans dan ketiadaan tuntutan pra-tindakan terhadap hak indemniti tersebut.

94.

Taraf pembuktian dalam kes sivil yang terpakai ialah imbangan kebarangkalian. Sinnaiyah & Sons Sdn Bhd v Damai Setia Sdn Bhd [2015] 5 MLRA 191; [2015] 7 CLJ 584 (Mahkamah Persekutuan) menegaskan bahawa hanya satu taraf sivil digunakan. Kekuatan bukti yang diperlukan bergantung pada sifat dakwaan, tetapi tidak mewujudkan taraf ketiga. Liabiliti kecuaian memerlukan pembuktian kewajipan berjaga-jaga, pelanggaran, hubungan kausal dan kerugian yang tidak terlalu jauh. Mahkamah menilai sama ada versi Plaintif lebih berkemungkinan benar Muka surat 34 daripada versi Defendan dan Pihak Ketiga; bukan sama ada setiap perkara telah dibuktikan tanpa sebarang kemungkinan lain.

Seksyen 101 Akta Keterangan 1950 memperuntukkan: "101. (1) Whoever desires any court to give judgment as to any legal right or liability, dependent on the existence of facts which he asserts, must prove that those facts exist.

When a person is bound to prove the existence of any fact, it is said that the burden of proof lies on that person."

Seksyen 102 Akta Keterangan 1950 pula memperuntukkan: "102. The burden of proof in a suit or proceeding lies on that person who would fail if no evidence at all were given on either side."

125.Seksyen 103 Akta Keterangan 1950 memperuntukkan: "103. The burden of proof as to any particular fact lies on that person who wishes the court to believe in its existence..."

Dalam International Times v Leong Ho Yuen [1980] 2 MLJ 86, Mahkamah Persekutuan membezakan beban undang-undang yang kekal dengan onus evidential yang boleh beralih: "The first sense, signified by the expression burden of proof such as referred to in section 101 of the Evidence Act is the burden of establishing a case and this rests throughout the trial on the party who asserts the affirmative of the issue... The second sense referred to as onus of proof, on the other hand, relates to the responsibility of adducing evidence in order to discharge the burden of proof. The onus as opposed Muka surat 35 to burden is not stable and constantly shifts during the trial from one side to the other according to the scale of evidence and other preponderates."

Dalam Keruntum Sdn Bhd v The Director of Forests & Ors [2017] 4 CLJ 676, Mahkamah Persekutuan menyatakan: "[78] It is settled law that the burden of proof rests throughout the trial on the party on whom the burden lies. Where a party on whom the burden of proof lies, has discharged it, then the evidential burden shifts to the other party..."

Dalam Juahir Bin Sadikon v Perbadanan Kemajuan Ekonomi Negeri Johor [1996] 3 MLJ 627, Mahkamah Persekutuan menjelaskan bahawa pihak yang membuat dakwaan perlu membuktikannya: "He who alleges must prove such allegation and the onus is on the appellant to do so... There is no obligation in law for the respondent to produce the witness as that obligation rests with the appellant, the party who alleges..."

Maka, Plaintif perlu terlebih dahulu membuktikan kewujudan setiap kerosakan kabel milik, pihak yang menyebabkan kerosakan, pembaikan yang dilakukan dan kerugian yang telah dialami untuk pembaikan kabel yang rosak tersebut. Kelemahan atau ketidaksempurnaan jawapan Defendan tidak boleh menggantikan kegagalan Plaintif melepasi beban asal tersebut. Prinsip tersebut diperkukuhkan oleh keputusan terkini Mahkamah Persekutuan dalam Live Capital Sdn Bhd v Pioneer Conglomerate Sdn Bhd [2025] 4 MLRA 844, [2025] 6 CLJ 855, [2025] CLJU 1308. Dalam kes itu, penerimaan wang RM7 juta tidak dipertikaikan, tetapi Muka surat 36 sifatnya dipertikaikan sama ada pinjaman boleh bayar balik atau komisen tidak boleh dipulangkan. Mahkamah Persekutuan menegaskan bahawa pihak yang mendakwa pinjaman tetap perlu membuktikan sifat dan terma transaksi itu. “It is wholly immaterial whether I prove my case or not. You have not proved yours.”

Live Capital sangat hampir dari segi persoalan pembuktian. Dalam tindakan ini juga, Defendan-Defendan tidak menafikan bahawa P2 membayar beberapa jumlah. Namun, pengakuan tentang penerimaan atau pembayaran tidak sama dengan pengakuan bahawa wang itu pinjaman. Plaintif-Plaintif mesti terlebih dahulu membuktikan persetujuan pembayaran balik, ketulenan serta kebenaran kandungan dokumen yang digunakan, dan hubungan dokumen itu dengan terma pinjaman yang didakwa.

Keterangan boleh bersifat langsung atau mengikut keadaan. Koperasi Pelaburan [2024] MLRHU 2197 dan Chen Boon Kwee [2025] 1 MLRA 298, yang dirujuk Pihak Ketiga, menunjukkan bahawa keterangan lisan boleh diterima dan menjadi kukuh apabila disokong dokumen serta keadaan objektif. Sebaliknya, Pioneer, Dan Vance Kimball dan TCS Construction mengingatkan bahawa dakwaan yang secara semula jadi memerlukan rekod tidak wajar diterima sebagai dakwaan kosong. Kedua-dua kelompok autoriti itu tidak bercanggah: Mahkamah mesti menilai kesalinglengkapan keterangan lisan, dokumen dan inferens, bukan memilih satu kategori bukti secara automatik. Muka surat 37

ISU PERTAMA: KEWAJIPAN BERJAGA-JAGA Dalam Majlis Perbandaran Ampang Jaya v Steven Phoa Cheng Loon & Ors [2006] 2 MLJ 389 (Mahkamah Persekutuan), ujian kewajipan mengambil kira kebolehjangkaan munasabah, kedekatan hubungan, serta sama ada pengenaan kewajipan itu adil, saksama dan munasabah. Kerosakan fizikal kepada kabel bawah tanah akibat pengorekan berhampiran ialah jenis kemudaratan yang nyata boleh dijangka.

CWT Construction, Daya Timur dan Mudajaya menyokong hujah Plaintif bahawa kontraktor pengorekan berhutang kewajipan munasabah terhadap pemilik utiliti. SAJ Ranhill, yang dirujuk Pihak Ketiga, menerapkan ujian yang sama tetapi menuntut kemudaratan itu lahir daripada kelakuan defendan serta wujud proximity. Hemraj, yang dirujuk Defendan, tidak menafikan kewajipan biasa akibat tindakan sendiri; ia mengehadkan pengenaan kewajipan tidak boleh diwakilkan terhadap kontraktor bebas. Oleh itu, Mahkamah menerima prinsip umum Plaintif dan Pihak Ketiga tentang duty of care, tetapi menilai liabiliti Defendan sebagai kewajipan langsung yang bersumber daripada fungsi projek yang dikekalkan, bukan suatu kewajipan ketat atau automatic; “In order for a duty of care to arise in negligence, (i) harm must be reasonably foreseeable as a result of the defendant’s conduct, (ii) the parties must be in a relationship of proximity, and (iii) it must be fair, just and reasonable to impose liability.”

Kedekatan hubungan bukan bersifat abstrak. Defendan ialah kontraktor utama yang menyelaraskan kerja pengorekan di kawasan utiliti awam. Pemilik kabel merupakan pihak yang secara langsung terdedah kepada risiko jika proses pengesanan utiliti, Muka surat 38 piloting dan pemeriksaan tidak dilaksanakan dengan betul. Oleh itu, kewajipan mengambil langkah munasabah terhadap kabel Plaintif timbul daripada aktiviti dan fungsi kawalan Defendan sendiri.

Keterangan SD1 mengesahkan pengetahuan projek tentang kewujudan kabel TM. Dalam pelan bertarikh 4 Februari 2017, SD1 menjelaskan: PC1: “... di sebelah TM cable depth itu apa maksudnya Puan?” SD1: “TM cable depth itu pada kedalaman 0.7 meter terdapat TM cable.” PC1: “Soalan saya TM itu maksudnya apa Puan?” SD1: “TM itu Telekom Malaysia.” PC1: “Maksudnya dalam lakaran ini memang ada Telekom Malaysia punya kabel?” SD1: “Ya kalau ikut di sini ... di Jalan Prima Setapak memang terdapat TM cable.”

Pengakuan tersebut penting walaupun Defendan membezakan Jalan Prima Setapak daripada Jalan Bunga Raya. Ia membuktikan bahawa sebelum kerja diteruskan, projek mempunyai maklumat khusus tentang kabel TM pada kedalaman cetek, dalam jajaran Setapak yang menjadi pertikaian. Risiko itu bukan tersembunyi atau tidak boleh dijangka.

SPK1 sendiri menerima bahawa kabel pada kedalaman 0.7 meter boleh dikesan dan pengesanan utiliti wajib dilakukan sebelum kerja: Muka surat 39 SPK1: “... kita boleh detect walaupun ... 0.7 tak dalam sangat.” PC1: “Maksudnya mesin tu boleh detect?” SPK1: “Ya, boleh detect.” SPK1: “Macam mana pun kita kena buat semakan utility di dalam tanah sebelum kita buat kerja. ... Saya nak pastikan utility di dalam tanah tu. Jangan terkena ataupun tercacat ke apa.”

Oleh itu, Mahkamah ini mendapati Defendan mempunyai kewajipan langsung untuk menggunakan secara munasabah mekanisme yang berada di bawah kawalannya berkenaan arahan kerja, semakan pelan, proses RFI, pemeriksaan dan pengesahan bagi memastikan utiliti yang diketahui tidak dirosakkan. Maka, bagi isu pertama ini dijawab secara afirmatif.

ISU KEDUA: KEJADIAN, LOKASI, PELANGGARAN DAN KAUSASI SP1 ialah saksi lapangan utama Plaintif. Beliau tidak hanya mengulangi maklumat orang lain; beliau hadir sendiri pada tarikh material dan membuat pengesahan sendiri: DC: “Encik Adnin telah pergi ke lokasi pada 9 Mei 2017, setuju?” SP1: “Setuju.” Muka surat 40 DC: “Pukul berapa Encik Adnin telah pergi ke lokasi?” SP1: “Petang, lebih kurang pukul satu petang.” DC: “... individu yang telah membuat siasatan, adakah itu Encik Adnin atau Hisyam dari kontraktor?” SP1: “Saya yang mengesahkan.”

SP1 menerangkan bagaimana kejadian dikesan melalui dua saluran, iaitu aduan pelanggan dan alarm pusat operasi rangkaian: SP1: “Kerosakan ini berlaku ke atas kabel utama. So, kabel utama ini mempunyai pelanggan dan juga sistem alarm. So, bila pelanggan tiada connection pelanggan akan membuat aduan melalui telefon ataupun web ... dan ada satu lagi notifikasi iaitu melalui sistem ... ENOC dapat notifikasi daripada sistem itu dan akan escalate kepada saya.” SP1: “Sebab kita terima alarm kerosakan itu daripada Network Operation di mana sistem itu detect kabel kita ada disconnection.”

Mahkamah ini mengambil maklum kelemahan bahawa cetakan alarm itu tidak dilampirkan. SP1 menjelaskan, “Sebab laporan itu kita tidak dilampirkan ... mungkin kesilapan tak lampirkan dokumen itu” dan apabila ditanya sama ada dokumen wujud, beliau menjawab, “Dokumen itu wujud kalau kita capture melalui sistem”. Ketiadaan cetakan mengurangkan berat bukti alarm, tetapi tidak menjadikan keseluruhan keterangan SP1 tidak boleh diterima apabila kehadiran beliau, penemuan fizikal dan rekod pembaikan dinilai bersama. Muka surat 41

Mengenai sifat kerosakan, keterangan SP1 adalah khusus dan tidak digoyahkan SP1: “Dua batang kabel, saiz 1000 pair, sebanyak dua batang.” SP1: “Ada dua batang, satu 160 meter dan satu lagi 210 meter.” DC: “... total kepanjangan kabel yang didakwa rosak adalah 370 meter, adakah itu benar?”

Mahkamah ini tidak mengabaikan pembelaan Defendan tentang keterbatasan foto. SP1 menyatakan yang berikut: DC: “Di mana dinyatakan dalam mana-mana muka surat ini bahawa Jalan Bunga Raya digambarkan?” SP1: “Tiada.” DC: “Di mana dinyatakan tarikh dan masa gambar-gambar ini diambil?” SP1: “Tiada.” SP1: “Saya tak pasti. Ada yang saya ambil, ada yang kontraktor yang ambil.”

Mahkamah ini mendapati ketiadaan tersebut tidak memperlakukan foto sebagai bukti kendiri tentang tarikh, alamat atau identiti operator. Sebaliknya, foto digunakan secara terhad dan sebagaia keterangan sokongan bersama keterangan saksi yang hadir, pelan, radius kerja, tanda PNCSB dan rekod pembaikan. Pendekatan ini menepati Live Capital: sesuatu dokumen atau imej yang ditandakan tidak membuktikan segala kandungannya secara automatik; Muka surat 42 kandungan dan beratnya mesti disahkan melalui keseluruhan keterangan.

SP2 mengesahkan bahawa kabel yang diganti bagi tindakan ini terletak di Jalan Bunga Raya: DC: “... kabel TM yang ditukar, yang berkenaan dengan tindakan civil di mahkamah hari ini, adalah terletak di Jalan

Pertikaian nama jalan perlu dinilai secara geografi dan bukan semata-mata melalui label Google. SP1 menjelaskan bahawa Jalan Prima Setapak dan Jalan Bunga Raya dipisahkan oleh simpang, manakala laluan kerosakan melintasi kawasan tersebut. SP2 pula memberi keterangan berikut: SP2: “Radius itu daripada Jalan Bunga Raya, Condo, kawasan itu radius. Kita tak boleh sebut spesifik Bunga Raya. ... kalau kita ikut radius, dia makan kawasan itu, sekitar itu.” SP2: “Jalan Bunga Raya ada, Prima Setapak ada. Jalan Genting Kelang pun ada.” Nota Keterangan, SP2, ms. 76.

Mahkamah menerima bahawa istilah “Jalan Bunga Raya” dalam pliding mengenal pasti tempat kejadian dengan munasabah. Keterangan menunjukkan satu radius kerja yang merangkumi Jalan Bunga Raya, Jalan Prima Setapak, Jalan Genting Kelang dan Kondominium Sri Pelangi. Percanggahan label jalan bukan percanggahan material yang memutuskan rangkaian bukti.

Muka surat 43 Berhubung gambar Google pada Oktober 2017, SP1 menerangkan bahawa tarikh itu ialah tarikh kemas kini Google Street View dan kabel telah dialihkan melalui laluan lain ketika pembaikan. Oleh sebab gambar tersebut tidak merakam saat kejadian pada 9 Mei 2017, Mahkamah ini tidak menggunakannya sebagai bukti tunggal bahawa jentera tertentu telah memutuskan kabel. Gambar itu diberikan berat terhad untuk orientasi lokasi dan kesinambungan kerja projek.

Walau bagaimanapun, gambar dan keterangan tentang penghadang bertanda PNCSB mewujudkan pautan projek. SP1 menyatakan, “Terdapat barrier piling milik Syarikat Puncak Niaga dengan Excavator”. SD1 pula mengesahkan bahawa penghadang menunjukkan “PN, PNCSB”, iaitu Puncak Niaga Construction.

Mahkamah ini menerima penjelasan SD1 bahawa tanda penghadang PNCSB diwajibkan oleh JPP bagi seluruh projek walaupun penghadang mungkin dimiliki subkontraktor: SD1: “... walaupun kerja-kerja itu dijalankan oleh pihak ketiga ataupun mana-mana subcontractor. Papan tanda tersebut mestilah ditandakan dengan ... nama PNCSB.” Mahkamah: “Barrier ni siapa punya?” SD1: “Saya tak pasti pemilikan tersebut, tetapi logo tu mesti ditandakan. Tidak kisah milik siapa.” SD1: “... subcontractor kami yang di-award tu ... tanda nama tu mesti diletakkan.”

Muka surat 44 Justeru, tanda PNCSB tidak membuktikan hak milik jentera atau identiti operator secara konklusif. Namun, ia bukti bebas daripada saksi Defendan bahawa kerja di situ mempunyai identiti Pakej D44 dan dilaksanakan oleh subkontraktor yang dilantik di bawah kontraktor utama. Mahkamah menolak kedua-dua ekstrem: tanda itu bukan bukti muktamad terhadap Defendan, tetapi juga bukan fakta yang tidak bermakna.

Kontrak menghendaki utility detection dan piloting dijalankan sebelum pengorekan. Dalam pemeriksaan utama SD1, skop subkontrak dibacakan bahawa jika utiliti bawah tanah dijumpai, syaf hendaklah dialihkan; jika mustahil, kelulusan kontraktor utama perlu diperoleh. Apabila ditanya sama ada Pihak Ketiga pernah memohon kelulusan bagi pengalihan utiliti atau penempatan semula syaf, SD1 menjawab, “Sepengetahuan saya tidak ada”.

Jawapan itu tidak membuktikan bahawa piloting sempurna telah dibuat di titik kerosakan. Sebaliknya, tiada rekod sezaman khusus bagi UDM, RFI, borang pemeriksaan, pelan penandaan atau arahan tapak telah dikemukakan untuk menunjukkan bahawa kabel 370 meter tersebut telah dikenal pasti dan dilindungi sebelum pengorekan pada tarikh material. Dokumen sedemikian sememangnya berada dalam lingkungan kerja Defendan dan Pihak Ketiga.

Keterangan Pihak Ketiga mengenai lokasi juga tidak konsisten. SPK1 mula-mula berkata, “9.5.2017 pihak kami tidak membuat apa-apa kerja di kawasan tersebut”. Namun ketika diperiksa lanjut beliau berkata: Muka surat 45 DC: “... boleh Encik Adnan memberikan maklumat berkenaan kawasan di mana Geostrength telah membuat kerja atau Encik Adnan tidak boleh ingat pada hari ini?” SPK1: “Saya tak ingatlah. Minta maaf banyak-banyak.” DC: “... Geostrength telah membuat kerja di Jalan Prima Setapak di sekitar tahun 2017 adakah itu benar?” SPK1: “Prima Setapak, ya.” DC: “... Geostrength telah membuat kerja di Jalan Prima Setapak di tahun 2017?” SPK1: “Betul.” SPK1: “Jalan Bunga Raya kita tak dapat bukan kata tak buat ... Bukan kata tak buat. Kita tak dapat apa-apa info ...”

Penafian SPK1 tidak disokong oleh diari tapak, senarai harian jentera, RFI, laporan kemajuan atau arahan kerja yang menunjukkan kedudukan sebenar kru pada 9 Mei 2017. Sebaliknya beliau mengakui kerja di Zon 1A, Setapak dan Jalan Prima Setapak dalam tahun yang sama. Dengan mengambil kira radius lokasi yang diterangkan SP1 dan SP2, Mahkamah ini tidak menerima penafian itu sebagai memutuskan hubungan kausal.

Kelewatan laporan polis sehingga 4 Mei 2018 bukan syarat terdahulu kepada kausa tindakan sivil. Ia relevan kepada berat bukti, tetapi bukan penghalang mutlak. Kerosakan rangkaian dikesan dan tindakan pembaikan dimulakan serta-merta; bahan dikeluarkan dari stor pada 12 Mei 2017 dan kerja disahkan selesai pada 1 Jun 2017. Defendan tidak menunjukkan prejudis forensik Muka surat 46 khusus yang menjadikan tuntutan tidak boleh dipercayai semata-mata kerana tarikh laporan polis.

Secara kumulatif, alarm dan aduan, pemeriksaan SP1 pada hari kejadian, dua kabel terputus sepanjang 370 meter, kerja pengorekan dalam radius Pakej D44, identiti PNCSB pada tapak, pengetahuan awal tentang kabel TM, kewajipan utility detection, ketiadaan rekod pelaksanaan langkah itu di titik material, serta pengakuan SPK1 tentang kerja Geostrength di Zon 1A membentuk satu rangkaian keadaan yang koheren.

Dari segi perbandingan autoriti, Mahkamah ini menerima kehendak Chua Seng Sam dan The Fordeco bahawa kausasi sebenar dan remoteness wajib dibuktikan. Mahkamah juga menerima Hong Yik bahawa ketiadaan bukti daripada pihak lawan tidak boleh menampung kegagalan awal Plaintif. Namun, setelah rangkaian keadaan di atas membentuk kes prima facie, kegagalan Defendan dan Pihak Ketiga mengemukakan rekod tapak yang lazim berada dalam milikan mereka menjadi relevan kepada berat penafian mereka. Prinsip Pioneer, Dan Vance Kimball dan TCS Construction tidak memerlukan penolakan tuntutan; prinsip itu menuntut Mahkamah ini menguji dakwaan dengan rekod objektif, dan itulah yang dilakukan di sini.

Mahkamah ini mendapati pada imbangan kebarangkalian bahawa kerosakan kabel berpunca daripada pengorekan yang dilakukan dalam pelaksanaan kerja Pakej D44. Kegagalan mengesan, menanda, melindungi atau mengelakkan kabel sebelum pengorekan merupakan pelanggaran kewajipan dan punca efektif kerosakan. Isu kedua ini dijawab memihak kepada Plaintif.

Muka surat 47 Mahkamah ini secara khusus mendapati bahawa perbezaan label jalan tidak memutuskan rangkaian pembuktian. Foto dan tanda penghadang PNCSB bukanlah suatu bukti kendiri tentang tarikh, alamat atau operator; ia hanya membuktikan pautan dan kaitan kepada Pakej D44 apabila dibaca bersama kehadiran SP1 pada hari kejadian, pengesahan SP2 tentang Jalan Bunga Raya, radius lokasi yang merangkumi Jalan Prima Setapak, rekod pembaikan dan pengetahuan projek tentang kabel TM. Ketiadaan cetakan alarm mengurangkan berat satu komponen bukti, tetapi tidak menumbangkan atau melemahkan kes kumulatif Plaintif.

SUBKONTRAKTOR Mahkamah ini berpendapat bahawa Pelantikan subkontraktor tidak secara automatik menjadikan kontraktor utama bertanggungan secara vikarius. Kaedah umum ialah seorang prinsipal tidak bertanggungan bagi tort kontraktor bebas, tertakluk pada pengecualian yang diiktiraf. Lim Gim Seah v Lokman Talib & Ors [2012] 5 CLJ 561 (Mahkamah Rayuan) dan Hemraj & Co Sdn Bhd v Tenaga Nasional Berhad [2022] 2 MLRA 25; [2023] 1 MLJ 785 (Mahkamah Persekutuan) yang mesti dibaca bersama.

Dalam Hemraj, Mahkamah Persekutuan memutuskan bahawa kerja pengorekan rutin tidak dengan sendirinya merupakan aktiviti “exceptionally dangerous whatever precautions are taken”. Jika utility mapping dapat menghapus atau mengurangkan risiko, doktrin kewajipan tidak boleh diwakilkan tidak timbul semata-mata kerana pengorekan dilaksanakan oleh kontraktor bebas. Doktrin itu juga bersifat luar biasa dan mesti dipohon dalam lingkungan pliding yang mencukupi. Hemraj & Co Sdn Bhd v Tenaga Nasional Berhad Muka surat 48 [2022] 2 MLRA 25; [2023] 1 MLJ 785, perenggan 41, 42 dan 57 (Mahkamah Persekutuan) menyatakan: “The precautionary measure that ought to have been taken ... is the utility mapping exercise before doing any excavation ...” “The risk of damage to the TNB Cable could have been avoided by conducting the utility mapping exercise.” “The central issue is whether such excavation works are exceptionally dangerous whatever precautions are taken.”

Perbandingan autoriti dalam kes Mohd Sainudin, Salsbury, Lim Gim Seah dan Hemraj menyokong Defendan pada kaedah umum bahawa pelantikan kontraktor bebas tidak mewujudkan liabiliti vikarius automatik. Dr Kok yang dirujuk Plaintif pula tidak menghapuskan kaedah itu; ia menyediakan ujian dua peringkat bagi hubungan yang menyerupai pekerjaan. Tekun Concrete hanya menunjukkan label atau ketiadaan dokumen formal bukan penentu tunggal suatu kontrak perkhidmatan. Atas fakta bahawa Geostrength menggunakan jentera dan pekerjanya sendiri serta melakukan kerja fizikal A hingga Z, Mahkamah ini menerima hujah undang-undang Defendan tentang kontraktor bebas, tetapi menolak kesimpulan bahawa Defendan semestinya bebas daripada kecuaian langsungnya sendiri.

Oleh itu, Mahkamah ini tidak mendasarkan keputusan ini pada proposisi luas bahawa setiap kontraktor utama mempunyai kewajipan tidak boleh diwakilkan bagi semua perbuatan subkontraktor, atau bahawa pengorekan pembetungan semestinya Muka surat 49 luar biasa berbahaya. Dapatan liabiliti Defendan ialah liabiliti langsung atas kegagalan Defendan sendiri melaksanakan fungsi kawalan dan perlindungan utiliti yang dikekalkannya.

Fakta kes ini berbeza secara material daripada pemilik rumah dalam Hemraj. Defendan dalam kes ini bukan pelanggan pasif yang menyerahkan segala cara kerja kepada kontraktor profesional. Defendan ialah kontraktor utama Pakej D44, namanya dipamerkan di tapak, mengeluarkan atau menyampaikan arahan kerja, menerima RFI, menghadiri pemeriksaan, membuat pengesahan dan meluluskan bayaran kemajuan. SD1 secara terang menolak cadangan bahawa Defendan telah “lepas tangan” dan menerangkan mekanisme kawal selia Defendan PC: “Maksudnya Puncak Niaga tetap mengawal kerja-kerja yang dijalankan oleh Geo Strength?” SD1: “Memantau, memantau kemajuan kerja.” SD1: “... nak jalankan kerja-kerja SI ke piloting ke dia akan hantar request for inspection then kita akan pergi ke site ... sign untuk kerja-kerja bermula ... dia akan panggil untuk inspection then kita hadir untuk sign, untuk verification.” PC: “Maksudnya Puan juga ada pergi membuat pemantauan sepanjang projek D44 ...?” SD1: “Ada.” PC: “... berpengetahuan penuh ...?”

SD1 juga menjelaskan bahawa Defendan tidak berada di tapak setiap hari dan tidak mengendalikan kerja fizikal. Mahkamah ini Muka surat 50 menerima bahagian keterangan itu. Namun ia tidak menafikan fungsi Defendan pada awal dan akhir sesuatu kerja untuk inspection dan verification. Justeru, kegagalan yang dipersoalkan bukan cara operator menggerakkan excavator semata-mata, tetapi kegagalan sistem projek memastikan pengesanan utiliti benar-benar dibuat dan direkodkan sebelum kebenaran kerja.

SPK1 mengesahkan susunan yang sama dari pihak subkontraktor: SPK1: “Pembayaran diikut progres ... Puncak Niaga akan tengok dan kita sama-sama turun site sama ada betul ke atau tidak ... kalau dah siap ... Puncak Niaga akan bayar.” SPK1: “Puncak Niaga selalu akan mesti turun.” SPK1: “Puncak Niaga ... hanya supervise.” SPK1: “Yang buat kerja adalah kami, kami yang buat kerja A sampai Z.” SPK1: “... kita ikut arahan kerja daripada Puncak Niaga.” PC1: “Maksudnya Geostrength tidak boleh bertindak sendiri.” SPK1: “Ya betul.”

Mahkamah ini menggunakan petikan tersebut bagi menentukan fakta kawalan, pemeriksaan dan arahan, bukan untuk menerima pendapat saksi tentang kesimpulan undang-undang siapa yang patut “bertanggungjawab”. Soalan liabiliti tetap akan diputuskan oleh Mahkamah ini.

Dalam Dr Kok Choong Seng & Anor v Soo Cheng Lin & Another Appeal [2017] 6 MLRA 367; [2018] 1 MLJ 685 (Mahkamah Persekutuan), liabiliti vikarius melibatkan, pertama, sifat hubungan Muka surat 51 yang boleh dipersamakan dengan pekerjaan dan, kedua, hubungan rapat antara tort dengan fungsi yang diamanahkan. Faktor kawalan bukan satu-satunya faktor; penciptaan risiko dan integrasi aktiviti dalam perusahaan turut relevan.

Namun, atas keterangan bahawa Pihak Ketiga memiliki jentera sendiri, mengupah pekerjanya dan menjalankan kerja fizikal A hingga Z, Mahkamah ini tidak perlu membuat dapatan muktamad bahawa hubungannya “akin to employment”. Liabiliti langsung Defendan telah mencukupi. Secara alternatif sahaja, hubungan rapat antara kerja yang diarahkan, risiko pengorekan projek dan kerosakan yang berlaku akan memenuhi unsur hubungan rapat jika hubungan peringkat pertama dibuktikan.

Defendan sememangnya mengetahui utiliti TM wujud, mengekalkan proses RFI dan verification, tetapi tidak mengemukakan bukti bahawa proses itu telah dilaksanakan dengan mencukupi pada titik kerosakan. Pelantikan Pihak Ketiga tidak memberi pembelaan kepada kecuaian Defendan sendiri. Defendan adalah dengan itu bertanggungan kepada Plaintif.

Mahkamah ini membezakan liabiliti luaran Defendan terhadap Plaintif daripada pembahagian risiko dalaman antara Defendan dengan Pihak Ketiga. Hemraj menolak liabiliti vikarius atau kewajipan tidak boleh diwakilkan secara automatik bagi kerja pengorekan rutin, tetapi tidak memberi kekebalan terhadap kecuaian langsung kontraktor utama. Di sini, pengetahuan Defendan tentang kabel TM, kuasa arahan, proses RFI, pemeriksaan, verification dan kelulusan bayaran ialah fungsi yang Muka surat 52 dikekalkan sendiri; ketiadaan bukti bahawa fungsi itu dilaksanakan pada titik material menyokong liabiliti langsung Defendan.

Dapatan ini berada dalam lingkungan pliding bahawa Defendan, pekerja dan/atau ejennya gagal mengambil langkah keselamatan dan menyebabkan kerosakan. Samuel Naik Siang Ting v Public Bank Bhd [2015] 6 MLJ 1; [2015] 8 CLJ 944 (Mahkamah Persekutuan) menegaskan bahawa pihak-pihak adalah terikat pada pliding. Di sini, isu penyerahan kerja, kawalan, RFI, piloting dan indemniti telah diperiksa silang sepenuhnya; pihak-pihak adalah jelas mengenainya setelah dibuktikan dengan keterangan saksi-saksi.

Sekiranya terdapat kekurangan pada perincian fakta kawalan dalam pliding, Kondisi Utama Sdn Bhd v Baltic Agencies Pte Ltd and another appeal [2019] 1 MLJ 181 (Mahkamah Persekutuan) mengiktiraf bahawa keterangan yang dikemukakan dan dibicarakan tanpa bantahan boleh, dalam keadaan sesuai, mengatasi kekurangan tersebut. Prinsip itu digunakan secara berhati-hati di sini kerana kausa tindakan kekal kecuaian yang sama dan semua pihak telah menguji isu secara penuh.

Mahkamah ini mengambil panduan daripada keputusan Mahkamah Rayuan dalam Ahmad Faizal Ahmad Zamzami v Telekom Malaysia Bhd & Another Appeal [2025] 1 CLJ 347, yang mengikuti keputusan Mahkamah Persekutuan dalam GMP Kaisar Security (M) Sdn Bhd v Mohamad Amirul Amin Mohamed Amir [2022] 10 CLJ 669; [2022] 6 MLJ 369. Prinsip yang digariskan ialah bahawa penentuan liabiliti tidak terhad kepada persoalan sama ada perbuatan salah itu secara khusus diarahkan atau dibenarkan. Muka surat 53 Persoalan material ialah sama ada perbuatan tersebut dilakukan dalam perjalanan kerja dan mempunyai hubungan yang cukup rapat dengan sifat kerja yang diberikan.

Dalam kes ini, kerosakan kabel bawah tanah bukan sesuatu yang asing daripada risiko kerja pengorekan dan pembinaan rangkaian paip pembetungan. Ia merupakan risiko langsung yang boleh dijangka daripada kerja tersebut, khususnya apabila SD1 dan SPK1 mengakui bahawa kewujudan utiliti bawah tanah perlu dikesan sebelum pengorekan dan kabel TM pada kedalaman 0.7 meter boleh dikenal pasti.

Walau bagaimanapun, oleh sebab Geostrength merupakan subkontraktor dan bukan pekerja PNCSB, prinsip Ahmad Faizal tidak dengan sendirinya mewujudkan liabiliti vikarius. Mahkamah ini turut mengambil kira prinsip Mahkamah Persekutuan dalam Hemraj & Co Sdn Bhd v Tenaga Nasional Berhad bahawa prinsipal tidak secara automatik bertanggungan atas kecuaian kontraktor bebas. Liabiliti Defendan dalam kes ini diasaskan pada kecuaiannya sendiri dalam pemantauan, pemeriksaan dan pengesahan kerja serta, secara alternatif, pada hubungan kawalan dan integrasi yang dibuktikan melalui keterangan SD1 dan SPK1.

Berhubung prosiding Pihak Ketiga, prinsip kontraktual dalam Ahmad Faizal adalah terpakai secara langsung. Klausa 21.1 dengan nyata menghendaki Geostrength memberikan indemniti kepada PNCSB bagi kerugian yang timbul daripada pelanggaran kontrak atau dalam perjalanan pelaksanaan kerja subkontrak. Setelah Mahkamah ini mendapati atas imbangan kebarangkalian bahawa kerosakan tersebut timbul daripada kerja fizikal dalam skop Muka surat 54 subkontrak Geostrength, ketiadaan arahan khusus untuk melakukan perbuatan cuai serta kewujudan polisi insurans PNCSB tidak memansuhkan kewajipan indemniti tersebut.

Walau bagaimanapun, fakta kes ini menunjukkan bahawa Defendan tidak melepaskan sepenuhnya kawalan projek kepada Pihak Ketiga. Defendan menerima RFI, menghadiri tapak, meluluskan permulaan kerja, memantau kemajuan dan membuat pemeriksaan serta pengesahan. Defendan juga mengetahui melalui pelan utiliti bahawa terdapat kabel TM pada kedalaman 0.7 meter. Oleh itu, liabiliti Defendan terhadap Plaintif diasaskan terutamanya pada kecuaian Defendan sendiri dalam menjalankan fungsi penyeliaan, koordinasi dan pengesahan dengan tahap kecermatan yang munasabah.

Secara alternatif, sekiranya hubungan PNCSB-Geostrength dilihat daripada realiti operasinya sebagai hubungan yang menyerupai prinsipal-ejen, Mahkamah ini mendapati kerja pengorekan yang menyebabkan kerosakan mempunyai hubungan yang cukup rapat dengan kerja yang diarahkan. Kerja tersebut bukan asing daripada skop kerja Geostrength, dan risiko kerosakan harta benda bawah tanah diwujudkan melalui pelaksanaan projek berkenaan. Dalam keadaan tersebut, prinsip “close connection” dalam GMP Kaisar Security dan Ahmad Faizal Ahmad Zamzami turut menyokong pengenaan liabiliti.

Mahkamah ini membuat dapatan bahawa hubungan PNCSB-Geostrength mempunyai ciri agensi atau hubungan yang menyerupai pekerjaan. Atas keterangan sedia ada, dapatan Muka surat 55 Mahkamah ini dikukuhkan dengan keterangan-keterangan berikut yang telah dibuktikan di dalam tindakan ini: i. PNCSB bertanggungan kepada Plaintif atas kecuaian langsungnya sendiri; ii. kerosakan kabel tersebut mempunyai hubungan kausal dengan pelaksanaan kerja fizikal oleh Geostrength; dan iii. Geostrength wajib memberikan indemniti kepada PNCSB selaras dengan Klausa 21.1 perjanjian tersebut.

Dengan formulasi tersebut, keputusan Mahkamah ini membenarkan sebahagian tuntutan Plaintif dan membenarkan Notis Pihak Ketiga dapat diselaraskan selari dengan prinsip yang telah diputuskan di dalam Hemraj, GMP Kaisar dan Ahmad Faizal tanpa memperluas doktrin liabiliti vikarius melebihi batasnya.

Walau apa pun asas liabiliti Defendan kepada Plaintif, Klausa 21.1 beroperasi secara kontraktual untuk mewajibkan Pihak Ketiga memberikan indemniti apabila kerugian yang dialami Defendan timbul daripada pelaksanaan kerja subkontrak Pihak Ketiga.

ISU KEEMPAT: KUANTUM GANTI RUGI KHAS Plaintif melalui tindakan guaman ini menuntut RM126,115.85 terhadap Defendan. Prinsip undang-undang mantap bahawa tuntutan ganti rugi khas mesti diplid dan dibuktikan. Dalam kes Big Man Management Sdn Bhd v Tenaga Nasional Berhad [2025] 5 MLRA 771 (Mahkamah Persekutuan), frasa “strictly proved” tidak mewujudkan taraf pembuktian yang lebih tinggi daripada imbangan kebarangkalian. Ia menuntut bukti yang jelas, kukuh dan Muka surat 56 meyakinkan bahawa kerugian boleh dikuantifikasi, tidak spekulatif, mempunyai kepastian munasabah dan berkait secara kausal dengan salah laku; “The term ‘strictly proved’ requires the claimant to provide clear, robust, and convincing evidence to establish both the fact and quantum of the damages claimed.” “This ... means that the claim is quantifiable, not speculative, and is reasonably certain in terms of computation/calculation.” “It is trite that special damages in a civil claim need only be established on a balance of probabilities.”

Prinsip itu selaras dengan Sony Electronics (M) Sdn Bhd v Direct Interest Sdn Bhd [2007] 2 MLJ 229; [2007] 1 CLJ 611 (Mahkamah Rayuan) dan Tetuan Bahari Choy & Nongchik v Harta Megajaya Sdn Bhd [2019] 6 MLJ 491; [2019] 7 CLJ 332 (Mahkamah Rayuan): pengemukaan dokumen atau pengiraan dalaman semata-mata tidak membuktikan jumlah jika asasnya tidak diterangkan oleh saksi-saksi yang kompeten.

Live Capital menambah satu lapisan penting: dokumen yang menjadi tiang tuntutan mesti dibuktikan ketulenan dan kebenaran kandungannya, dan bukan sekadar ditandakan. Dalam kes ini, dokumen kos tidak dibiarkan berdiri sendiri. SP3 mengenal pasti invois, rekod pengeluaran dan bayaran, manakala SP1 dan SP2 menerangkan kerja pembaikan serta penggunaan bahan. Pertukaran berikut menghubungkan saksi kos dengan dokumenmaterial: Muka surat 57 DC: “Muka surat 62 adalah invoice TM kepada Puncak Niaga, benar?” SP3: “Ya, betul.” DC: “... invoice ini adalah bukti kos bahan?” SP3: “Ya, betul.”

SP3 ialah saksi kos Plaintif. Beliau mengesahkan bahawa invois pada muka surat 62 ialah invois TM kepada Defendan dan bukti kos bahan. Dalam pemeriksaan semula, beliau menerangkan mengapa bahan dibeli sebelum kejadian: SP3: “Bahan-bahan ini dibeli lebih awal ... dibeli untuk pembaikan kabel-kabel Telekom yang rosak.” SP3: “... standby dalam stok Telekom Malaysia dan jika ada berlaku apa-apa kerosakan, maka Telekom boleh menggantikannya dengan cepat, membaiki kerosakan dengan cepat.”

Mahkamah ini menolak hujah bahawa bahan yang dibeli lebih awal tidak boleh menjadi kerugian. Apabila stok digunakan untuk menggantikan kabel dan komponen yang rosak akibat tort, nilai bahan yang dikeluarkan ialah kos pemulihan. Rekod pengeluaran stor, invois kerja, penyata kos dan keterangan SP1 hingga SP3 menghubungkan komponen yang dituntut dengan pembaikan. SP2 mengesahkan bahan diterima pada 12 Mei 2017 dan dipulangkan pada 22 Mei 2017, suatu tempoh yang selaras dengan pembaikan selepas kejadian.

Muka surat 58 Bagi bayaran kontraktor, SP3 merujuk payment advice dan menyatakan, “Payment Advice ini adalah bukti pembayaran Telekom Malaysia kepada Target Cash Holdings Sendirian Berhad yang berjumlah RM40,064.18”. Bukti ini, dibaca bersama invois dan skop kerja, memenuhi imbangan kebarangkalian.

Kedudukan berbeza bagi Warehouse and Handling Charges yang dituntut Plaintif sejumlah RM12,019.25. Dalam pemeriksaan balas, pengakuan SP3 adalah jelas: DC: “Adakah dokumen sokongan yang menunjukkan kos RM12,019.25 ini?”

Dalam pemeriksaan semula, SP3 menyatakan caj itu merangkumi utiliti, penjagaan, pengurusan, elektrik, air dan pengawal keselamatan. Penjelasan tersebut menunjukkan jenis perbelanjaan, tetapi tidak menunjukkan formula, kadar, tempoh, peruntukan kos kepada bahan kes ini atau pembayaran sebenar. Tiada lejar, invois dalaman, baucar, formula peratusan atau saksi gudang dikemukakan.

Menerapkan Big Man secara holistik tidak bermaksud Mahkamah ini boleh menggantikan bukti dengan andaian. Kerugian lain mempunyai dokumen dan hubungan kausal yang munasabah; caj gudang tidak dibuktikan. Oleh itu RM12,019.25 ditolak. Baki yang dibuktikan ialah: RM126,115.85 − RM12,019.25 = RM114,096.60.

Dalam kes Sony Electronics dan Tetuan Bahari Choy mahkamah menghendaki bukti faktual bagi setiap kepala tuntutan. Big Man yang lebih terkini menjelaskan bahawa “strictly proved” masih Muka surat 59 tertakluk kepada imbangan kebarangkalian dan penilaian holistik. Amirus ialah contoh fakta yang sangat dekat bagi penolakan caj gudang, tetapi potongan tambahan dan cuai sumbang dalam Amirus bergantung pada ketiadaan amaran, perlindungan kabel dan bukti mitigasi dalam rekod kes itu. Tiada asas pliding dan bukti setara untuk membuat potongan lanjut dalam tindakan ini.

Mahkamah ini dengan itu membenarkan ganti rugi khas sebanyak RM114,096.60. Penolakan satu komponen tidak menjejaskan komponen lain yang dapat dipisahkan dan dibuktikan secara dokumentari.

ISU KELIMA: TUNTUTAN INDEMNITI TERHADAP PIHAK KETIGA Defendan bergantung pada Klausa 21.1 perjanjian subkontrak bertarikh 15 September 2016. Klausa tersebut memperuntukkan: “21.0 Indemnity 21.1 The Sub-Contractor agrees to indemnify the Main Contractor for any losses or damage suffered by the Main Contractor as a result of: -

The Sub-Contractor’s breach of the Contract; or

any losses or damages caused arising, out of the course of the Sub-Contractor’s execution of the Sub-Contract

Menurut SPM Membrane Switch Sdn Bhd v Kerajaan Negeri Selangor [2016] 1 MLJ 464; [2016] 1 CLJ 177 (Mahkamah Persekutuan), kontrak ditafsir secara objektif dengan membaca perkataan yang digunakan dalam keseluruhan dokumen dan Muka surat 60 matriks fakta yang dibenarkan. Mahkamah ini tidak boleh menulis semula pembahagian risiko yang dipersetujui.

Mahkamah ini turut mengambil panduan daripada Majlis Bandaraya Petaling Jaya v Digital Viva Sdn Bhd & Anor [2020] 3 CLJ 520 (Mahkamah Rayuan) (“MBPJ”). Pada perenggan [29], Mahkamah Rayuan menjelaskan sifat prosiding Pihak Ketiga di bawah Aturan 16:

“the whole concept of a third party proceedings is that it is an independent proceeding between a defendant as a plaintiff and a third party as a defendant. The defendant takes a third party proceeding against the third party to seek for contribution or indemnity in the event the defendant is found liable ... The effect is that, a third party proceedings constitute a separate action between a defendant and a third party within the main action.”

MBPJ pada perenggan [29] turut menerima rumusan Mahkamah Agung dalam Mat Abu Man v Medical Superintendent, General Hospital Taiping & Ors [1989] 1 CLJ 137; [1989] 1 MLJ 226 bahawa: “Third-party proceedings for contribution should be regarded as independent of and separate from proceedings by a plaintiff against a defendant.”

Pada perenggan [30], Mahkamah Rayuan merekodkan penerimaan prinsip yang sama oleh Mahkamah Persekutuan dalam United Merchant Finance Bhd v Majlis Agama Islam Negeri Johor [1999] 2 CLJ 151; [1999] 1 MLJ 657.

Muka surat 61 Prinsip tersebut menghendaki Mahkamah memisahkan dua hubungan undang-undang. Liabiliti PNCSB kepada TM ditentukan dalam tindakan utama. Hak PNCSB terhadap Geostrength pula mesti dibuktikan secara bebas dalam prosiding Pihak Ketiga melalui terma subkontrak dan fakta yang membawa kerugian itu ke dalam lingkungan Klausa 21.1. Dapatan terhadap PNCSB tidak dengan sendirinya mewujudkan liabiliti Geostrength, tetapi juga tidak menghalang hak indemniti kontraktual yang dibuktikan.

MBPJ juga menunjukkan bahawa indemniti tidak boleh diandaikan tanpa nexus dan asas kontrak. Pada perenggan [37], tuntutan indemniti di sana ditolak kerana “there is no indemnity clause provided in the licensing contract ... to allow the defendant to be indemnified by MBPJ in the event it is found liable to the plaintiff”, di samping ketiadaan nexus dan privity yang relevan.

Fakta kes ini berbeza secara material. PNCSB dan Geostrength ialah pihak langsung kepada subkontrak bertarikh 15 September

Klausa 21.1 mengandungi janji indemniti yang nyata dan kerugian yang dituntut timbul daripada kerja fizikal dalam skop kerja subkontrak. Pengakuan SPK1 bahawa Zon 1A merangkumi Bunga Raya, bahawa Geostrength menjalankan kerja “A sampai Z”, dan bahawa kerjanya dilaksanakan menurut arahan PNCSB membekalkan nexus geografi, operasi dan kontraktual yang tidak wujud dalam MBPJ.

Klausa 21.1(b) adalah luas tetapi jelas yang mana ia meliputi kerugian atau kerosakan yang timbul dalam perjalanan pelaksanaan kerja subkontrak. Kerja fizikal pengorekan dilakukan oleh Pihak Ketiga. SPK1 mengakui, “Yang buat kerja adalah kami, Muka surat 62 kami yang buat kerja A sampai Z” dan bahawa excavator diperlukan untuk pengorekan. Kerugian penghakiman ini terbit daripada pelaksanaan kerja tersebut.

Hubungan geografi Pihak Ketiga dengan lokasi material juga datang daripada SPK1 sendiri: PC1: “Zone 1A tu di mana?” SPK1: “Zone 1A itu area Setapak.” SPK1: “Setapak. Termasuklah area Setapak tu Bunga Raya, banyaklah jalan-jalan yang dekat area Setapak tu.” PC1: “Maksudnya, Kawasan Taman Bunga Raya tu adalah di bawah kawasan zone 1A.”

Mahkamah ini menerima tiga kelemahan dan kekurangan yang ditekankan Pihak Ketiga iaitu foto tidak memaparkan nama Geostrength; dua RFI yang dirujuk tidak mengandungi nama atau tandatangan Geostrength; dan tiada surat tuntutan pra-tindakan dalam ikatan dokumen. Namun ketiga-tiga fakta negatif itu bukan bukti positif bahawa kontraktor lain melakukan kerja material. Malah apabila SD1 mengakui ada subkontraktor lain, beliau segera menjelaskan; “Tapi di package lain.” Tiada nama, diari tapak atau arahan kerja dikemukakan untuk menghubungkan subkontraktor lain dengan Zon 1A pada tarikh itu.

Penafian Pihak Ketiga juga mesti dibaca bersama percanggahannya. SPK1 menyatakan Geostrength tidak bekerja di Jalan Bunga Raya pada 9 Mei 2017, tetapi tidak dapat mengingati titik sebenar kerjanya; beliau mengakui kerja di Jalan Prima Muka surat 63 Setapak pada tahun 2017 dan membetulkan jawapannya kepada “Jalan Bunga Raya kita tak dapat bukan kata tak buat”. Pada masa yang sama beliau mengakui Zon 1A merangkumi Bunga Raya, Geostrength melakukan kerja A hingga Z, menerima arahan Defendan dan tidak boleh bertindak sendiri. Pada imbangan kebarangkalian, pengakuan-pengakuan ini lebih berat daripada penafian umum tanpa diari tapak.

Seksyen 77 Akta Kontrak 1950 mentakrifkan kontrak indemniti, manakala seksyen 78 mengiktiraf hak pemegang indemniti untuk mendapatkan ganti rugi dan kos yang wajib dibayarnya dalam tindakan yang diliputi janji indemniti. Klausa khusus pihak-pihak menguatkan hak tersebut.

Mahkamah ini telah mempertimbangkan keterangan SPK1 tentang insurans: SPK1: “Dalam projek D44 ni ... insurance adalah insurance pihak Puncak Niaga. So kita dipayung dan di’support oleh Puncak Niaga.” SPK1: “... 100% kita gunakan insurance Puncak Niaga ... segala ... kerosakan kabel ... adalah Puncak Niaga ... insurance dia.” PC1: “Cuma dalam kontrak ni dekat mana? Saya tak nampak ni.” SPK1: “Ya, saya tak berapa jelas.”

Keterangan tersebut menunjukkan pemahaman SPK1, bukan terma yang mengatasi Klausa 21.1. Polisi insurans tidak dikemukakan untuk membuktikan bahawa Defendan melepaskan Muka surat 64 hak indemniti atau Pihak Ketiga dibebaskan daripada liabiliti. Kewujudan insurans, jika ada, merupakan sumber pembiayaan risiko; ia bukan novasi atau pelepasan kontrak tanpa perkataan yang jelas.

Pihak Ketiga juga tidak boleh bergantung pada fakta bahawa Defendan mempunyai liabiliti langsung kepada Plaintif untuk mengelakkan Klausa 21.1. Klausa itu secara komersial memindahkan kepada subkontraktor kerugian yang timbul daripada pelaksanaan kerja fizikalnya. Dapatan kecuaian sistem Defendan terhadap Plaintif tidak menghapuskan hak kontraktual dalaman Defendan terhadap Pihak Ketiga, khususnya apabila Pihak Ketiga diwajibkan melakukan utility detection dan piloting.

Merujuk kepada Koperasi Pelaburan dan Chen Boon Kwee menunjukkan nilai keterangan lisan yang disokong dokumen; di sini dokumen subkontrak dan pengakuan menyediakan sokongan itu. Pioneer mengutamakan dokumen sezaman, tetapi Live Capital yang lebih terkini menjelaskan bahawa kandungan dokumen tidak terbukti semata-mata kerana ditandakan. Dan Vance Kimball dan TCS Construction menolak dakwaan kosong; prinsip itu turut melemahkan kemungkinan abstrak tentang subkontraktor lain yang tidak dinamakan.

Ketiadaan surat tuntutan pra-tindakan tidak dinyatakan dalam Klausa 21.1 sebagai syarat terdahulu kepada indemniti. Pihak Ketiga telah diberi notis melalui prosiding Pihak Ketiga dan berpeluang penuh untuk membela diri. Mahkamah ini tidak boleh memasukkan suatu syarat pelepasan yang tidak terdapat dalam bahasa kontrak. Aturan 16 kaedah 1(1)(a) Kaedah-Kaedah Muka surat 65 Mahkamah 2012 membenarkan tuntutan indemniti terhadap pihak ketiga apabila defendan menuntut indemniti atau sumbangan berkaitan relief yang dituntut dalam tindakan utama.

Mengenai bentuk relief, MBPJ pada perenggan [33] menegaskan sempadan Aturan 16 kaedah 7 Kaedah-Kaedah Mahkamah 2012:

“Thus based on O. 16 r. 7, judgment may be entered for the defendant against the third party or for the third party against the defendant. ... However, in ordering the third party to pay the judgment sum and costs directly to the plaintiff, the learned judge had unwittingly entered or gave judgment for the plaintiff against the third party.”

Oleh itu, walaupun Notis Pihak Ketiga dibenarkan, bentuk perintah yang betul ialah penghakiman bagi PNCSB terhadap Geostrength secara indemniti. Geostrength bukan defendan kepada tuntutan TM dan tiada penghakiman langsung boleh diberikan kepada TM terhadap Geostrength. Pelaksanaan penghakiman tersebut tertakluk kepada Aturan 16 kaedah 7(2).

Notis Pihak Ketiga dengan itu dibenarkan dan penghakiman indemniti hendaklah dimasukkan bagi Defendan terhadap Pihak Ketiga bagi keseluruhan jumlah penghakiman, faedah dan kos yang dibayar atau wajib dibayar oleh Defendan kepada Plaintif. Tiada penghakiman langsung diberikan kepada Plaintif terhadap Pihak Ketiga. Selaras dengan Aturan 16 kaedah 7(2), pelaksanaan penghakiman terhadap Pihak Ketiga tidak boleh dikeluarkan tanpa kebenaran Mahkamah sehingga penghakiman terhadap Defendan telah dipenuhi. Muka surat 66

RUMUSAN DAPATAN Mahkamah ini merumuskan dapatan fakta yang telah dibuktikan atas imbangan kebarangkalian dan undang-undang seperti berikut:

kerosakan fizikal kepada kabel TM ialah akibat yang boleh dijangka daripada pengorekan tanpa pengesanan dan perlindungan utiliti yang mencukupi;

Defendan mengetahui kewujudan kabel TM dan mengekalkan fungsi arahan, RFI, pemeriksaan, pengesahan dan kelulusan kemajuan;

keterangan keadaan secara kumulatif membuktikan bahawa pengorekan Pakej D44 menyebabkan kerosakan dua kabel sepanjang 370 meter pada 9 Mei 2017;

Defendan bertanggungan secara langsung atas kegagalan sistem dan pengawasan yang berada dalam kawalannya; keputusan ini tidak bergantung pada suatu kewajipan tidak boleh diwakilkan yang luas;

RM114,096.60 dibuktikan sebagai kos pembaikan, manakala RM12,019.25 bagi caj gudang dan pengendalian tidak dibuktikan; dan

Pihak Ketiga wajib memberi indemniti kepada Defendan di bawah Klausa 21.1 perjanjian subkontrak. Muka surat 67

KEPUTUSAN DAN PERINTAH Atas alasan-alasan tersebut, Mahkamah ini memerintahkan:

tuntutan Plaintif terhadap Defendan dibenarkan sebahagiannya;

Defendan membayar kepada Plaintif ganti rugi khas sebanyak RM114,096.60;

tuntutan RM12,019.25 bagi Warehouse and Handling Charges ditolak;

faedah pada kadar 5% setahun ke atas RM114,096.60 dari tarikh penghakiman sehingga penyelesaian penuh;

Defendan membayar kos RM10,000.00 kepada Plaintif;

Notis Pihak Ketiga dibenarkan dan Penghakiman indemnity oleh Defendan terhadap Pihak Ketiga direkodkan. Pihak Ketiga hendaklah menanggungrugi Defendan bagi keseluruhan jumlah penghakiman, faedah dan kos yang dibayar atau wajib dibayar oleh Defendan kepada Plaintif; dan

Pihak Ketiga hendaklah membayar atau mengganti kepada Defendan kos RM10,000.00 tersebut;

Bagi mengelakkan keraguan, perintah penghakiman indemniti di atas ialah penghakiman bagi Defendan terhadap Pihak Ketiga dan bukan penghakiman Plaintif terhadap Pihak Ketiga. Muka surat 68 Bertarikh pada 29 Julai 2026. .............. Fatimah ................... (SITI FATIMAH BINTI TALIB) Hakim Mahkamah Sesyen Sivil 11 Kuala Lumpur KAUNSEL: Peguamcara bagi Plaintif: Harmy Yusoff & Siti Solehah binti Hairolzaman Tetuan Harmy Yusoff & Azli. Peguamcara bagi Defendan: Dalveena Jit Kaur Korotana a/p Malkit Singh Tetuan Arnold Andrew & Co. Peguamcara bagi Pihak Ketiga: Muhammad Nazmi bin Hanafi Tetuan Chambers of Yusman Azlin Anwar. SENARAI PERUNDANGAN

Akta Kontrak 1950, seksyen 77 dan 78.

Akta Keterangan 1950, seksyen 101, 102 dan 103.

Kaedah-Kaedah Mahkamah 2012, Aturan 16 kaedah 1(1)(a), kaedah 3(3), kaedah 7(1) dan (2), serta Aturan 42 kaedah 12. Muka surat 69

Accolade Land Sdn Bhd v Mass Rapid Transit Corporation Sdn Bhd & Ors [2017] MLJU 1868 (Mahkamah Tinggi).

Arab-Malaysian Finance Bhd v Steven Phoa Cheng Loon & Ors [2003] 1 MLJ 567 (Mahkamah Persekutuan).

Big Man Management Sdn Bhd v Tenaga Nasional Berhad [2025] 5 MLRA 771 (Mahkamah Persekutuan).

Chen Boon Kwee v Berjaya Sompo Insurance Berhad [2025] 1 MLRA 298 (Mahkamah Persekutuan).

Chua Seng Sam Realty Sdn Bhd v Say Chong Sdn Bhd & Ors and other appeals [2012] 6 MLRA 122 (Mahkamah Rayuan).

Dan Vance Kimball v Roxande Michelle Kimball & Ors [2024] 3 MLRH 566 (Mahkamah Tinggi).

Donoghue v Stevenson [1932] AC 562 (House of Lords).

Dr Kok Choong Seng & Anor v Soo Cheng Lin & Another Appeal [2017] 6 MLRA 367; [2018] 1 MLJ 685; [2017] 10 CLJ 529 (Mahkamah Persekutuan).

Gulam Wawasan Sdn Bhd v Government of Malaysia & Ors [2024] 5 MLRH 257 (Mahkamah Tinggi).

Hemraj & Co Sdn Bhd v Tenaga Nasional Berhad [2022] 2 MLRA 25; [2023] 1 MLJ 785; [2023] 1 CLJ 651 (Mahkamah Persekutuan).

Hong Yik Trading v Liziz Plantation Sdn Bhd [2017] 8 CLJ 491 (Mahkamah Persekutuan).

International Shipcare Sdn Bhd v The Owners of MV El Hadjar & Ors [2015] 7 MLJ 754 (Mahkamah Tinggi).

Jaswant Singh v Central Electricity Board & Anor [1967] 1 MLJ 272 (Mahkamah Tinggi).

Kondisi Utama Sdn Bhd v Baltic Agencies Pte Ltd and another appeal [2019] 1 MLJ 181; [2018] 9 CLJ 561 (Mahkamah Persekutuan). Muka surat 70

Koperasi Pelaburan Kakitangan Bank Muamalat Malaysia Berhad lwn Mohamed Noor Mohamed Amin & Yang Lain [2024] MLRHU 2197 (Mahkamah Tinggi).

Lim Gim Seah v Lokman Talib & Ors [2012] 5 CLJ 561 (Mahkamah Rayuan).

Live Capital Sdn Bhd v Pioneer Conglomerate Sdn Bhd [2025] 4 MLRA 845 (Mahkamah Persekutuan).

Majlis Bandaraya Petaling Jaya v Digital Viva Sdn Bhd & Anor [2020] 3 CLJ 520 (Mahkamah Rayuan).

Majlis Perbandaran Ampang Jaya v Steven Phoa Cheng Loon & Ors [2006] 1 MLRA 166; [2006] 2 MLJ 389 (Mahkamah Persekutuan).

Mat Abu Man v Medical Superintendent, General Hospital Taiping & Ors [1989] 1 CLJ 137; [1989] 1 CLJ (Rep) 98; [1989] 1 MLJ 226 (Mahkamah Agung).

Mohd Sainudin bin Ahmad v Consolidated Hotels Ltd & Anor [1989] 1 MLJ 297 (Mahkamah Tinggi Singapura).

Pioneer Conglomerate Sdn Bhd v Tenggara Kapital Sdn Bhd [2023] 6 MLRA 333 (Mahkamah Rayuan).

Projek Lebuhraya Utara-Selatan Sdn Bhd v Kim Seng Enterprise (Kedah) Sdn Bhd [2013] 5 MLJ 360; [2013] 6 CLJ 958 (Mahkamah Rayuan).

Rashidah bt Abd Ghani v SJ Classic Industries Sdn Bhd [2020] MLRHU 2280 (Mahkamah Tinggi).

SAJ Ranhill Sdn Bhd v SWM Greentech Sdn Bhd & Anor [2023] 5 MLRA 421; [2023] 4 MLJ 397 (Mahkamah Rayuan).

Salsbury v Woodland [1969] 3 All ER 863 (Mahkamah Rayuan England). Muka surat 71 27. Samuel Naik Siang Ting v Public Bank Bhd [2015] 6 MLJ 1; [2015] 8 CLJ 944 (Mahkamah Persekutuan).

Shabiru (1990) Sdn Bhd v Goh Aik Chin & Anor and another appeal [2019] MLRHU 1033 (Mahkamah Tinggi).

Shiraz Mikael Khan bin Mohd Rafik Khan v Projek Lebuhraya Usahasama Berhad & Ors [2017] 5 LNS 30 (Mahkamah Tinggi).

Sinnaiyah & Sons Sdn Bhd v Damai Setia Sdn Bhd [2015] 5 MLRA 191; [2015] 7 CLJ 584 (Mahkamah Persekutuan).

Sony Electronics (M) Sdn Bhd v Direct Interest Sdn Bhd [2007] 2 MLJ 229; [2007] 1 CLJ 611 (Mahkamah Rayuan).

SPM Membrane Switch Sdn Bhd v Kerajaan Negeri Selangor [2016] 1 MLJ 464; [2016] 1 CLJ 177 (Mahkamah Persekutuan).

TCS Construction Sdn Bhd v KTCC Mall Sdn Bhd & Another Case [2024] 3 MLRH 694 (Mahkamah Tinggi).

Telekom Malaysia Berhad v Amirus Construction & Ors [2023] CLJU 2957 (Mahkamah Tinggi).

Telekom Malaysia Bhd v CWT Construction Sdn Bhd [2013] MLRHU 479 (Mahkamah Tinggi).

Telekom Malaysia Berhad v Daya Timur Construction Sdn Bhd [2012] MLRHU 1174 (Mahkamah Tinggi).

Telekom Malaysia Berhad v Mudajaya Corporation Berhad [2014] 2 MLRH 334 (Mahkamah Tinggi).

Tekun Concrete (M) Sdn Bhd v Zulkafah Norazri [2021] MLRHU 2002 (Mahkamah Tinggi).

Tetuan Bahari Choy & Nongchik v Harta Megajaya Sdn Bhd [2019] 6 MLJ 491; [2019] 7 CLJ 332 (Mahkamah Rayuan).

The Carbon Co Sdn Bhd & Anor v Ng Lee Hoon [2017] 4 MLJ 791; [2017] 6 CLJ 189; [2017] 3 MLRA 650 (Mahkamah Rayuan). Muka surat 72 41. The Fordeco Nos 12 and 17 [2000] 1 MLJ 449; [2000] 1 CLJ 605 (Mahkamah Persekutuan).

Tindok Besar Estate Sdn Bhd v Tinjar Co [1979] 2 MLJ 229 (Mahkamah Persekutuan).

United Merchant Finance Bhd v Majlis Agama Islam Negeri Johor [1999] 2 CLJ 151; [1999] 1 MLJ 657 (Mahkamah Persekutuan).

Wong Thin Yit v Mohamed Ali [1971] 2 MLJ 175; [1971] 1 LNS 151 (Mahkamah Persekutuan).