What is SOLID WASTE AND PUBLIC CLEANSING MANAGEMENT ACT 2007?

AKTA PENGURUSAN SISA PEPEJAL DAN PEMBERSIHAN AWAM 2007 is Malaysia Act, cited as Act 672 2007, currently marked in force and first recorded in 2007.

Is SOLID WASTE AND PUBLIC CLEANSING MANAGEMENT ACT 2007 still in force?

Yes — SOLID WASTE AND PUBLIC CLEANSING MANAGEMENT ACT 2007 is currently in force.

When did SOLID WASTE AND PUBLIC CLEANSING MANAGEMENT ACT 2007 take effect?

SOLID WASTE AND PUBLIC CLEANSING MANAGEMENT ACT 2007 was first recorded in 2007.

How many sections does SOLID WASTE AND PUBLIC CLEANSING MANAGEMENT ACT 2007 have?

SOLID WASTE AND PUBLIC CLEANSING MANAGEMENT ACT 2007 contains 112 sections.

What amends SOLID WASTE AND PUBLIC CLEANSING MANAGEMENT ACT 2007?

SOLID WASTE AND PUBLIC CLEANSING MANAGEMENT ACT 2007 has been amended by AKTA PENGURUSAN SISA PEPEJAL DAN PEMBERSIHAN AWAM (PINDAAN) 2025.

Where can I read the official version of SOLID WASTE AND PUBLIC CLEANSING MANAGEMENT ACT 2007?

The official text of SOLID WASTE AND PUBLIC CLEANSING MANAGEMENT ACT 2007 is published at lom.agc.gov.my.

AKTA PENGURUSAN SISA PEPEJAL DAN PEMBERSIHAN AWAM 2007 (No. 672)

PERMULAAN

Tajuk ringkas, pemakaian dan permulaan kuat kuasa

Seksyen 1

(2)

Akta ini terpakai bagi Semenanjung Malaysia dan Wilayah-Wilayah Persekutuan Putrajaya dan Labuan.

(3)

Akta ini mula berkuat kuasa pada tarikh yang ditetapkan oleh Menteri melalui pemberitahuan dalam Warta dan Menteri boleh menetapkan tarikh-tarikh yang berlainan—

(a)

bagi permulaan kuat kuasa Akta ini di bahagian-bahagian yang berlainan di Semenanjung Malaysia dan Wilayah-Wilayah Persekutuan Putrajaya dan Labuan;

(b)

bagi permulaan kuat kuasa peruntukan-peruntukan yang berlainan Akta ini; atau

(c)

bagi permulaan kuat kuasa peruntukan-peruntukan yang berlainan Akta ini di bahagian-bahagian yang berlainan di Semenanjung Malaysia dan Wilayah-Wilayah Persekutuan

Putrajaya dan Labuan.

Tafsiran

Seksyen 2

Dalam Akta ini, melainkan jika konteksnya menghendaki makna yang lain—

“ditetapkan”, melainkan jika dinyatakan selainnya, ertinya ditetapkan melalui peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Akta ini;

“jalan awam” ertinya mana-mana jalan awam yang sedang diperbaiki atau disenggarakan oleh pihak berkuasa tempatan atau yang telah dipindahkan hakmilik kepada atau telah terletak hak

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 11

pada pihak berkuasa tempatan di bawah mana-mana undang-undang bertulis dan termasuklah mana-mana jalan, medan, halaman, jalan kecil, lorong, jambatan, siar kaki, haluan jejak, jalan enam kaki, jalan lalu, terowong, hentian sebelah, persimpangan, bulatan, pulau pembahagi lalu lintas, pembahagi jalan, lorong lalu lintas, lorong memotong, lorong perlahan, bahu jalan, jalur median, laluan atas, laluan bawah, jalan tuju, tanjakan masuk atau keluar sama ada jalan tembus atau tidak, yang orang awam berhak lalu, tetapi tidak termasuk mana-mana jalan Persekutuan, jalan Negeri, lebuh raya, jambatan, terowong atau apa-apa yang bersambung kepada jalan itu yang disenggarakan dan dijaga oleh mana-mana pihak berkuasa Persekutuan atau Negeri atau mana-mana orang persendirian atau badan persendirian;

“kacau ganggu” mempunyai erti yang diberikan kepadanya dalam seksyen 2 Akta Kerajaan Tempatan 1976 [Akta 171];

“kemudahan pengurusan sisa pepejal” ertinya mana-mana tanah, loji tetap atau bergerak dan sistem yang menggabungkan struktur, kelengkapan yang digunakan atau dimaksudkan untuk digunakan bagi mengendalikan, menstor, mengasingkan, mengangkut, memindahkan, memproses, mengitar semula, mengolah dan melupuskan sisa pepejal terkawal dan termasuklah stesen pemindahan, tapak pelupusan, tambak tanah kebersihan, loji penunu dan loji pengolahan haba lain, loji pengitar semula dan loji pengkomposan;

“Ketua Pengarah” ertinya Ketua Pengarah Pengurusan

Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam yang dilantik di bawah seksyen 5;

“mengitar semula” ertinya untuk memungut dan mengasingkan sisa pepejal bagi maksud menghasilkan keluaran;

“Menteri” ertinya Menteri yang dipertanggungkan dengan tanggungjawab bagi pengurusan sisa pepejal dan pembersihan awam;

“pasar” mempunyai erti yang diberikan kepadanya dalam seksyen 2 Akta Kerajaan Tempatan 1976;

“pegawai diberi kuasa” ertinya mana-mana pegawai yang dilantik di bawah seksyen 5, pegawai mana-mana pihak berkuasa tempatan sebagaimana yang ditakrifkan dalam Akta Kerajaan Tempatan 1976 atau pegawai Perbadanan yang diberi kuasa secara bertulis oleh Ketua Pengarah bagi maksud Akta ini;

Undang-Undang Malaysia 12

“pelupusan” ertinya pelupusan apa-apa sisa pepejal melalui apa-apa jua cara termasuk pemusnahan, penunuan, pelonggokan atau pengkomposan;

“pemegang lesen” ertinya seseorang yang dilesenkan di bawah

Akta ini;

“pemunya”—

(a)

berhubung dengan mana-mana premis, ertinya—

(i)

tuan punya berdaftar premis itu; atau

(ii)

penerima pajak, termasuk penerima pajak kecil, premis itu sama ada berdaftar atau tidak;

(b)

berhubung dengan mana-mana bangunan yang dipecah bahagi ertinya—

(i)

tuan punya berdaftar sesuatu petak yang dipegang di bawah hakmilik strata yang berasingan;

(ii)

penerima pajak, termasuk penerima pajak kecil, bangunan yang dipecah bahagi sama ada berdaftar atau tidak; atau

(iii)

perbadanan pengurusan atau mana-mana badan lain yang seumpamanya yang diluluskan di bawah mana-mana undang-undang bertulis dan mana-mana tuan punya subsidiari;

(c)

ertinya ejen atau pemegang amanah mana-mana orang yang diperihalkan dalam perenggan (a) dan subperenggan

(b)

(i)

atau, jika orang itu tidak dapat dikesani atau sudah mati, wakil dirinya di sisi undang-undang.

(d)

jika premis itu merupakan sebahagian daripada suatu pembangunan yang baginya hakmilik yang berasingan dikehendaki dipohon di bawah mana-mana undang-undang bertulis yang sedang berkuat kuasa tetapi hakmilik yang berasingan belum dikeluarkan lagi, ertinya—

(i)

orang yang dengannya pemaju telah membuat apa-apa perjanjian bagi pembelian lot atau petak yang terkandung dalam premis itu; atau

(ii)

orang yang kepadanya harta itu telah diserahhakkan dan penyerahakkan mengenainya telah diberitahukan kepada pemaju;

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 13

(e)

berhubung dengan mana-mana premis di mana kerja-kerja binaan sedang dijalankan, termasuklah pemaju;

(f)

berhubung dengan harta bersama mana-mana bangunan yang didirikan di atas tanah yang terkandung dalam pelan pecah bahagian strata yang diluluskan oleh pihak berkuasa berwibawa, termasuklah—

(i)

perbadanan pengurusan atau mana-mana orang yang mempunyai kawalan ke atas bangunan itu;

(ii)

mana-mana ejen atau pekhidmat yang dilantik oleh perbadanan pengurusan itu atau mana-mana orang yang mempunyai kawalan ke atas bangunan itu;

(iii)

mana-mana orang, badan atau pentadbir yang dilantik menurut Akta Hakmilik Strata 1985

[Akta 318] untuk menjalankan kuasa, atau menjalankan kuasa bagi, perbadanan pengurusan itu; atau

(iv)

mana-mana orang atau badan yang dilantik menurut

Akta Bangunan dan Harta Bersama (Penyenggaraan dan Pengurusan) 2007 [Akta 663]; atau

(g)

berhubung dengan apa-apa kenderaan, ertinya pemunya berdaftar kenderaan itu;

“penghasil sisa pepejal” ertinya mana-mana orang yang menghasilkan sisa pepejal terkawal;

“penghuni”—

(a)

ertinya orang yang menghuni atau mengawal mana-mana premis; dan

(b)

berhubung dengan premis yang bahagiannya yang berlainan dihuni oleh orang yang berlainan, ertinya masing-masing orang yang menghuni atau mengawal setiap bahagian premis;

“Perbadanan” ertinya Perbadanan Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam yang ditubuhkan di bawah Akta

Perbadanan Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 2007

[Akta 673];

“perkhidmatan pengurusan pembersihan awam” ertinya perkhidmatan yang berikut:

(a)

membersihkan jalan awam, tempat awam, tandas awam dan longkang awam;

Undang-Undang Malaysia 14

(b)

membersihkan—

(i)

pusat penjaja kecuali medan makan yang dipunyai dan disenggarakan secara persendirian; dan

(ii)

pasar kecuali pasar yang dipunyai dan disenggarakan secara persendirian;

(c)

membersihkan sisa pepejal terkawal yang dibuang dengan menyalahi undang-undang di atas jalan awam dan di tempat awam;

(d)

membersihkan pantai;

(e)

memotong rumput di tepi bebendul jalan awam;

(f)

memotong rumput di tempat awam; dan

(g)

mengalihkan bangkai, tetapi tidak termasuk pelandskapan dan penyenggaraan jalan awam dan tempat awam;

“perkhidmatan pengurusan sisa pepejal” ertinya pengasingan, penstoran, pemungutan, pengangkutan, pemindahan, pemprosesan, pengitaran semula, pengolahan dan pelupusan sisa pepejal terkawal;

“pihak berkuasa tempatan”—

(a)

ertinya mana-mana pihak berkuasa tempatan yang ditubuhkan atau disifatkan telah ditubuhkan di bawah

Akta Kerajaan Tempatan 1976;

(b)

berhubung dengan Wilayah Persekutuan Labuan, ertinya pihak berkuasa tempatan yang ditubuhkan di bawah

Ordinan Kerajaan Tempatan 1961, Sabah, yang berkuat kuasa di Wilayah Persekutuan Labuan sebagaimana yang diubahsuaikan oleh Perintah Wilayah Persekutuan

Labuan (Pengubahsuaian Ordinan Kerajaan Tempatan) 1984

[P.U. (A) 169/1984];

(c)

berhubung dengan Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, ertinya Datuk Bandar Kuala Lumpur yang dilantik di bawah seksyen 3 Akta Ibu Kota Persekutuan 1960

[Akta 190]; dan

(d)

termasuklah mana-mana orang atau kumpulan orang yang dilantik atau diberi kuasa di bawah mana-mana undang-undang bertulis untuk menjalankan dan melaksanakan

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 15

kuasa dan fungsi yang diberikan dan dikenakan ke atas pihak berkuasa tempatan di bawah mana-mana undang-undang bertulis;

“premis” termasuklah rumah, bangunan, tanah, isemen walau apa pun jenis pemegangannya, sama ada terbuka atau tertutup, sama ada dengan binaan atau tidak, sama ada awam atau persendirian, dan sama ada disenggarakan di bawah pihak berkuasa berkanun atau tidak;

“pusat pengitaran semula” ertinya suatu tempat di mana orang awam boleh sama ada meletakkan atau menjual sisa pepejal yang boleh dikitar semula;

“sisa pepejal” termasuklah—

(a)

apa-apa bahan sekerap atau benda lebihan lain yang tidak dikehendaki atau keluaran yang ditolak yang timbul daripada penggunaan apa-apa proses;

(b)

apa-apa benda yang dikehendaki dilupuskan kerana sudah pecah, lusuh, tercemar atau selainnya rosak; atau

(c)

apa-apa bahan lain yang mengikut Akta ini atau mana-mana undang-undang bertulis lain dikehendaki oleh pihak berkuasa supaya dilupuskan, tetapi tidaklah termasuk buangan terjadual sebagaimana yang diperihalkan di bawah Akta Kualiti Alam Sekeliling 1974

[Akta 127], kumbahan sebagaimana yang ditakrifkan dalam

Akta Industri Perkhidmatan Air 2006 [Akta 655] atau sisa radioaktif sebagaimana yang ditakrifkan dalam Akta Pelesenan

Tenaga Atom 1984 [Akta 304];

“sisa pepejal awam” ertinya apa-apa sisa pepejal yang dihasilkan oleh tempat awam, yang di bawah penyeliaan atau kawalan mana-mana pihak berkuasa tempatan;

“sisa pepejal import” ertinya apa-apa sisa pepejal yang dihasilkan di negara lain dan diimport ke Malaysia untuk diproses atau dilupuskan;

“sisa pepejal isi rumah” ertinya apa-apa sisa pepejal yang dihasilkan oleh sesuatu isi rumah, dan daripada jenis yang biasanya dihasilkan oleh atau dikeluarkan oleh mana-mana premis apabila dihuni sebagai rumah kediaman, dan termasuklah sisa taman;

Undang-Undang Malaysia 16

“sisa pepejal keinstitusian” ertinya apa-apa sisa pepejal yang dihasilkan oleh—

(a)

mana-mana premis yang diluluskan di bawah mana-mana undang-undang bertulis atau oleh Pihak Berkuasa Negeri untuk digunakan keseluruhan atau sebahagian besarnya bagi maksud sembahyang atau bagi khairat;

(b)

mana-mana premis yang dihuni oleh mana-mana jabatan

Kerajaan Persekutuan atau Negeri, mana-mana pihak berkuasa tempatan atau mana-mana badan berkanun;

(c)

mana-mana premis pendidikan;

(d)

mana-mana kemudahan jagaan kesihatan termasuklah hospital, klinik dan pusat kesihatan; atau

(e)

mana-mana premis yang digunakan sebagai zoo awam, muzium awam, perpustakaan awam dan rumah anak yatim;

“sisa pepejal khas” ertinya apa-apa jenis sisa pepejal terkawal yang ditetapkan yang—

(a)

berbahaya atau boleh membahayakan kesihatan awam;

atau

(b)

sukar untuk diolah, disimpan atau dilupuskan, sehingga peruntukan khas dikehendaki bagi menguruskannya;

“sisa pepejal komersial” ertinya apa-apa sisa pepejal yang dihasilkan daripada apa-apa aktiviti komersial;

“sisa pepejal pembinaan” ertinya apa-apa sisa pepejal yang dihasilkan daripada apa-apa aktiviti pembinaan atau perobohan, termasuk kerja pemajuan, penyediaan, pembaikan atau pengubahan;

“sisa pepejal perindustrian” ertinya apa-apa sisa pepejal yang dihasilkan daripada apa-apa aktiviti perindustrian;

“sisa pepejal terkawal” ertinya apa-apa sisa pepejal yang tergolong dalam mana-mana kategori yang berikut:

(a)

sisa pepejal komersial;

(b)

sisa pepejal pembinaan;

(c)

sisa pepejal isi rumah;

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 17

(d)

sisa pepejal perindustrian;

(e)

sisa pepejal keinstitusian;

(f)

sisa pepejal import;

(g)

sisa pepejal awam; atau

(h)

sisa pepejal yang ditetapkan dari semasa ke semasa;

“sisa pepejal yang boleh dikitar semula” ertinya sisa pepejal terkawal yang sesuai untuk dikitar semula sebagaimana yang ditetapkan;

“tarikh ditetapkan” ertinya tarikh Akta ini atau bahagian Akta ini mula berkuat kuasa;

“tempat awam” ertinya mana-mana ruang terbuka, tempat letak kereta, taman, tempat atau medan rekreasi dan bersuka-suka, sama ada terkepung atau tidak, yang dikhaskan atau diuntukkan bagi kegunaan awam atau yang kepadanya orang ramai mempunyai akses pada bila-bila masa;

“Tribunal” ertinya Tribunal Perkhidmatan Pengurusan Sisa

Pepejal yang ditubuhkan di bawah seksyen 34.

Kerajaan Persekutuan hendaklah mempunyai kuasa eksekutif

Seksyen 3

Kerajaan Persekutuan hendaklah, apabila Akta ini mula berkuat kuasa, mempunyai kuasa eksekutif berkenaan dengan segala perkara yang berhubungan dengan pengurusan sisa pepejal dan pembersihan awam di seluruh Semenanjung Malaysia dan

Wilayah-Wilayah Persekutuan Putrajaya dan Labuan.

Perjanjian mengenai perkhidmatan pengurusan sisa pepejal dan perkhidmatan pengurusan pembersihan awam

Seksyen 4

Walau apa pun peruntukan mana-mana undang-undang bertulis yang berlawanan, Kerajaan Persekutuan hendaklah, apabila Akta ini mula berkuat kuasa, mempunyai kuasa untuk membuat apa-apa perjanjian dengan mana-mana orang yang memberi kuasa kepada

Undang-Undang Malaysia 18

orang itu untuk mengusahakan, menguruskan, mengendalikan dan menjalankan apa-apa perkhidmatan pengurusan sisa pepejal atau perkhidmatan pengurusan pembersihan awam di bawah

Akta ini.

PENTADBIRAN

Pelantikan Ketua Pengarah, Timbalan Ketua Pengarah dan pegawai lain

Seksyen 5

(2)

Menteri hendaklah melantik apa-apa bilangan Timbalan

Ketua Pengarah Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam sebagaimana yang perlu bagi maksud Akta ini daripada kalangan anggota perkhidmatan awam yang hendaklah, tertakluk kepada kawalan dan arahan Ketua Pengarah, mempunyai kuasa dan fungsi

Ketua Pengarah, selain kuasa pewakilan yang disebut dalam subseksyen (4).

(3)

Menteri hendaklah melantik apa-apa bilangan Pengarah,

Timbalan Pengarah, Penolong Pengarah dan pegawai lain sebagaimana yang perlu bagi maksud Akta ini daripada kalangan anggota perkhidmatan awam yang hendaklah tertakluk kepada kawalan, arahan dan penyeliaan Ketua Pengarah.

(4)

Ketua Pengarah boleh, berhubung dengan apa-apa perkara atau golongan perkara tertentu, secara bertulis di bawah tandatangannya, mewakilkan segala atau mana-mana kuasa atau fungsinya di bawah Akta ini, kecuali kuasa pewakilannya, kepada mana-mana Pengarah, Timbalan Pengarah, Penolong Pengarah, atau pegawai lain termasuk mana-mana pegawai pihak berkuasa tempatan atau mana-mana pegawai Perbadanan.

(5)

Suatu pewakilan di bawah subseksyen (4) boleh dibatalkan pada bila-bila masa oleh Ketua Pengarah dan tidak menghalang

Ketua Pengarah daripada menjalankan kuasa atau melaksanakan fungsi yang diwakilkan di bawah subseksyen itu.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 19

Fungsi dan kuasa Ketua Pengarah

Seksyen 6

(a)

untuk mencadangkan, selepas mengambil kira syor daripada

Perbadanan, dasar, rancangan dan strategi berkenaan dengan pengurusan sisa pepejal dan pembersihan awam kepada Menteri;

(b)

untuk merumuskan, selepas mengambil kira syor daripada

Perbadanan, rancangan bagi pengurusan sisa pepejal termasuk lokasi, jenis dan saiz kemudahan pengolahan baru, kawasan lingkungan kemudahan pengurusan sisa pepejal, skim pengurusan sisa pepejal untuk membekalkan sisa pepejal terkawal kepada kemudahan pengurusan sisa pepejal dan jangka masa bagi pelaksanaan rancangan itu;

(c)

untuk menetapkan, selepas mengambil kira syor daripada

Perbadanan, standard, spesifikasi dan tataamalan yang berhubungan dengan mana-mana aspek perkhidmatan pengurusan sisa pepejal dan perkhidmatan pengurusan pembersihan awam;

(d)

untuk melaksanakan fungsi pengawalseliaan yang dinyatakan dalam Akta ini dan mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Akta ini;

(e)

untuk memberikan lesen dan kelulusan di bawah Akta ini; dan

(f)

untuk menjalankan apa-apa aktiviti lain bagi maksud menjalankan, atau berkaitan dengan, pelaksanaan fungsinya di bawah Akta ini.

(2)

Ketua Pengarah hendaklah mempunyai segala kuasa sebagaimana yang perlu bagi, atau berkaitan dengan, atau bersampingan dengan, pelaksanaan fungsinya di bawah Akta ini.

Kuasa Menteri untuk memberikan arahan

Seksyen 7

Menteri boleh memberikan kepada Ketua Pengarah arahan yang bersifat am yang selaras dengan peruntukan Akta ini yang berhubungan dengan penjalanan kuasa dan pelaksanaan fungsi

Ketua Pengarah dan Ketua Pengarah hendaklah melaksanakan arahan itu.

Undang-Undang Malaysia 20

KELULUSAN BAGI PEMBINAAN, PENGUBAHAN ATAU PENUTUPAN

KEMUDAHAN PENGURUSAN SISA PEPEJAL YANG DITETAPKAN

Pembinaan atau pengubahan kemudahan pengurusan sisa pepejal yang ditetapkan

Seksyen 8

(2)

Tiada seorang pun boleh mengusahakan apa-apa pengubahan mana-mana kemudahan pengurusan sisa pepejal yang ditetapkan yang boleh—

(a)

menyentuh prestasi kemudahan pengurusan sisa pepejal;

(b)

mendatangkan kesan buruk terhadap alam sekitar;

(c)

menghalang kualiti dan tahap perkhidmatan pengurusan sisa pepejal;

(d)

memudaratkan kesihatan awam; atau

(e)

menyentuh keseluruhan perancangan perkhidmatan pengurusan sisa pepejal, melainkan jika pelan atau spesifikasi yang berkaitan yang menghendaki kelulusan Ketua Pengarah telah diluluskan terlebih dahulu secara bertulis oleh Ketua Pengarah.

(3)

Sesuatu permohonan untuk mendapatkan kelulusan Ketua

Pengarah di bawah subseksyen (1) dan (2) hendaklah dikemukakan kepada Perbadanan.

(4)

Sebagai tambahan kepada apa-apa kehendak lain di bawah mana-mana undang-undang bertulis lain, Perbadanan boleh menghendaki mana-mana orang yang ingin mendapatkan kelulusan Ketua Pengarah di bawah subseksyen (1) atau (2) untuk mengemukakan kepada Perbadanan apa-apa maklumat dan dokumen mengikut bentuk dan cara dan dalam masa yang ditetapkan.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 21

(5)

Jika seseorang tidak mematuhi subseksyen (4), permohonan orang itu untuk mendapatkan kelulusan hendaklah disifatkan telah ditarik balik tanpa menyentuh hak orang itu untuk mengemukakan permohonan yang baru.

(6)

Perbadanan boleh memberikan arahan bertulis kepada orang yang ingin mendapatkan kelulusan Ketua Pengarah di bawah subseksyen (1) dan (2) berkenaan dengan pematuhan Akta ini atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Akta ini.

(7)

Orang yang kepadanya apa-apa arahan bertulis diberikan di bawah subseksyen (6) hendaklah mematuhi arahan bertulis itu dan jika perlu, meminda pelan dan spesifikasi itu dengan sewajarnya dan mengemukakan semula pelan dan spesifikasi yang telah dipinda kepada Perbadanan mengikut cara dan dalam masa yang dinyatakan oleh Perbadanan.

(8)

Jika orang yang disebut dalam subseksyen (7) tidak mematuhi arahan bertulis Perbadanan, permohonan orang itu hendaklah disifatkan telah ditarik balik tanpa menyentuh hak orang itu untuk mengemukakan permohonan yang baru.

(9)

Seseorang yang—

(a)

membina atau mengubah mana-mana kemudahan pengurusan sisa pepejal yang ditetapkan tanpa pelan dan spesifikasi yang menghendaki kelulusan Ketua Pengarah telah diluluskan terlebih dahulu secara bertulis oleh Ketua

Pengarah; atau

(b)

membina atau mengubah mana-mana kemudahan pengurusan sisa pepejal yang ditetapkan tidak mengikut pelan dan spesifikasi yang diluluskan, melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi lima tahun atau kedua-duanya.

(10)

Jika suatu kesalahan dibuktikan di bawah subseksyen (9), mahkamah hendaklah membuat suatu perintah yang menghendaki orang itu untuk mengubah kemudahan pengurusan sisa pepejal yang ditetapkan supaya mematuhi pelan dan spesifikasi yang diluluskan dalam tempoh yang dinyatakan dalam perintah itu dan jika orang itu tidak mematuhi perintah itu, orang itu melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak

Undang-Undang Malaysia 22

melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi lima tahun atau kedua-duanya dan dalam hal suatu kesalahan yang berterusan, boleh didenda tidak melebihi lima ribu ringgit bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari kesalahan itu berterusan selepas sabitan.

Syor oleh Perbadanan

Seksyen 9

(2)

Syor bertulis Perbadanan hendaklah menyatakan sebab bagi syornya dan apa-apa syarat khas yang patut dikenakan ke atas orang itu jika Perbadanan mengesyorkan kepada Ketua Pengarah supaya kelulusan diberikan.

Pemberian atau keengganan memberikan kelulusan

Seksyen 10

(2)

Dalam memberikan kelulusan kepada orang yang disebut di bawah subseksyen 8(1) atau (2), Ketua Pengarah boleh mengenakan apa-apa terma dan syarat yang difikirkannya patut.

(3)

Keputusan Ketua Pengarah untuk memberikan atau tidak memberikan kelulusan hendaklah disampaikan kepada orang yang disebut di bawah subseksyen 8(1) atau (2) secepat yang dapat dilaksanakan.

Kajian semula kelulusan

Seksyen 11

(2)

Ketua Pengarah boleh, dengan mengambil kira dengan sewajarnya syor Perbadanan di bawah subseksyen (1), mengkaji semula kelulusan yang diberikan di bawah seksyen 10 jika Ketua

Pengarah berpuas hati bahawa kemudahan pengurusan sisa pepejal yang diluluskan tidak menepati apa-apa kehendak mengenai kesan alam sekitar, kualiti dan tahap perkhidmatan pengurusan sisa pepejal atau kesihatan awam.

(3)

Ketua Pengarah boleh menyampaikan kepada pemunya atau penghuni kemudahan pengurusan sisa pepejal yang diluluskan itu suatu notis bertulis mengenai niatnya untuk menghendaki pemunya atau penghuni supaya memohon suatu kelulusan yang baru.

(4)

Ketua Pengarah hendaklah memberi pemunya atau penghuni suatu peluang untuk membuat penghujahan bertulis dalam tempoh yang dinyatakan dalam notis bertulis itu yang hendaklah tidak kurang daripada tiga puluh hari.

(5)

Selepas habis tempoh yang dinyatakan dalam notis itu, Ketua

Pengarah hendaklah, selepas menimbangkan apa-apa penghujahan bertulis yang dibuat oleh pemunya atau penghuni itu dan dengan mengambil kira dengan sewajarnya syor Perbadanan, memutuskan sama ada atau tidak untuk menghendaki pemunya atau penghuni itu supaya membuat permohonan yang baru.

(6)

Ketua Pengarah hendaklah memberi pemunya atau penghuni notis bertulis mengenai keputusannya di bawah subseksyen (5)

secepat yang dapat dilaksanakan.

Permohonan untuk menutup mana-mana kemudahan pengurusan sisa pepejal yang ditetapkan

Seksyen 12

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 23

(2)

Perbadanan boleh, selepas menerima permohonan di bawah subseksyen (1), meminta pemunya atau penghuni itu untuk memberikan maklumat atau dokumen lanjut dalam tempoh yang dinyatakan dalam permintaan itu atau apa-apa pelanjutan masa yang diberikan oleh Perbadanan.

Undang-Undang Malaysia 24

(3)

Jika pemunya atau penghuni itu tidak mematuhi subseksyen

(2)

, permohonan itu hendaklah disifatkan ditarik balik tanpa menyentuh hak pemunya atau penghuni untuk membuat permohonan yang baru.

(4)

Perbadanan hendaklah dalam masa enam puluh hari dari penerimaan permohonan itu di bawah subseksyen (2), mengemukakan suatu syor bertulis kepada Ketua Pengarah tentang sama ada permohonan itu patut dibenarkan atau tidak.

(5)

Syor bertulis Perbadanan hendaklah menyatakan sebab bagi syornya dan apa-apa syarat khas yang patut dikenakan ke atas pemunya atau penghuni itu jika Perbadanan mengesyorkan kepada Ketua Pengarah supaya permohonan itu dibenarkan.

(6)

Ketua Pengarah hendaklah, selepas menimbangkan permohonan di bawah subseksyen (1) dan dengan mengambil kira dengan sewajarnya syor Perbadanan—

(a)

membenarkan permohonan itu dengan atau tanpa syarat;

atau

(b)

menolak permohonan itu dan mengarahkan pemunya atau penghuni itu mengemukakan suatu permohonan dan pelan penutupan yang baru.

(7)

Mana-mana pemunya atau penghuni yang menutup mana-mana kemudahan pengurusan sisa pepejal tanpa kelulusan Ketua

Pengarah melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak kurang daripada satu ratus ribu ringgit dan tidak melebihi lima ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi lima tahun atau kedua-duanya.

Hak merayu kepada Menteri

Seksyen 13

(2)

Keputusan Menteri atas sesuatu rayuan di bawah subseksyen (1) adalah muktamad dan mengikat.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 25

PERUNTUKAN PELESENAN

Kehendak bagi lesen

Seksyen 14

(a)

mengusahakan atau menyediakan apa-apa perkhidmatan pengurusan sisa pepejal;

(b)

menguruskan atau mengendalikan apa-apa kemudahan pengurusan sisa pepejal; atau

(c)

mengusahakan atau menyediakan apa-apa perkhidmatan pengurusan pembersihan awam, melainkan jika dia memegang suatu lesen yang diberikan di bawah Akta ini.

(2)

Pemegang lesen tidak boleh menyediakan apa-apa aktiviti yang dilesenkan yang disebut dalam subseksyen (1) kecuali mengikut syarat lesen yang diberikan kepada pemegang lesen itu.

(3)

Seseorang yang melanggar subseksyen (1) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak kurang daripada lima puluh ribu ringgit dan tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi lima tahun atau kedua-duanya dan dalam hal kesalahan yang berterusan, boleh didenda tidak melebihi lima ribu ringgit bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari kesalahan itu berterusan selepas sabitan.

Kuasa untuk mengecualikan daripada kehendak bagi lesen

Seksyen 15

(2)

Seseorang yang dikecualikan daripada kehendak pelesenan di bawah subseksyen (1) hendaklah mematuhi kewajipan dan

Undang-Undang Malaysia 26

obligasi pemegang lesen seolah-olah orang itu ialah pemegang lesen di bawah Akta ini melainkan jika dinyatakan selainnya dalam perintah pengecualian itu.

Permohonan untuk lesen

Seksyen 16

(2)

Setiap permohonan di bawah subseksyen (1) hendaklah disertakan dengan apa-apa dokumen atau maklumat sebagaimana yang ditetapkan.

(3)

Suatu permohonan di bawah seksyen ini boleh ditarik balik pada bila-bila masa sebelum permohonan itu dibenarkan atau ditolak.

Maklumat atau dokumen tambahan

Seksyen 17

(2)

Jika apa-apa maklumat atau dokumen tambahan yang dikehendaki di bawah subseksyen (1) tidak diberikan oleh pemohon dalam tempoh yang dinyatakan dalam permintaan itu atau apa-apa pelanjutan masa yang diberikan oleh Perbadanan, permohonan itu hendaklah disifatkan telah ditarik balik dan tidak lagi diteruskan, tetapi tanpa menyentuh hak pemohon membuat permohonan yang baru.

Syor oleh Perbadanan

Seksyen 18

(2)

Syor bertulis Perbadanan hendaklah menyatakan sebab bagi syornya dan apa-apa syarat khas yang patut dikenakan ke atas pemohon jika Perbadanan mengesyorkan kepada Ketua Pengarah supaya lesen diberikan.

Pemberian atau keengganan memberikan lesen

Seksyen 19

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 27

(2)

Jika Ketua Pengarah memutuskan untuk memberikan lesen di bawah subseksyen (1), Ketua Pengarah hendaklah—

(a)

menghendaki pemegang lesen itu membayar fi yang ditetapkan dalam tempoh yang ditetapkan; dan

(b)

mengenakan syarat yang difikirkannya patut.

(3)

Syarat-syarat yang boleh dikenakan di bawah subseksyen (2) termasuklah—

(a)

jenis, takat dan kekerapan perkhidmatan yang hendaklah disediakan oleh pemegang lesen;

(b)

tempoh lesen;

(c)

kawasan dan skim yang baginya pemegang lesen itu hendaklah menyediakan apa-apa perkhidmatan;

(d)

jenis sisa pepejal terkawal;

(e)

kemudahan pengurusan sisa pepejal yang kepadanya sisa pepejal yang dipungut dihantar;

(f)

kehendak untuk mendeposit apa-apa amaun sebagaimana yang ditetapkan sebagai jaminan bagi penutupan selamat kemudahan pengurusan sisa pepejal;

(g)

fi lesen tahunan yang kena dibayar oleh pemegang lesen, atau jika didapati suai manfaat oleh Ketua Pengarah, jumlah penuh fi lesen yang kena bayar oleh pemegang lesen bagi keseluruhan tempoh lesen itu; dan

(h)

hak dan kewajipan tertentu pemegang lesen berkenaan dengan perkhidmatan yang disediakan oleh pemegang lesen itu.

Undang-Undang Malaysia 28

(4)

Keputusan Ketua Pengarah untuk memberikan lesen atau tidak hendaklah disampaikan kepada pemohon melalui notis bertulis secepat yang dapat dilaksanakan.

(5)

Notis bertulis oleh Ketua Pengarah di bawah subseksyen

(4)

hendaklah menyatakan—

(a)

dalam hal jika lesen diberikan, hakikat mengenai pemberian itu dan kehendak dan syarat yang dikenakan di bawah subseksyen (2); dan

(b)

dalam hal suatu keengganan untuk memberikan lesen, hakikat mengenai keengganan itu dan sebab bagi keengganan itu.

Pematuhan syarat lesen

Seksyen 20

(2)

Pemegang lesen yang tidak mematuhi mana-mana syarat suatu lesen melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak kurang daripada dua puluh lima ribu ringgit dan tidak melebihi lima puluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi dua tahun atau kedua-duanya dan dalam hal kesalahan yang berterusan, boleh didenda tidak melebihi dua ribu lima ratus ringgit bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari kesalahan itu berterusan selepas sabitan.

Kuasa untuk mengenakan syarat tambahan, mengubah atau membatalkan syarat

Seksyen 21

(a)

mengenakan apa-apa syarat tambahan ke atas lesen itu;

atau

(b)

mengubah atau membatalkan apa-apa syarat yang dikenakan ke atas lesen itu.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 29

(2)

Sebelum Ketua Pengarah membuat keputusan di bawah subseksyen (1), Perbadanan hendaklah memberikan kepada pemegang lesen itu—

(a)

suatu notis bertulis mengenai niat Ketua Pengarah berserta dengan suatu salinan draf mengenai pengenaan, perubahan atau pembatalan itu; dan

(b)

suatu peluang untuk membuat penghujahan bertulis dalam tempoh yang dinyatakan dalam notis bertulis itu yang hendaklah tidak kurang daripada tiga puluh hari.

(3)

Selepas habis tempoh yang dinyatakan dalam notis itu,

Ketua Pengarah hendaklah, selepas menimbangkan apa-apa penghujahan bertulis yang dibuat oleh pemegang lesen itu dan dengan mengambil kira dengan sewajarnya apa-apa syor Perbadanan, memutuskan sama ada untuk mengenakan syarat tambahan atau mengubah atau membatalkan mana-mana syarat yang sedia ada atau untuk tidak mengambil tindakan lanjut.

(4)

Perbadanan hendaklah memberi pemegang lesen itu suatu notis bertulis mengenai keputusan Ketua Pengarah di bawah subseksyen (3) secepat yang dapat dilaksanakan dan keputusan itu hendaklah berkuat kuasa pada tarikh yang dinyatakan dalam notis bertulis itu.

Pemindahmilikan lesen

Seksyen 22

(2)

Pemegang lesen yang menyerahhakkan, mensublesenkan atau memindahmilikkan lesennya kepada mana-mana orang lain tanpa kelulusan bertulis terlebih dahulu daripada Ketua Pengarah melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak kurang daripada dua puluh lima ribu ringgit dan tidak melebihi lima puluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi dua tahun atau kedua-duanya.

Undang-Undang Malaysia 30

Penggantungan dan pembatalan lesen

Seksyen 23

(a)

pemegang lesen itu tidak mematuhi mana-mana peruntukan

Akta ini atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Akta ini;

(b)

pemegang lesen itu tidak mematuhi mana-mana syarat lesen itu;

(c)

pemegang lesen itu telah mendapatkan lesen itu secara tidak wajar atau dengan menyalahi undang-undang;

(d)

pemegang lesen itu telah disabitkan atas suatu kesalahan di bawah Akta ini atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Akta ini;

(e)

seorang penerima, penerima dan pengurus, penyelesai sementara atau pegawai yang sepertinya telah dilantik ke atas keseluruhan atau sebahagian besar daripada aset pemegang lesen itu dan pelantikan sedemikian tidak dibatalkan atau diungkaikan dalam tempoh enam puluh hari dari tarikh pelantikan itu; atau

(f)

telah berlaku apa-apa perbuatan atau keingkaran pada pihak pemegang lesen itu atau telah wujud suatu perubahan dalam hal keadaan sehingga menyebabkan pemegang lesen itu tidak lagi berhak untuk diberikan lesen di bawah Akta ini.

(2)

Sebelum Ketua Pengarah membuat keputusan di bawah subseksyen (1), Ketua Pengarah hendaklah memberi pemegang lesen itu—

(a)

suatu notis bertulis mengenai niatnya untuk menggantung atau membatalkan lesen itu; dan

(b)

suatu peluang untuk membuat penghujahan bertulis dalam suatu tempoh yang dinyatakan dalam notis bertulis itu yang hendaklah tidak kurang daripada tiga puluh hari.

(3)

Selepas habis tempoh yang dinyatakan dalam notis itu, Ketua

Pengarah hendaklah, selepas menimbangkan penghujahan bertulis yang dibuat oleh pemegang lesen itu di bawah subseksyen (2), sekiranya ada, dan dengan mengambil kira dengan sewajarnya apa-apa syor Perbadanan, memutuskan sama ada untuk menggantung lesen itu bagi tempoh tidak melebihi satu bulan atau membatalkan lesen itu.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 31

(4)

Ketua Pengarah hendaklah memberi pemegang lesen notis bertulis mengenai keputusannya di bawah subseksyen (3) dengan secepat yang dapat dilaksanakan.

(5)

Jika suatu lesen digantung di bawah subseksyen (3), Ketua

Pengarah boleh menghendaki pemegang lesen untuk meremedikan kemungkiran atau perlanggaran itu dan jika didapatinya perlu untuk berbuat demikian, menyebabkan perkhidmatan yang disediakan oleh pemegang lesen itu dijalankan oleh mana-mana orang lain yang diberi kuasa oleh Ketua Pengarah atas terma dan syarat sebagaimana yang dinyatakan oleh Ketua Pengarah.

(6)

Jika Ketua Pengarah berpuas hati bahawa pemegang lesen tidak meremedikan kemungkiran atau perlanggaran itu sebagaimana yang dikehendaki di bawah subseksyen (5), atau kemungkiran atau perlanggaran itu berterusan selepas lesen itu digantung di bawah subseksyen (3), maka Ketua Pengarah hendaklah membatalkan lesen itu.

(7)

Pemegang lesen yang lesennya—

(a)

digantung atau dibatalkan tidak berhak kepada apa-apa pampasan bagi apa-apa kerugian yang dialaminya kerana penggantungan atau pembatalan lesen yang diberikan di bawah Akta ini; dan

(b)

dibatalkan tidak berhak untuk kepada apa-apa bayaran balik fi lesen yang dibayar di bawah seksyen 19.

Tarikh berkuat kuasa pembatalan lesen

Seksyen 24

Pembatalan suatu lesen di bawah seksyen 23 hendaklah berkuat kuasa pada—

(a)

pada suatu tarikh yang dinyatakan oleh Ketua Pengarah dalam notis bertulis yang diberikan di bawah subseksyen 23(4); atau

(b)

jika tiada tarikh yang dinyatakan dalam notis bertulis yang diberikan di bawah subseksyen 23(4), apabila habis tempoh tiga puluh hari dari tarikh notis itu disampaikan kepada pemegang lesen itu.

Undang-Undang Malaysia 32

Penyerahan balik lesen

Seksyen 25

(2)

Penyerahan balik lesen hendaklah berkuat kuasa enam bulan dari tarikh Ketua Pengarah menerima lesen itu dan notis bertulis di bawah subseksyen (1) atau pada tarikh lain yang dinyatakan oleh Ketua Pengarah.

(3)

Penyerahan balik lesen di bawah subseksyen (1) adalah tidak boleh batal melainkan jika Ketua Pengarah melalui notis secara bertulis kepada pemegang lesen itu membenarkan penyerahan balik itu ditarik balik sebelum tarikh penyerahan balik lesen itu berkuat kuasa.

Pembaharuan lesen

Seksyen 26

(2)

Walau apa pun subseksyen (1), Ketua Pengarah boleh, tertakluk kepada pembayaran suatu penalti yang tidak melebihi tiga ribu ringgit, yang boleh dikenakan ke atas pemegang lesen, membenarkan permohonan untuk membaharui lesen dibuat selepas tempoh yang dinyatakan dalam subseksyen (1), tetapi tiada permohonan untuk pembaharuan boleh dibenarkan sekiranya permohonan itu dibuat selepas tarikh habis tempoh lesen itu.

(3)

Ketua Pengarah hendaklah, atas syor Perbadanan, apabila dibayar fi yang ditetapkan, membaharui lesen yang sedia ada melainkan dalam keadaan yang berikut:

(a)

pemegang lesen itu telah tidak mematuhi mana-mana peruntukan di bawah Akta ini atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Akta ini;

(b)

pemegang lesen itu telah tidak mematuhi mana-mana syarat lesen itu;

(c)

pemegang lesen itu telah mendapatkan lesen itu secara tidak wajar atau dengan menyalahi undang-undang;

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 33

(d)

pemegang lesen itu telah disabitkan atas suatu kesalahan di bawah Akta ini atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Akta ini;

(e)

seorang penerima, penerima dan pengurus, penyelesai sementara atau pegawai yang sepertinya telah dilantik ke atas keseluruhan atau sebahagian besar daripada aset pemegang lesen itu dan pelantikan sedemikian tidak dibatalkan atau diungkaikan dalam tempoh enam puluh hari dari tarikh pelantikan itu; atau

(f)

telah berlaku apa-apa perbuatan atau keingkaran pada pihak pemegang lesen itu atau telah wujud suatu perubahan dalam hal keadaan sehingga menyebabkan pemegang lesen itu tidak lagi berhak untuk diberikan lesen di bawah Akta ini.

(4)

Ketua Pengarah boleh meminta pemegang lesen itu untuk memberikan apa-apa maklumat atau dokumen sebagaimana yang dikehendaki bagi permohonan pembaharuan itu dalam tempoh yang dinyatakan dalam permintaan itu.

(5)

Walau apa pun subseksyen (3), jika maklumat atau dokumen yang diminta di bawah subseksyen (4) tidak diberikan oleh pemegang lesen itu dalam tempoh yang dinyatakan dalam permintaan itu atau apa-apa pelanjutan masa yang diberikan,

Ketua Pengarah boleh tidak membaharui lesen itu.

(6)

Jika Ketua Pengarah enggan membaharui lesen itu, Ketua

Pengarah hendaklah memaklumkan pemegang lesen itu melalui notis bertulis secepat yang dapat dilaksanakan mengenai keengganannya untuk membaharui lesen itu.

(7)

Pemegang lesen itu hendaklah diberi peluang untuk membuat penghujahan bertulis kepada Ketua Pengarah dalam tempoh yang dinyatakan dalam notis bertulis yang disebut dalam subseksyen (6)

yang hendaklah tidak kurang daripada empat belas hari.

(8)

Selepas habis tempoh yang dinyatakan dalam notis bertulis di bawah subseksyen (7), Ketua Pengarah hendaklah, selepas menimbangkan apa-apa penghujahan bertulis yang dibuat oleh pemegang lesen itu dan dengan mengambil kira dengan sewajarnya apa-apa syor Perbadanan, memutuskan sama ada membaharui lesen itu atau tidak.

Undang-Undang Malaysia 34

(9)

Jika Ketua Pengarah memutuskan untuk tidak membaharui lesen itu, Ketua Pengarah hendaklah memberitahu pemegang lesen secepat yang dapat dilaksanakan mengenai keputusan itu dan alasan bagi keputusannya.

Kesan pembatalan, penyerahan balik atau tidak membaharui lesen

Seksyen 27

Jika pembatalan suatu lesen di bawah seksyen 23 atau penyerahan balik suatu lesen di bawah seksyen 25 telah berkuat kuasa atau jika lesen itu tidak dibaharui di bawah seksyen 26, pemegang lesen itu hendaklah dengan serta-merta berhenti menyediakan apa-apa perkhidmatan pengurusan sisa pepejal atau mengendalikan apa-apa kemudahan sisa pepejal yang ditetapkan yang berkenaan dengannya lesen itu telah diberikan.

Seksyen 28

Daftar lesen

(a)

nama dan alamat pemegang lesen; dan

(b)

apa-apa butir lain yang difikirkan perlu oleh Ketua

Pengarah.

(2)

Daftar itu hendaklah dijadikan tersedia untuk diperiksa semasa waktu pejabat.

(3)

Mana-mana orang boleh, atas permohonan secara bertulis kepada Ketua Pengarah dan apabila dibayar fi yang ditetapkan, diberikan salinan atau cabutan daripada sesuatu catatan dalam daftar itu.

(4)

Suatu salinan atau cabutan daripada sesuatu catatan dalam daftar itu yang berupa sebagai diperakui di bawah tandatangan

Ketua Pengarah hendaklah, sehingga dibuktikan sebaliknya, diterima dalam keterangan sebagai bukti catatan yang dinyatakan dalam daftar itu.

Hak merayu kepada Menteri

Seksyen 29

(2)

Keputusan Menteri atas apa-apa rayuan di bawah subseksyen (1) adalah muktamad dan mengikat.

CAJ

Kuasa untuk mengenakan caj, dsb.

Seksyen 30

(a)

pemunya;

(b)

penghuni;

(c)

pihak berkuasa tempatan; atau

(d)

mana-mana orang lain, yang kepadanya perkhidmatan pengurusan sisa pepejal diberikan di bawah Akta ini.

(2)

Menteri boleh, melalui perintah yang disiarkan dalam Warta, memberi kuasa kepada Perbadanan atau orang yang dengannya perjanjian telah dibuat di bawah seksyen 4 untuk menuntut, memungut dan menyimpan caj, fi atau levi sisa pepejal terkawal yang ditetapkan di bawah subseksyen (1) berkenaan dengan perkhidmatan pengurusan sisa pepejal yang disediakan oleh orang itu di bawah perjanjian itu.

(3)

Perbadanan atau orang yang dengannya perjanjian telah dibuat di bawah seksyen 4, boleh mendapatkan daripada pemunya, penghuni, pihak berkuasa tempatan atau mana-mana orang lain yang daripadanya caj, fi atau levi bagi perkhidmatan pengurusan sisa pepejal kena dibayar dan belum dibayar selepas tarikh genap masa, caj tambahan bagi pembayaran lewat pada kadar yang ditetapkan oleh Menteri.

(4)

Sesuatu perintah yang dibuat di bawah subseksyen (2)

hendaklah menyatakan—

(a)

jenis dan takat perkhidmatan yang berkenaan dengannya caj, fi atau levi sisa pepejal terkawal boleh dituntut, dipungut dan disimpan;

Undang-Undang Malaysia 36

(b)

orang yang diberi kuasa untuk menuntut, memungut dan menyimpan caj, fi atau levi sisa pepejal terkawal itu;

dan

(c)

jangka masa pemberikuasaan itu untuk menuntut, memungut dan menyimpan caj, fi atau levi sisa pepejal terkawal itu.

(5)

Mana-mana orang yang diberi kuasa di bawah subseksyen (2)

hendaklah—

(a)

menyenggarakan apa-apa akaun, buku dan rekod berkenaan dengan pembayaran dan pemungutan caj, fi atau levi sisa pepejal terkawal dan caj pembayaran lewat sebagaimana yang dikehendaki oleh Ketua Pengarah;

(b)

memberi Ketua Pengarah apa-apa maklumat, penyata dan akaun berkenaan dengan pembayaran dan pemungutan caj, fi atau levi sisa pepejal terkawal dan caj pembayaran lewat sebagaimana yang dikehendaki oleh Ketua

Pengarah; dan

(c)

membenarkan Ketua Pengarah atau mana-mana pegawai yang diberi kuasa secara bertulis oleh Ketua Pengarah—

(i)

untuk mendapat akses kepada, meneliti, memeriksa atau membuat salinan apa-apa dokumen; dan

(ii)

untuk mendapat akses kepada, meneliti atau memeriksa apa-apa jentera atau kelengkapan, yang disenggarakan atau digunakan bagi pembayaran atau pemungutan caj, fi, levi atau caj pembayaran lewat sisa pepejal terkawal.

(6)

Pemberikuasaan kepada mana-mana orang di bawah subseksyen (2) tidaklah menjadikan Kerajaan Persekutuan bertanggungan kepada mana-mana orang berkenaan dengan apa-apa kecederaan, kerosakan atau kerugian yang disebabkan oleh kegagalan orang yang diberi kuasa di bawah subseksyen itu untuk menjalankan obligasinya di bawah perjanjian yang berkenaan dengannya caj, fi atau levi sisa pepejal terkawal itu dituntut, dipungut atau disimpan.

(7)

Segala wang yang genap masa dan kena dibayar di bawah seksyen ini hendaklah menjadi hutang yang kena dibayar kepada orang yang diberi kuasa di bawah subseksyen (2) dan hendaklah

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 37

boleh didapatkan dengan sewajarnya daripada pemunya, penghuni, pihak berkuasa tempatan atau mana-mana orang yang disebut dalam subseksyen (1).

(8)

Mana-mana orang yang tidak mematuhi subseksyen (5)

melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua-duanya.

Mendapatkan caj, fi atau levi sisa pepejal terkawal

Seksyen 31

(2)

Jika pada akhir tempoh yang dinyatakan dalam notis di bawah subseksyen (1) jumlah wang atau sebahagian daripada jumlah wang yang kena dibayar itu masih belum dibayar, Perbadanan atau orang yang dengannya perjanjian telah dibuat di bawah seksyen 4 boleh menyampaikan kepada pemunya, penghuni, pihak berkuasa tempatan atau mana-mana orang lain suatu notis bertulis selanjutnya yang menuntut pembayaran jumlah wang yang kena dibayar itu dalam masa empat belas hari dari tarikh penyampaian notis itu; dan jika selepas habis tempoh tersebut, jumlah wang yang kena dibayar itu masih belum dibayar, Perbadanan atau orang itu boleh memulakan prosiding dalam mana-mana mahkamah yang mempunyai bidang kuasa berwibawa atau Tribunal yang ditubuhkan di bawah Akta ini untuk mendapatkan jumlah wang itu.

Kegagalan atau keengganan membayar caj, fi atau levi

Seksyen 32

Mana-mana orang yang, tanpa apa-apa sebab yang munasabah, gagal atau enggan membayar caj, fi atau levi sisa pepejal terkawal melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi lima ribu ringgit dan juga boleh didenda selanjutnya tidak melebihi lima puluh ringgit bagi tiap-tiap hari yang kesalahan itu berterusan selepas sabitan.

Undang-Undang Malaysia 38

TRIBUNAL PERKHIDMATAN PENGURUSAN SISA PEPEJAL

Pengertian “orang yang berkepentingan”

Seksyen 33

Bagi maksud Bahagian ini, “orang yang berkepentingan”

ertinya Perbadanan, mana-mana pemegang lesen, pemunya, penghuni, pihak berkuasa tempatan dan penghasil sisa pepejal berkenaan dengan perkhidmatan pengurusan sisa pepejal yang disediakan di bawah Akta ini.

Seksyen 34

Penubuhan Tribunal Perkhidmatan Pengurusan Sisa Pepejal

Pengurusan Sisa Pepejal” hendaklah ditubuhkan bagi maksud

Akta ini.

Seksyen 35

Keanggotaan Tribunal

(a)

seorang Pengerusi dan seorang Timbalan Pengerusi daripada kalangan anggota Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan; dan

(b)

tidak kurang daripada lima orang anggota lain yang hendaklah dilantik daripada kalangan orang yang merupakan anggota atau yang pernah memegang jawatan dalam Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan atau peguam bela dan peguam cara yang diterima masuk dan didaftaraikan di bawah Akta Profesion

Undang-Undang 1976 [Akta 166], Ordinan Peguam

Bela Sabah [Sabah Bab 2] atau Ordinan Peguam Bela

Sarawak [Sarawak Bab 110] yang telah menjalankan amalan tidak kurang daripada tujuh tahun.

(2)

Anggota yang disebut dalam perenggan (1)(b)—

(a)

hendaklah memegang jawatan selama tempoh tidak melebihi tiga tahun; dan

(b)

hendaklah layak untuk dilantik semula apabila habis tempoh jawatannya tetapi tidak boleh dilantik bagi lebih daripada tiga tempoh yang berturut-turut.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 39

Penjalanan sementara fungsi Pengerusi

Seksyen 36

Jika kerana apa-apa sebab Pengerusi tidak dapat melaksanakan fungsinya atau semasa apa-apa tempoh kekosongan dalam jawatan

Pengerusi, Timbalan Pengerusi hendaklah melaksanakan fungsi

Pengerusi.

Seksyen 37

Pengosongan jawatan

(a)

apabila anggota itu mati;

(b)

apabila anggota itu meletakkan jawatannya dengan memberi tiga bulan notis bertulis kepada Menteri;

(c)

apabila habis tempoh jawatannya; atau

(d)

apabila anggota itu terhenti menjadi seorang peguam bela dan peguam cara di bawah Akta Profesion Undang-Undang 1976, Ordinan Peguam Bela Sabah atau Ordinan

Peguam Bela Sarawak.

Pembatalan pelantikan

Seksyen 38

Menteri boleh membatalkan pelantikan seseorang anggota

(a)

jika kelakuannya, sama ada berkaitan dengan kewajipannya sebagai anggota Tribunal atau selainnya, adalah sedemikian rupa sehingga memburukkan nama Tribunal;

(b)

jika dia menjadi tidak berupaya untuk menjalankan kewajipannya dengan sepatutnya sebagai anggota

Tribunal;

(c)

jika telah dibuktikan terhadapnya, atau jika dia telah disabitkan atas, sesuatu pertuduhan berkenaan dengan—

(i)

suatu kesalahan yang melibatkan fraud, kecurangan atau keburukan akhlak;

(ii)

suatu kesalahan di bawah suatu undang-undang yang berhubungan dengan rasuah;

(iii)

suatu kesalahan di bawah Akta ini; atau

Undang-Undang Malaysia 40

(iv)

apa-apa kesalahan lain yang boleh dihukum dengan pemenjaraan selama tempoh lebih daripada dua tahun;

(d)

jika dia menjadi bankrap;

(e)

jika dia didapati atau disahkan tidak sempurna akal atau selainnya tidak berupaya untuk menguruskan urusannya;

atau

(f)

jika dia tidak menghadiri sidang Tribunal tiga kali berturut-turut tanpa mendapat kebenaran daripada Pengerusi.

Peletakan jawatan

Seksyen 39

Tribunal yang dilantik di bawah perenggan 35(1)(b)—

Seseorang anggota Tribunal yang dilantik di bawah perenggan 35(1)(b) boleh pada bila-bila masa meletakkan jawatannya dengan memberikan tiga bulan notis bertulis kepada Menteri.

Seksyen 40

Pengisian kekosongan

Menteri boleh melantik seorang lain untuk mengisi kekosongan itu.

Seksyen 41

Saraan

(2)

Anggota Tribunal yang dilantik di bawah perenggan 35(1)(b)

hendaklah dibayar—

(a)

elaun harian sidang semasa Tribunal bersidang; dan

(b)

apa-apa elaun penginapan, perjalanan dan sara hidup, sebagaimana yang ditentukan oleh Menteri.

(3)

Saraan yang diperuntukkan di bawah subseksyen (1) dan (2)

hendaklah dipertanggungkan pada Kumpulan Wang Disatukan.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 41

Setiausaha Tribunal dan pegawai lain

Seksyen 42

(2)

Pengerusi hendaklah mempunyai kawalan am ke atas pegawai Tribunal.

(3)

Bagi maksud Akta ini, Setiausaha kepada Tribunal hendaklah disifatkan sebagai seorang pegawai Tribunal.

Persidangan Tribunal

Seksyen 43

(a)

Pengerusi Tribunal;

(b)

Timbalan Pengerusi Tribunal; atau

(c)

mana-mana anggota Tribunal yang ditentukan oleh

Pengerusi.

(2)

Tribunal boleh bersidang dalam satu atau lebih sidang pada mana-mana hari dan pada bila-bila masa dan di mana-mana tempat sebagaimana yang ditentukan oleh Pengerusi.

(3)

Jika orang yang mempengerusikan apa-apa prosiding berkenaan dengan sesuatu tuntutan mati atau menjadi tidak upaya, atau atas apa-apa sebab lain tidak dapat menyelesaikan atau membereskan prosiding itu, tuntutan itu hendaklah didengar semula oleh seorang anggota lain Tribunal, melainkan jika pihak-pihak bersetuju supaya tuntutan itu diteruskan oleh seorang anggota lain Tribunal.

(4)

Jika tempoh pelantikan mana-mana anggota Tribunal di bawah seksyen ini tamat semasa apa-apa prosiding belum selesai berkenaan dengan sesuatu tuntutan, tempoh pelantikannya hendaklah disifatkan telah dilanjutkan sehingga tuntutan itu dibereskan dengan muktamad.

Undang-Undang Malaysia 42

Pemulaan prosiding

Seksyen 44

Mana-mana orang yang berkepentingan boleh memulakan prosiding dalam Tribunal dengan mengemukakan suatu tuntutan dalam borang yang ditetapkan bersama dengan fi yang ditetapkan dengan menuntut apa-apa perkara berkenaan dengan kepentingannya atau apa-apa kerugian atau kerosakan yang ditanggung yang termasuklah mendapatkan caj, fi atau levi di bawah Akta ini.

Seksyen 45

Bidang kuasa Tribunal

(2)

Tertakluk kepada subseksyen (1), seseorang penentang kepada sesuatu tuntutan atau pertikaian boleh membangkitkan suatu hutang atau tuntutan jumlah tertentu sebagai—

(a)

pembelaan; atau

(b)

tuntutan balas.

(3)

Jika penentang membangkitkan suatu hutang atau tuntutan jumlah tertentu di bawah subseksyen (2) dan hutang atau tuntutan itu dibuktikan, Tribunal hendaklah—

(a)

memberi kuat kuasa kepada pembelaan itu; atau

(b)

mendengar dan memutuskan tuntutan balas itu walaupun tuntutan asal telah ditarik balik, ditinggalkan atau dibatalkan.

(4)

Apa-apa tuntutan yang dikemukakan kepada Tribunal boleh termasuk kerugian atau kerosakan yang berbangkit.

Batas bidang kuasa

Seksyen 46

(a)

bagi mendapatkan tanah, atau apa-apa estet atau kepentingan mengenai tanah; dan

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 43

(b)

yang mengandungi pertikaian berkenaan dengan—

(i)

hak mana-mana orang di bawah suatu wasiat atau penyelesaian, atau disebabkan kematian tidak berwasiat (termasuk kematian tidak berwasiat separa);

(ii)

nama baik;

(iii)

apa-apa hak dalam tindakan; atau

(iv)

apa-apa rahsia perdagangan atau hak harta intelek lain.

(2)

Bidang kuasa Tribunal hendaklah terhad kepada suatu tuntutan yang berasaskan pada suatu kausa tindakan yang berbangkit daripada—

(a)

apa-apa tuntutan bagi mendapatkan caj, fi atau levi perkhidmatan pengurusan sisa pepejal oleh pemegang lesen atau Perbadanan; atau

(b)

apa-apa pertikaian yang berbangkit daripada apa-apa caj, fi atau levi yang dikenakan bagi perkhidmatan pengurusan sisa pepejal antara pemegang lesen atau Perbadanan dengan pemunya, penghuni, pihak berkuasa tempatan atau penghasil sisa pepejal;

yang dibawa oleh orang yang berkepentingan dalam masa tiga tahun dari tuntutan atau pertikaian itu.

(3)

Tiada apa-apa jua dalam seksyen ini boleh disifatkan sebagai membenarkan Tribunal mendengar suatu tuntutan yang berbangkit daripada kecederaan diri atau kematian.

(4)

Bagi maksud subseksyen (1), “tanah” tidaklah termasuk lekapan.

Peluasan bidang kuasa melalui perjanjian

Seksyen 47

(2)

Suatu perjanjian boleh dibuat di bawah subseksyen (1)—

(a)

sebelum tuntutan dikemukakan di bawah seksyen 44;

atau

(b)

jika tuntutan telah dikemukakan di bawah seksyen 44, pada bila-bila masa sebelum Tribunal merekodkan penyelesaian yang dipersetujui berkenaan dengan tuntutan itu di bawah subseksyen 52(3) atau telah memutuskan tuntutan itu di bawah seksyen 57, mengikut mana-mana yang berkenaan.

Peninggalan untuk membawa tuntutan dalam bidang kuasa

Seksyen 48

Undang-Undang Malaysia 44

(2)

Jika sebahagian daripada sesuatu tuntutan telah ditinggalkan di bawah subseksyen (1), rekod Tribunal bagi penyelesaian yang dipersetujui di bawah subseksyen 52(3) atau award Tribunal di bawah seksyen 57, mengikut mana-mana yang berkenaan, berhubung dengan tuntutan itu hendaklah berkuat kuasa bagi melepaskan—

(a)

orang yang menjadi pihak kepada penyelesaian yang dipersetujui itu; atau

(b)

orang yang terhadapnya tuntutan dibawa dan award yang berikutan dengannya dibuat, daripada tanggungan berkenaan dengan amaun yang ditinggalkan sedemikian.

Kausa tindakan tidak boleh dibahagi

Seksyen 49

Tuntutan tidak boleh dibahagi, atau lebih daripada satu tuntutan dibawa, berkenaan dengan perkara yang sama terhadap pihak yang sama bagi maksud membawanya dalam bidang kuasa

Tribunal.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 45

Seksyen 50

Penyingkiran bidang kuasa mahkamah

(a)

prosiding di hadapan mahkamah itu telah dimulakan sebelum tuntutan itu dikemukakan kepada Tribunal;

atau

(b)

tuntutan di hadapan Tribunal telah ditarik balik, ditinggalkan atau dibatalkan.

(2)

Jika perenggan (1)(a) terpakai, isu yang dipertikaikan dalam tuntutan yang dimaksudkan oleh prosiding itu, sama ada sebagaimana yang ditunjukkan dalam tuntutan yang mula-mula atau muncul semasa pendengaran, tidak boleh menjadi perkara dalam prosiding antara pihak yang sama di hadapan Tribunal melainkan jika tuntutan di hadapan mahkamah telah ditarik balik, ditinggalkan atau dibatalkan.

Notis tuntutan dan pendengaran

Seksyen 51

Apabila sesuatu tuntutan dikemukakan di bawah seksyen 44, Setiausaha kepada Tribunal hendaklah memberi notis tentang butir-butir mengenai hari, masa dan tempat pendengaran dalam borang yang ditetapkan kepada pihak yang menuntut dan penentang.

Seksyen 52

Rundingan penyelesaian

(2)

Tanpa mengehadkan keluasan subseksyen (1), dalam membuat penilaian, Tribunal hendaklah mengambil kira apa-apa faktor yang, pada pendapat Tribunal, mungkin mencacatkan kemampuan salah satu atau kedua-dua pihak untuk merundingkan penyelesaian yang dipersetujui.

(3)

Jika pihak-pihak mencapai penyelesaian yang dipersetujui,

Tribunal hendaklah bersetuju dan merekodkan penyelesaian itu dan penyelesaian itu hendaklah berkuat kuasa seolah-olah penyelesaian itu ialah award Tribunal.

(4)

Jika—

(a)

Tribunal mendapati bahawa tidaklah wajar untuknya membantu pihak-pihak merundingkan suatu penyelesaian yang dipersetujui berhubung dengan tuntutan itu; atau

(b)

pihak-pihak itu tidak dapat mencapai penyelesaian yang dipersetujui berhubung dengan tuntutan itu, Tribunal hendaklah meneruskan untuk memutuskan pertikaian itu.

Hak untuk hadir pada pendengaran

Seksyen 53

Undang-Undang Malaysia 46

(2)

Tiada pihak boleh diwakili oleh seseorang peguam bela dan peguam cara pada suatu pendengaran melainkan jika pada pendapat Tribunal perkara yang dipersoalkan melibatkan isu undang-undang yang kompleks dan satu pihak akan mengalami kesusahan kewangan yang teruk jika dia tidak diwakili oleh seorang peguam bela dan peguam cara; tetapi jika satu pihak dibenarkan kemudiannya untuk diwakili oleh seorang peguam bela dan peguam cara maka pihak yang satu lagi itu hendaklah juga berhak sedemikian.

(3)

Tertakluk kepada subseksyen (2), tetapi walau apa pun seksyen 37 Akta Profesion Undang-Undang 1976—

(a)

sesuatu perbadanan atau kumpulan orang yang tidak diperbadankan boleh diwakili oleh pekerja perbadanan atau kumpulan orang itu yang bergaji sepenuh masa;

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 47

(b)

seseorang orang belum dewasa atau mana-mana orang lain yang tidak berupaya boleh diwakili oleh sahabat wakil atau penjaga ad litemnya.

(4)

Jika sesuatu pihak diwakili sebagaimana yang diperuntukkan di bawah subseksyen (3), Tribunal boleh mengenakan apa-apa syarat yang difikirkannya perlu bagi memastikan bahawa pihak yang satu lagi kepada prosiding itu tidaklah pada matannya diletakkan dalam keadaan yang kurang baik.

Prosiding hendaklah terbuka

Seksyen 54

Semua prosiding di hadapan Tribunal hendaklah terbuka kepada orang ramai.

Seksyen 55

Keterangan

(a)

mendapatkan dan menerima semua keterangan bersumpah atau dengan ikrar, sama ada bertulis atau lisan, dan memeriksa semua orang sebagai saksi, sebagaimana yang difikirkan perlu oleh Tribunal untuk didapatkan, diterima atau diperiksa;

(b)

menghendaki pengemukaan buku, kertas, dokumen, rekod atau benda di hadapannya;

(c)

mengendalikan apa-apa sumpah, ikrar atau akuan berkanun, mengikut kehendak keadaan;

(d)

mendapatkan dan menerima apa-apa keterangan lain dan membuat apa-apa siasatan lain sebagaimana yang difikirkannya patut;

(e)

memanggil pihak-pihak kepada prosiding itu atau mana-mana orang lain supaya hadir di hadapannya untuk memberi keterangan atau mengemukakan apa-apa dokumen, rekod atau benda lain dalam milikannya atau selainnya untuk membantu Tribunal dalam pertimbangtelitiannya;

(f)

menerima keterangan pakar; dan

(g)

secara umumnya mengarahkan dan melakukan segala perkara yang perlu atau suai manfaat bagi mempercepat pemutusan tuntutan itu.

Undang-Undang Malaysia 48

(2)

Sesuatu saman yang dikeluarkan di bawah seksyen ini hendaklah disampaikan dan dikuatkuasakan seolah-olah saman itu merupakan suatu saman yang dikeluarkan oleh mahkamah rendah.

Tribunal boleh bertindak semasa ketidakhadiran pihak

Seksyen 56

Tribunal boleh mendengar dan memutuskan tuntutan di hadapannya walaupun mana-mana pihak kepada prosiding itu tidak hadir jika dibuktikan sehingga Tribunal berpuas hati bahawa notis pendengaran telah diserahkan kepada pihak yang tidak hadir itu dengan sewajarnya.

Seksyen 57

Award Tribunal

(2)

Sesuatu award Tribunal di bawah subseksyen (1) boleh menghendaki satu atau lebih daripada yang berikut:

(a)

supaya suatu pihak kepada prosiding itu membayar wang kepada mana-mana pihak lain;

(b)

supaya wang diawardkan untuk memampasi bagi apa-apa kerugian atau kerosakan yang ditanggung oleh orang yang menuntut;

(c)

supaya kos untuk atau terhadap mana-mana pihak dibayar;

(d)

supaya bunga dibayar atas apa-apa jumlah wang atau award kewangan pada kadar tidak melebihi lapan peratus setahun, melainkan jika telah dipersetujui selainnya antara pihak itu;

(e)

supaya tuntutan itu ditolak.

(3)

Tiada apa-apa jua dalam perenggan (2)(d) atau (e) boleh disifatkan memberi Tribunal kuasa untuk mengaward apa-apa ganti rugi bagi apa-apa kerugian atau kerosakan bukan wang.

(4)

Tribunal boleh pada bila-bila masa membaiki atau membetulkan kesilapan taipan dalam apa-apa award atau ralat yang berbangkit daripada apa-apa kesilapan atau peninggalan yang tidak disengajakan.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 49

Rujukan kepada Hakim Mahkamah Tinggi atas persoalan undang-undang

Seksyen 58

(a)

yang berbangkit semasa prosiding;

(b)

yang, pada pendapat Tribunal, adalah cukup penting untuk mewajarkan rujukan itu; dan

(c)

yang penentuannya oleh Tribunal menimbulkan, pada pendapat Tribunal, keraguan yang mencukupi untuk mewajarkan rujukan itu.

(2)

Jika Tribunal merujukkan apa-apa persoalan undang-undang di bawah subseksyen (1) bagi keputusan Hakim Mahkamah Tinggi,

Tribunal hendaklah membuat awardnya dengan menepati keputusan itu.

(3)

Peguam Persekutuan yang diberi kuasa oleh Peguam Negara bagi maksud itu boleh hadir bagi pihak Tribunal dalam apa-apa prosiding di hadapan Hakim Mahkamah Tinggi di bawah seksyen ini.

Sebab keputusan

Seksyen 59

Tribunal hendaklah dalam semua prosiding memberikan sebabnya bagi award yang diberikannya dalam prosiding itu.

Seksyen 60

Perintah dan penyelesaian hendaklah direkodkan secara bertulis

Tribunal hendaklah membuat atau menyebabkan supaya dibuat suatu rekod bertulis tentang terma—

(a)

tiap-tiap penyelesaian yang dipersetujui yang dicapai oleh pihak-pihak di bawah subseksyen 52(3); dan

(b)

tiap-tiap award yang dibuatnya di bawah seksyen 57.

Undang-Undang Malaysia 50

Keputusan Tribunal adalah muktamad

Seksyen 61

(a)

adalah muktamad dan mengikat semua pihak kepada prosiding itu; dan

(b)

hendaklah disifatkan sebagai perintah Mahkamah Sesyen atau Mahkamah Majistret, mengikut mana-mana yang berkenaan, dan dikuatkuasakan sewajarnya oleh mana-mana pihak kepada prosiding itu.

(2)

Bagi maksud perenggan (1)(b), dalam hal jika award yang dibuat oleh Tribunal tidak dipatuhi, Setiausaha kepada Tribunal hendaklah menghantar suatu salinan award yang dibuat oleh

Tribunal kepada Mahkamah Sesyen atau Mahkamah Majistret, mengikut mana-mana yang berkenaan, yang mempunyai bidang kuasa di tempat yang dimaksudkan oleh award itu atau di tempat award itu dibuat dan Mahkamah hendaklah menyebabkan salinan itu direkodkan.

Penalti jenayah kerana kegagalan mematuhi

Seksyen 62

(2)

Dalam hal suatu kesalahan yang berterusan, pesalah boleh, sebagai tambahan kepada penalti di bawah subseksyen (1), didenda tidak melebihi satu ribu ringgit bagi setiap hari atau sebahagian daripada sehari selama kesalahan itu berterusan selepas sabitan.

Tatacara jika tiada peruntukan dibuat

Seksyen 63

Tertakluk kepada Akta ini dan mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Akta ini, Tribunal hendaklah menerima pakai tatacara yang difikirkannya sesuai dan wajar.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 51

Seksyen 64

Ketiadaan bentuk

Tiada prosiding Tribunal atau award atau dokumen lain Tribunal boleh diketepikan atau dibatalkan kerana ketiadaan bentuk.

Pelupusan dokumen, dsb.

Seksyen 65

(2)

Jika tiada seorang pun menerima penghantarserahan dokumen, rekod, bahan atau harta lain yang disebut dalam subseksyen (1), selepas tempoh enam bulan, pemunyaan dokumen, rekod, bahan atau harta lain itu hendaklah disifatkan telah berpindah kepada dan menjadi terletak hak pada Kerajaan.

Tindakan atau peninggalan yang dibuat dengan suci hati

Seksyen 66

Tiada tindakan atau guaman boleh dimulakan atau dikekalkan dalam mana-mana mahkamah terhadap—

(a)

Tribunal;

(b)

anggota Tribunal; atau

(c)

seseorang yang diberi kuasa untuk bertindak bagi atau bagi pihak Tribunal, bagi apa-apa tindakan atau peninggalan yang dilakukan dengan suci hati dalam melaksanakan fungsinya dan menjalankan kuasanya di bawah Akta ini.

Peraturan-peraturan berkenaan dengan Tribunal

Seksyen 67

(2)

Tanpa menjejaskan keluasan subseksyen (1), peraturan-peraturan boleh dibuat bagi—

(a)

menetapkan tanggungjawab anggota Tribunal;

(b)

menetapkan tatacara Tribunal;

(c)

menetapkan borang untuk digunakan dalam prosiding di bawah Bahagian ini;

(d)

menetapkan dan mengenakan fi dan memperuntukkan cara bagi pemungutan dan pembayaran fi itu;

(e)

menetapkan apa-apa perkara lain yang dikehendaki supaya ditetapkan di bawah Bahagian ini.

PENGAMBILALIHAN KAWALAN

Tafsiran

Seksyen 68

Dalam Bahagian ini, melainkan jika konteksnya menghendaki makna yang lain—

“pemegang lesen” termasuklah—

(a)

seseorang yang memegang suatu lesen di bawah Akta ini;

(b)

seseorang yang dikecualikan daripada memegang lesen yang diberikan di bawah Akta ini; dan

(c)

seseorang yang memegang, mengawal atau mengendalikan aset yang menjadi sebahagian daripada perkhidmatan pengurusan sisa pepejal dan perkhidmatan pengurusan pembersihan awam.

Pemegang lesen hendaklah memaklumkan Perbadanan

Seksyen 69

Mana-mana pemegang lesen yang mendapati bahawa—

(a)

ia adalah tidak solven; atau

(b)

ia telah menggantungkan pembayaran hingga apa-apa takat yang menjejaskan pengendaliannya, hendaklah dengan segera memaklumkan Perbadanan mengenai hakikat itu.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 53

Tindakan Perbadanan berkenaan dengan pemegang lesen dalam hal keadaan tertentu

Seksyen 70

(a)

telah dimaklumkan oleh pemegang lesen mengenai apa-apa hal keadaan yang disebut dalam seksyen 69;

atau

(b)

berpuas hati—

(i)

bahawa lesen itu atau pemberikuasaan pemegang lesen telah dibatalkan dan pemegang lesen terus menyediakan perkhidmatan pengurusan sisa pepejal dan perkhidmatan pengurusan pembersihan awam berlanggaran dengan Akta ini atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah

Akta ini;

(ii)

bahawa telah berlakunya atau ada pelanggaran oleh pemegang lesen mengenai apa-apa arahan

Perbadanan yang sebegitu serius sehingga menjadikannya tidak wajar bagi pemegang lesen untuk terus memegang lesennya;

(iii)

bahawa pemegang lesen tidak solven atau telah menggantungkan pembayaran hingga apa-apa takat yang menjejaskan pengendaliannya atau bahawa terdapat fakta atau hal keadaan yang berkemungkinan akan membawa kepada pemegang lesen menjadi tidak solven atau kepada pemegang lesen menggantungkan pembayaran hingga apa-apa takat yang menjejaskan pengendaliannya; atau

(iv)

bahawa pemegang lesen telah melanggar mana-mana peruntukan Akta ini atau telah melanggar apa-apa syarat lesennya yang sebegitu serius sehingga menjadikannya tidak wajar bagi pemegang lesen itu terus memegang lesennya,

Perbadanan boleh, melalui perintah yang disiarkan dalam Warta, menjalankan mana-mana satu atau lebih daripada kuasa yang berikut, sebagaimana yang disifatkannya perlu:

(A)

menghendaki pemegang lesen untuk mengambil apa-apa langkah, tindakan atau untuk melakukan atau tidak melakukan apa-apa perbuatan atau benda berhubung dengan pemegang lesen itu atau perniagaan, pengarah atau pegawainya sebagaimana yang dinyatakan, dan dalam tempoh yang dinyatakan, oleh Perbadanan dalam perintah itu;

Undang-Undang Malaysia 54

(B)

walau apa pun apa-apa jua yang terdapat dalam mana-mana undang-undang bertulis atau apa-apa had yang terkandung dalam dokumen penubuhan pemegang lesen, menyingkirkan seseorang pegawai pemegang lesen daripada jawatannya berkuat kuasa dari tarikh yang dinyatakan dalam perintah itu;

(C)

walau apa pun apa-apa jua yang terdapat dalam mana-mana undang-undang bertulis atau apa-apa had yang terkandung dalam dokumen penubuhan pemegang lesen, khususnya, had tentang bilangan minimum atau maksimum pengarah—

(i)

menyingkirkan mana-mana pengarah pemegang lesen daripada jawatannya berkuat kuasa dari tarikh yang dinyatakan dalam perintah itu; atau

(ii)

melantik seorang atau lebih sebagai pengarah atau pengarah-pengarah pemegang lesen dan mengadakan peruntukan bagi mana-mana orang yang dilantik sedemikian dibayar apa-apa saraan oleh pemegang lesen itu sebagaimana yang dinyatakan dalam perintah itu; atau

(D)

melantik seseorang untuk menasihati pemegang lesen berhubung dengan penjalanan sepatutnya perniagaannya dan mengadakan peruntukan bagi orang yang dilantik sedemikian dibayar apa-apa saraan oleh pemegang lesen itu sebagaimana yang dinyatakan dalam perintah itu.

(2)

Kuasa Perbadanan di bawah perenggan (1)(B), (C) dan (D)

hendaklah dijalankan hanya dengan persetujuan Menteri terlebih dahulu.

(3)

Jika mana-mana hal keadaan yang dinyatakan dalam perenggan (1)(a) dan (b) wujud berkenaan dengan pemegang lesen dan Perbadanan berpendapat bahawa adalah perlu demi kepentingan awam, Perbadanan boleh, sama ada atau tidak Perbadanan telah menjalankan mana-mana kuasanya di bawah perenggan (1)(A),

(B)

, (C) atau (D), membuat syor kepada Menteri—

(a)

supaya Perbadanan mengambil alih kawalan ke atas keseluruhan harta, perniagaan dan hal ehwal pemegang lesen itu dan menjalankan keseluruhan perniagaan dan hal ehwalnya;

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 55

(b)

supaya Perbadanan mengambil alih kawalan ke atas apa-apa bahagian harta, perniagaan dan hal ehwal pemegang lesen itu sebagaimana yang dinyatakan oleh Perbadanan dan menjalankan mana-mana bahagian perniagaan dan hal ehwal itu;

(c)

supaya Perbadanan melantik mana-mana orang untuk menjalankan mana-mana kuasa Perbadanan di bawah perenggan (a) atau (b) bagi pihak Perbadanan; atau

(d)

supaya belanja Perbadanan, atau saraan orang yang dilantik sedemikian di bawah perenggan (c), mengikut mana-mana yang berkenaan, dibayar daripada aset pemegang lesen itu dengan diberikan keutamaan daripada semua tuntutan lain sama ada bercagar atau tidak bercagar.

(4)

Jika Menteri bersetuju dengan syor Perbadanan di bawah subseksyen (3), dia hendaklah membuat suatu perintah yang hendaklah disiarkan dalam Warta yang menyatakan keputusannya dan tindakan yang hendaklah diambil oleh Perbadanan dengan sewajarnya.

(5)

Suatu perintah Perbadanan di bawah subseksyen (1) atau suatu perintah Menteri di bawah subseksyen (4) boleh dipinda atau digantikan dari semasa ke semasa oleh suatu perintah lanjut di bawah subseksyen (1) atau (4), oleh Perbadanan atau Menteri, mengikut mana-mana yang berkenaan.

(6)

Tiada perintah di bawah subseksyen (1), (4) atau (5) boleh dibuat melainkan jika—

(a)

pemegang lesen yang berkenaan dengannya perintah itu hendak dibuat; dan

(b)

dalam hal suatu perintah di bawah perenggan (1)(B) atau subperenggan (C)(i), pegawai atau pengarah yang hendak disingkirkan daripada jawatan itu, telah diberi suatu peluang yang munasabah untuk membuat representasi terhadap, atau selainnya berkenaan dengan, perintah yang dicadangkan itu.

(7)

Walau apa pun subseksyen (6), jika pada pendapat

Perbadanan—

(a)

dalam hal suatu perintah yang dibuat oleh Perbadanan di bawah subseksyen (1) atau (5); atau

Undang-Undang Malaysia 56

(b)

dalam hal suatu perintah yang dibuat oleh Menteri di bawah subseksyen (4) atau (5), apa-apa kelengahan akan memudaratkan kepentingan penghasil sisa pepejal atau orang ramai atau kepada mana-mana kumpulan orang ramai, perintah itu boleh dibuat dahulu dan peluang untuk membuat representasi terhadap atau selainnya berhubung dengan perintah itu hendaklah, dalam hal itu, diberikan sebaik selepas perintah itu dibuat, dan perintah itu boleh, berikutan daripada representasi sedemikian sama ada disahkan atau dipinda atau digantikan di bawah subseksyen (5), atau dibatalkan di bawah subseksyen (8).

(8)

Suatu perintah yang dibuat di bawah subseksyen (1), (4)

atau (5), boleh dibatalkan oleh Perbadanan atau Menteri, mengikut mana-mana yang berkenaan, mengikut cara sebagaimana perintah itu dibuat.

(9)

Seseorang yang melanggar perintah Perbadanan di bawah perenggan (1)(A), (B), (C) atau (D) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi dua ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi dua tahun atau kedua-duanya.

KAWALAN KE ATAS PENGHASIL SISA PEPEJAL DAN ORANG

YANG MEMILIKI SISA PEPEJAL TERKAWAL

Larangan terhadap pelonggokan, pengolahan, dsb., sisa pepejal terkawal tanpa kebenaran

Seksyen 71

(2)

Semua sisa pepejal terkawal hendaklah dilonggokkan, diolah, disimpan, distorkan atau dilupuskan hanya di kemudahan pengurusan sisa pepejal yang dilesenkan di bawah Akta ini.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 57

(3)

Walau apa pun subseksyen (2), Ketua Pengarah boleh, melalui pemberitahuan yang disiarkan dalam Warta, menentukan apa-apa kategori sisa pepejal terkawal yang boleh dilonggokkan, diolah, disimpan, distorkan atau dilupuskan selain mengikut Akta ini atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Akta ini atau di kawasan selain kemudahan pengurusan sisa pepejal.

(4)

Pada menjalankan kuasanya di bawah subseksyen (3),

Ketua Pengarah hendaklah mengambil kira—

(a)

apa-apa sisa pepejal terkawal yang cukup kecil atau sementara sifatnya sehingga sisa pepejal terkawal itu boleh dikecualikan daripada pemakaian subseksyen

(2)

;

(b)

apa-apa cara pengolahan atau pelupusan apa-apa sisa pepejal terkawal yang tidak begitu berbahaya sehingga sisa pepejal itu boleh dikecualikan daripada pemakaian subseksyen (2); dan

(c)

hal yang baginya kawalan yang memadai diperuntukkan di bawah mana-mana undang-undang bertulis lain.

(5)

Tiada seorang pun pemunya atau penghuni kemudahan pengurusan sisa pepejal yang dilesenkan boleh menerima, memproses atau mengolah apa-apa sisa pepejal terkawal selain mengikut Akta ini.

(6)

Mana-mana orang yang memiliki apa-apa sisa pepejal terkawal hendaklah tanpa kelengahan yang tidak munasabah memaklumkan Ketua Pengarah tentang apa-apa pelupusan sisa pepejal terkawal yang tidak disengajakan atau tidak dimaksudkan di mana-mana tempat atau kawasan, selain tempat atau kawasan yang orang itu dibenarkan di bawah Akta ini untuk melupuskan apa-apa sisa pepejal terkawal.

(7)

Mana-mana pemunya atau penghuni mana-mana premis hendaklah mengambil segala langkah yang munasabah untuk mengelakkan pelupusan sisa pepejal terkawal yang tidak dibenarkan di premisnya dan hendaklah tanpa kelengahan yang tidak munasabah memaklumkan Ketua Pengarah mengenai pelupusan tanpa kebenaran itu.

Undang-Undang Malaysia 58

(8)

Mana-mana orang yang melanggar subseksyen (1) atau (5)

melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak kurang daripada sepuluh ribu ringgit dan tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak kurang daripada enam bulan dan tidak melebihi lima tahun atau kedua-duanya.

Larangan terhadap pelepasan sisa pepejal terkawal yang tidak dibenarkan

Seksyen 72

(2)

Tiada seorang pun boleh menyebabkan, membantu, bersubahat atau membenarkan terlepasnya apa-apa sisa pepejal terkawal daripada milikan orang lain.

(3)

Mana-mana orang yang melanggar subseksyen (1) atau (2)

melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak kurang daripada sepuluh ribu ringgit dan tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi lima tahun atau kedua-duanya.

Sisa pepejal hendaklah diletakkan di dalam bekas atau di tapak pelonggokan sisa pepejal terkawal

Seksyen 73

(2)

Tiada seorang pun, melainkan jika orang itu dilesenkan di bawah Akta ini untuk memungut sisa pepejal, boleh mengisih, mengusik atau selainnya mengganggu apa-apa bekas atau kebuk bekas sisa pepejal terkawal, yang diletakkan dengan tujuan supaya bekas itu dikosongkan, ataupun dilonggokan di mana-mana

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 59

tempat yang disebabkan supaya disediakan oleh Ketua Pengarah atau Perbadanan untuk pemungutan dan pelupusan sisa pepejal terkawal—

(a)

tanpa mengambil kira siapa yang menyediakan bekas itu atau menyebabkan bekas itu disediakan; dan

(b)

sama ada atau tidak bekas itu digunakan bagi maksud umum atau persendirian.

(3)

Mana-mana orang yang melanggar subseksyen (2) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu ribu ringgit.

(4)

Ketua Pengarah boleh mengecualikan pemungutan sisa pepejal yang boleh dikitar semula yang dijalankan oleh kumpulan amal atau mana-mana pertubuhan daripada peruntukan subseksyen (2).

Kuasa untuk mengarahkan supaya sisa pepejal terkawal diasingkan, dikendalikan dan distorkan

Seksyen 74

(2)

Mana-mana orang yang tidak mematuhi arahan di bawah subseksyen (1) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu ribu ringgit.

Kuasa untuk mengarahkan supaya sisa pepejal terkawal dialihkan

Seksyen 75

(2)

Suatu arahan di bawah subseksyen (1) boleh menghendaki orang yang diarahkan itu untuk menghantar sisa pepejal terkawal itu membayar kos pengolahan atau pelupusan sisa pepejal terkawal itu.

(3)

Jika sisa pepejal terkawal itu tidak dihantar sebagaimana yang diarahkan di bawah subseksyen (1)—

(a)

Ketua Pengarah hendaklah menyebabkan sisa pepejal terkawal itu dipungut oleh mana-mana orang yang diberi kuasa oleh Ketua Pengarah; dan

(b)

kos yang ditanggung dalam memungut sisa pepejal terkawal itu oleh orang yang diberi kuasa di bawah perenggan (a) hendaklah menjadi hutang yang kena dibayar kepada Kerajaan dan hendaklah boleh didapatkan dengan sewajarnya.

(4)

Ketua Pengarah boleh, apabila dibuat permohonan oleh mana-mana orang dan dengan apa-apa syarat yang difikirkannya patut membenarkan penstoran apa-apa jenis sisa pepejal yang boleh dikitar semula atau apa-apa konsainan sisa pepejal terkawal di mana-mana premis.

(5)

Mana-mana orang yang tidak mematuhi arahan di bawah seksyen ini melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak kurang daripada sepuluh ribu ringgit dan tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua-duanya.

Kuasa untuk mengarahkan supaya sisa pepejal terkawal yang dilonggokkan atau dilupuskan dengan menyalahi undang-undang dialihkan

Seksyen 76

Undang-Undang Malaysia 60

(a)

pemunya atau penghuni premis;

(b)

orang yang melonggokkan atau melupuskan sisa pepejal terkawal; atau

(c)

penghasil sisa pepejal, mengarahkannya supaya mengalihkan sisa pepejal terkawal itu dari premis itu dalam tempoh tidak lebih daripada tiga hari dari tarikh penyampaian notis itu.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 61

(2)

Jika sisa pepejal terkawal itu tidak dialihkan sebagaimana yang diarahkan di bawah subseksyen (1), Ketua Pengarah boleh menyebabkan sisa pepejal terkawal itu dialihkan oleh mana-mana orang lain yang diberi kuasa oleh Ketua Pengarah.

(3)

Jika Ketua Pengarah menjalankan kuasa yang diberikan kepadanya di bawah subseksyen (2), kos yang ditanggung dalam mengalihkan sisa pepejal terkawal itu hendaklah menjadi hutang yang kena dibayar kepada Kerajaan dan hendaklah didapatkan dengan sewajarnya daripada—

(a)

pemunya atau penghuni tanah atau premis itu melainkan jika dia membuktikan bahawa dia tidak membuat atau menyebabkan atau membenarkan pelonggokan sisa pepejal terkawal itu dan dia telah mengambil segala langkah yang munasabah untuk mengelakkan pelonggokan di premis itu;

(b)

orang yang melonggokkan atau melupuskan atau menyebabkan atau membenarkan sisa pepejal terkawal itu dilonggokkan atau dilupuskan; atau

(c)

penghasil sisa pepejal.

(4)

Ketua Pengarah boleh memberikan arahan kepada pemunya atau penghuni mana-mana premis supaya membenarkan akses ke premis itu bagi sisa pepejal terkawal yang dilonggokkan dengan menyalahi undang-undang dialihkan oleh mana-mana orang yang diarahkan oleh Ketua Pengarah.

(5)

Mana-mana orang yang tidak mematuhi arahan di bawah subseksyen (4) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak kurang daripada sepuluh ribu ringgit dan tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua-duanya.

Kesalahan kerana menyebabkan kerosakan kepada kenderaan, bekas atau kemudahan pengurusan sisa pepejal lain

Seksyen 77

(2)

Mana-mana orang yang menyebabkan apa-apa kerosakan di bawah subseksyen (1) hendaklah, sebagai tambahan kepada penalti di bawah subseksyen itu, membaiki atau bertanggungan untuk membayar ganti rugi sepenuhnya bagi kerosakan yang telah dilakukannya dalam masa yang dinyatakan sebagaimana yang difikirkan patut oleh mahkamah.

(3)

Tanpa menjejaskan keluasan subseksyen (1), mana-mana mahkamah yang di hadapannya seseorang dipertuduh atas suatu kesalahan di bawah Akta ini—

(a)

boleh mentaksirkan pampasan yang kena dibayar di bawah seksyen ini; dan

(b)

boleh membuat perintah bagi pembayaran pampasan itu, dan mana-mana perintah sedemikian boleh dikuatkuasakan seolah-olah perintah itu suatu penghakiman dalam tindakan sivil.

(4)

Tiada apa-apa jua boleh berkuat kuasa untuk melepaskan seseorang yang dengannya perjanjian telah dibuat di bawah seksyen 4 atau seorang pemegang lesen daripada tanggungan yang berbangkit di bawah subseksyen (1) dan orang atau pemegang lesen itu hendaklah juga bertanggungan atas apa-apa kerosakan yang ditunjukkan telah disebabkan oleh apa-apa tindakan atau peninggalan yang sengaja atau terburu-buru atau cuai orang yang diambil kerja olehnya, atau pekhidmat atau ejennya.

PERUNTUKAN PENGUATKUASAAN

Pegawai diberi kuasa

Seksyen 78

(2)

Mana-mana pegawai sedemikian hendaklah disifatkan sebagai pekhidmat awam mengikut pengertian Kanun Keseksaan

[Akta 574].

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 63

(3)

Pada menjalankan mana-mana kuasa penguatkuasaan di bawah Akta ini, seseorang pegawai diberi kuasa hendaklah apabila diminta mengemukakan kepada orang yang terhadapnya dia bertindak kuasa yang dikeluarkan kepadanya oleh Ketua

Pengarah.

(4)

Ketua Pengarah hendaklah mempunyai segala kuasa, fungsi dan kewajipan seorang pegawai diberi kuasa.

Kuasa penguatkuasaan

Seksyen 79

(a)

meminta dan memeriksa apa-apa buku, dokumen, surat cara atau rekod dan membuat salinan atau mengambil cabutan daripada buku, dokumen, surat cara atau rekod itu yang ada dalam jagaan atau kawalan mana-mana orang berkenaan dengan apa-apa perkara di bawah Akta ini;

(b)

melawat, memasuki, meneliti dan memeriksa dengan atau tanpa notis terlebih dahulu mana-mana kemudahan pengurusan sisa pepejal, tanah atau premis lain pada bila-bila masa tetapi tidak boleh dengan tidak perlu menghalang atau mengganggu apa-apa kerja dalamnya;

(c)

menyiasat berkenaan dengan mana-mana kemudahan pengurusan sisa pepejal, tanah atau premis lain—

(i)

untuk memastikan penyenggaraan dan kebersihan sepatutnya mana-mana kemudahan pengurusan sisa pepejal, tanah atau premis lain;

(ii)

apa-apa perkara atau benda berkenaan dengan atau berhubung dengan keselamatan atau kesihatan mana-mana orang yang tinggal di sekitar kemudahan pengurusan sisa pepejal itu atau yang menyebabkan atau berkemungkinan menyebabkan kerosakan kepada harta;

(iii)

kesan apa-apa pengendalian atau amalan terhadap keselesaan mana-mana kawasan atau tempat;

atau

(iv)

sama ada terdapat kepadatan atau pengumpulan gas atau cecair beracun; atau

Undang-Undang Malaysia 64

(d)

mengambil sampel apa-apa bahan atau benda yang dijumpai di kemudahan pengurusan sisa pepejal, di atas tanah atau di premis lain, dan sampel udara atau air di, di atas atau di sekitar kemudahan pengurusan sisa pepejal, tanah atau premis lain itu.

(2)

Jika, semasa pemeriksaan mana-mana kemudahan pengurusan sisa pepejal oleh Ketua Pengarah, didapati oleh Ketua Pengarah bahawa keadaan kemudahan pengurusan sisa pepejal itu sebegitu rupa sehingga keselamatan atau kesihatan mana-mana orang yang tinggal di sekitar kemudahan pengurusan sisa pepejal itu terdedah kepada bahaya, Ketua Pengarah—

(a)

boleh mengambil apa-apa langkah, sama ada di kemudahan pengurusan sisa pepejal yang terjejas atau di atas tanah yang bersempadanan, termasuk menutup kemudahan pengurusan sisa pepejal itu, sebagaimana yang didapati munasabah oleh Ketua Pengarah untuk mengelakkan bahaya sedemikian; dan

(b)

berhak mendapatkan kos dan perbelanjaan yang dilakukan dalam berbuat demikian daripada pemegang lesen kemudahan pengurusan sisa pepejal itu.

Kuasa penyiasatan

Seksyen 80

(2)

Tiap-tiap orang yang dikehendaki oleh seseorang pegawai diberi kuasa untuk memberikan maklumat atau mengemukakan apa-apa dokumen atau barang lain yang berhubungan dengan pelakuan apa-apa kesalahan yang orang itu berkuasa untuk memberikannya hendaklah terikat di sisi undang-undang untuk memberikan maklumat itu atau mengemukakan dokumen atau barang lain itu.

Menggeledah dan menyita dengan waran

Seksyen 81

(a)

untuk memasuki mana-mana premis dan menggeledah, menyita dan menahan apa-apa harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain;

(b)

untuk memeriksa, membuat salinan, atau mengambil cabutan daripada, mana-mana buku, rekod, dokumen atau barang lain yang disita dan ditahan;

(c)

mengambil milikan, dan mengalihkan dari premis itu, apa-apa harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain yang disita sedemikian atau menahannya selama apa-apa tempoh yang diperlukan;

(d)

memeriksa mana-mana orang yang ada di dalam, atau di premis itu, dan bagi maksud pemeriksaan itu, menahan orang itu dan memindahkannya ke mana-mana tempat sebagaimana yang perlu untuk memudahkan penggeledahan itu, dan menyita dan menahan apa-apa harta atau dokumen yang dijumpai pada orang itu; atau

(e)

memecah buka, memeriksa dan menggeledah apa-apa bejana, bekas atau barang lain.

(2)

Seseorang pegawai diberi kuasa yang bertindak di bawah subseksyen (1) boleh, jika perlu berbuat demikian—

(a)

memecah buka mana-mana pintu luar atau dalam mana-mana premis dan masuk ke dalam premis itu;

(b)

dengan kekerasan masuk ke dalam mana-mana premis dan tiap-tiap bahagiannya;

(c)

dengan kekerasan mengalihkan apa-apa halangan kepada kemasukan, penggeledahan, penyitaan, penahanan atau pemindahan itu yang dia diberi kuasa untuk melaksanakannya; atau

(d)

menahan mana-mana orang yang ditemui di mana-mana premis yang digeledah di bawah subseksyen (1) sehingga penggeledahan itu selesai.

Undang-Undang Malaysia 66

(3)

Jika, oleh sebab jenis, saiz atau jumlahnya, pengalihan mana-mana harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain yang disita di bawah seksyen ini tidak dapat dilaksanakan, pegawai diberi kuasa yang menyita hendaklah, dengan apa-apa cara, mengelak harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain itu.

(4)

Mana-mana orang yang, tanpa kuasa yang sah, memecahkan, mengganggu atau merosakkan lak yang disebut dalam subseksyen (3) atau mengalihkan harta, kelengkapan, jentera, buku rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain yang dilak atau, cuba berbuat demikian melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua-duanya dan dalam hal suatu kesalahan yang berterusan boleh didenda tidak melebihi satu ribu ringgit bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari kesalahan itu berterusan selepas sabitan.

Menggeledah dan menyita tanpa waran

Seksyen 82

Jika seseorang pegawai diberi kuasa berpuas hati atas maklumat yang diterima bahawa dia mempunyai sebab yang munasabah untuk mempercayai bahawa oleh sebab kelengahan dalam memperoleh suatu waran geledah di bawah seksyen 81 penyiasatan akan terjejas teruk atau keterangan mengenai pelakuan suatu kesalahan mungkin diganggu, dipindahkan, dirosakkan atau dimusnahkan, pegawai itu boleh memasuki premis itu dan menjalankan dalam, di atas dan berkenaan dengan premis itu segala kuasa yang disebut dalam seksyen 81 dengan cara yang sepenuhnya dan secukupnya seolah-olah dia diberi kuasa untuk berbuat demikian oleh suatu waran yang dikeluarkan di bawah seksyen itu.

Seksyen 83

Capaian kepada data berkomputer

(2)

Bagi maksud seksyen ini, pegawai diberi kuasa itu hendaklah diberikan kata laluan, kod penyulitan, kod penyahsulitan, perisian atau perkakasan yang perlu dan apa-apa cara lain yang dikehendaki bagi capaiannya untuk membolehkan data berkomputer difahami.

Kuasa untuk memberhentikan, menggeledah dan menyita kenderaan

Seksyen 84

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 67

(2)

Orang yang mengawal atau menjaga kenderaan itu hendaklah, jika dikehendaki berbuat demikian oleh pegawai diberi kuasa—

(a)

memberhentikan kenderaan itu dan membenarkan pegawai diberi kuasa untuk memeriksanya; dan

(b)

membuka semua bahagian kenderaan itu untuk diperiksa dan mengambil segala langkah yang perlu untuk membolehkan atau memudahkan penjalanan pemeriksaan sebagaimana yang didapati perlu oleh pegawai diberi kuasa.

(3)

Mana-mana orang yang melanggar subseksyen (2) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua-duanya dan dalam hal suatu kesalahan yang berterusan boleh didenda tidak melebihi satu ribu ringgit bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari kesalahan itu berterusan selepas sabitan.

Undang-Undang Malaysia 68

Senarai benda yang disita

Seksyen 85

(a)

jika premis telah digeledah di bawah seksyen 81 atau 82, penghuni premis yang telah digeledah itu, atau kepada ejen atau pekhidmatnya, di premis itu; dan

(b)

jika kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu disita di bawah seksyen 84, orang yang mengawal atau menjaga kenderaan itu.

(2)

Jika premis itu tidak berpenghuni, pegawai yang menyita hendaklah bilamana mungkin menampalkan senarai benda yang disita itu di tempat yang mudah dilihat di premis itu.

Pemulangan sementara harta, dsb., yang disita

Seksyen 86

Jika apa-apa harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain, atau apa-apa kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu, disita di bawah Akta ini, Ketua Pengarah boleh, mengikut budi bicaranya, memulangkan buat sementara benda itu kepada pemunya atau orang yang daripada milikan, jagaan atau kawalannya benda itu disita—

(a)

tertakluk kepada apa-apa terma dan syarat yang dikenakan oleh Ketua Pengarah; dan

(b)

tertakluk, dalam apa-apa hal, kepada jaminan yang mencukupi diberikan sehingga Ketua Pengarah berpuas hati bahawa benda itu akan diserahkan kepadanya apabila diminta atau dikemukakan di hadapan mahkamah yang mempunyai bidang kuasa berwibawa.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 69

Kuasa untuk menghendaki kehadiran orang yang mempunyai pengetahuan tentang kes

Seksyen 87

(2)

Jika mana-mana orang enggan hadir sebagaimana yang dikehendaki sedemikian, pegawai diberi kuasa itu boleh melaporkan keengganan itu kepada Majistret yang hendaklah mengeluarkan suatu saman untuk memastikan kehadiran orang itu sebagaimana yang dikehendaki oleh perintah yang dibuat di bawah subseksyen (1).

Pemeriksaan orang yang mempunyai pengetahuan tentang kes

Seksyen 88

(2)

Orang yang diperiksa di bawah subseksyen (1) itu adalah terikat di sisi undang-undang untuk menjawab semua soalan yang berhubungan dengan kes itu yang diajukan kepadanya oleh pegawai diberi kuasa itu, tetapi orang itu boleh enggan menjawab mana-mana soalan yang jawapannya berkecenderungan mendedahkannya kepada pertuduhan jenayah, atau penalti atau pelucuthakan.

(3)

Seseorang yang membuat suatu pernyataan di bawah seksyen ini adalah terikat di sisi undang-undang untuk menyatakan yang benar, sama ada atau tidak pernyataan itu dibuat secara keseluruhannya atau sebahagiannya dalam menjawab soalan.

(4)

Seorang pegawai diberi kuasa yang memeriksa seseorang di bawah subseksyen (1) hendaklah terlebih dahulu memaklumkan orang itu mengenai peruntukan subseksyen (2) dan (3).

Undang-Undang Malaysia 70

(5)

Sesuatu pernyataan yang dibuat oleh mana-mana orang di bawah seksyen ini hendaklah, bilamana mungkin, diubah ke dalam bentuk bertulis dan ditandatangani oleh orang yang membuatnya atau dilekatkan cap ibu jarinya, mengikut mana-mana yang berkenaan—

(a)

selepas pernyataan itu dibacakan kepadanya dalam bahasa dia membuatnya; dan

(b)

selepas dia diberi peluang untuk membuat apa-apa pembetulan yang dia mahu.

Kebolehterimaan pernyataan

Seksyen 89

(2)

Apabila mana-mana saksi dipanggil bagi pendakwaan atau bagi pembelaan, selain tertuduh, mahkamah hendaklah, atas permintaan tertuduh atau pendakwa, merujuk kepada mana-mana pernyataan yang dibuat oleh saksi itu kepada seseorang pegawai diberi kuasa semasa suatu penyiasatan di bawah Akta ini dan boleh kemudiannya, jika difikirkan patut oleh mahkamah demi kepentingan keadilan, mengarahkan supaya tertuduh diberikan suatu salinan pernyataan itu dan pernyataan itu boleh digunakan untuk mencabar kebolehpercayaan saksi itu mengikut cara yang diperuntukkan oleh Akta Keterangan 1950 [Akta 56].

(3)

Jika tertuduh telah membuat suatu pernyataan semasa suatu penyiasatan, pernyataan itu boleh diterima sebagai keterangan bagi menyokong pembelaannya semasa perbicaraan.

(4)

Tiada apa-apa jua dalam seksyen ini boleh disifatkan terpakai bagi mana-mana pernyataan yang dibuat semasa suatu perbarisan cam atau terangkum dalam seksyen 27 atau perenggan 32(1)(a), (i) dan (j) Akta Keterangan 1950.

(5)

Apabila mana-mana orang dipertuduh atas apa-apa kesalahan berhubung dengan—

(a)

pembuatan; atau

(b)

kandungan,

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 71

apa-apa pernyataan yang dibuat olehnya kepada seseorang pegawai diberi kuasa semasa suatu penyiasatan yang dibuat di bawah Akta ini, pernyataan itu boleh digunakan sebagai keterangan dalam kes pendakwaan.

Pelucuthakan atau pelepasan harta, dsb., yang disita

Seksyen 90

(2)

Jika pendakwaan dimulakan berkenaan dengan apa-apa harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain, atau apa-apa kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu, di bawah Akta ini, mahkamah yang di hadapannya pendakwaan berkenaan telah dijalankan boleh memerintahkan pelucuthakan atau pelepasan harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain itu, atau kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu.

(3)

Mahkamah hendaklah memerintahkan pelucuthakan harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain, atau kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu yang disebut dalam subseksyen (1) jika dibuktikan sehingga mahkamah berpuas hati bahawa suatu kesalahan di bawah Akta ini telah dilakukan dan bahawa benda itu ialah hal perkara atau telah digunakan dalam melakukan kesalahan itu, walaupun tiada seorang pun telah disabitkan atas kesalahan itu.

(4)

Jika tiada pendakwaan akan dimulakan berkenaan dengan apa-apa harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain, atau apa-apa kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu, yang disita di bawah Akta ini, pegawai diberi kuasa yang dalam jagaannya benda itu dipegang hendaklah memberitahu orang yang daripada milikan, jagaan atau kawalannya harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain itu, atau kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu, disita tentang hakikat itu dan tentang peruntukan subseksyen (7).

Undang-Undang Malaysia 72

(5)

Suatu notis di bawah subseksyen (4) hendaklah secara bertulis dan hendaklah dihantar ke alamat yang terakhir diketahui orang yang berkenaan.

(6)

Jika tiada tuntutan dibuat di bawah subseksyen (7) dalam masa tiga puluh dari tarikh penyampaian notis yang disebut dalam subseksyen (4), harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain, atau kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu, yang disita di bawah Akta ini hendaklah diambil dan disifatkan dilucuthakkan apabila habis tempoh itu.

(7)

Seseorang yang menegaskan bahawa dia ialah pemunya harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain, atau kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu, yang disebut dalam subseksyen (4) dan bahawa benda itu tidak boleh dilucuthakkan boleh dengan sendiri atau melalui ejennya yang diberi kuasa secara bertulis memberikan notis bertulis kepada pegawai diberi kuasa yang dalam milikannya benda itu dipegang bahawa dia menuntut benda itu.

(8)

Apabila diterima notis yang disebut dalam subseksyen

(7)

, pegawai diberi kuasa itu hendaklah merujukkan tuntutan itu kepada Ketua Pengarah yang—

(a)

boleh mengarahkan supaya harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain, atau kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu, dilepaskan; atau

(b)

boleh mengarahkan secara bertulis pegawai diberi kuasa, supaya merujukkan perkara itu kepada Majistret untuk diputuskan.

(9)

Majistret yang kepadanya suatu perkara dirujukkan di bawah perenggan (8)(b) hendaklah mengeluarkan saman yang menghendaki—

(a)

orang yang menegaskan bahawa dia ialah pemunya harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain, atau kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu; dan

(b)

orang yang daripadanya harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain, atau kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu, disita,

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 73

supaya hadir di hadapan Majistret dan apabila mereka hadir atau apabila mereka tidak hadir, tetapi penyampaian saman dengan sewajarnya dibuktikan, Majistret itu hendaklah meneruskan pemeriksaan perkara itu dan jika dibuktikan bahawa suatu kesalahan di bawah Akta ini telah dilakukan dan bahawa benda itu merupakan hal perkara atau telah digunakan dalam melakukan kesalahan itu hendaklah memerintahkan supaya harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain, atau kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu, dilucuthakkan dan hendaklah, jika tiada bukti sedemikian, memerintahkan pelepasannya.

(10)

Apa-apa harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain, atau kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu, yang dilucuthakkan atau disifatkan dilucuthakkan hendaklah dihantarserahkan kepada

Ketua Pengarah dan hendaklah dilupuskan oleh Ketua Pengarah mengikut arahan Majistret.

(11)

Ketua Pengarah boleh mengarahkan supaya apa-apa benda yang disita di bawah Akta ini dijual pada bila-bila masa dan hasil jualan dipegang sementara menanti keputusan apa-apa pendakwaan atau tuntutan di bawah seksyen ini jika—

(a)

benda itu adalah daripada jenis yang mudah musnah atau mudah reput dengan cepat dan semula jadi;

(b)

penjagaan benda itu melibatkan belanja dan kesusahan yang tidak munasabah; atau

(c)

benda itu dipercayai menyebabkan halangan atau bahaya kepada orang ramai.

Kos bagi memegang kelengkapan, dsb., yang disita

Seksyen 91

Jika apa-apa harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain, atau apa-apa kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu, yang disita di bawah Akta ini dipegang dalam jagaan Ketua Pengarah sementara menunggu penyelesaian apa-apa prosiding yang berkenaan dengan suatu kesalahan di bawah Akta ini, kos bagi memegang dalam jagaan hendaklah, sekiranya mana-mana orang didapati telah melakukan suatu kesalahan, menjadi hutang yang kena dibayar oleh orang itu kepada Kerajaan dan hendaklah didapatkan dengan sewajarnya.

Undang-Undang Malaysia 74

Seksyen 92

Tiada kos atau ganti rugi yang berbangkit daripada penyitaan boleh didapatkan

Tiada seorang pun boleh, dalam apa-apa prosiding di hadapan mana-mana mahkamah berkenaan dengan apa-apa harta, kelengkapan, jentera, buku, rekod, dokumen, bejana, bekas atau barang lain, atau apa-apa kenderaan atau apa-apa benda yang dijumpai di dalam kenderaan itu, yang disita dalam menjalankan atau yang berupa sebagai menjalankan mana-mana kuasa yang diberikan oleh Akta ini, berhak kepada kos prosiding itu atau kepada apa-apa ganti rugi atau relief lain melainkan jika penyitaan itu dibuat tanpa sebab yang munasabah.

Seksyen 93

Halangan

(a)

enggan memberikan mana-mana pegawai diberi kuasa akses ke mana-mana premis yang pegawai diberi kuasa itu berhak kepadanya di bawah Akta ini atau dalam melaksanakan apa-apa kewajipan yang dikenakan atau kuasa yang diberikan oleh Akta ini;

(b)

menyerang, menghalang, menggalang atau mengganggu mana-mana pegawai diberi kuasa dalam melaksanakan kewajipan atau kuasanya yang diberikan oleh Akta ini;

(c)

enggan memberikan mana-mana pegawai diberi kuasa apa-apa maklumat yang berhubungan dengan sesuatu kesalahan atau kesalahan yang disyaki di bawah Akta ini atau apa-apa maklumat lain yang semunasabahnya boleh dikehendaki daripadanya dan yang ada dalam pengetahuan atau dalam kuasanya untuk memberikannya, melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua-duanya dan dalam hal suatu kesalahan yang berterusan boleh didenda tidak melebihi satu ribu ringgit bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari kesalahan itu berterusan selepas sabitan.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 75

Pengkompaunan kesalahan

Seksyen 94

(2)

Suatu tawaran di bawah subseksyen (1) boleh dibuat pada bila-bila masa selepas kesalahan itu dilakukan, tetapi sebelum apa-apa pendakwaan baginya dimulakan, dan jika amaun yang dinyatakan dalam tawaran itu tidak dibayar dalam masa yang dinyatakan dalam tawaran itu atau dalam apa-apa tempoh pelanjutan yang boleh diberikan oleh Ketua Pengarah atau Perbadanan, pendakwaan bagi kesalahan itu boleh dimulakan pada bila-bila masa selepas itu terhadap orang yang kepadanya tawaran itu telah dibuat.

(3)

Jika suatu kesalahan telah dikompaun di bawah subseksyen (1), tiada pendakwaan boleh selepas itu dimulakan berkenaan dengan kesalahan itu terhadap orang yang kepadanya tawaran untuk mengkompaun kesalahan itu telah dibuat.

Pemulaan pendakwaan

Seksyen 95

Tiada pendakwaan bagi mana-mana kesalahan di bawah Akta ini boleh dimulakan kecuali oleh atau dengan keizinan secara bertulis Pendakwa Raya.

Seksyen 96

Kesalahan oleh pertubuhan perbadanan

Jika suatu pertubuhan perbadanan melakukan suatu kesalahan di bawah Akta ini atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Akta ini, mana-mana orang yang, pada masa kesalahan itu dilakukan merupakan seorang pengarah, pengurus, setiausaha atau pegawai lain yang seumpamanya atau yang berupa bertindak

Undang-Undang Malaysia 76

atas apa-apa sifat sedemikian, atau yang dalam apa-apa cara atau sehingga apa-apa takat bertanggungjawab bagi pengurusan apa-apa hal ehwal pertubuhan perbadanan itu, atau yang membantu dalam pengurusan sedemikian—

(a)

boleh dipertuduh secara berasingan atau bersesama dalam prosiding yang sama bersekali dengan pertubuhan perbadanan itu; dan

(b)

jika pertubuhan perbadanan itu didapati telah melakukan kesalahan itu, hendaklah disifatkan telah melakukan kesalahan itu melainkan jika, dengan mengambil kira jenis fungsinya atas sifat itu dan segala hal keadaan, dia membuktikan—

(i)

bahawa kesalahan itu telah dilakukan tanpa pengetahuan, persetujuan atau pembiarannya;

dan

(ii)

bahawa dia telah mengambil segala langkah yang munasabah dan menjalankan segala usaha yang wajar untuk menghalang pelakuan kesalahan itu.

Penyampaian dokumen

Seksyen 97

(a)

dengan menghantarserahkan dokumen itu kepada orang itu atau dengan menghantarserahkan dokumen itu kepada seseorang anggota keluarganya yang dewasa di tempat kediaman orang itu yang terakhir diketahui;

(b)

dengan meninggalkan dokumen itu di tempat kediaman atau perniagaan orang itu yang lazim atau yang terakhir diketahui dalam suatu sampul yang dialamatkan kepada orang itu; atau

(c)

dengan menghantar dokumen itu melalui pos berdaftar yang dialamatkan kepada orang itu di tempat kediaman atau perniagaan orang itu yang lazim atau yang terakhir diketahui.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 77

(2)

Sesuatu dokumen yang dikehendaki disampaikan kepada pemunya atau penghuni mana-mana premis—

(a)

hendaklah disifatkan telah dialamatkan dengan sepatutnya jika dialamatkan dengan perihalan “pemunya” atau

“penghuni” premis itu tanpa nama atau perihalan lanjut;

dan

(b)

boleh disampaikan—

(i)

dengan menghantarserahkan dokumen itu kepada seorang dewasa yang berada di premis itu; atau

(ii)

jika tiada orang sedemikian di premis itu yang kepadanya dokumen itu boleh dengan usaha yang munasabah dihantarserahkan, melalui pengiklanan sekurang-kurangnya dalam satu akhbar tempatan.

Ketidaktepatan dalam dokumen

Seksyen 98

(2)

Tiada prosiding yang diambil di bawah atau menurut kuasa Akta ini atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Akta ini boleh menjadi tidak sah kerana ketidaktepatan bentuk.

Kebertanggungan pemindah hakmilik

Seksyen 99

(2)

Tiada apa-apa jua dalam Akta ini boleh menyentuh kebertanggungan pembeli atau penerima pindahan hakmilik itu untuk membayar kos dan belanja berkenaan dengan harta yang disebut dalam subseksyen (1) atau menyentuh hak Ketua Pengarah atau pemegang lesen, mengikut mana-mana yang berkenaan, untuk mendapatkan kos dan belanja itu daripada, atau untuk menguatkuasakan mana-mana obligasi di bawah Akta ini terhadap, pembeli atau penerima pindahan hakmilik itu.

Kemudahan pengurusan sisa pepejal yang dipasang atau dibina tanpa kebenaran sebelum permulaan kuat kuasa Akta ini

Seksyen 100

(a)

mana-mana kemudahan pengurusan sisa pepejal telah dipasang atau dibina tanpa kebenaran di bawah mana-mana undang-undang bertulis sebelum permulaan kuat kuasa Akta ini; dan

(b)

penerusan kewujudan pengurusan sisa pepejal itu—

(i)

adalah sebegitu rupa sehingga keselamatan atau kesihatan mana-mana orang yang tinggal di sekitar kemudahan pengurusan sisa pepejal itu terdedah kepada bahaya; atau

(ii)

berkemungkinan digunakan berlanggaran dengan

Akta ini,

Ketua Pengarah boleh membuat aduan bertulis kepada

Majistret.

(2)

Apabila diterima aduan bertulis di bawah subseksyen (1),

Majistret hendaklah mengeluarkan saman yang menghendaki pemunya atau penghuni kemudahan pengurusan sisa pepejal itu hadir di hadapan Majistret dan apabila dia hadir atau tidak hadir, tetapi penyampaian saman dengan sewajarnya dibuktikan, Majistret hendaklah meneruskan pendengaran aduan itu dan boleh—

(a)

menolak aduan itu; atau

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 79

(b)

membuat suatu perintah perobohan kemudahan pengurusan sisa pepejal itu dalam tempoh yang dinyatakan dalam perintah itu.

(3)

Mana-mana orang yang tidak mematuhi perintah yang dibuat di bawah perenggan (2)(b) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak kurang daripada sepuluh ribu ringgit dan tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua-duanya.

(4)

Apabila habis tempoh yang dinyatakan dalam perintah di bawah perenggan (2)(b), Ketua Pengarah boleh melaksanakan perintah itu dan kos bagi kerja itu hendaklah menjadi hutang yang kena dibayar kepada Kerajaan dan hendaklah boleh didapatkan dengan sewajarnya.

PENGURANGAN DAN MENDAPATKAN SEMULA

SISA PEPEJAL TERKAWAL

Pengurangan, penggunaan semula dan pengitaran semula sisa pepejal terkawal

Seksyen 101

(a)

mana-mana penghasil sisa pepejal untuk mengurangkan penghasilan sisa pepejal terkawal mengikut apa-apa cara atau kaedah;

(b)

mana-mana orang untuk menggunakan bahan yang mesra alam;

(c)

mana-mana orang untuk menggunakan amaun tertentu bahan yang dikitar semula bagi keluaran tertentu;

(d)

mana-mana orang untuk mengehadkan penghasilan, pengimportan, kegunaan, pengeluaran atau pelupusan keluaran atau bahan tertentu;

(e)

pelaksanaan sistem kod dan pelabelan bagi apa-apa keluaran atau bahan untuk menggalakkan pengitaran semula;

(f)

penggunaan apa-apa kaedah atau cara bagi maksud mengurangkan kesan buruk sisa pepejal terkawal pada alam sekitar; dan

Undang-Undang Malaysia 80

(g)

penggunaan apa-apa kaedah atau cara lain bagi maksud mengurangkan, menggunakan semula dan mengitar semula sisa pepejal terkawal.

(2)

Mana-mana orang yang tidak mematuhi perintah yang dibuat di bawah subseksyen (1) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua-duanya.

Sistem terima balik dan sistem bayaran balik deposit

Seksyen 102

Warta, menghendaki—

(a)

menghendaki supaya keluaran atau barang tertentu yang telah digunakan hendaklah diterima balik oleh pengeluar, pemasang, pengimport atau pengedar dan supaya pengeluar, pemasang, pengimport atau pengedar itu hendaklah menanggung perbelanjaan dan kos sendiri untuk mengitar semula atau melupuskan apa-apa keluaran atau barang yang diterima balik mengikut cara yang tertentu;

(b)

menghendaki supaya mana-mana orang hendaklah menghantar keluaran atau barang kepada pengeluar, pemasang, pengimport atau pengedar itu; dan

(c)

menghendaki supaya mana-mana pengedar keluaran dan barang tertentu untuk menerima dan menstorkan keluaran dan barang tertentu yang diterima balik.

(2)

Menteri boleh, melalui perintah yang disiarkan dalam Warta, mewujudkan sistem bayaran balik deposit dan menentukan—

(a)

keluaran dan barang tertentu;

(b)

amaun bayaran balik deposit;

(c)

pelabelan keluaran dan barang; dan

(d)

obligasi pengedar keluaran dan barang.

(3)

Mana-mana orang yang melanggar mana-mana perintah yang dibuat di bawah subseksyen (1) dan (2) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua-duanya.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 81

AM

Kumpulan Wang Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan

Awam

Seksyen 103

(2)

Kumpulan Wang Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan

Awam hendaklah terdiri daripada—

(a)

apa-apa jumlah wang yang disumbangkan oleh Kerajaan

Negeri dan pihak berkuasa tempatan di bawah apa-apa perkiraan yang dibuat menurut Perlembagaan

Persekutuan;

(b)

segala wang yang diterima daripada caj, fi atau levi yang dikenakan di bawah seksyen 30;

(c)

segala wang yang diuntukkan daripada Kerajaan

Persekutuan bagi pengurusan sisa pepejal dan pembersihan awam.

(3)

Kumpulan Wang Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan

Awam hendaklah dibelanjakan bagi maksud yang berikut:

(a)

membayar kos yang ditanggung berikutan dengan perjanjian yang dibuat di bawah seksyen 4; dan

(b)

membayar caj, fi atau levi berhubung dengan arahan yang diberikan oleh Ketua Pengarah di bawah subseksyen 23(5)

untuk menjalankan perkhidmatan pengurusan sisa pepejal dan perkhidmatan pengurusan pembersihan awam.

(4)

Perbadanan hendaklah menyebabkan supaya akaun yang sepatutnya bagi Kumpulan Wang Pengurusan Sisa Pepejal dan

Pembersihan Awam dan laporan aktivitinya yang sepatutnya berkenaan dengan Kumpulan Wang itu disimpan dan hendaklah, secepat yang dapat dilaksanakan selepas berakhirnya setiap tahun kewangan, menyebabkan supaya disediakan bagi tahun kewangan itu—

(a)

suatu penyata akaun yang hendaklah mengandungi suatu kunci kira-kira dan akaun sumbangan dan perbelanjaan; dan

Undang-Undang Malaysia 82

(b)

suatu pernyataan mengenai aktivitinya.

(5)

Perbadanan hendaklah dengan seberapa segera yang mungkin menghantar suatu salinan penyata yang diperakui oleh juruaudit dan suatu salinan laporan juruaudit kepada Menteri dan

Menteri hendaklah menyebabkan supaya penyata dan laporan itu dibentangkan di hadapan kedua-dua Majlis Parlimen.

Kuasa untuk mengecualikan

Seksyen 104

(2)

Menteri boleh pada bila-bila masa melalui perintah yang disiarkan dalam Warta membatalkan mana-mana perintah yang dibuat di bawah subseksyen (1) jika dia berpuas hati bahawa pengecualian sedemikian tidak patut diberikan lagi.

Perlindungan Ketua Pengarah dan pegawai lain

Seksyen 105

Tiada tindakan atau pendakwaan boleh dibawa, dimulakan atau dikekalkan di dalam mana-mana mahkamah terhadap—

(a)

Ketua Pengarah, Timbalan Ketua Pengarah, Pengarah,

Timbalan Pengarah, Penolong Pengarah atau mana-mana pegawai lain yang dilantik atau diberi kuasa dengan sewajarnya di bawah Akta ini bagi atau atas sebab atau berkenaan dengan apa-apa perbuatan yang diarahkan atau dilakukan bagi maksud melaksanakan Akta ini dan mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah

Akta ini; dan

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 83

(b)

mana-mana orang lain bagi apa-apa perbuatan yang dilakukan atau berupa sebagai dilakukan olehnya di bawah perintah, arahan atau suruhan Ketua Pengarah,

Timbalan Ketua Pengarah, Pengarah, Timbalan Pengarah,

Penolong Pengarah atau mana-mana pegawai lain yang dilantik sewajarnya di bawah Akta ini jika perbuatan itu dilakukan dengan suci hati dan dengan kepercayaan yang munasabah bahawa perbuatan itu perlu bagi maksud yang diniatkan untuk dicapai melaluinya.

Bidang kuasa untuk membicarakan kesalahan

Seksyen 106

Walau apa pun mana-mana undang-undang bertulis lain yang berlawanan, Mahkamah Sesyen hendaklah mempunyai bidang kuasa untuk membicarakan apa-apa kesalahan di bawah Akta ini atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Akta ini, dan mengenakan hukuman penuh bagi mana-mana kesalahan sedemikian.

Seksyen 107

Penalti am

Akta ini yang baginya tiada penalti diperuntukkan dengan nyata boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi satu tahun atau kedua-duanya.

Seksyen 108

Peraturan-peraturan

(2)

Tanpa menjejaskan keluasan subseksyen (1), peraturan-peraturan boleh dibuat bagi semua atau mana-mana maksud yang berikut:

(a)

menetapkan standard dan spesifikasi bagi reka bentuk, pembinaan, pengendalian dan penyenggaraan mana-mana kemudahan pengurusan sisa pepejal yang ditetapkan;

Undang-Undang Malaysia 84

(b)

menetapkan kaedah atau cara pemungutan, pengangkutan, pengolahan atau pelupusan sisa pepejal terkawal termasuk jenis sisa pepejal terkawal yang menghendaki olahan terlebih dahulu sebelum pelupusannya;

(c)

menetapkan skim bagi menjalankan perkhidmatan pengurusan sisa pepejal termasuk kewajipan dan obligasi pemegang lesen dan penghasil sisa pepejal, kawasan geografi, jenis sisa pepejal terkawal dan perkhidmatan yang hendak disediakan;

(d)

menetapkan reka bentuk, jenis dan bilangan bekas yang hendaklah disediakan dan bahan atau benda yang boleh atau tidak boleh diletakkan di dalam bekas itu;

(e)

menetapkan spesifikasi dan kehendak bagi kenderaan yang digunakan dalam pengangkutan sisa pepejal terkawal;

(f)

menetapkan kaedah atau cara dan tahap pengitaran semula oleh mana-mana kemudahan pengurusan sisa pepejal yang ditetapkan;

(g)

menetapkan apa-apa sisa pepejal terkawal sebagai sisa pepejal yang boleh dikitar semula dan kewajipan mana-mana orang untuk mengasingkan sisa pepejal yang boleh dikitar semula;

(h)

menetapkan kewajipan mana-mana orang untuk mengasingkan sisa pepejal khas dan kehendak bagi penstoran di mana-mana premis;

(i)

menetapkan kaedah atau cara bagi menjalankan perkhidmatan pengurusan pembersihan awam;

(j)

menetapkan bentuk dan kandungan lesen yang hendaklah diberikan di bawah Akta ini, syarat yang hendaklah dikenakan dan fi yang hendaklah dibayar bagi lesen itu;

(k)

menetapkan cara dan borang yang hendaklah digunakan dan maklumat yang hendaklah diberikan bagi apa-apa maksud Akta ini;

(l)

menetapkan bentuk pemberitahuan, notis, perintah atau arahan yang hendaklah dibuat di bawah Akta ini dan cara penyampaian pemberitahuan, notis, perintah atau arahan itu;

(m)

menetapkan kesalahan yang boleh dikompaun dan borang yang hendaklah digunakan dan kaedah dan tatacara untuk pengkompaunan kesalahan;

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 85

(n)

menetapkan caj, fi, levi atau kadar bagi caj pembayaran lewat yang ditetapkan di bawah Akta ini;

(o)

menetapkan penyimpanan dan penyenggaraan daftar;

(p)

menetapkan pengemukaan data oleh pemunya atau penghuni mana-mana premis yang menghasilkan apa-apa sisa pepejal terkawal dan mana-mana pemegang lesen yang menyediakan perkhidmatan pengurusan sisa pepejal;

(q)

menetapkan tatacara dalam mengambil dan menguruskan sampel apa-apa sisa pepejal terkawal;

(r)

menetapkan cara dan bentuk berkenaan dengan pelan dan spesifikasi bagi apa-apa kemudahan pengurusan sisa pepejal yang hendaklah dikemukakan di bawah Akta ini;

(s)

menetapkan kelayakan yang khusus bagi mana-mana orang yang terlibat dalam apa-apa perkhidmatan pengurusan sisa pepejal;

(t)

menetapkan semua perkara lain yang perlu atau suai manfaat untuk ditetapkan bagi menguatkuasakan Akta ini atau bagi maksud menghapuskan apa-apa kesulitan yang diakibatkan oleh permulaan kuat kuasa Akta ini atau mana-mana peruntukannya.

(2)

Peraturan-peraturan yang dibuat di bawah subseksyen

(1)

boleh menetapkan apa-apa perbuatan atau peninggalan yang melanggar mana-mana peraturan-peraturan itu menjadi suatu kesalahan dan boleh menetapkan penalti denda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit atau pemenjaraan selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua-duanya bagi kesalahan itu.

Seksyen 109

Tertakluk kepada peruntukan Bahagian ini, apa-apa pendaftaran, suruhan, perbuatan, perintah, arahan, kelulusan atau keputusan yang dilakukan, dibuat atau diberikan sebelum tarikh ditetapkan, di bawah mana-mana undang-undang bertulis yang berhubungan dengan pengurusan sisa pepejal dan pembersihan awam yang

Undang-Undang Malaysia 86

selaras dengan Akta ini hendaklah disifatkan telah dilakukan, dibuat atau diberikan di bawah Akta ini dan hendaklah terus berkuat kuasa dan berkesan sepenuhnya yang berhubungan dengannya pendaftaran, suruhan, perbuatan, perintah, arahan, kelulusan atau keputusan itu terpakai sehingga dipinda atau dibatalkan di bawah

Akta ini atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah

Akta ini atau sehingga tarikh habis tempoh pendaftaran, suruhan, perbuatan, perintah, arahan, kelulusan atau keputusan itu.

Seksyen 110

Perkhidmatan pengurusan sisa pepejal dan pembersihan awam sedia ada

(a)

mengusahakan atau menyediakan apa-apa perkhidmatan pengurusan sisa pepejal;

(b)

menguruskan atau mengendalikan apa-apa kemudahan pengurusan sisa pepejal; atau

(c)

mengusahakan atau menyediakan apa-apa perkhidmatan pengurusan pembersihan awam, hendaklah terus diberi kuasa di bawah Akta ini untuk mengusahakan, menyediakan, menguruskan atau mengendalikan perkhidmatan dan kemudahan yang disebut terdahulu selama tempoh satu tahun dari tarikh ditetapkan atau apa-apa tempoh lain yang dilanjutkan oleh

Ketua Pengarah jika agensi atau jabatan Persekutuan atau Negeri, pihak berkuasa tempatan atau orang diberi kuasa itu berdaftar dengan Ketua Pengarah dalam masa enam bulan atau apa-apa tempoh lain yang dilanjutkan oleh Ketua Pengarah selepas tarikh ditetapkan.

(2)

Pemberikuasaan yang diberikan kepada agensi atau jabatan

Persekutuan atau Negeri, pihak berkuasa tempatan atau mana-mana orang di bawah subseksyen (1) hendaklah luput jika mereka tidak berdaftar dengan Ketua Pengarah dalam masa enam bulan atau apa-apa tempoh lanjutan yang disebut dalam subseksyen (1)

selepas tarikh ditetapkan.

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 87

(3)

Agensi atau jabatan Persekutuan atau Negeri, pihak berkuasa tempatan atau mana-mana orang boleh pada bila-bila masa sebelum habis tempoh pemberikuasaan itu memohon untuk mendapatkan suatu lesen di bawah Akta ini untuk terus—

(a)

mengusahakan atau menyediakan apa-apa perkhidmatan pengurusan sisa pepejal;

(b)

menguruskan atau mengendalikan apa-apa kemudahan pengurusan sisa pepejal; atau

(c)

mengusahakan atau menyediakan apa-apa perkhidmatan pengurusan pembersihan awam, selepas habis tempoh pemberikuasaan itu.

Perjanjian dan perjanjian tambahan sedia ada

Seksyen 111

(2)

Pemberikuasaan yang diberikan kepada orang yang diberi kuasa di bawah subseksyen (1) hendaklah luput jika mereka tidak berdaftar dengan Ketua Pengarah dalam masa enam bulan atau apa-apa tempoh lanjutan yang disebut dalam subseksyen (1)

selepas tarikh ditetapkan.

(3)

Orang yang diberi kuasa di bawah subseksyen (1)

hendaklah dengan seberapa segera yang mungkin selepas menyerah simpan perjanjian dan perjanjian tambahannya, tetapi dalam apa-apa hal tidak lewat daripada enam bulan selepas tarikh penyerahsimpanan itu, memulakan rundingan semula perjanjian dan perjanjian tambahannya dengan Kerajaan Persekutuan dan pihak lain kepada perjanjian dan perjanjian tambahan itu supaya dapat menangani apa-apa isu kepentingan negara yang berbangkit dari tarikh ditetapkan.

Undang-Undang Malaysia 88

(4)

Penentuan mengenai apa yang terjumlah sebagai isu kepentingan negara yang berbangkit dari tarikh ditetapkan hendaklah dibuat oleh Menteri dan penentuan sedemikian hendaklah muktamad dan mengikat semua orang dan tidak boleh dicabar, dirayukan, dikaji semula, dibatalkan atau dipersoalkan dalam mana-mana mahkamah.

(5)

Jika pindaan dibuat apabila perjanjian atau perjanjian tambahan yang dirunding semula itu dimuktamadkan, Ketua

Pengarah hendaklah mendaftarkan perjanjian yang dipinda itu.

(6)

Walau apa pun peruntukan Akta ini atau mana-mana undang-undang bertulis lain, kegagalan seseorang yang diberi kuasa di bawah seksyen ini untuk memulakan rundingan semula perjanjian dan perjanjian tambahannya sebagaimana yang dikehendaki di bawah subseksyen (3) hendaklah menjadi suatu alasan bagi pemberikuasaan yang disebut dalam subseksyen (1) dibatalkan atau bagi suatu lesen di bawah Akta ini tidak diberikan kepada orang itu.

(7)

Jika suatu pemberikuasaan telah dibatalkan di bawah subseksyen (6) atau jika lesen tidak diberikan atas alasan yang dinyatakan dalam subseksyen (6), Kerajaan Persekutuan, Menteri atau Ketua Pengarah tidaklah bertanggungan—

(a)

untuk membayar apa-apa pampasan kepada; dan

(b)

bagi apa-apa kerugian atau kerosakan yang dialami atau yang ditanggung oleh, orang yang tersentuh oleh pembatalan pemberikuasaan itu atau keengganan untuk memberikan lesen itu.

Kemudahan pengurusan sisa pepejal sedia ada

Seksyen 112

(2)

Ketua Pengarah boleh, pada bila-bila masa jika dia berpuas hati bahawa kemudahan pengurusan sisa pepejal yang diluluskan tidak menepati kehendak semasa mengenai kesan alam sekitar, kualiti dan tahap perkhidmatan pengurusan sisa pepejal atau

Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam 89

kesihatan awam, menyampaikan kepada pemunya atau penghuni kemudahan itu suatu notis secara bertulis tentang niatnya untuk menghendaki pemunya atau penghuni supaya memohon suatu kelulusan yang baru di bawah seksyen 11.

AKTA PENGURUSAN SISA PEPEJAL DAN PEMBERSIHAN AWAM 2007

About this act

BAHAGIAN I

(2)

(3)

(a)

(b)

(c)

(a)

(i)

(ii)

(b)

(i)

(ii)

(iii)

(c)

(b)

(d)

(i)

(ii)

(e)

(f)

(i)

(ii)

(iii)

(iv)

(g)

(a)

(b)

(a)

(b)

(i)

(ii)

(c)

(d)

(e)

(f)

(g)

(a)

(b)

(c)

(d)

(a)

(b)

(c)

(a)

(b)

(c)

(d)

(e)

(a)

(b)

(a)

(b)

(c)

(d)

(e)

(f)

(g)

(h)

BAHAGIAN II

(2)

(3)

(4)

(5)

(a)

(b)

(c)

(d)

(e)

(f)

(2)

BAHAGIAN III

(2)

(a)

(b)

(c)

(d)

(e)

(3)