Yeong Wai Hong (62ATIP-01-02/2017)

Fakta Kes dan Keterangan 1.1 SP1 iaitu mangsa di dalam kes ini telah memberi keterangan pada tahap Pemeriksaan Utama melalui Pernyataan Saksi. SP1 bernama Sudarsi, seorang warganegara Indonesia yang berumur 47 tahun. Beliau telah kahwin dan mempunyai seorang anak berumur 14 tahun. Sebelum datang ke Malaysia, beliau bekerja di kilang dengan gaji harian anggaran 7000 Rupiah. Pada pertengahan tahun 2012, kawan SP1 bernama Ros telah datang ke rumahnya dan memberitahu ada pekerjaan sebagai pembantu rumah di Malaysia dengan gaji 1 juta Rupiah sebulan dan gaji akan dibayar setiap bulan. Ros juga telah beritahu kerja pembantu rumah adalah untuk menjaga dua orang anak dan bersihkan rumah. Dua minggu kemudian, Ros telah membawa SP1 ke Jawa Timur untuk berjumpa dengan Andre untuk buat paspot. Kos perjalanan dan kos paspot ditanggung oleh Andre dan SP1 dimaklumkan gajinya akan dipotong 3 bulan untuk kos tersebut. Ros juga telah beri wang 500 ribu Rupiah untuk SP1 datang ke Malaysia dan memberitahunya bahawa bayaran ini akan dipotong melalui gajinya. Setelah sampai di Malaysia, SP1 telah disambut oleh seorang perempuan Cina bernama Sisi (SP4) dan suaminya. Semasa berjumpa dengan Sisi, dia telah minta paspot SP1 untuk buat permit. SP1 tidak dibawa ke mana-mana pejabat Imigresen bagi memproses permit kerja dan sepanjang masa tinggal di Malaysia, SP1 tidak ditunjukkan permit kerja. SP1 juga tidak pernah dibawa ke klinik untuk pemeriksaan kesihatan untuk memproses permit kerja. SP1 tidak tahu mengenai keperluan permit kerja di Malaysia dan juga tidak pernah dimaklumkan permit kerja akan dipohon dan juga tidak pernah pada bila-bila masa menandatangani sebarang kontrak. Pada keesokkan hari, SP4 telah menghantar SP1 ke rumah majikan pertama dimana SP1 tidak ingat alamat rumah tersebut. SP1 telah mula bekerja dengan majikan bernama Jenny iaitu OKT di dalam kes ini pada 29.6.2013 di No. 45, Jalan Kenari Jaya 2, Taman Kenari Jaya, Sungai Petani. SP1 telah bekerja dengan OKT selama 3 tahun 3 bulan di kedai kopi OKT yang beralamat Restoran Kampian, No. A1 & A2, Tingkat Bawah, Taman Kampian, Jalan Sekerat, 08000 Sungai Petani, Kedah atas arahan OKT. SP1 telah bekerja dari 5 pagi sehingga 2 pagi setiap hari dan hanya seorang sahaja yang tinggal di dalam kedai kopi tersebut pada waktu malam. Suami OKT akan kunci kedai kopi dari luar sebelum balik dan kunci tersebut tidak pernah ditinggalkan di kedai kopi. SP1 menyatakan dia tidak dibenarkan keluar dari tempat kerja. SP1 menyatakan kerja yang dilakukan adalah tidak sama seperti dijanjikan. SP1 berasa sakit hati dan takut untuk bertanya kepada OKT kerana akan dimarahi oleh OKT. Selama SP1 bekerja dengan OKT, SP1 tidak pernah bercuti dan perlu membersihkan rumah OKT sekiranya kedai kopi tutup pada hari Ahad. SP1 juga tidak pernah menerima gaji selama bekerja dengan OKT. SP1 berasa sakit hati tidak dapat menerima gaji sendiri walaupun telah minta daripada OKT. SP1 juga pernah minta balik ke Indonesia setelah tamat tempoh 2 tahun kontrak, namun tidak dibenarkan oleh OKT dengan alasan bahawa SP1 masih ada hutang dengan dia dan sekiranya SP1 tanya lanjut akan dimarahi oleh OKT. SP1 turut menyatakan bahawa beliau tidak pernah pada bila-bila masa bersetuju untuk OKT simpan gaji dia. SP1 akan dimarahi oleh OKT setiap kali minta gaji daripada OKT. Seterusnya SP1 telah menyatakan bahawa OKT telah meludah dan marah – marah SP1 sekiranya kerja kurang memuaskan. OKT turut ada memukul SP1 dikepala sehingga menyebabkan beliau berasa pening, ada simbah air panas padanya, gunting pakaian dan baju dalam, tidak dibenarkan solat malah telekung juga dikotorkan oleh OKT dan tidak dibenarkan berpuasa. Pada 29.9.2016, SP1 telah menyatakan bahawa OKT telah menghalau dia keluar dari rumah dan kunci rumah dari dalam. SP1 kemudian telah melarikan diri daripada OKT ke masjid dan telah meminta tolong untuk dibawa ke rumah kawannya namun kawan enggan membantu. Akhir sekali ada orang awam yang telah menghantar SP1 ke Kedutaan Indonesia di Pulau Pinang dan SP1 telah membuat laporan polis pada 16.1.2017. Pada tahap Pemeriksaan Balas, apabila ditanya samada SP 1 dipaksa bekerja oleh majikan dengan dipukul dengan besi tajam atau kayu atau batu, SP1 menjawab tidak ada. Laporan polis SP1 iaitu Sungai Petani Rpt 1491/17 (Eksibit P 10) dirujuk dimana SP 1 telah laporkan “Pada 29.9.2016 jam lebih kurang 0100 hrs, saya telah dengan rela hari lari dari majikan (1) P/Cina nama Jenny”. SP 1 setuju dengan cadangan peguambela bahawa dia telah dengan rela hati lari dari majikan. Beliau juga setuju bahawa keterangan beliau bahawa majikannya telah menghalau dia keluar adalah bercanggahan dengan laporan polis yang dibuatnya. Semasa SP1 berada di rumah Perlindungan di Kedutaan Indonesia, P. Pinang, pegawai Konsulat Kedutaan Indonesia (SP5) telah berjumpa dengan SP1 dan berbincang dengan SP1 mengenai masalah gajinyanya. SP1 setuju bahawa masalah dalam aduan tersebut adalah mengenai pembayaran wang gaji SP1. SP1 telah dirujuk Dokumen Persetujuan Bersama diantara SP1 dan OKT (Eksibit D14). SP1 setuju dengan cadangan peguambela bahawa dokumen tersebut menyatakan bahawa apabila SP1 menerima wang gaji sebanyak RM32, 000/-, SP1 akan balik ke Indonesia dan tidak ingin meneruskan kes ini terhadap OKT. Pada tahap pemeriksaan semula, SP1 menyatakan bahawa sebenarnya dia telah dihalau keluar dari rumah OKT dan bukannya dengan rela hati lari dari majikan. SP 1 tidak pernah menandantangani Dokumen Persetujuan Bersama diantara SP1 dan OKT (Eksibit D14).

1.2 SP2 adalah Jurufoto yang telah rakamkan gambar SP

1.

1.3 Saksi seterusnya (SP3) adalah anak lelaki OKT. Keterangan beliau adalah ibunya mempunyai nama panggilan Jenny dan Ah Hong. Sebelum ini SP3 ada menolong di kedai makan ibunya bernama Restoran Kampian. Kedai tersebut dimiliki oleh ibubapa SP3 tetapi kedai tersebut kini dimiliki oleh SP3. Kedai makan tersebut telah ditutup pada tahun 2016. Kedai tersebut telah menjalankan perniagaan menjual mee dan ayah SP3 menjual minuman. Kedai ini beroperasi lebih kurang 10 tahun. Semasa kedai ini beroperasi, terdapat dua orang pekerja tidak termasuk ibubapa SP3. SP3 tidak ingat nama ‘maid’ tetapi nama panggilannya adalah Ani (SP1). Seorang lagi pekerja bernama Ooi Hock Guan. Ooi Hock Guan telah meninggal dunia sebelum kedai ditutup. Ani telah bekerja di restoran ini selama 2 tahun lebih. Dia ialah ‘maid’ ibunya Segala urusan ‘maid’ diuruskan oleh ibunya. Ibu SP3 telah menyatakan bahawa ‘maid’ ini diambil dari seorang ajen bernama Tan Chin See (SP4) tetapi SP3 tidak pasti samada Tan Chin See merupakan ejen atau tidak. Tan Chin See tiada hubungan keluarga dengan SP3. Kos pembayaran ‘maid’ dan gaji diuruskan oleh ibu SP3. SP3 tidak pasti paspot ‘maid’ disimpan oleh siapa dan dia juga tiada urusan berkaitan dengan ‘maid’ ini. Ani (SP1) telah bekerja di restoran. Kerja yang dilakukan oleh beliau adalah mencuci pinggan mangkuk dan menolong ibunya memotong sayur. Dia juga membantu di restoran dan membuat kerja pembersihan. E. F. Kedai makan akan dibuka pada 7 lebih pagi dan tutup pukul 12 tengah malam. Kedai makan ditutup dua minggu sekali pada hari Khamis. Ani (SP1) tinggal di rumah ibu SP3 (OKT) pada setiap hari. Apabila kedai makan ditutup, Ani akan berehat di rumah ibu SP 3 (OKT). Tiada sebarang masalah komunikasi diantara keluarga SP3 dan Ani (SP1). Sepanjang Ani (SP1) bekerja di kedai makan, dia pernah dimarah tetapi tidak pernah dipukul. Ibu SP3 (OKT) marah dia sebab kadang-kadang Ani buat silap. Selama kedai makan beroperasi, Ani (SP1) ada berehat di kedai makan tersebut tetapi tidak pernah bermalam di situ. Terdapat sebuah bilik di restoran dan ayah SP3 juga akan kadang-kadang berehat di situ juga. Selepas kedai makan ditutup pada 12 tengah malam, bapa SP3 akan kunci kedai. Ibubapa SP3 yang memegang kunci tersebut. SP3 tidak tahu samada selain kerja di restoran, samada Ani (SP1) melakukan kerja di rumah ibubapa SP3 kerana SP3 tidak tinggal di rumah ibubapanya. Selepas kedai makan ditutup pada awal tahun 2016, SP3 tidak tahu apa kerja yang Ani (SP1) buat di rumah. SP 3 ditanya samada beliau ada tawarkan Ani (SP1) untuk cuci rumah orang lain selepas kedai makan ditutup dan SP3 menjawab bukan beliau yang tawarkan tetapi maid itu yang tanyakan kepadanya. Ani (SP1) telah cuci rumah orang tidak lebih dari 1 minggu dan selepas itu Ani (SP1) cakap dia sangat letih dan tidak ingin teruskan lagi. SP3 tidak tahu kontrak ‘maid’ itu untuk berapa lama untuk bekerja di Malaysia. SP3 juga tidak tahu samada dia ada permit kerja sebagai pembantu rumah. Selama ‘maid’ kerja dengan ibubapa, ejen Tan Chin See (SP4) pernah datang untuk berjumpa dengan Ani (SP1). SP3 tidak tahu bila Ani (SP1) tidak lagi tinggal di rumah ibubapanya dan dia juga tidak tahu apa yang berlaku ke atas Ani (SP1) selepas dia tidak lagi tinggal di rumah ibubapanya. SP3 juga tidak tahu sebab Ani (SP1) keluar dari rumah ibubapanya. Pada tahap Pemeriksaan Balas, SP3 menyatakan dia tidak pernah nampak OKT acukan benda-benda tajam seperti parang atau besi ke Ani (SP1) dan memaksa Ani (SP1) untuk bekerja di restoran tersebut. SP3 juga tidak pernah nampak OKT menyimbah air panas keatas Ani (SP1) dan tidak pernah dibawa oleh sesiapa ke Hospital untuk rawatan sekiranya telah disimbah dengan air panas. SP3 setuju dengan cadangan peguambela bahawa Ani (SP1) tidak pernah dipaksa oleh OKT untuk bekerja di kedai restoran tersebut.

1.4 Tan Chin Sie (SP4 - nama panggilan Sisi) pernah kerja sambilan sebagai ejen utk memperkenalkan ‘maid’ kepada penduduk tempatan. Beliau telah memperkenalkan Sudarsi (SP1) kepada OKT untuk dijadikan pembantu rumah. Beliau telah hantar SP1 ke rumah OKT. Paspot SP1 dipegang oleh OKT. Selain serah SP1 dan paspot kepada OKT, SP4 tidak pernah membantu untuk mendapatkan permit kerja untuk SP1 untuk kerja sebagai pembantu rumah di Malaysia. SP4 juga tidak pasti samada SP1 ada permit kerja untuk kerja di Malaysia. Tugas SP4 hanya untuk menghantar SP1 kepada OKT sahaja. Beliau juga telah serahkan paspot SP1 kepada OKT. SP1 bekerja dengan OKT pada tahun 2013 tetapi sehingga bila dia tidak pasti. Gaji SP1 dibayar oleh majikan dia iaitu OKT. Tidak dinyatakan bayaran gaji secara terus tetapi ada dibincangkan cara pembayaran yang hendak dilakukan sebab SP1 tidak mempunyai akaun bank. SP4 tidak terlibat dalam urusan bayaran gaji kepada SP1. SP4 tidak tahu sepanjang SP1 kerja dengan OKT, samada gaji dibayar atau tidak. Kontrak kerja SP1 dengan OKT adalah selama 3 tahun. Terdapat kontrak yang ditandatangani. Kontrak itu telah diserah kepada OKT semasa SP4 serah SP1 kepada OKT. Kontrak di antara SP4, OKT dan Sudari. Skop tugas yang dinyatakan di dalam kontrak adalah pembantu dan tugas spesifik tidak dinyatakan. Gaji sebulan yang dijanjikan adalah RM600/- sebulan. SP4 tidak tahu dimana SP1 bekerja. E. Pada tahap Pemeriksaan Balas, SP4 menyatakan dia pernah pergi berjumpa SP1 di Restoran tersebut lebih kurang 7 hingga 8 kali. Semasa beliau berjumpa SP1, dia tidak merungut atau mengadu kepada SP4 bahawa dia dipaksa dengan barang tajam seperti parang atau pun pisau untuk bekerja di restoran tersebut. SP1 juga tidak mengadu kepada SP4 bahawa dia disimbah dengan air panas oleh OKT. SP1 juga tidak meminta SP4 untuk membawa dia ke hospital untuk rawatan luka-luka parah dibadannya akibat sebarang kecederaan. Terdapat satu Perjanjian bertarikh 28.3.2013 (Eksibit D 12) diantara OKT dan Sudarsi dimana SP4 telah menjadi saksi mengenai bayaran gajinya. SP4 setuju dengan cadangan peguambela bahawa di dalam perjanjian bertulis ini, SP1 telah menyatakan dengan jelasnya bahawa gajinya akan sekali gus dikirim balik ke akaun banknya di Indonesia sebelum dia pulang ke Indonesia. SP 4 juga tahu bahawa bayaran gaji SP1 telah dibayar dengan wang tunai kepada pegawai Konsular Indonesia di Jabatan Tenaga pada 21.2.2017. SP 4 juga merupakan saksi dalam penyerahan wang tunai RM32,700/- kepada pegawai Konsular Indonesia sebagai bayaran penghabisan SP1. Dokumen Konsulat General Republik Indonesia, P. Pg – Tanda terima Pembayaran /Kuitansi (Eksibit D13) dirujuk dan SP4 mengesahkan ia adalah bukti tanda terima pembayaran. SP4 setuju dengan cadangan peguambela bahawa selepas wang gaji diterima, ia akan menunjukkan bahawa perselisihan faham diantara OKT dan SP1 telah pun diselesaikan.

1.5 telah berjumpa dengan Sudarsi (SP 1) di Konsulat Indonesia pada 29.9.16. SP1 telah datang ke Konsulat Indonesia untuk mengadukan masalah tenaga kerja iaitu hak-hak SP1 yang belum lagi dibayarkan oleh majikan. SP1 telah memberi keterangan bahawa beliau telah bekerja dengan Ms Jenny selama 3 tahun 3 bulan dan dia belum dibayar gaji dan paspot ditahan oleh majikan tanpa kebenaran. SP1 juga tidak dibenarkan dari tempat kerja atau kedai kopi majikan. Selepas mendapat aduan dari Sudarsi, Pihak Konsulat telah menghubungi majikan. Tetapi oleh kerana tidak ada etika baik atau kerjasama dari majikan untuk menyelesaikan masalah ini secara baik, pihak Konsulat telah meminta bantuan darpada pihak polis Malaysia, Jabatan Tenaga Kerja Malaysia dan Imigresen Malaysia. Pada 16.1.2017, SP5 bersama-sama SP1 pergi ke Ibu Pejabat Daerah Kuala Muda untuk membuat satu laporan polis. Pada hari yang sama selepas membuat laporan polis, mereka telah pergi ke Jabatan Tenaga Kerja Sg. Petani. Selepas itu pihak polis telah beri arahan untuk mengambil SP1 dari Shelter House Konsular Indonesia ke Rumah Perlindungan Perempuan Kuala Lumpur. Pada tahap Pemeriksaan Balas, SP5 setuju bahawa pada 21.2.17, beliau telah tandatangan satu Surat Persetujuan Bersama (Eksibit D 14 – Persetujuan Bersama) mewakili Sudarsi (SP1) dan bersetuju menerima wang gaji sebanyak RM32,700/- sebagai penyelesaian muktamad bagi tuntutan SP1. Di dalam surat tersebut dinyatakan “Disahkan bahawa kes aduan ini diselesaikan di atas persetujuan kedua-dua pihak”. SP5 mengesahkan bahawa beliau telah menerima bayaran sebanyak RM32,700/- untuk selesaikan masalah tenaga kerja diantara SP1 dan majikannya. Dokumen tanda terima pembayaran (Eksibit D13) telah dikeluarkan oleh Konsulat General Republik Indonesia. SP5 telah dirujuk dengan Dokumen tanda terima pembayaran (Eksibit D13) dan Surat Persetujuan Bersama (Eksibit D 14) dan setuju dengan cadangan Peguambela bahawa maksud dokumen-dokumen ini adalah pemasalahan tenaga kerja antara SP1 dan Jenny (OKT) telah selesai.

1.6 SP 6 adalah Jurufoto yang telah mengambil gambar Kedai Kopi Kampian.

1.7 SP 7 adalah pegawai polis yang telah melaksanakan tangkapan keatas

1.8 SP 8 adalah Pegawai Penyiasat kes ini. Pada 16.1.2017, beliau telah dimaklumkan mengenai laporan polis yang dibuat oleh SP1. Laporan menyatakan SP1 telah dengan rela hati lari dari majikan yang bernama Jenny (OKT) kerana sudah tidak tahan kerja dengan beliau berikutan tekanan kerja yang amat berat sehingga beliau alami tekanan perasaan. Beliau juga tidak diberi masa rehat yang mana dia dipaksa kerja seawal 4 pagi sehingga 2 pagi setiap hari. Selama tempoh dia bekerja dengan majikan tersebut iaitu 3 tahun 3 bulan, bermula 29.6.2013, dia juga tidak dibayar gaji. SP 1 telah dihalau keluar dan paspot dia juga disimpan oleh majikan. Kertas siasatan dibuka dibawah seksyen 12 ATIPSOM. OKT telah ditangkap pada 22.1.2017 dan OKT telah serahkan paspot SP1 (Eksibit P2) pada 26.1.2017. SP8 telah membuat semakan maklumat pergerakan SP1 di Jabatan Imigresen Malaysia Negeri Kedah dan mendapati bahawa SP1 masuk pada 23.11.2012 melalui KLIA dengan pas lawatan sosial yang tamat pada 22.12.2012. Semakan Imigresen juga dibuat di Jabatan Imigresen Malaysia Putrajaya dan mengesahkan bahawa pas lawatan sosial SP1 tamat pada 22.12.2012. SP 5 juga telah membuat semakan pengesahan permit kerja SP1 di Jabatan Imigresen Malaysia Negeri Kedah dan hasilnya mendapati bahawa SP1 nombor passport A3626209 tidak mempunyai sebarang rekod. Hasil siasatan, SP8 mendapati bahawa OKT adalah majikan SP1 dan terdapat unsur-unsur eksploitasi berlaku ke atas SP1 oleh OKT. Unsur-unsur tersebut adalah seperti pekerjaan yang tidak sama seperti yang dijanjikan semasa SP1 berada di Indonesia. SP1 juga tidur di dalam kedai di mana tempat beliau bekerja dan kedai dikunci dari luar. SP1 juga tidak dibayar gaji selama tempoh

tahun (3) bulan selama bekerja dengan OKT iaitu dari 29.6.2013 sehingga 29.9.2016. SP1 juga kerja lebih masa iaitu dari jam 5.00 pagi sehingga jam 1.00 pagi dan tidak dibayar duit kerja lebih masa. SP1 juga tidak dibenarkan solat serta berpuasa sepanjang bekerja dengan OKT. OKT pernah memukul SP1. Selain itu, OKT juga telah memegang paspot SP1 dan paspot telah diserahkan oleh OKT kepada pihak polis semasa siasatan.

1.9 Setelah saya memanggil OKT untuk membela diri, beliau telah memilih untuk memberi keterangan secara bersumpah. SD1 (OKT) mengatakan bahawa SP1 telah bekerja di kedai kopi beliau selama 3 tahun dan 3 bulan. Selama SP1 bekerja dengan beliau, dia tidak dipaksa untuk bekerja di kedai kopi. SP1 telah diupah untuk bekerja melalui seorang ejen bernama Tan Chin Sie (SP4) dan nama panggilan dia ialah Sisi. SP4 pernah melawat SP1 di kedai kopi tersebut lebih kurang 7 ke 8 kali. SP4 tidak membuat aduan kepada SD1 bahawa SP1 ada dipukul atau dipaksa untuk bekerja dikedai kopi tersebut. SP4 juga tidak membuat aduan kepada SD1 bahawa SP1 ada disimbah air panas dan untuk membawa SP1 ke hospital untuk rawatan. Semasa SP4 menjemput SP1 di Johor Baru datang ke Sg. Petani untuk bekerja dengan SD1, SD1 tidak tahu samada SP1 ada permit kerja atau tidak apabila dibawa oleh SP4 datang untuk bekerja dengannya. SD1 tidak pernah memohon permit kerja untuk SP1. Segala urusan permit kerja adalah diuruskan oleh SP4 apabila beliau membawa SP1 untuk bekerja dengannya. SP4 yang patut uruskan segala urusan permit kerja untuk SP1 bekerja di Malaysia. Tugas SD1 ialah hanya untuk membayar segala yuran kepada SP4 untuk SP 4 membawa SP1 datang bekerja dengannya. SD1 tidak pernah menggunakan kayu atau besi atau benda-benda tajam untuk memukul dan memaksa SP1 bekerja di kedai kopi tersebut. SD1 juga tidak membayar gaji SP1 selama SP1 bekerja dengan beliau. Gaji hanya dibayar selepas beliau dituduh di Mahkamah. SD1 tidak membuka akaun bank untuk SP1 kerana di dalam kontrak ada disebut selepas tempoh 3 tahun dia bekerja, semasa SP1 nak balik, baru beliau akan memasukkan duit ke dalam akaun beliau. SD 1 juga tidak pernah kirimkan duit gaji SP1 ke kampung SP1 kerana di dalam kontrak ada ditulis duit akan dikirim semasa SP1 hendak balik ke Terdapat satu Kontrak bertarikh 28.3.2013 (Eksibit D 12) di antara SP1 dan SD1 dan ia telah disaksikan oleh SP4. Di dalam kontrak tersebut, dikatakan SP1 akan bekerja dengan SD1 selama 3 tahun dan gaji beliau hanya akan dibayar selepas tempoh 3 tahun.

1.10 SD2, SD3 dan SD4 merupakan pelanggan–pelanggan tetap Restoran Kampian dimana mereka pergi ke kedai kopi tersebut lebih kurang 3 ke 4 kali seminggu untuk makan. Semasa mereka di sana, mereka telah dilayan oleh SP1. SP1 tidak pernah mengadu kepada mereka bahawa dia dipaksa bekerja sebagai pembantu dikedai tersebut dan juga tidak pernah mengadu kepada mereka bahawa dia dimarahi oleh majikannya (OKT). SP1 juga tidak pernah mengadu bahawa majikan pernah guna kayu, besi atau benda-benda tajam untuk memukul SP1. Pada peringkat Pemeriksaan Balas, SD2 dan SD3 setuju dengan cadangan Pihak Pendakwaraya bahawa mereka tidak pernah sembang dengan SP1 semasa makan di kedai kopi berkenaan. SD2, SD3 dan SD4 setuju dengan cadangan Pihak Pendakwaraya bahawa mereka tidak tahu apa yang berkaku di antara SP1 dan majikannya (OKT) dan tiada pengetahuan tentang kes ini.

1.11 Saksi terakhir pihak pembelaan (SD5) adalah seorang Pegawai Tenaga Kerja Kanan dari Pejabat Tenaga Kerja. Pada 21.2.2017, beliau telah mengendalikan satu kes aduan oleh SP1 terhadap majikannya bernama Jenny (OKT). SP1 diwakili oleh Pesuruhjaya Konsulat Indonesia bernama Bapa Firdaus (SP5). Dokumen Persetujuan Bersama bertarikh 21.2.2017 (Eksibit D14) telah ditandatangani oleh SD5. Maksud dokumen tersebut adalah sekiranya terdapat penyelesiaan di antara majikan dengan pekerja dan sekiranya ada persetujuan, maka pihak Pejabat Tenaga Kerja akan mengeluarkan satu persetujuan bersama yang ditandatangani oleh kedua-dua pihak dan pegawai yang mendengar aduan tersebut. SD5 setuju dengan cadangan peguambela bahawa isu di dalam kes ini adalah melibatkan isu bayaran gaji sahaja. Jika bayaran gaji tersebut dibayar oleh OKT kepada SP1 melalui wakilnya Konsulat General Bapa Firdaus, maka segala masalah di antara SP1 dan majikannya (OKT) adalah diselesaikan secara muktamad. Di dalam Dokumen Persetujuan Bersama bertarikh 21.2.2017 (Eksibit D14) juga dinyatakan jika bayaran gaji selesai dibayar, maka SP1 tidak ingin membuat apa-apa tuntutan lagi terhadap majikannya. Bapa Firdaus (SP5) ada pergi ke Pejabat Tenaga Kerja di Sg. Petani dan meminjam pejabat Tenaga Kerja di Sg. Petani untuk menerima segala bayaran gaji SP1 daripada majikannya

Isu dan Pendapat (Findings of Fact) 1 OKT telah dituduh dibawah Seksyen 12 Akta Anti Pemerdagangan Orang dan Anti Penyeludupan Migran 2007. Seksyen ini berbunyi seperti berikut:

Offence of trafficking in persons “Any person, who traffics in persons not being a child, for the purpose of exploitation, commits and offence and shall, on conviction, be punished with imprisonment for a term not exceeding fifteen years, and shall also be liable to fine." Elemen pertuduhan telah dihuraikan di dalam kes Subramanian Ramachandran vs. PP [2012] 1 LNS 1031 [2012] 10 MLJ 795, iaitu: i) the accused trafficked the person named in the charge, ii) the person trafficked is not a child, and iii) the accused trafficked the named person in the charge for the purpose of exploiting him/her in accordance to the provision of Section 2 of Act 670. Seksyen 2 memberikan definisi "exploitation" sebagai : "all forms of sexual exploitation, forced labour or services, slavery or practices similar to slavery, servitude, any illegal activity or the removal of human organs". Di dalam kes Siti Rashidah bt Razali dan yang lain v PENDAKWA RAYA [2011] 6 MLJ 417, elemen pertuduhan telah dijelaskan seperti berikut (dengan izin): “Seksyen 2 Akta menggariskan tujuh jenis eksploitasi. Ternyata maksud ‘eksploitasi’ yang digariskan kesemuanya berbentuk paksaan, kekerasan dan penindasan. Intipati pembuktian di dalam S.12 dan S.14 Akta bukan merujuk kepada melindungi pendatang tanpa izin tetapi merujuk kepada jenis-jenis pekerjaan yang dipaksa dilakukan ke atas mangsa-mangsa terdiri dari orang yang diperdagangkan”.

2.2 SP1 telah memberi keterangan bahawa dia telah dipaksa bekerja dari 5 pagi sehingga 2 pagi keesokan hari, ditinggalkan untuk tidur seorang diri di dalam kedai kopi tersebut, tidak dibenarkan keluar dari tempat kerja, tidak pernah bercuti dan perlu membersihkan rumah OKT sekiranya kedai kopi tutup pada hari Ahad, tidak pernah menerima gaji selama bekerja dengan OKT dan tidak dibenarkan balik ke Indonesia. SP1 turut menyatakan bahawa beliau tidak pernah pada bila-bila masa bersetuju untuk OKT simpan gaji dia. SP1 juga menyatakan bahawa OKT telah meludah dan marah-marah SP1 sekiranya kerja kurang memuaskan dan dipukul dikepala sehingga menyebabkan beliau berasa pening, disimbah air panas padanya dan pakaian dan baju dalam beliau digunting, tidak dibenarkan solat, telekung dikotorkan dan tidak dibenarkan berpuasa. Semasa soal-balas, SP1 telah ditanya oleh Peguambela soalan-soalan seperti berikut:- : Dalam perenggan 17 Pernyataan Saksi Sudarsi, Sudarsi telah mengatakan bahawa OKT ada simbah air panas pada Sudarsi. : Betul. : Sudarsi bersetuju dengan saya jika air panas disimbah ke atas badan Sudarsi, mesti ada luka-luka (“wounds”) atau parut-parut (“scars”)? : Betul. : Bolehkah Sudarsi tunjukkan luka-luka atau parut-parut di atas badan akibat daripada simbahan air panas kepada Mahkamah yang Mulia ini? : Tidak ada luka-luka atau parut-parut di atas badan saya. : Jadi, Sudarsi tidak bercakap benar di dalam Pernyataan Saksi Sudarsi? : Sudarsi mengatakan di dalam perenggan 19 Pernyataan Saksi Sudarsi bahawa pada 29/9/2016 Sudarsi telah dihalau keluar daripada rumah OKT? : Bolehkah saya merujuk Sudarsi kepada laporan polis (P9) di mana Sudarsi mengatakan bahawa pada 29/9/2016 Sudarsi dengan rela hati melarikan diri daripada rumah OKT? : Boleh. : Sudarsi bersetuju dengan saya bahawa Sudarsi sendiri telah rela hati melarikan diri daripada rumah OKT 29/9/2016 jam 1.00 pagi dan bukannya dihalau keluar oleh OKT daripada rumah OKT? : Bolehkah saya merujuk Sudarsi kepada pertuduhan tersebut? : Boleh. : Dalam pertuduhan tersebut, ia mengatakan bahawa Sudarsi telah dipaksa bekerja sebagai seorang “buruh paksaan”? : Bolehkah saya merujuk Sudarsi kepada perenggan 9 Pernyataan Saksi Sudarsi? : Boleh. : Sudarsi bersetuju dengan saya bahawa di perenggan 9 Pernyataan Saksi Sudarsi, Sudarsi telah mengatakan bahawa Sudarsi telah disuruh untuk bekerja dan bukannya dipaksa berbuat demikian? : Sudarsi bersetuju dengan saya bahawa masalah di antara Sudarsi dengan OKT adalah melibatkan masalah pembayaran gaji? : Bolehkah saya merujuk Sudarsi kepada dokumen Persetujuan Bersama (Eksibit D14) di mana Sudarsi bersetuju menerima wang sebanyak RM32,700.00 sebagai penyelesaian muktamad tuntutan gaji tersebut dan dengan penerimaan wang gaji tersebut, Sudarsi tidak ingin membuat apa-apa tuntutan lagi terhadap OKT? Di dalam kes Rahmad Sharil Ibrahim v. PP [2015] 5 CLJ 394, Mahkamah telah memutuskan seperti berikut (dengan izin):- “Held:

...When the prosecution led two different sets of evidence which were contradictory with each other, it would result in there being no evidence that is trustworthy and reliable before the court. Therefore it is unsafe to record a conviction.” Saya mendapati SP1 telah mengaku bahawa dia TIDAK (emphasis added) bercakap benar di dalam Penyata Saksi beliau. Dia juga tiada luka atau parut akibat simbahan air panas. Sekiranya beliau telah disimbah dengan air panas, semestinya beliau ada luka untuk membuktikan isu ini. Kejadian mengenai beliau disimbah dengan air panas juga tidak dimaklumkan kepada Pegawai Penyiasat (SP8) kes ini. Isu yang diadukan oleh Sudarsi (SP1) kepada pihak Kedutaan Indonesia adalah: a) masalah pembayaran gaji b) pasport disimpan oleh majikan c) tidak dibenarkan keluar dari tempat tinggal Saya mendapati SP1 tidak pernah mengadu kepada pihak Kedutaan Indonesia bahawa dia telah dipaksa untuk bekerja atau dieksploitasikan melalui mana-mana cara untuk bekerja. Pada tahap Pemeriksaan balas, SP1 telah setuju bahawa masalah di antara beliau dan OKT adalah masalah gaji sahaja dan beliau juga telah menerima RM32,700/- daripada OKT sebagai penyelesaian muktamad tuntutan gaji beliau.

2.4 SP4 yang merupakan agen kepada SP1 telah melawat SP1 tujuh ke lapan kali di Restoran tersebut dan telah sembang dengan SP1. SP1 tidak pernah mengadu kepada SP4 mengenai OKT. Terdapat satu perjanjian Perjanjian bertarikh 28.3.2013 (Eksibit D 12) diantara OKT dan SP1 dimana SP4 telah menjadi saksi mengenai bayaran gajinya. Perjanjian tersebut menyatakan bahawa kontrak kerja SP1 dengan OKT adalah selama 3 tahun yang akan tamat pada 27.3.2016. Gaji sebulan adalah RM600/- . Di dalam perjanjian bertulis ini, SP1 telah bersetuju bahawa gajinya akan dikirim ke Indonesia apabila dia memohon atau meminta dan sekiranya beliau tidak meminta, gajinya akan sekali gus dikirim balik ke akaun banknya di Indonesia sebelum dia pulang ke Indonesia. Beliau akan beritahu nombor akaun bank di Indonesia kelak. Bayaran gaji SP1 telah dibayar dengan wang tunai kepada pegawai Konsular Indonesia (SP5) di Jabatan Tenaga pada 21.2.2017 dan SP4 telah menyaksikan penyerahan wang tersebut. Bukti pembayaran gaji ini adalah melalui Dokumen yang dikeluarkan oleh Konsulat General Republik Indonesia. Dokumen Tanda terima Pembayaran/Kuitansi (Eksibit D13) telah ditandatangani oleh OKT, SP5 yang mewakili OKT dan SP5 sebagai Saksi.

2.5 Semasa SP1 berada di rumah Perlindungan di Kedutaan Indonesia, P. Pinang, pegawai Konsulat Kedutaan Indonesia, Bapa Firdaus (SP5) telah berjumpa dengan SP1 dan berbincang dengan SP1 mengenai masalahnya. Masalah dalam aduan tersebut adalah mengenai pembayaran wang gaji SP1. Saya mendapati SP1 tidak pada bila-bila masa mengadu bahawa dia telah dieksploitasi oleh OKT untuk bekerja. Dokumen Persetujuan Bersama telah ditandatangani diantara SP5 yang mewakili SP1 dan OKT (Eksibit D14) dimana dipersetujui bahawa dengan penerimaan bayaran gaji sebanyak RM32,000/-, SP1 mengaku kes beliau telah diselesaikan dan beliau tidak ingin membuat apa-apa tuntutan lagi terhadap pihak majikan iaitu OKT. Pegawai Tenaga Kerja (SD5) telah menyaksikan Dokumen Persetujuan Bersama (Eksibit D14) ini.

2.7 Daripada keterangan SP1 sendiri dan juga SP4, SP5, SD1 dan SD5, masalah diantara OKT dan SP1 adalah berkenaan pembayaran gaji sahaja. Saya telah merujuk kepada dokumen–dokumen berikut: a) Perjanjian bertarikh 28.3.2013 (Eksibit D12) di antara OKT dan Sudarsi dimana SP4 telah menjadi saksi mengenai bayaran gajinya. Gaji RM600/- sebulan dan kontrak kerja selama 3 tahun. Sekiranya gaji tidak diminta oleh SP1, SP1 setuju untuk gajinya dikirim sekaligus ke Indonesia ke akaun banknya sebelum beliau balik ke Indonesia. Kontrak tamat pada 27.3.2016 dan nombor akaun bank akan diberitahu kelak. b) Dokumen Tanda terima Pembayaran/Kuitansi (Eksibit D13) bertarikh 13.3.2017 yang dikeluarkan oleh Konsulat Jenderal Republik Indonesia Penang – Malaysia. Dokumen ini telah ditandantangani oleh OKT, Bapa Firdaus (SP5) yang telah mewakili OKT dan disaksikan oleh agen bernama Tan Chin Sie (SP4). c) Persetujuan Bersama bertarikh 21.2.2017 (Eksibit D14) yang dikeluarkan oleh Pejabat Tenaga Kerja Sungai Petani. Ia ditandatangani oleh OKT, Bapa Firdaus (SP5) yang telah mewakili OKT dan disaksikan oleh Pegawai Tenaga Kerja Kanan (SD5). Melihat kepada keterangan saksi-saksi Pihak Pendakwaan sendiri dan juga Dokumen-Dokumen yang dikemukakan seperti di atas, saya berpendapat Pihak Pendakwaan langsung tidak membuktikan bahawa SP1 telah dieksploitasikan untuk bekerja. Sudarsi (SP1) sendiri telah mengaku bahawa Pernyataan Saksi beliau adalah tidak benar. SP1 juga telah setuju bahawa masalah diantara beliau dan OKT adalah masalah gaji sahaja. Keterangan SP4, SP5 dan juga OKT dan SD5 membuktikan bahawa masalah diantara OKT dan Sudarsi adalah masalah gaji sahaja. Saya berpendapat elemen pertuduhan tidak dibuktikan.

Alasan 3.1 Di dalam kes GANAPATHY A/L RENGASAMY V PP (1998) 2 CLJ Hakim Perbicaraan Shaik Daud Ismail semasa memberikan suatu keputusan Mahkamah Persekutuan telah membuat pemerhatian : “ It needs to be remembered that however weak a defence may be, trial judge being judges of both facts and law should not just brush aside the defence on the basis that the prosecution witnesses are to be believed and not the defence. Where the law casts the onus of giving an explanation upon an accused person, and the explanation is given, which if consistent with innocence, the court is duty bound to consider whether it might reasonably be true, although not convinced of its truth...”

3.2 Di dalam kes Sia Soon Suan v PP (1966) MLJ ms 116 telah diputuskan seperti berikut (dengan izin): “The requirements of strict proof in a criminal case cannot be relaxed to bridge any material gap in the prosecution evidence. Irrespective of whether the court is otherwise convinced in its own mind of the guilt or innocence of an accused, its decision must be based on the evidence adduced and nothing else and therefore the appeal must be allowed and the conviction quashed. ” Di dalam kes PP lawan Amir bin Mahmood & Ors. ( 1996 ) 5 MLJ 189 diputuskan : “An accused person is entitled to the benefit of a reasonable doubt in the matter of sentence as in the matter of conviction. Any ambiguity no matter how slight should be construed in favour of the offender.” Berdasarkan kepada alasan-alasan yang diberikan di atas, saya mendapati pihak Pembelaan berjaya untuk menimbulkan keraguan munasabah terhadap kes Pendakwaan dan Pihak Pendakwaan telah gagal membuktikan kes melampaui keraguan munasabah terhahap OKT. Saya berpendapat pelepasan dan pembebasan ini adalah wajar dan patut Bertarikh pada 15 Mei, 2018 (PRISCILLA HEMAMALINI NADARAJAN) HAKIM MAHKAMAH SESYEN JENAYAH (2) SUNGAI PETANI