AKTA SURUHANJAYA BEBAS TATAKELAKUAN POLIS 2022

Akta ini mula berkuat kuasa pada tarikh yang ditetapkan oleh Menteri melalui pemberitahuan dalam Warta.

UNDANG-UNDANG MALAYSIA

Akta 839

Undang-Undang Malaysia 8

Akta 839

Tafsiran

Kerajaan Malaysia;

Kerajaan Negeri;

mana-mana pihak berkuasa tempatan dan mana-mana pihak berkuasa berkanun yang lain; dan

mana-mana jabatan atau perkhidmatan Kerajaan Malaysia,

Kerajaan Negeri atau pihak berkuasa tempatan;

“jawatankuasa” ertinya mana-mana jawatankuasa yang ditubuhkan di bawah seksyen 18;

“Jawatankuasa Aduan” ertinya Jawatankuasa Aduan yang ditubuhkan di bawah seksyen 23;

“Ketua Jabatan”—

berhubung dengan pasukan polis, ertinya seseorang anggota pasukan polis yang dipertanggungkan dengan tanggungjawab bagi kawalan sebagaimana yang diperuntukkan dalam seksyen 6 Akta Polis 1967

[Akta 344]; atau

berhubung dengan badan awam, ertinya seseorang pegawai yang dipertanggungkan dengan tanggungjawab bagi sesuatu badan awam;

Suruhanjaya Bebas Tatakelakuan Polis 9

“Menteri” ertinya Menteri yang dipertanggungkan dengan tanggungjawab bagi hal ehwal dalam negeri;

“Pasukan Petugas” ertinya suatu Pasukan Petugas yang ditubuhkan di bawah seksyen 31;

“pegawai Suruhanjaya” ertinya mana-mana pegawai yang dilantik oleh Suruhanjaya di bawah seksyen 16 dan termasuklah

Setiausaha yang dilantik di bawah seksyen 14;

“salah laku” ertinya salah laku sebagaimana yang dinyatakan dalam seksyen 22;

“Suruhanjaya” ertinya Suruhanjaya Bebas Tatakelakuan Polis yang ditubuhkan di bawah seksyen 3;

“Suruhanjaya Pasukan Polis” ertinya Suruhanjaya Pasukan Polis yang ditubuhkan di bawah Perkara 140 Perlembagaan Persekutuan.

Suruhanjaya hendaklah menjadi pertubuhan perbadanan yang kekal turun-temurun dan mempunyai meterai perbadanan.

Suruhanjaya boleh membawa guaman dan dibawa guaman terhadapnya atas namanya.

Suruhanjaya boleh, atas apa-apa terma yang difikirkan patut oleh Suruhanjaya dan bagi maksud Akta ini—

untuk menggalakkan integriti dalam kalangan anggota pasukan polis;

untuk menasihati Kerajaan dan membuat syor mengenai langkah-langkah yang sesuai untuk diambil dalam menggalakkan integriti dalam kalangan anggota pasukan polis;

untuk melindungi kepentingan orang awam melalui penanganan salah laku mana-mana anggota pasukan polis; dan

untuk membentuk dan mengadakan mekanisme bagi menerima aduan dan menyiasat salah laku oleh mana-mana anggota pasukan polis.

Kuasa Suruhanjaya

Tanpa menjejaskan keluasan subseksyen (1), Suruhanjaya boleh—

Anggota Suruhanjaya adalah tertakluk kepada apa-apa terma sebagaimana yang dinyatakan dalam surat cara pelantikan.

Anggota Suruhanjaya hendaklah mempunyai pengetahuan, kemahiran dan pengalaman, atau menunjukkan keupayaan dan profesionalisme, dalam perkara yang berhubungan dengan undang-undang, pentadbiran, penyiasatan, kewangan atau apa-apa perkara lain yang berkaitan dengan fungsi Suruhanjaya.

Tempoh jawatan

Seseorang anggota Suruhanjaya boleh pada bila-bila masa meletakkan jawatannya melalui surat yang ditujukan kepada

Yang di-Pertuan Agong.

Pelantikan seseorang anggota Suruhanjaya boleh pada bila-bila masa dibatalkan oleh Yang di-Pertuan Agong atas nasihat

Perdana Menteri.

Saraan

dia mati;

telah dibuktikan terhadapnya, atau dia telah disabitkan atas, suatu pertuduhan berkenaan dengan—

kesalahan yang melibatkan fraud, kecurangan atau keburukan akhlak;

dia menjadi bankrap;

dia tidak sempurna akal atau selainnya tidak berupaya menunaikan kewajipannya;

dia tidak menghadiri mesyuarat Suruhanjaya tiga kali berturut-turut tanpa kebenaran Pengerusi;

Suruhanjaya Bebas Tatakelakuan Polis 13

dia dipilih atau dilantik sebagai ahli Parlimen atau

Dewan Undangan Negeri mana-mana Negeri;

p e l e t a k a n j a w a t a nnya telah diterim a oleh

Yang di-Pertuan Agong;

p e l a n t i k a n n y a t e l a h d i b a t a l k a n o l e h

Yang di-Pertuan Agong; atau

tempoh pelantikannya telah tamat.

Mesyuarat

Pengerusi hendaklah mempengerusikan semua mesyuarat

Suruhanjaya.

Kuorum mesyuarat Suruhanjaya adalah tiga orang.

Tiap-tiap anggota Suruhanjaya yang hadir berhak mendapat satu undi dan jika mengenai sesuatu persoalan untuk ditentukan oleh Suruhanjaya terdapat bilangan undi yang sama banyak,

Pengerusi hendaklah mempunyai undi pemutus.

Suruhanjaya hendaklah menyebabkan minit semua mesyuaratnya disenggarakan dan disimpan dalam bentuk yang sepatutnya.

Suruhanjaya boleh mengundang mana-mana orang atau mana-mana wakil daripada pasukan polis yang dilantik oleh

Ketua Polis Negara untuk menghadiri mesyuaratnya bagi maksud menasihati Suruhanjaya mengenai apa-apa perkara yang dibincangkan tetapi orang itu tidak berhak mengundi dalam mesyuarat itu atau hadir semasa sesuatu keputusan dibuat.

Suruhanjaya hendaklah mengawal selia prosidingnya sendiri.

Undang-Undang Malaysia 14

Akta 839

Penjalanan sementara fungsi Pengerusi

Penzahiran kepentingan seseorang anggota Suruhanjaya yang disebut dalam subseksyen (1) hendaklah direkodkan dalam minit atau nota perbincangan mengenai salah laku itu dan anggota Suruhanjaya itu hendaklah mengundur diri daripada mengambil bahagian dalam apa-apa perbincangan itu atau semasa

Suruhanjaya membuat apa-apa keputusan yang berhubungan dengan salah laku itu.

Pewakilan fungsi dan kuasa Suruhanjaya

mana-mana anggota Suruhanjaya;

mana-mana pegawai Suruhanjaya;

mana-mana jawatankuasa; atau

mana-mana anggota pasukan polis.

Suruhanjaya Bebas Tatakelakuan Polis 15

Anggota Suruhanjaya, pegawai Suruhanjaya, jawatankuasa, atau anggota pasukan polis yang diwakilkan apa-apa fungsi dan kuasa di bawah subseksyen (1) hendaklah terikat dengan pematuhan dan memberikan perhatian kepada semua syarat dan sekatan yang dikenakan oleh Suruhanjaya dan semua kehendak, tatacara dan perkara yang dinyatakan oleh Suruhanjaya yang berhubungan dengan pewakilan kuasa itu.

Apa-apa fungsi dan kuasa yang diwakilkan di bawah seksyen ini hendaklah dilaksanakan dan dijalankan atas nama dan bagi pihak Suruhanjaya.

Pewakilan kuasa di bawah seksyen ini tidak akan menghalang Suruhanjaya daripada melaksanakan atau menjalankan sendiri mana-mana fungsi dan kuasa yang telah diwakilkan itu pada bila-bila masa.

Setiausaha hendaklah dilantik oleh Menteri yang hendaklah menjadi pegawai Suruhanjaya.

Setiausaha hendaklah dilantik atas apa-apa terma dan hendaklah mempunyai apa-apa fungsi yang ditentukan oleh

Suruhanjaya.

Penjalanan sementara fungsi Setiausaha

jawatan Setiausaha kosong;

Undang-Undang Malaysia 16

Akta 839

Setiausaha tidak hadir bertugas atau tidak berada di Malaysia; atau

Setiausaha, kerana apa-apa sebab lain, tidak dapat melaksanakan kewajipan jawatannya.

Pegawai dan kakitangan Suruhanjaya

Suruhanjaya boleh melantik mana-mana pegawai daripada mana-mana agensi kerajaan atas dasar peminjaman sebagai penyiasatnya.

Suruhanjaya boleh melantik apa-apa bilangan pegawai undang-undang yang perlu yang hendaklah dipinjam daripada kalangan pegawai Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan untuk membantu Suruhanjaya.

Seseorang anggota Suruhanjaya yang, secara langsung atau tidak langsung, mempunyai sendiri, melalui anggota keluarganya atau sekutunya, apa-apa kepentingan mengenai atau kaitan dengan anggota pasukan polis yang sedang disiasat oleh Suruhanjaya hendaklah menzahirkan kepentingan atau kaitannya dengan serta-merta kepada Pengerusi dan tidak boleh terlibat dalam apa-apa penyiasatan yang dijalankan oleh Suruhanjaya berkenaan dengan anggota pasukan polis itu.

Perunding

Seseorang yang diambil khidmat di bawah subseksyen (1)

yang secara langsung atau tidak langsung, mempunyai sendiri, melalui anggota keluarganya atau sekutunya, apa-apa kepentingan mengenai atau kaitan dengan anggota pasukan polis yang sedang disiasat oleh Suruhanjaya hendaklah menzahirkan kepentingan atau kaitannya dengan serta-merta kepada Pengerusi dan tidak boleh terlibat dalam apa-apa penyiasatan yang dijalankan oleh Suruhanjaya berkenaan dengan anggota pasukan polis itu.

Jawatankuasa

Suruhanjaya boleh melantik mana-mana anggotanya untuk menjadi pengerusi suatu jawatankuasa.

Suruhanjaya boleh melantik mana-mana anggota atau pegawai

Suruhanjaya untuk menganggotai mana-mana jawatankuasa.

Jawatankuasa hendaklah tertakluk kepada dan bertindak mengikut arahan yang diberikan kepada jawatankuasa oleh

Suruhanjaya.

Suruhanjaya boleh pada bila-bila masa memberhentikan atau mengubah keanggotaan jawatankuasa.

Anggota jawatankuasa hendaklah dibayar apa-apa elaun yang ditentukan oleh Menteri.

Kad kuasa

Kad kuasa hendaklah ditandatangani oleh Pengerusi

Suruhanjaya dan kad kuasa itu hendaklah menjadi keterangan prima facie mengenai pelantikan di bawah Akta ini.

Seorang anggota atau pegawai Suruhanjaya yang bertindak di bawah Akta ini hendaklah, apabila diminta, mengisytiharkan jawatannya dan menunjukkan kepada orang yang terhadapnya dia bertindak atau orang yang daripadanya dia meminta apa-apa maklumat, kad kuasa yang dikeluarkan kepadanya.

Undang-Undang Malaysia 18

Akta 839

Penggunaan pegawai, kakitangan atau kemudahan jabatan kerajaan, dsb.

mana-mana kakitangan atau kemudahan sesuatu jabatan kerajaan atau pihak berkuasa tempatan atau badan berkanun; atau

mana-mana pegawai kerajaan termasuklah anggota pasukan polis, untuk bekerjasama dengan, atau membantu dalam penjalanan kewajipannya, atau untuk membantu Suruhanjaya dalam pelaksanaan fungsinya di bawah Akta ini.

Jabatan kerajaan atau pihak berkuasa tempatan atau badan berkanun atau pegawai kerajaan yang disebut dalam subseksyen (1)

adalah berkewajipan untuk memenuhi permintaan di bawah seksyen ini.

Perundingan dengan agensi lain

apa-apa tindakan yang diambil atau tidak diambil yang berlawanan dengan mana-mana undang-undang bertulis;

apa-apa tindakan yang diambil atau tidak diambil yang tidak munasabah, tidak adil, menindas atau berdiskriminasi secara tidak wajar; dan

Suruhanjaya Bebas Tatakelakuan Polis 19

apa-apa tindakan yang diambil atau tidak diambil yang dilakukan atas motif yang tidak wajar, alasan yang tidak berkaitan atau pertimbangan yang tidak berkaitan.

Walau apa pun subseksyen (1), salah laku tidak termasuk apa-apa tindakan yang dikawal selia di bawah seksyen 96 dan 97

Akta Polis 1967.

Jawatankuasa Aduan

Sesuatu aduan secara bertulis hendaklah mengandungi yang berikut:

Jawatankuasa Aduan hendaklah menimbang teliti aduan yang diterima dan memutuskan pengelasan aduan itu sebagaimana yang dinyatakan dalam seksyen 25.

Pengelasan aduan

jika aduan melibatkan apa-apa kesalahan di bawah

memerintahkan mana-mana anggota pasukan polis atau pegawai badan awam melalui Ketua Jabatannya, atau mana-mana orang untuk hadir di hadapan pegawai

Suruhanjaya bagi maksud diperiksa secara lisan berhubung dengan apa-apa perkara yang boleh, pada pendapat pegawai

Suruhanjaya itu, membantu dalam penyiasatan itu; atau

Undang-Undang Malaysia 22

Akta 839

memerintahkan mana-mana anggota pasukan polis atau pegawai badan awam melalui Ketua Jabatannya, atau mana-mana orang untuk mengemukakan, dalam masa yang dinyatakan oleh pegawai Suruhanjaya, suatu pernyataan bertulis yang dibuat dengan bersumpah atau berikrar yang menyatakan dalam pernyataan secara bertulis itu segala maklumat yang dikehendaki di bawah notis itu, yang merupakan maklumat yang boleh, pada pendapat pegawai Suruhanjaya itu, membantu dalam penyiasatan itu.

Mana-mana anggota pasukan polis, pegawai badan awam atau orang yang kepadanya telah diberikan suatu notis bertulis di bawah perenggan (1)(a)—

Pegawai Suruhanjaya yang memeriksa mana-mana anggota pasukan polis, pegawai badan awam atau orang di bawah perenggan (1)(a) hendaklah merekodkan secara bertulis apa-apa pernyataan yang dibuat oleh anggota pasukan polis, pegawai badan awam atau orang itu dan pernyataan yang direkodkan sedemikian hendaklah dibacakan kepada dan ditandatangani oleh anggota pasukan polis, pegawai badan awam atau orang itu, dan jika anggota pasukan polis, pegawai badan awam atau orang itu enggan menandatangani rekod itu, pegawai Suruhanjaya hendaklah mengendors pada rekod itu dengan ditandatangani oleh pegawai

Suruhanjaya itu hakikat mengenai keengganan itu dan sebab bagi keengganan itu, jika ada, yang dinyatakan oleh anggota pasukan polis, pegawai badan awam atau orang yang diperiksa itu.

Suruhanjaya Bebas Tatakelakuan Polis 23

Anggota pasukan polis, pegawai badan awam atau orang yang diperiksa di bawah perenggan (1)(a) hendaklah terikat di sisi undang-undang untuk menjawab semua soalan yang diajukan kepadanya oleh pegawai Suruhanjaya, tetapi anggota pasukan polis, pegawai badan awam atau orang itu—

Mana-mana anggota pasukan polis, pegawai badan awam atau orang yang melanggar seksyen ini melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi dua tahun atau kedua-duanya.

Kuasa untuk memperoleh dokumen atau benda lain

Notis di bawah seksyen ini—

Notis di bawah seksyen ini boleh memperuntukkan bahawa kehendak di bawah subseksyen (2) bolehlah dipatuhi oleh mana-mana orang lain yang bertindak bagi pihak mana-mana anggota pasukan polis, pegawai badan awam atau orang itu dan boleh, tetapi tidak semestinya, menyatakan orang atau golongan orang yang boleh bertindak sedemikian.

Mana-mana anggota pasukan polis, pegawai badan awam atau orang yang telah disampaikan notis di bawah seksyen ini—

Jika suatu dokumen yang diminta oleh Suruhanjaya itu ialah suatu dokumen terperingkat, dokumen itu hendaklah diuruskan di bawah Akta Rahsia Rasmi 1972 [Akta 88].

Jika mana-mana anggota pasukan polis atau pegawai badan awam berpendapat bahawa suatu dokumen atau benda lain yang diminta oleh Suruhanjaya itu mengandungi maklumat yang akan memudaratkan keselamatan negara atau kepentingan negara, anggota pasukan polis atau pegawai badan awam itu hendaklah mendapatkan kelulusan Ketua Jabatan masing-masing sebelum mengemukakan dokumen atau benda lain itu kepada Suruhanjaya.

Dapatan penyiasatan

Jawatankuasa Aduan boleh, setelah menimbangkan dapatan pegawai Suruhanjaya, mengemukakan dapatan dan syor kepada

Suruhanjaya.

Suruhanjaya Bebas Tatakelakuan Polis 25

Tindakan oleh Suruhanjaya selepas menimbangkan dapatan dan syor Jawatankuasa Aduan

jika dapatan menzahirkan apa-apa kesalahan di bawah

jika dapatan menzahirkan apa-apa kesalahan jenayah di bawah mana-mana undang-undang bertulis, merujukkan dapatan itu kepada pihak berkuasa berkaitan;

jika dapatan menzahirkan apa-apa salah laku, merujukkan dapatan salah laku itu kepada Suruhanjaya Pasukan Polis dengan syor untuk tindakan tatatertib; dan

jika dapatan menzahirkan tiada salah laku, menolak aduan itu dan memaklumkan Ketua Jabatan yang berkaitan.

Jika Suruhanjaya tidak berpuas hati dengan dapatan dan syor oleh Jawatankuasa Aduan di bawah subseksyen 29(2), Suruhanjaya boleh mengarahkan Pasukan Petugas untuk membuat penyiasatan lanjut.

Suruhanjaya hendaklah merekodkan dapatan yang disebut dalam subseksyen (1) dan memaklumkan pengadu tentang tindakan yang telah diambil ke atas aduan itu.

Pasukan Petugas

Anggota Pasukan Petugas boleh terdiri daripada pegawai

Suruhanjaya dan perunding yang diambil khidmat di bawah seksyen 17.

Seksyen 27, 28 dan 29 dan subseksyen 30(1) dan (2)

hendaklah terpakai mutatis mutandis bagi penyiasatan yang dijalankan oleh Pasukan Petugas.

Undang-Undang Malaysia 26

Akta 839

Suruhanjaya boleh memulakan penyiasatan

Penyiasatan yang disebut dalam subseksyen (1) hendaklah dijalankan mengikut Bahagian V Akta ini.

Seseorang yang mengugut, menghina atau mencederakan mana-mana orang kerana telah memberikan keterangan, atau kerana keterangan yang telah diberikan oleh orang itu di hadapan

Suruhanjaya melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi dua tahun atau kedua-duanya.

Memberikan maklumat palsu kepada Suruhanjaya

Suruhanjaya boleh meminta daripada pasukan polis atau mana-mana pihak berkuasa berkaitan apa-apa maklumat umum lain yang berhubungan dengan fungsi Suruhanjaya di bawah seksyen 4

dan kuasa Suruhanjaya di bawah seksyen 5.

Pasukan polis atau mana-mana pihak berkuasa berkaitan hendaklah memaklumkan Suruhanjaya mengenai tindakan yang diambil yang timbul daripada pembekalan maklumat oleh

Suruhanjaya di bawah subseksyen (1) dalam masa yang dinyatakan oleh Suruhanjaya.

Perlindungan daripada liabiliti

Tertakluk kepada Akta ini, seseorang yang dipanggil untuk hadir atau yang hadir di hadapan Suruhanjaya sebagai seorang saksi, atau untuk mengemukakan suatu dokumen atau benda lain kepada Suruhanjaya mempunyai perlindungan yang sama sebagai seorang saksi dalam mana-mana prosiding di Mahkamah.

Undang-Undang Malaysia 28

Akta 839

Tiada liabiliti jenayah atau sivil selain Akta ini yang berhubung kait dengan seseorang kerana kepatuhan, atau yang berupa kepatuhan atas dasar suci hati, kepada apa-apa kehendak yang dibuat di bawah Akta ini; khususnya, jika seseorang memberikan apa-apa rekod pemeriksaan atau pernyataan bersumpah atau pengesahan bertulis atau mengemukakan apa-apa dokumen atau benda lain di bawah Akta ini, tiada liabiliti sivil yang boleh dikenakan pada orang itu kerana berbuat demikian, sama ada liabiliti itu akan timbul di bawah suatu kontrak atau selainnya.

Tiada keterangan, dokumen atau dapatan Suruhanjaya di bawah Akta ini boleh diterima dalam apa-apa prosiding sivil atau jenayah terhadap orang yang memberi keterangan jika orang itu membantah untuk memberikan apa-apa rekod pemeriksaan atau pernyataan bersumpah atau pengesahan bertulis atau mengemukakan apa-apa dokumen atau benda lain.

Penguntukan wang tahunan

Laporan itu hendaklah mengandungi suatu senarai semua perkara yang dirujukkan kepada Suruhanjaya dan tindakan yang diambil berkenaan dengan perkara itu.

Suruhanjaya Bebas Tatakelakuan Polis 29

Akta Perlindungan Pihak Berkuasa Awam 1948

tiada anggota Suruhanjaya, pegawai Suruhanjaya, perunding atau anggota Pasukan Petugas sama ada semasa atau selepas tempoh jawatan atau penggajiannya, boleh menzahirkan apa-apa maklumat yang didapatinya semasa menjalankan tugasnya; dan

tiada orang lain yang dengan apa jua cara mempunyai akses kepada apa-apa maklumat atau dokumen yang berhubungan dengan hal ehwal Suruhanjaya boleh menzahirkan maklumat atau dokumen itu.

Mana-mana orang yang melanggar subseksyen (1) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi dua tahun atau kedua-duanya.

Undang-Undang Malaysia 30

Akta 839

Pemulaan dan penjalanan pendakwaan

untuk melindungi keselamatan mana-mana orang sedemikian;

atau

untuk melindungi mana-mana orang sedemikian daripada ditakut-takutkan atau diganggu.

Dalam seksyen ini, sebutan tentang seseorang yang sedang membantu Suruhanjaya adalah sebutan tentang seseorang yang—

Tanpa menjejaskan keluasan subseksyen (1), peraturan-peraturan itu boleh menetapkan tatacara mengenai rujukan kejadian yang berhubungan dengan jenayah seksual, cedera parah dan kematian di bawah seksyen 26.

Peraturan-peraturan yang dibuat di bawah seksyen ini boleh menetapkan apa-apa tindakan yang berlawanan dengan peraturan-peraturan itu sebagai suatu kesalahan dan boleh menetapkan penalti denda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit atau pemenjaraan selama tempoh tidak melebihi dua tahun atau kedua-duanya bagi kesalahan itu.

Peruntukan peralihan

apa-apa aduan yang belum selesai di bawah seksyen 23

Akta Suruhanjaya Integriti Agensi Penguatkuasaan 2009;

apa-apa penyiasatan yang belum selesai di bawah seksyen 25, subseksyen 27(4) dan seksyen 28 Akta Suruhanjaya

Integriti Agensi Penguatkuasaan 2009;

apa-apa dapatan Jawatankuasa Aduan dan dapatan

Suruhanjaya yang belum selesai di bawah seksyen 26 dan 30

Akta Suruhanjaya Integriti Agensi Penguatkuasaan 2009

masing-masing; dan

apa-apa pendengaran yang belum selesai di bawah seksyen 34

Akta Suruhanjaya Integriti Agensi Penguatkuasaan 2009.