*AKTA JALAN, PARIT DAN BANGUNAN 1974

Akta ini hendaklah dipakai hanya di Semenanjung Malaysia.

Akta ini hendaklah mula berkuat kuasa pada tarikh yang ditetapkan oleh Menteri berkenaan dengan sesuatu Negeri melalui pemberitahuan dalam Warta, selepas berunding dengan Pihak

Berkuasa Negeri dan Menteri boleh, selepas berunding dengan Pihak

Berkuasa Negeri itu menetapkan tarikh yang berlainan bagi mula berkuat kuasanya peruntukan yang berlainan dalam Akta ini dan boleh menjalankan kuat kuasa semua atau mana-mana daripada peruntukan

Akta ini sama ada di semua kawasan pihak berkuasa tempatan bagi sesuatu Negeri yang baginya dipakai pemberitahuan itu atau di mana-mana kawasan pihak berkuasa tempatan bagi Negeri itu sebagaimana yang dinyatakan dalam pemberitahuan itu.

Walau apa pun peruntukan subseksyen (3), Pihak Berkuasa

Negeri boleh melalui pemberitahuan dalam Warta mengecualikan mana-mana kawasan sesuatu pihak berkuasa tempatan yang baginya dipakai Akta ini daripada mana-mana atau semua peruntukan Akta ini atau mana-mana undang-undang kecil yang dibuat di bawahnya.

Walau apa pun peruntukan subseksyen (3), Akta ini hendaklah mula berkuat kuasa pada tarikh yang ditetapkan oleh Menteri berkenaan dengan Wilayah Persekutuan, melalui pemberitahuan dalam Warta.

Walau apa pun peruntukan subseksyen (3), Pihak Berkuasa

Negeri boleh melalui pemberitahuan dalam Warta meluaskan mana-mana atau semua peruntukan Akta ini ke semua atau mana-mana bahagian sesuatu kawasan dalam Negeri itu yang bukan dalam sesuatu kawasan pihak berkuasa tempatan; dan boleh membuat apa-apa ubah

Jalan, Parit dan Bangunan 13

suaian, pindaan atau perubahan yang perlu kepada peruntukan itu bagi maksud dipakai bagi kawasan itu.

Kecualian

tuan punya berdaftar bagi tanah;

pemegang pajak bagi suatu pajakan termasuk seorang pemegang pajak kecil bagi tanah sama ada berdaftar atau tidak;

ejen atau pemegang amanah bagi pemunya yang diperihalkan dalam perenggan (a) dan (b) tafsiran ini jika pada pendapat suatu pihak berkuasa tempatan mana-mana daripada orang itu tidak dapat dikesan atau, jika mana-mana daripada orang itu telah mati, wakilnya yang sah di sisi undang-undang;

orang yang pada masa itu menerima sewa bagi premis yang berkaitan dengannya perkataan itu digunakan sama ada

*CATATAN—Akta Perkhidmatan Pembetungan 1993 [Akta 508] telah dimansuhkan oleh Akta Industri

Perkhidmatan Air 2006 [Akta 655] berkenaan dengan pemakaiannya di Semenanjung Malaysia dan

Wilayah-Wilayah Persekutuan Putrajaya dan Labuan yang mula berkuat kuasa pada 1 Januari 2008—lihat subseksyen 185(1) Akta 655.

Jalan, Parit dan Bangunan 17

bagi faedahnya sendiri atau sebagai ejen atau pemegang amanah bagi mana-mana orang lain atau sebagai penerima atau yang akan menerima sewa itu jika premis itu disewakan kepada seorang penyewa;

“pemunya bidang hadapan” ertinya pemunya premis yang berhadapan, bersampingan, bersempadanan atau (walaupun tidak sebenarnya berhadapan, bersampingan atau bersempadanan sedemikian) bersebelahan atau mempunyai tempat lalu ke suatu jalan, lorong belakang atau jika—

pemunya premis itu dengan sendiri atau melalui penyewanya berhak menggunakan atau biasanya menggunakan jalan atau lorong belakang itu sebagai suatu cara akses kepada premis itu atau cara penyaliran dari premis itu; dan

pada pendapat pihak berkuasa tempatan, penggunaan atau hak menggunakan itu adalah bagi kebaikan atau faedah tanah itu;

“penduduk” ertinya orang yang sebenarnya menduduki tanah atau bangunan yang mengenainya perkataan itu digunakan, atau yang berhak menjaga, mengurus atau mengawalnya sama ada bagi faedahnya sendiri atau sebagai ejen seorang lain, tetapi tidak termasuk seorang penginap;

“perakuan siap dan pematuhan” ertinya perakuan yang diberi atau diluluskan di bawah mana-mana undang-undang kecil yang dibuat di bawah Akta ini;

“perakuan siap dan pematuhan sebahagian” ertinya perakuan yang diberi atau diluluskan di bawah mana-mana undang-undang kecil yang dibuat di bawah Akta ini;

“Pihak Berkuasa Negeri” mengenai—

Negeri-negeri Malaysia ertinya Raja atau Yang di-Pertua

Negeri sesuatu Negeri dan termasuklah di Negeri Sembilan

18 Undang-Undang Malaysia AKTA 133

Yang di-Pertuan Besar yang bertindak bagi pihak dirinya dan bagi pihak Undang Yang Empat dan Tengku Besar

Tampin; dan

Wilayah

Persekutuan ertinya

Menteri yang bertanggungjawab bagi kerajaan tempatan;

“pihak berkuasa tempatan” ertinya mana-mana majlis bandaraya, majlis perbandaran, majlis bandaran, lembaga bandaran, majlis tempatan, lembaga desa atau pihak berkuasa tempatan yang seumpamanya yang ditubuhkan oleh undang-undang bertulis dan berhubungan dengan Wilayah Persekutuan

“pihak berkuasa tempatan” ertinya Pesuruhjaya Bandaraya Kuala

Lumpur yang dilantik di bawah seksyen 3 Akta Ibu Kota Persekutuan 1960 [Akta 190];

“premis” termasuklah mesuaj, rumah, bangunan, tanah, tenemen, isemen dan hereditamen dari apa-apa pemegangan, sama ada terbuka atau terkepung, sama ada dibina atasnya atau tidak, sama ada awam atau persendirian, dan sama ada disenggara atau tidak di bawah pihak berkuasa berkanun;

“rumah” termasuklah rumah kediaman, gudang, pejabat, rumah pengiraan, kedai, sekolah, dan sesuatu bangunan lain dalam mana orang-orang bekerja;

“rumah kediaman” termasuklah sesuatu bangunan atau tenement yang digunakan kesemuanya atau sebahagian besarnya, yang dibina atau dipadankan untuk digunakan bagi kediaman manusia;

“siar kaki” termasuklah lorong kaki dan jalan kaki lima di sisi jalan;

“sistem pembetungan” mempunyai erti yang sama yang diberikan kepadanya di bawah *Akta Industri Perkhidmatan Air 2006;

*CATATAN—Akta Perkhidmatan Pembetungan 1993 [Akta 508] telah dimansuhkan oleh Akta Industri

Perkhidmatan Air 2006 [Akta 655] berkenaan dengan pemakaiannya di Semenanjung Malaysia dan

Wilayah-Wilayah Persekutuan Putrajaya dan Labuan yang mula berkuat kuasa pada 1 Januari 2008—lihat subseksyen 185(1) Akta 655.

Jalan, Parit dan Bangunan 19

“tanda langit” ertinya apa-apa binaan yang terdiri daripada suatu bingkai, dinding adang, papan, bar, pilar, tiang, dawai, atau sesuatu gabungan daripada benda-benda itu, atau sesuatu binaan yang serupa itu, atau apa-apa benda yang boleh dilihat dan yang terapung atau yang ditetapkan kedudukannya dengan ikatan dawai atau dengan alat lain yang boleh dilentur, yang ditunjukkan bagi maksud iklan perdagangan atau profesion dalam sesuatu kedudukan supaya boleh mudah dilihat berlatarkan langit di atas paras am bumbung atau bangunan di sekitarnya dari mana-mana jalan atau tempat awam;

“tempat tumpuan awam” ertinya suatu bangunan atau suatu tempat yang ditentukan atau terkepung yang digunakan atau dibina atau dipadankan untuk digunakan sama ada lazimnya atau kadangkala sebagai suatu gereja, gereja kecil, masjid, rumah berhala atau tempat lain di mana sembahyang awam atau upacara agama dijalankan, yang bukan semata-mata suatu rumah kediaman yang digunakan sedemikian, atau sebagai suatu panggung wayang gambar, panggung, dewan awam, bilik sandiwara awam, dewan tarian awam, bilik syarahan awam atau bilik pameran awam, restoran, kelab malam, tempat perhentian atau arked beli-belah, atau sebagai suatu tempat perhimpunan awam bagi orang-orang yang dibenarkan masuk ke dalamnya dengan tiket atau dengan cara lain atau digunakan atau dibina atau dipadankan untuk digunakan sama ada lazimnya atau kadangkala bagi apa-apa lain maksud awam;

“unsur struktur” ertinya bahagian atau unsur sesuatu bangunan yang menahan daya dan momen dan termasuklah asas tapak, rasuk, tiang, teras ricih, papak, kekuda bumbung, tangga, dinding bawa beban dan segala unsur lain yang direka bentuk untuk menahan daya dan momen tetapi tidak termasuk pintu, tingkap dan dinding tidak bawa beban.

20 Undang-Undang Malaysia AKTA 133

mengarahkan supaya semuanya itu dilepa, diturap dengan logam atau papak, diadakan salurannya, paritnya, bebendulnya, lampunya atau dengan cara lain diperelokkan dan permukaannya ditinggikan, direndahkan atau diubah sebagaimana yang difikirkannya patut;

membuat dan menyenggara supaya berada dalam keadaan baik apa-apa siar kaki bagi kegunaan pejalan kaki di mana-mana jalan itu;

memasang pada sisi siar kaki atau selainnya itu apa-apa pagar dan tiang yang diperlukan untuk melindungi pejalan kaki;

mengadakan lampu jalan.

Batu sempadan

Pihak berkuasa tempatan boleh mendirikan atau memasang pada mana-mana premis yang bersempadanan dengan sesuatu jalan awam, batu sempadan atau tanda lain untuk menunjukkan panjang, lebar dan jajaran jalan itu.

Jalan, Parit dan Bangunan 21

Penalti

Mana-mana orang yang memindahkan, mencacatkan atau merosakkan mana-mana batu sempadan atau tanda yang didirikan mengikut Akta ini boleh apabila disabitkan didenda tidak melebihi lima ratus ringgit.

Pemunya atau penduduk hendaklah melindungi batu sempadan

Pemunya dan penduduk bagi mana-mana premis yang dalamnya atau padanya batu atau tanda itu didirikan atau dipasang hendaklah melindungi batu atau tanda itu.

Belanja bagi mengganti mana-mana batu atau tanda itu hendaklah dibayar oleh penduduk itu, atau jika premis itu tidak diduduki, oleh pemunyanya, dan boleh dituntut secara yang diperuntukkan kemudian daripada ini.

Kuasa bagi membuat dan memperelokkan jalan

menyusun atur dan membuat jalan dan lorong belakang yang baharu;

mendiri dan membina jambatan dan terowong;

membelok, melencong, meninggalkan atau menutup mana-mana jalan awam; dan

melebar, membuka, membesarkan atau dengan cara lain mengelokkan mana-mana jalan awam.

22 Undang-Undang Malaysia AKTA 133

Kuasa bagi mengambil tanah yang berdekatan dengan jalan baharu bagi maksud bangunan

mendirikan apa-apa bangunan di atas tanah yang diambil sedemikian atau meminda mana-mana bangunan yang sedia ada di atasnya; dan

menjual dan melupuskan tanah atau bangunan itu dengan apa-apa janji dan syarat yang difikirkannya patut tentang kelas dan jenis bangunan yang hendak didirikan di atas tanah itu.

Bagi maksud subseksyen (1), berkenaan dengan Wilayah

Persekutuan sebutan mengenai Pihak Berkuasa Negeri hendaklah ditafsirkan sebagai sebutan mengenai Kerajaan Persekutuan.

Kuasa bagi mengambil hendaklah mengikut undang-undang berhubungan dengan pengambilan paksa

Bagi maksud subseksyen (1) berkenaan dengan Wilayah

Persekutuan sebutan mengenai tanah Kerajaan Negeri hendaklah ditafsirkan sebagai sebutan mengenai tanah Persekutuan.

Jalan, Parit dan Bangunan 23

Pihak berkuasa tempatan boleh menuntut kos bagi jalan baharu atau kos bagi melebar, membuka, dsb., jalan awam

membina jalan baharu itu;

melebar, membuka, membesarkan atau dengan cara lain memperelokkan jalan awam itu, daripada pemaju yang berkenaan atau pemunya bidang hadapan atau kedua-keduanya.

Jika jumlah wang itu kena dibayar oleh pemaju itu, jumlah wang itu boleh dituntut daripada pemaju itu dengan cara yang diperuntukkan kemudian daripada ini.

Jika kos itu kena dibayar oleh pemunya bidang hadapan, orang yang menjadi pemunya bidang hadapan apabila kerja itu siap adalah bertanggungan membayarnya dan jumlah wang itu boleh dituntut secara yang diperuntukkan kemudian daripada ini.

Pada menentukan amaun yang masing-masing kena dibayar oleh pemunya bidang hadapan atau pemaju itu pihak berkuasa tempatan boleh memberi pertimbangan kepada mana-mana atau segala faktor berikut:

Jika pemaju atau pemunya bidang hadapan itu tidak puas hati dengan pembahagian kos itu, dia boleh dalam masa satu bulan dari menerima notis pembahagian itu, merayu kepada Pihak Berkuasa

Negeri dan keputusan Pihak Berkuasa Negeri itu adalah muktamad dan tidak boleh tertakluk kepada apa-apa rayuan atau kajian semula dalam mana-mana mahkamah undang-undang.

Pihak berkuasa tempatan boleh mengecualikan mana-mana pemunya bidang hadapan atau kelas pemunya bidang hadapan daripada membayar kesemua atau sebahagian daripada kos kerja jalan itu.

Orang persendirian membuat jalan baharu

Mana-mana orang yang bercadang hendak membuat sesuatu jalan baharu hendaklah memohon kepada pihak berkuasa tempatan, disertai dengan suatu pelan dalam dua salinan, menunjukkan aras dan pembinaan yang dicadangkan bagi jalan itu dan aras rumah yang akan dibina atas tanah yang bersempadanan dengannya dan cara pemaritannya yang dicadangkan dan juga dengan suatu pernyataan menyatakan bagi kegunaan apakah jalan itu dicadangkan:

Jalan, Parit dan Bangunan 25

Dengan syarat bahawa pihak berkuasa tempatan itu tidak boleh meluluskan pelan jelas bagi mana-mana jalan baharu melainkan penggunaan tanah itu bagi maksud ini telah diluluskan oleh pihak berkuasa yang layak di bawah mana-mana undang-undang berhubungan dengan perancangan bandar dan desa.

Pihak berkuasa tempatan boleh memberi arahan bertulis kepada orang yang mengemukakan sesuatu pelan untuk suatu jalan baharu berkenaan dengan mana-mana daripada butir-butir yang berikut:

Orang yang pelannya telah diluluskan oleh pihak berkuasa tempatan dan tiap-tiap pengganti dalam hak milik bagi orang itu, setakat mana jalan itu terletak di tanah yang diambilnya itu, hendaklah menyusun atur jalan baharu itu dan menandakan sempadannya dengan batu sempadan atau tanda lain sebagaimana yang ditentukan oleh pihak berkuasa tempatan untuk menunjukkan panjang, lebar dan jajaran jalan itu.

Jika jalan baharu itu belum disusun atur dan ditandakan dalam tempoh enam bulan dari tarikh pelan itu mula diluluskan atau dalam tempoh yang lebih lanjut sebagaimana yang diluluskan oleh pihak berkuasa tempatan, pihak berkuasa tempatan boleh memasuki tanah itu dan menyusun atur jalan baharu itu dan menandakan sempadannya atas belanja orang yang pelannya telah diluluskan itu atau atas belanja penggantinya dalam hak milik.

Orang yang pelannya telah diluluskan oleh pihak berkuasa tempatan dan penggantinya dalam hak milik, setakat mana jalan itu terletak di tanah yang diambilnya itu hendaklah, jika dia membina jalan baharu itu, membina jalan baharu itu mengikut pelan yang diluluskan oleh pihak berkuasa tempatan dalam tempoh sebagaimana yang ditentukan dalam kelulusan itu:

Dengan syarat bahawa pihak berkuasa tempatan itu boleh membaharui kelulusan itu untuk sesuatu tempoh yang difikirkannya perlu.

Mana-mana orang yang—

Jika sesuatu jalan baharu adalah dinyatakan sebagai dicadang untuk pejalan kaki, pihak berkuasa tempatan boleh mengenakan syarat sebagaimana yang ditentukan olehnya untuk memastikan supaya jalan baharu itu tidak digunakan oleh kereta atau kelas kereta.

28 Undang-Undang Malaysia AKTA 133

Mana-mana orang yang membuka atau menggunakan jalan itu dengan melanggar syarat yang dikenakan di bawah subseksyen (8)

boleh apabila disabitkan didenda tidak melebihi satu ribu ringgit dan juga boleh didenda tambahan tidak melebihi satu ratus ringgit bagi setiap satu hari kesalahan itu diteruskan selepas disampaikan suatu notis menghendaki supaya diberhentikan pelanggaran itu.

Tiada seorang pun yang boleh mendirikan atau menyenggara atau membenar didirikan atau disenggara apa-apa halangan di mana-mana jalan, dan pihak berkuasa tempatan boleh, di mana-mana halangan itu berada meruntuhkan dan membuang halangan itu dan kos dan belanja bagi membuat sedemikian boleh dituntut daripada orang yang mendirikan, menyenggara atau membenarkan halangan itu didirikan atau disenggara dan boleh dituntut dengan cara yang diperuntukkan kemudian daripada ini.

Bagi maksud seksyen ini, menyambung sesuatu jalan yang sedia ada atau melebarkan atau mengubah sesuatu jalan yang sedia ada atau memadankan bagi lalu lintas pengangkutan sesuatu jalan yang dibuat untuk lalu lintas lain hendaklah disifatkan sebagai membuat suatu jalan baharu mengenai seluruh jalan itu.

Jika orang yang memohon di bawah subseksyen (2) tidak berpuas hati dengan sesuatu suruhan atau penolakan pihak berkuasa tempatan, dia boleh, dalam masa tujuh hari dari tarikh menerima suruhan atau penolakan itu, merayu kepada Pihak Berkuasa Negeri dan keputusan Pihak Berkuasa Negeri itu adalah muktamad.

Jika dalam masa dua bulan daripada tarikh menerima permohonan dan pelan di bawah seksyen ini pihak berkuasa tempatan tidak meluluskan, tidak menolak atau tidak membuat suruhan bertulis berkenaan dengannya, pemohon itu boleh memohon kepada Pihak

Berkuasa Negeri dan kuasa yang terletak hak pada pihak berkuasa tempatan itu di bawah seksyen ini hendaklah kemudiannya terletak hak pada Pihak Berkuasa Negeri.

Jalan, Parit dan Bangunan 29

Kelulusan pelan hendaklah tamat

Pada membahagikan kosnya yang dianggarkan antara pemunya bidang hadapan atau pemaju, pihak berkuasa tempatan boleh memberi pertimbangan kepada mana-mana atau segala faktor berikut:

Dalam masa satu bulan daripada tarikh dikeluarkan untuk penyampaian notis yang tersebut dalam subseksyen (1), pelan, penentuan, anggaran dan pembahagian sementara tersebut hendaklah terbuka untuk diperiksa oleh atau bagi pihak sesiapa yang telah disampaikan notis itu dan oleh atau bagi pihak pemunya mana-mana bangunan atau pegangan yang disenaraikan di pejabat pihak berkuasa tempatan; dan notis itu hendaklah menyatakan—

Pihak berkuasa tempatan boleh dari semasa ke semasa meminda pelan, penentuan, anggaran dan pembahagian sementara bagi mana-mana kerja jalan, tetapi jika oleh sebab sesuatu pindaan itu anggaran mengenai mana-mana jalan persendirian atau mana-mana bahagiannya ditambah atau pembahagian sementara kos kerja jalan itu atas mana-mana premis ditambah, notis yang telah disampaikan dahulunya hendaklah ditarik balik oleh pihak berkuasa tempatan itu dan notis baharu berasaskan pelan, penentuan, anggaran dan pembahagian sementara yang dipinda atau mana-mana daripadanya hendaklah disampaikan oleh pihak berkuasa tempatan itu mengikut peruntukan subseksyen (1) dan pelan, penentuan, anggaran dan pembahagian sementara yang dipinda itu hendaklah terbuka sedemikian itu juga untuk diperiksa.

Pemunya bidang hadapan boleh membantah pelaksanaan kerja jalan yang dicadangkan dan juga pelan, dsb.

Dalam masa satu bulan yang tersebut dalam subseksyen (3)

pemunya bidang hadapan atau pemaju yang ditunjukkan dalam pembahagian sementara itu atau pembahagian sementara yang dipinda itu sebagai bertanggungan membayar apa-apa bahagian daripada belanja melaksanakan kerja jalan itu boleh, dengan notis secara bertulis yang disampaikan dengan sempurna kepada pihak berkuasa tempatan, membantah terhadap kerja jalan yang dicadangkan itu dan terhadap pelan, penentuan, anggaran dan pembahagian sementara atau terhadap mana-mana satu atau lebih daripadanya atau terhadap mana-mana pindaannya menurut subseksyen (4) atas mana-mana satu atau lebih daripada alasan yang berikut:

Selepas bantahan yang dibuat dengan sempurna di bawah subseksyen (5) disiasat dan selepas orang yang membuatnya diberi peluang untuk didengar, pihak berkuasa tempatan boleh, menurut budi bicaranya, mengesahkan atau meminda pelan, penentuan, anggaran dan pembahagian sementara itu.

Pelan, penentuan, anggaran dan pembahagian sementara yang disahkan atau dipinda sedemikian hendaklah terbuka untuk diperiksa oleh orang yang disebutkan dalam subseksyen (3) atau (4) dalam masa

Jalan, Parit dan Bangunan 33

waktu biasa pejabat di pejabat pihak berkuasa tempatan dan suatu notis menyatakan bahawa ia adalah terbuka untuk diperiksa hendaklah disiarkan dengan apa-apa cara yang ditentukan oleh pihak berkuasa tempatan.

Tiada apa-apa bantahan boleh dibuat terhadap suruhan, anggaran atau pembahagian yang dipinda itu.

Bila pihak berkuasa tempatan boleh melaksanakan kerja

Jika kerja jalan itu—

Apabila kerja jalan telah disiapkan oleh pihak berkuasa tempatan dan kosnya ditentukan, pihak berkuasa tempatan hendaklah mengarahkan supaya suatu pembahagian akhir bagi kos kerja jalan itu dibuat dengan membahagikan belanja itu mengikut kadar yang sama seperti kadar dengan mana belanja yang dianggarkan telah dibahagi dalam pembahagian sementara atau dalam pembahagian sementara yang dipinda itu (mengikut mana-mana yang berkenaan) dan pembahagian akhir itu hendaklah menjadi muktamad bagi semua

34 Undang-Undang Malaysia AKTA 133

maksud dan notis pembahagian akhir itu hendaklah disampaikan kepada orang yang mana adalah pemunya bidang hadapan pada masa siapnya kerja yang terlibat olehnya atau pemaju atau kedua-duanya, dan jumlah wang yang dengan demikian itu dibahagikan boleh dituntut dengan cara yang diperuntukkan kemudian daripada ini.

Takat tanggungan pemunya apabila belanja dilebihi

Jika belanja yang dilakukan oleh pihak berkuasa tempatan pada melaksanakan kerja jalan sebagaimana ditunjukkan dalam pembahagian akhir itu melebihi belanja yang dianggarkan sebagaimana ditunjukkan dalam pembahagian sementara atau pembahagian sementara yang dipinda (mengikut mana-mana yang berkenaan) pemunya bidang hadapan atau pemaju yang terlibat tidaklah bertanggungan membayar bahagian belanja sebagaimana yang ditunjukkan dalam pembahagian akhir itu yang lebih daripada suatu jumlah yang sama banyaknya dengan anggaran yang ditunjukkan dalam pembahagian sementara tersebut campur sepuluh peratus daripadanya.

Bagi maksud seksyen ini “pemaju” ertinya pemaju bagi tanah kepunyaan orang yang akan menjadi pemunya bidang hadapan.

Jalan, Parit dan Bangunan 35

Pengisytiharan jalan awam

mengenai kerja jalan yang dilaksanakan di bawah seksyen 11

daripada beberapa orang pemunya bidang hadapan yang disenaraikan dalam pembahagian akhir yang bersesama mempunyai suatu nilai tahunan lebih daripada lima puluh peratus dari jumlah nilai tahunan premis yang disenaraikan sedemikian; atau

mengenai kerja jalan yang lain daripada beberapa orang pemunya bidang hadapan bagi jalan persendirian atau sebahagian daripada jalan persendirian yang bersesama mempunyai suatu nilai tahunan lebih daripada lima puluh peratus dari jumlah nilai tahunan premis yang berhadapan, bersampingan, bersempadanan dengan atau (walaupun tidak sebenarnya berhadapan, bersampingan atau bersempadanan sedemikian) bersebelahan atau mempunyai tempat lalu ke sesuatu jalan persendirian itu atau ke sebahagian daripada jalan persendirian itu mengikut mana-mana yang berkenaan, menghendaki supaya jalan persendirian itu atau sebahagian daripada jalan persendirian itu diisytiharkan sebagai suatu jalan awam, pihak berkuasa tempatan hendaklah mengisytiharkan jalan itu sebagai suatu jalan awam dan jalan itu hendaklah dengan itu menjadi suatu jalan awam dan disenggara selama-lamanya selepas itu oleh pihak berkuasa tempatan.

Perisytiharan itu hendaklah disiarkan mengikut cara yang difikirkan patut oleh pihak berkuasa tempatan.

36 Undang-Undang Malaysia AKTA 133

Jalan persendirian boleh diisytiharkan sebagai jalan awam

Walau apa pun peruntukan subseksyen (1) pihak berkuasa tempatan boleh menghendaki pemunya bidang hadapan mengadakan lampu bagi jalan itu dengan memuaskan hati pihak berkuasa tempatan sebagai suatu syarat terdahulu daripada pengisytiharan di bawah subseksyen (1).

Suatu salinan tujuan hendak mengisytiharkan jalan itu sebagai suatu jalan awam hendaklah ditampalkan dengan segera di sesuatu bahagian jalan itu yang mudah dilihat.

Apabila tamat tempoh tersebut, melainkan jika pemunya bidang hadapan atau beberapa orang pemunya bidang hadapan yang mempunyai sebahagian lebih besar dari segi nilai tahunan telah membantah terhadapnya melalui notis kepada pihak berkuasa tempatan secara bertulis di bawah tandatangan mereka maka jalan tersebut hendaklah menjadi suatu jalan awam dan disenggara selamalamanya selepas itu oleh pihak berkuasa tempatan.

Selepas menimbangkan bantahan itu atau jika tiada bantahan selepas tamat tempoh tersebut pihak berkuasa tempatan itu hendaklah mengisytiharkan jalan itu sebagai jalan awam dengan cara yang difikirkannya patut.

Melebarkan jalan

Jika mana-mana bahagian sesuatu bangunan yang terletak atas sesuatu pegangan adalah diambil di bawah seksyen ini dan dengan hal yang demikian bahagian bangunan yang selebihnya itu menjadi tidak berguna lagi, maka Pihak Berkuasa Negeri hendaklah, jika dikehendaki sedemikian oleh pemunyanya, mengambil bahagian pegangan yang selebihnya itu iaitu bahagian yang darinya bangunan itu menjadi sebahagian.

Pengambilan kesemua pegangan dalam hal tertentu

Jika mana-mana bahagian sesuatu pegangan yang tiada apa-apa bangunan terletak atas bahagian itu atau atas bahagian pegangan yang selebihnya itu diambil di bawah seksyen ini dan dengan hal yang demikian, bahagian pegangan yang selebihnya itu menjadi tidak berguna lagi sebagai tapak bangunan, Pihak Berkuasa Negeri hendaklah, jika dikehendaki sedemikian oleh pemunyanya, mengambil bahagian pegangan yang selebihnya itu.

Kos pengambilan di bawah seksyen ini boleh dituntut daripada pemaju atau pemunya bidang hadapan atau kedua-duanya.

38 Undang-Undang Malaysia AKTA 133

Pemunya membayar balik kepada pihak berkuasa tempatan kos pengambilan

Jika kos itu hendak dituntut daripada pemunya bidang hadapan, kos itu hendaklah dibahagikan antara orang-orang yang mana adalah pemunya-pemunya bidang hadapan bagi jalan itu pada masa siapnya kerja melebarkan, membuka, membesar atau kerja lain memperelokkan dan jumlah wang yang dibahagikan itu boleh sebagaimana diperuntukkan kemudian daripada ini dituntut daripada orang-orang itu oleh Pihak Berkuasa Negeri.

Faktor yang hendak ditimbangkan apabila membuat pembahagian

Pada membahagi-bahagikan kosnya antara pemunya di bidang hadapan, atau pemaju pihak berkuasa tempatan boleh menimbangkan mana-mana atau kesemua faktor yang berikut:

Pemunya bidang hadapan atau pemaju yang terlibat oleh pembahagian itu boleh dalam masa satu bulan selepas menerima notis supaya membayar amaun itu merayu kepada Pihak Berkuasa Negeri dan keputusan Pihak Berkuasa Negeri itu adalah muktamad.

Jalan, Parit dan Bangunan 39

Sementara menunggu keputusan Pihak Berkuasa Negeri, pemunya bidang hadapan atau pemaju adalah terikat untuk membayar jumlah wang itu dahulu dan jika keputusan Pihak Berkuasa Negeri adalah bagi faedah pihak merayu, pihak berkuasa tempatan hendaklah meremit jumlah wang itu atau sebahagian jumlah wang itu mengikut mana-mana yang berkenaan.

Bagi maksud subseksyen (1), (2) dan (3) berkenaan dengan

Wilayah Persekutuan, sebutan mengenai Pihak Berkuasa Negeri hendaklah ditafsirkan sebagai sebutan mengenai

Kerajaan

Persekutuan.

Bagi maksud seksyen ini “pemaju” ertinya pemaju bagi tanah kepunyaan orang yang akan menjadi pemunya bidang hadapan.

Membaiki jalan persendirian

pemaju;

pemunya bidang hadapan bagi suatu jalan itu; atau

mana-mana orang lain yang pada pendapat pihak berkuasa tempatan adalah bertanggungjawab menyebabkan jalan itu berada dalam keadaan berbahaya atau cacat, mengarahkan supaya jalan itu dibaiki dan dipinda dengan sepatutnya dalam masa yang ditetapkan dalam notis itu dan boleh menentukan dalam notis itu tarikh yang sebelumnya kerja itu hendak dimulakan.

Jika mana-mana pemunya bidang hadapan atau pemaju atau mana-mana orang lain tidak mematuhi kehendak notis itu, pihak berkuasa tempatan boleh sendirinya menyebabkan supaya kerja itu dibuat dan pemunya bidang hadapan, pemaju atau orang lain itu hendaklah membayar kepada pihak berkuasa tempatan kos dan

40 Undang-Undang Malaysia AKTA 133

belanjanya sebagaimana yang dibahagikan oleh pihak berkuasa tempatan itu:

Dengan syarat bahawa jika pemunya bidang hadapan atau pemaju atau orang lain itu tidak memulakan kerja itu sebelum tarikh yang ditentukan di bawah subseksyen (1), pihak berkuasa tempatan itu boleh, menurut budi bicaranya, walaupun tempoh yang dinyatakan dalam notis untuk menyiapkan kerja itu belum lagi tamat, sendirinya menyebabkan supaya kerja itu dibuat dan boleh menuntut kos dan belanjanya dengan cara yang diperuntukkan kemudian daripada itu.

Jika mana-mana pemunya bidang hadapan atau pemaju atau mana-mana orang lain tidak berpuas hati dengan pembahagian kos itu, dia boleh dalam masa satu bulan dari tarikh notis itu diterima merayu kepada Pihak Berkuasa Negeri dan keputusan Pihak Berkuasa Negeri mengenainya adalah muktamad dan tidaklah tertakluk kepada apa-apa rayuan dalam mana-mana Mahkamah.

Walau apa pun peruntukan subseksyen (1) dan (2), pihak berkuasa tempatan boleh, menurut budi bicaranya, dan setakat mana kumpulan wang yang boleh digunakan olehnya akan membenarkan, melaksanakan atas belanjanya sendiri kerja jalan atas mana-mana jalan persendirian atau sesuatu bahagiannya sebagaimana yang difikirkan perlu atau berfaedah bagi keselamatan, kesihatan, kesenangan atau keselesaan awam:

Dengan syarat bahawa pelaksanaan kerja jalan itu atas belanja pihak berkuasa tempatan tidak boleh menyentuh tanggungan pemunya bidang hadapan atau pemaju atau mana-mana orang lain itu di bawah subseksyen (1) dan (2).

Suatu perakuan daripada pihak berkuasa tempatan menyatakan bahawa ia berpendapat bahawa orang yang dinamakan dalam perakuan itu adalah bertanggungjawab menyebabkan sesuatu jalan persendirian atau sebahagiannya berada dalam keadaan berbahaya atau cacat adalah menjadi keterangan prima facie mengenai fakta itu bagi maksud apa-apa pembicaraan untuk mendapatkan kos dan belanja bagi membaiki jalan persendirian itu.

Jalan, Parit dan Bangunan 41

Bagi maksud seksyen ini “pemaju” ertinya pemaju bagi tanah kepunyaan orang yang akan menjadi pemunya bidang hadapan.

Notis ke atas orang yang menyebabkan jalan persendirian berada dalam keadaan berbahaya atau cacat

Pihak berkuasa tempatan hendaklah pada menentukan jumlah wang yang hendak didepositkan dengan pihak berkuasa tempatan di bawah subseksyen (1) memberi perhatian kepada kos dan belanja yang mungkin dilakukan jika sekiranya ia mengarahkan supaya kerja pembaikan itu dilakukan.

Mana-mana pemunya bidang hadapan, pemaju atau seseorang lain yang tidak mematuhi notis itu boleh apabila disabitkan didenda tidak melebihi lima ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh hingga dua belas bulan atau kedua-duanya.

Perakuan pihak berkuasa tempatan menyatakan bahawa pada pendapatnya pemunya bidang hadapan, pemaju itu atau orang lain itu yang dinamakan dalam perakuan itu adalah bertanggungjawab menyebabkan sesuatu jalan persendirian atau sebahagian daripadanya berada dalam keadaan berbahaya atau cacat adalah menjadi keterangan prima facie mengenai fakta itu bagi maksud apa-apa pendakwaan di bawah seksyen ini.

42 Undang-Undang Malaysia AKTA 133

Bayaran hendaklah dibuat sebelum didirikan bangunan mengenai kerja jalan

jika sesuatu bangunan yang hendak didirikan akan mempunyai bidang hadapan pada suatu jalan persendirian yang mengenainya pihak berkuasa tempatan boleh menjalankan kuasanya di bawah peruntukan seksyen 11

bagi menghendaki supaya kerja jalan dilaksanakan atau bagi melaksanakan kerja jalan dengan sendirinya; atau

bagi sesuatu hal dalam mana permohonan adalah dikehendaki, di bawah peruntukan seksyen 9 bagi membuat suatu jalan baharu, tiada apa-apa kerja boleh dimulakan atau dilakukan bagi maksud mendirikan bangunan itu, melainkan jika—

(aa) orang yang mendirikan bangunan itu telah mendepositkan dengan pihak berkuasa tempatan sejumlah wang, jika ada, sebanyak yang dikehendaki didepositkan mengikut suatu perintah yang dibuat di bawah seksyen 18; atau

(bb) deposit mengenai pendirian bangunan itu atau kelas bangunan itu telah dikecualikan di bawah sesuatu perintah yang dibuat oleh Pihak Berkuasa Negeri di bawah subseksyen (8):

Dengan syarat bahawa orang itu boleh, jika pihak berkuasa tempatan bersetuju, daripada mendepositkan sejumlah wang, memberi suatu sekuriti dengan memuaskan hati pihak berkuasa tempatan.

Jika apa-apa kerja bagi mendirikan sesuatu bangunan baharu dimulakan bersalahan dengan subseksyen (1), pihak berkuasa tempatan hendaklah menyampaikan suatu notis secara bertulis kepada orang yang, pada pendapat pihak berkuasa tempatan, adalah bertanggungjawab memulakan mana-mana kerja itu, atau menampalkan suatu notis di tapak bangunan baharu itu didirikan,

Jalan, Parit dan Bangunan 43

menghendaki orang itu atau mana-mana orang lain supaya menghentikan kerja pembinaan dengan segera dan kerja pembinaan itu tidak boleh disambung semula melainkan jika kehendak di bawah subseksyen (1) telah dipatuhi.

Jika orang yang disampaikan notis kepadanya di bawah subseksyen (2) menyatakan bahawa dia bukannya orang yang bertanggungjawab memulakan mana-mana kerja itu, dia hendaklah, dalam masa tujuh hari dari tarikh notis itu disampaikan kepadanya, menyerahkan surat kepada pihak berkuasa tempatan menafikan tanggungjawab itu.

Jika sesuatu kerja bagi mendirikan sesuatu bangunan baharu dimulakan bersalahan dengan subseksyen

orang yang bertanggungjawab memulakan kerja itu boleh apabila disabitkan didenda tidak melebihi lima ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi dua belas bulan atau kedua-duanya.

Mana-mana orang yang tidak mematuhi sesuatu notis di bawah subseksyen (2) boleh, selain daripada sesuatu denda yang dikenakan di bawah subseksyen (4), didenda tambahan tidak melebihi dua ratus lima puluh ringgit bagi tiap-tiap hari notis itu tidak dipatuhi.

Jika mana-mana orang telah disabitkan suatu kesalahan di bawah subseksyen (4) atau (5) atau kedua-duanya dan bangunan itu telah siap didirikan, mahkamah di mana orang itu telah disabitkan boleh, selain daripada denda atau penjara yang boleh dikenakan olehnya di bawah subseksyen (4) atau (5) atau kedua-duanya, memerintahkannya supaya mendepositkan apa-apa amaun yang dia dikehendaki mendepositkan di bawah seksyen 18, dan amaun itu boleh dituntut mengikut undang-undang yang pada masa itu berkuatkuasa bagi mendapatkan bayaran denda.

Sesuatu perakuan pihak berkuasa tempatan menyatakan bahawa ia berpendapat—

Pihak Berkuasa Negeri boleh dengan perintah secara bertulis mengecualikan sesuatu bangunan atau kelas bangunan daripada peruntukan subseksyen (1).

Menentukan amaun untuk dideposit dan tarikh siap

Orang yang memohon suatu perintah itu hendaklah dalam masa empat belas hari dari tarikh perintah itu disampaikan kepadanya mendepositkan dengan pihak berkuasa tempatan jumlah wang yang dinyatakan dalam perintah itu atau memberi sekuriti.

Pada membuat perintah itu pihak berkuasa tempatan hendaklah memberi perhatian kepada amaun yang akan dibelanjakan olehnya jika ia melaksanakan kerja jalan itu di bawah Akta ini.

Mana-mana orang yang tidak puas hati dengan perintah itu hendaklah, dalam masa sepuluh hari dari tarikh perintah itu disampaikan kepadanya, merayu kepada Pihak Berkuasa Negeri dan keputusan Pihak Berkuasa Negeri mengenainya adalah muktamad dan tidak boleh tertakluk kepada apa-apa rayuan dalam mana-mana mahkamah.

Jalan, Parit dan Bangunan 45

Pihak berkuasa tempatan boleh melaksanakan dan mengarahkan supaya dijalankan dengan sepatutnya kerja jalan

Kos bagi melaksanakan kerja jalan itu atau bagi mengarahkan supaya kerja jalan itu dijalankan dengan sepatutnya oleh pihak berkuasa tempatan hendaklah didapatkan dari deposit yang dibuat atau sekuriti yang diberi di bawah subseksyen 18(2).

Pulangan balik deposit bila kerja jalan telah siap

Pihak berkuasa tempatan boleh menyimpan deposit atau sekuriti itu atau mana-mana bahagian deposit atau sekuriti itu, jika ia berpendapat bahawa—

Dalam seksyen ini dan dalam seksyen 19 “kerja bangunan”

ertinya kerja yang dijalankan bagi mendirikan sesuatu bangunan baharu termasuk kerja yang berupa persediaan bagi mendirikan bangunan baharu itu.

Pulangan balik deposit apabila kerja bangunan tidak dimulakan

Pihak berkuasa tempatan hendaklah, apabila menerima notis itu, membatalkan kelulusan pelan dan penentuan berkenaan dengan bangunan yang dicadangkan itu.

Pihak berkuasa tempatan hendaklah memulangkan balik deposit itu atau sebahagian daripadanya atau memulangkan sekuriti itu atau sebahagian daripadanya sebagaimana yang ditetapkannya.

Penyediaan skim bagi bangunan

Selepas sahaja skim itu disediakan pihak berkuasa tempatan hendaklah menyiarkan suatu notis awam berkenaan dengan

Jalan, Parit dan Bangunan 47

penyediaan skim itu dalam Warta dan dalam mana-mana akhbar atau akhbar-akhbar tempatan yang ditentukan oleh pihak berkuasa tempatan, dengan memberi butir-butir tempat di mana salinan skim itu boleh diperiksa, mempelawa bantahan secara bertulis daripada sesiapa jua berkenaan dengan skim itu dan menyatakan tempoh (yang tidak boleh kurang daripada satu bulan) bantahan itu boleh dibuat.

Jika tiada apa-apa bantahan diterima dalam tempoh bantahan boleh dibuat pihak berkuasa tempatan hendaklah memohon kepada

Pihak Berkuasa Negeri untuk mendapatkan suatu perintah supaya skim itu disahkan.

Jika ada sesuatu bantahan pihak berkuasa tempatan hendaklah, selepas tamat tempoh bantahan itu boleh diterima, menimbangkan bantahan itu dan berkenaan dengan ini ia boleh mendengar sesiapa jua yang pada memfailkan bantahan itu telah meminta supaya didengar.

Selepas menimbangkan bantahan itu pihak berkuasa tempatan hendaklah mengemukakan kepada Pihak Berkuasa Negeri skimnya sama ada diubah suai atau tidak dan boleh mencatatkan sebab ia enggan mengubah suai atau sebab ia mengubah suai secara yang dilakukan olehnya itu.

Perintah boleh dibuat dengan syarat

Pihak Berkuasa Negeri boleh dengan perintah mengesahkan skim yang dikemukakan oleh pihak berkuasa tempatan di bawah subseksyen (3) atau (5) dan boleh, pada mengesahkan skim itu, mengubah suai skim itu atau mengenakan apa-apa syarat yang difikirkan patut oleh Pihak Berkuasa Negeri.

Pihak Berkuasa Negeri boleh mengubah suai skim

Pihak Berkuasa Negeri boleh pada bila-bila masa selepas apa-apa skim disahkan di bawah subseksyen (6) mengubah suai skim itu atau mana-mana bahagiannya atas permohonan sama ada oleh pemunya tanah yang terlibat atau oleh pihak berkuasa tempatan tetapi

48 Undang-Undang Malaysia AKTA 133

hanya selepas memberi tiap-tiap pemunya atau pemunya yang diketahui mana-mana harta yang pada pendapatnya adalah terlibat dengan ubah suaian itu dan selepas memberi pihak berkuasa tempatan suatu peluang untuk didengar sama ada sendiri atau melalui peguam.

Kesan pelan yang menjadi sebahagian daripada skim

Sesuatu pelan yang menjadi sebahagian daripada sesuatu skim yang dibuat di bawah seksyen ini hendaklah, bagi maksud seksyen 70

mempunyai kesan yang sama seperti suatu pelan yang diluluskan oleh pihak berkuasa tempatan di bawah seksyen ini:

Dengan syarat bahawa kewajipan yang ditanggungkan oleh skim itu tidak boleh terikat kepada mana-mana orang melainkan jika dan sehingga orang itu mengemukakan suatu pelan untuk mendirikan suatu bangunan atas sesuatu bahagian daripada tanah yang terkandung dalam pelan di bawah seksyen 70.

Garis aturan jalan boleh ditetapkan

Sesuatu garis yang ditetapkan sedemikian adalah disebut “garis aturan jalan”.

Pihak berkuasa tempatan boleh dalam hal tertentu mengambil milik tanah dalam kawasan garis aturan jalan

Jika mana-mana tanah, sama ada terbuka atau terkepung, terletak dalam kawasan garis aturan jalan dan tidak diduduki oleh sesuatu rumah, atau jika sesuatu pelantar, beranda, anak tanggaatau sesuatu binaan lain di luar sesuatu rumah yang bersempadanan dengan sesuatu jalan awam atau sebahagian sesuatu pelantar, beranda, anak tangga atau binaan lain seperti itu berada dalam kawasan garis aturan jalan itu, pihak berkuasa tempatan boleh, selepas memberi kepada pemunya tanah atau pemunya bangunan itu notis secara bertulis tidak kurang daripada tujuh hari genap akan maksudnya hendak berbuat demikian, mengambil milik tanah itu serta dengan tembok, pagar tumbuhan atau pagar yang mengepungnya, jika ada, atau pelantar, beranda, anak tangga atau binaan lain itu, dan jika perlu, melapangkannya.

Tanah yang diambil menjadi sebahagian daripada jalan

Tanah yang diambil milik sedemikian di bawah seksyen ini hendaklah diambil oleh Pihak Berkuasa Negeri atas permintaan pihak berkuasa tempatan mengikut mana-mana undang-undang berhubungan dengan pengambilan paksa tanah dan apabila diambil tanah itu hendaklah disifatkan sebagai suatu bahagian daripada jalan awam itu.

Bagi maksud subseksyen (3), berkenaan dengan Wilayah

Persekutuan, sebutan mengenai Pihak Berkuasa Negeri hendaklah ditafsirkan sebagai sebutan mengenai Kerajaan Persekutuan.

Mengadakan siar kaki, dsb.

Kos bagi membina dan menyenggara sesuatu siar kaki yang dicadang hendak dibuat di bawah kuasa yang diberi dalam seksyen ini, serta juga kos bagi menganjak ke belakang mana-mana binaan yang tersebut di atas, hendaklah ditanggung oleh pihak berkuasa tempatan dan notis yang dikehendaki diberi itu hendaklah mengandungi suatu penentuan mengenai kerja yang dikehendaki dibuat dan bahan yang hendak digunakan dan juga sesuatu tawaran oleh pihak berkuasa tempatan untuk membayar apa-apa jumlah wang yang dinyatakan di dalamnya sebagai kos menjalankan kerja itu.

Siapakah hendak menjalankan kerja

Apabila menerima notis itu pemunya atau pemunya-pemunya boleh sama ada menjalankan kerja itu berkenaan dengan bidang hadapan mereka masing-masing atau menghendaki pihak berkuasa tempatan menjalankannya dan, jika mana-mana pemunya yang menjalankan kerja itu tidak menyiapkan kerja itu dalam tempoh yang dinyatakan dalam notis itu, pihak berkuasa tempatan boleh memasuki tanahnya dan menjalankan kerja itu.

Pelan hendaklah diserahkan

Bagi tiap-tiap hal dalam mana suatu siar kaki dibuat di bawah seksyen ini, pihak berkuasa tempatan hendaklah menyerahkan kepada

Jalan, Parit dan Bangunan 51

tiap-tiap orang pemunya tanah itu suatu pelan menunjukkan tanah yang diambil untuk siar kaki itu dan suatu pernyataan yang bermaksud bahawa tanah itu telah diambil di bawah seksyen ini untuk digunakan sebagai suatu siar kaki awam, tertakluk bagaimana pun kepada hak tiap-tiap seorang pemunya dan penggantinya dalam hakmilik pada bila-bila masa untuk membina sesuatu dengan apa-apa cara dan hingga apa-apa takat sebagaimana yang ia berhak membinanya jika tanah itu tidak diambil untuk digunakan sebagai suatu siar kaki awam.

Pihak berkuasa tempatan boleh memasang tiang lampu dan lampu

Pemunya tiap-tiap rumah dan bangunan hendaklah, dalam masa dua puluh satu hari selepas disampaikan notis daripada pihak berkuasa tempatan bagi maksud itu, memasang dan menyenggara dalam keadaan baik palung, salur dan paip bagi menerima dan membawa air dari bumbung dan bahagian lain rumah atau bangunan itu dan bagi mengalirkan air itu dengan apa-apa cara yang diarahkan oleh pihak berkuasa tempatan supaya air itu tidak menimpa orang yang lalu di jalan itu atau supaya air itu tidak memasuki mana-mana betung.

52 Undang-Undang Malaysia AKTA 133

Jika notis itu tidak dipatuhi maka pihak berkuasa tempatan boleh pada bila-bila masa selepas tamatnya masa yang ditentukan itu mengarahkan supaya kerja itu dibuat dan kos dan belanja bagiberbuat demikian hendaklah dibayar kepada pihak berkuasa tempatan oleh pemunya yang mungkir itu.

Kedudukan paip air, dsb., hendaklah diubah atas belanja pihak berkuasa tempatan

Belanja bagi menjalankan kerja untuk meninggikan, membenamkan, merendahkan atau mengubah itu, dan pampas an yang munasabah kerana kerosakan yang disebabkan oleh demikian, boleh dibayar oleh pihak berkuasa tempatan.

Jika orang atau pihak berkuasa yang mempunyai atau yang mengawal mana-mana paip, kerja, sesalur, kabel atau alat-alat itu, tidak bertindak dengan segera atau dengan seberapa segera yang boleh selepas menerima sesuatu notis untuk menyebabkan supaya paip, kerja, sesalur, kabel atau alat-alat itu ditinggikan, dibenamkan, direndahkan atau diubah mengikut cara yang dikehendaki oleh notis

Jalan, Parit dan Bangunan 53

itu, sesuatu Mahkamah Majistret hendaklah, atas permohonan pihak berkuasa tempatan, mengeluarkan suatu perintah mandatori menghendaki kerja yang perlu itu dijalankan.

Jika jalan rosak oleh sebab korokan pihak berkuasa tempatan boleh membaiki dan menuntut belanja

Semua kos dan bayaran yang berbangkit daripadanya hendaklah dibayar kepada pihak berkuasa tempatan oleh pemunya tanah di atas mana korokan itu telah dilakukan.

Nama jalan

Pihak berkuasa tempatan boleh mengarahkan supaya nama mana-mana jalan dicat, atau dengan cara lain ditandakan, di sesuatu tempat yang mudah dilihat, pada sesuatu rumah, bangunan atau binaan pada atau dekat dengan jalan itu dan dari semasa ke semasa mengubah atau membaharui tulisan nama mana-mana jalan, jika nama jalan itu diubah atau tulisan itu menjadi tidak boleh dibaca.

Mana-mana orang yang membinasakan, meruntuhkan, mencacatkan, menutup atau menyembunyikan mana-mana tulisan nama sesuatu jalan yang telah dipasang dengan sah di sisi undang-undang, atau memasang di mana-mana jalan apa-apa nama lain yang berlainan daripada nama yang telah diberi dengan sah di sisi undang-

54 Undang-Undang Malaysia AKTA 133

undang kepada jalan itu boleh apabila disabitkan didenda tidak melebihi lima ratus ringgit.

Kedudukan pili bomba

Mana-mana orang yang membinasakan, meruntuhkan, mencacatkan, menutup atau menyembunyikan mana-mana plet itu boleh apabila disabitkan didenda tidak melebihi lima ratus ringgit.

Nombor rumah